Postanowienie I Ca 51/14

--- STRONA 1 --- "494/‘G Sygn. akt I Ca 51/14 '3 + 1 2 @_a,~\:.:?j=’»T+ 'i%fi§@@§ ‘I r ‘ ~4; *1 I *%@“ §\"2‘.\,/ 0 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2014 r. Szgd Okrqgowy W Elblqgu I Wydzial Cywilny ' .  w sldacizie nastqpujqcymz Przewodniczqcy: SSO Aleksandra Ratkowska (spr.) Sqdziowiez SSO Arkadiusz Kuta SSO KrzysztofN0waczyf1ski Protokolantz st. sekr. sqd. Bozena Zych ' p0 rozpoznaniu W dniu 9 kwietnia 2014 1. W Elblqgu ' na rozprawie ' Sprflwyzpflwédztwa 0 0. 0 prz@¢v“4@@ J 00000 0000000 U000.0M0w0MMw%0wwMY@jmff$¢0H1010} olzéplléatég <>rmp<>w@dz1~vaT PYZe°i“’k° l _ _. . , . __ . .__ . l ~" 0 zlaplzitél ' u na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sqdu Rejonowego W Elblqgu z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt I C 809/12 1. zmienia zaskarzony wyrok W cz@éci uwzglqdniajgcej powédztwa (pkt I i III) i obniza zasqdzone powodom éwiadczenia do kwot po 20.000 25% ' (dwadzieécia tysigcy ziotych) i oddala powédztwa W pozostaiym zalcresie °°W`G Sygn. akt I Ca 51/14 'Ê f- 1 2- @,'¬:.'.:ă›_¿ffi='›T+ 'iafiāfisš _I x' -` '-4; *t Ę' zas* §"'2'.\,f ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy W Elblągu I Wydział Cywilny " _ ' w składzie następującym: Przewodniczący: SSC) Aleksandra Ratkowska (spr.) Sędziowie: SSO Arkadiusz Kuta SSO Krzysztof Nowaczyński Protokolant: st. sekr. sąd. Bożena Zych ' po rozpoznaniu W dniu 9 kwietnia 2014 r. W Elblągu " na rozprawie ' Sprflwyzpßwódffwa _ __ _ przßßfaflfiß _ _„___ __„____ s___._„___„„_„__„iÍ„j„ÍĹ_,_„Ĺi}_} onzaplate ßrazzpßwódzwvat PÍZGCÍWÍŸÜ I _ __ _ ,_ _ __ _ ___ _ I V' o zapnłatnen ' I na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego W Elblągu z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt I C 809/12 1. zmienia zaskarzony wyrok W części uwzględniającej powództwa (pkt I i III) i obniża zasądzone powodem świadczenia do kwot po 20.000 zł ` (dwadzieścia tysięcy złotych) i oddala powództwa W pozostałym zakresie --- STRONA 2 --- '8 oraz W czqzéci rozstrzygajqcej 0 kosztach procesu (pkt V i VI) i znosi Wzajemnie miqdzy stronami koszty procesu, 0 oddala apelacjq w pozostalym zakresie, zasqdza 0d powgdéw H. i Z. na rzecz pozwanego 0 kwoty po 1.000 2% fieden tysiqc ziotych) tytuiem zwrotu kosztéw procesu za dmgg instancjq. A ' \.,.,’ '8 oraz w części rozstrzygającej o kosztach procesu (pkt V i VI) i znosi wzajemnie między stronami koszty procesu, I oddala apelację w pozostałym zakresie, zasądza od powodów H- i Z- na rzecz pozwanego O kwoty po 1.000 zł Üeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za dmgą instancję. _ ' \_.„-” --- STRONA 3 --- \.__/' "*./ ,3. I . Sygn. aktICa 51/14 R UZASADNIENIE H Z. domagaIa sic; 0 zasqdzenia 0d — ma 383 kwow ~ 60.000 zI Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 do dnia zapiaty zgodnie z art.448 k.c. W zw. z art. 24 § I k.c. oraz zasqdzenia kosztow procesu. Powédka podaia, ii Zqdana ‘kwota stanowié ma zadoééuczynienie za naruszenie débr osobistych W postaci szczegolnej WIQZI Iqczqcej rodzica z dzieckiem, albowiem jej syn G Z. zmar’; W wyniku nastopstw Wypadku samochodowego, ktérogo sprawca byi objoty ubezpieozeniem OC u pozwanej. TS Zrowniez Wniosl 0 zasqdzenie od Ha I620 kwow 60.000 21 Wraz. z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 do dnia zapIaty zgodnie z art.448 k.o. W zw. z art. 24 § I k.c. oraz o zasqdzenie kosztow procesu. W uzasadnieniu powéd podni6sI argumenty tozsame z podniesionymi W uzasadnieniu pozwu ziozonego przez H:Z Postanowieniern z dnia I7 kwietnia 2012 roku Sod Rejonowy W Elblqgu zarzqdzfl pokqczenie sprawy prowadzonej pod sygnatura, akt I C 810/ 12 ze sprawq I C 809/ I2 i prowadzenie jej W dalszym cia,gu pod sygnaturq aktl C 809/ 12. ~ _ _ W odpowiedzi na pozew pozwana wni0sIa o oddalenie powodztw i zasqdzenie kosztow postqpowania wedhlg norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana podniosia, it W dacie zdarzenia, . " 1 \.¬_/' "¬-./ _.gt I _ Sygn. aktICa 51/14 2 UZASADNIENIE H- Ż. domagała się 0 zasądzenia od _ na ia kwoty ¬ 60.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 do dnia zapłaty zgodnie z art.-448 k.c. w zw. z art. 24 § I k.c. oraz zasądzenia kosztów procesu. Powódka podała, iż żądana (kwota stanowić ma zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych W postaci szczególnej więzi łączącej rodzica z dzieckiem, albowiem jej syn G- Z- zmarł W wyniku następstw wypadku samochodowego, którego sprawca był objęty ubezpieczeniem OC u pozwanej. T- Z-równiez wniósł o zasądzenie od na jego 1‹w‹›±¬.' 60.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 do dnia zapłaty zgodnie z a1't.448 k.c. W zw. z art. 24 § 1 k.c. oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podniósł argumenty tożsame z podniesionymi W uzasadnieniu pozwu złożonego przez HĘZ- Postanowieniern z dnia 17 kwietnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Elblągu zarządził połączenie sprawy prowadzonej pod sygnatura akt I C 810/ 12 ze sprawą I C 809/12 i prowadzenie jej W dalszym ciągu pod sygnatura aktl C 809/ 12. ~ _ _ W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła 0 oddalenie powództw i _zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana podniosła, iz w dacie zdarzenia, _ ' 1 --- STRONA 4 --- ~\_J \____. ktore Sp0W0(10W2110 érnieré G Z brak byio obecnégo przepisu art. 446 § 4 k.o., przyznajqcego osobom najblizszym pokrzywdzonego czynem niedozwolonym roszczenie 0 zadoééuczynienie 2a Wkasnq krzywde; niemajqtkowq, zaé art.448 k.c. W zw. 2 art. 24 § I k.c. stanowi podstaweg do Zqdania zadoééuczypienia wy1a,cznie temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone czynem niedozwolonym. Wyrokiem 2 dnia 30 gmdnia 2013 r. Sa,d Rejonowy W Elblqgu zasa,dzi1 Gd Pozwmlego —na rzecz powédki Z. kwote; 40.000 21 wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 r. do dnia zapiaty i oddalii jej powodztwo W pozostalym zakresie; zasqdzii od pozwanego Q Ina 1‘Z‘=°Z P°“'°da T Zkwote; 40. 000 21 wraz 2 ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 r. do dnia 2ap1aty i oddalii jego powédztwo W pozostaiym zakresie oraz 2asqd2i1 od pozwanej na rzecz powédki kwoto 3366,11 21 i na rzeoz powoda kwote; 3.381,’/9 21 tytuiem zwrotu kosztéw procesu. Rozstrzygniocie byio wynikiem nastqpujapyoh ustalefi i wynikajqcych 2 nich Wnioskéw oraz przepisow prawai I W dniu 10 grudnia 2001 roku W miejscowoéoi C—kiemjqcy pojazdom ciqzarowym marki — 0 nr rej. I_ nienaleiycie obserwowad jezdniq oraz nie zachowai bezpiecznej 0dIeg10éci pomiodzy pojazdami i najecha1 na tyi autobusu _’ kierowanego przez Ki C— poruszajqcego sis; w tym samym kiemnku ruchu, ktéry zatrzymai siq na przystanku  W wyniku czego pasaier C doznai obraiefi ciaia, W nastgpstwie ktérych zrnari. Za ten czyn R: L: zostai skazany wyrokiem Sa,du'.Rejonowego :2 driia 24.03.2003r. w sprawie o sygn. akt  2 563' »._«" \____. które spowodowało śmierć G- Z- brak było obecnego przepisu art. 446 § 4 k.c., przyznającego osobom najbliższym pokrzywdzonego czynem niedozwolonym roszczenie o zadośćuczynienie za własną krzywdę niemajątkową, zaś art.448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. stanowi podstawę do żądania zadośćuczynienia wyłącznie temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone czynem niedozwolonym. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy W Elblągu zasądził 04 rßffwflnesß _na rzecz powódki Z- kwotę 40.000 zł wraz z ustawowyrni odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty i oddalił jej powództwo 'w pozostałym zakresie; zasądził od pozwanego Ę na T2602 P°“"°d'a T- Z-kwotę 40. 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty i oddalił jego powództwo w pozostałym zakresie oraz zasądzíł od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.366,11 zł i na rzecz powoda kwotę 3.381,79 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Rozstrzygnięcie było Wynikiem następujących ustaleń i wynikających z nich wniosków oraz przepisów prawai O W dniu 10 grudnia 2001 roku W miejscowości Ć-kiemjący pojazdem ciężarowym marki _ 0 nr rej. L- nienależycie obserwował jezdnię oraz nie zachował bezpiecznej odległości pomiędzy pojazdami i najechał na tył autobusu _` kierowanego przez K: C- poruszającego się W tym samym kierunku ruchu, który zatrzymał się na przystanku -j w wyniku czego pasażer Ę doznał obrażeń ciała, W następstwie których zmarł. Za ten czyn RC L: został skazany wyrokiem Sądu..Rejonowego :Z dnia 24.03.2003r. W sprawie o sygn. akt _ 2 5617' --- STRONA 5 --- ___,. \__~__. . Pojazd mechaniczny kierowany przez R— L by} W chwili zdarzenia objety ubezpieczeniem od odpowiedzialnoéci eywilnej u pozwanej — nr polisy GEZbyi jedynym synem powodéw — jednym 2 trojga clzieci. Rodziee byli z nim 2Wiqzani emocjonalnie, albowiem pomagai on im W domu i W gospodarstwie, ktére miai po rodzicach przejzgéoi prowadzié. Wspierai ich rowniez emecjonalnie. §mieré syna byia dla powodéw duzym negatywnym pr2e2yciem. I A W zakresie stanu psychicznego u powédki obecnie nie mozna zdiagnozowaé zaburzefi emoejonalnych, ktére mogq byé wywoiane przez émieré syna tj. zdarzenie sprzed 11 lat. W tej chwiii powédka funkojonuje prawidiowo na Wszystkich obszarach swojego Zycia, przy czym okresowo przezywa obni2ony nastroj, ktéry ma zwigzek 2e émiercia, syna. U powodki nie mo2na réwniefz stwierdzié staiego uszczerbku na zdrowiu W aspekcie psychoiogicznym lub psyohiatrycznym, aibowiem nie wystepujg u niej dysfunkeje takie jak zaburzenia depresyjne lub '1'16I'W1COW6. Powédka be2 Wiekszych zakiécefi funkcjonuje W rolach Zyciowych zarowno na tie rodziny, jak r6Wnie2 W Wymiarze spoiecznym. R6Wnie2 odnoénie stanu psychicznego powoda obecnie nie m02na zdiagnozowaé zaburzefi emocjonalnych, ktére mega, bye wywoiane pr2e2 zdarzenie sprzed 11 lat, ktérym byia émieré syna. W chwili obecnej powéd prezentuje objawy zaburzefi charakterystycznych dia zespohl psychoorganicznego, co jest konsekwencja, przebytego W roku 2006 udaru mézgu. Obraz zaburzefi powoda nie pozwaia jednoznacznie stwierdzié na ile Wiq2q sie one 2 2e émierciq syna W 2001 roku, a na ile wynikajq 2 zespoiu psychoorganicznego. Tak2e odnoénie powoda brak jest podstaw do uznania, i2 2 powodu émierteinego wypadku syna powod doznai uszczerbku na 2droWiu W aspekcie psychoiogicznym Iub Ijsychiatrycznym. 3 ___,_ \__¶___ -. Pojazd mechaniczny kierowany przez R- L- był w chwili zdarzenia objęty ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej u pozwanej - nr polisy GEZ.był jedynym synem powodów - jednym z troj ga dzieci. Rodzice byli z nim -związani emocjonalnie, albowiem pomagał on im w domu i W gospodarstwie, które miał po rodzicach przejąćji prowadzić. Wspierał ich również emocjonalnie. Śmierć syna była dla powodów dużym negatywnym przeżyciem. I _ W zakresie stanu psychicznego u powódki obecnie nie można zdiagnozować zaburzeń emocjonalnych, które mogą być wywołane przez śmierć syna tj. zdarzenie sprzed ll lat. W tej chwili powódka funkcjonuje prawidłowo na wszystkich obszarach swojego życia, przy czym okresowo przeżywa obniżony nastrój, który ma związek ze śmiercią syna. U powódki nie można również stwierdzić stałego uszczerbku na zdrowiu w aspekcie psychologicznym lub psychiatrycznym, albowiem nie występują u niej dysfunkcje takie jak zaburzenia depresyjne lub nerwicowe. Powódka bez większych zakłóceń funkcjonuje W rolach życiowych zarówno na tle rodziny, jak również W wymiarze społecznym. Również odnośnie stanu psychicznego powoda obecnie nie można zdiagnozować zaburzeń emocjonalnych, które mogą być wywołane przez zdarzenie sprzed ll lat, którym była śmierć syna. W chwili obecnej powód prezentuje objawy zaburzeń charakterystycznych dla zespołu psychoorganicznego, co jest konsekwencją przebytego w roku 2006 udaru mózgu. Obraz zaburzeń powoda nie pozwala jednoznacznie stwierdzić na ile wiążą się one z ze śmiercią »syna W 2001 roku, a na ile wynikają z zespołu psychoorganicznego. Także odnośnie powoda brak jest podstaw do uznania, iż z powodu śmiertelnego wypadku syna powód doznał uszczerbku na zdrowiu w aspekcie psychologicznym lub psyohiatrycznym. 3 --- STRONA 6 --- \ \._/ \__./' 4». . Wskazano, 2e okolioznoéci faktyozne istotne dla rozstrzygnieoia przedmiotowej sprawy ustalono na podstawie dokzumentéw znajdujqcych sie W aktaoh zgromadzonych W niniejszej sprawie, W aktach Sqdu Rejonowego W Eibiqgu W sprawie o sygnaturze I C 507/ 12 oraz W aktach szkody numer Usta1ajqc stan faktyczny, Sod pierwszej instanoji opari sic; takie na zeznaniaeh powodéw H Z.i T: Zoraz opiniach biegiej psyeholog 1 _ Podkreslono, 2e kwestia, sporna, W przedmiotowej sprawie byio, czy sod mo2e przyznaé najb1i2s2emu czionkowi rodziny zmariego zadoséuczynienie pieniezne 2a. doznanq krzywde na podstawie art. 448 k.c. w zw. 2 art. 24 § 1 k.c. Wowczas, gdy smieré nastqpiia przed dniem 3.08.2008 r. (tjf przed dniem wejscia W Zyoie art.446 § 4 k.c.) wskutek uszkodzenia oiala. Sqd pierwszej instancji 2auWa'2"y1, 2e Wprawdzie przed dniem 3.08.2008 roku, kiedy to art. 446 k.c. zostai zmieniony przez dodanie § 4, nie byio tak Wyrainej jak obeonie podstawy do przyznania cziofiom rodziny zmariego zadoséuczynienia, jednakze W orzecznictwie Sqdu Najwyzszego dostrzegano potrzebe naprawienia krzywdy wyrzqdzonej ozionkom rodziny zmariego. Odwolujqc sic; do przytoczonego orzecznictwa stwierdzono, 2e przepis art. 448 14.0. stanowi podstawe oohronyodrebnego dobra osobistego, jaka, jest bliska relacja pomiedzy zmariym, a osobe mu na.jbli2s2a,, a najblizszemu czionkowi rodziny zmariego przysiuguje na podstawie art. 448 W zwiqzku 2 art. 24 § 1 k.c. zadoééuczynienie za doznana, krzywde, gdy émieré nastgpiia na skutek deliktu, ktéry miai miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sod Najwyzszy wskazai, 2e art. 446 § 4 k.c. ma zastosowanie Wy1a,cznie do sytuacji, W ktorej ezyn niedozwolony popeiniony zostai po dniu 3 sieipni_a 2008 1. Przepis ten nie uehylii art. 448, jego dodanie byio natomiast Wyrazem Woli ustawodawcy zarowno potwierdzenia dopuszczalnoéci doohodzenia zodoséuczynienia na gruncie obowiqzujqcych przed jego Wejéoiem W zycie ' 4 @117 \ \._/- \¬_./' ,fu _ Wskazane, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ustalono na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach zgromadzonych W niniejszej sprawie, W aktach Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawie o sygnaturze I C 507/ 12 oraz W aktach szkody numer Ustalając stan faktyczny, Sąd pierwszej instancji oparł się także na zeznaniach powodów H- Z-i T: Z-oraz opiniach biegłej psycholog Q _ Podkreślono, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie było, czy sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. W zw. z art. 24 § l k.c. wówczas, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3.08.2008 r. (tj Ĺ przed dniem wejścia w zycie art.446 § 4 k.c.) wskutek uszkodzenia ciała. Sąd pierwszej instancji zauważył, że wprawdzie przed dniem 3.08.2008 roku, kiedy to art. 446 k.c. został zmieniony przez dodanie § 4, nie było tak wyrażnej jak obecnie podstawy do przyznania człofiom rodziny zmarłego zadośćuczynienia, jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego dostrzegano potrzebę naprawienia krzywdy wyrządzonej członkom rodziny zmarłego. Odwołując się do przytoczonego orzecznictwa stwierdzono, że przepis art. 448 k.c. stanowi podstawę ochronyodrębnego dobra osobistego, jaką jest bliska relacja pomiędzy zmarłym, a osobą mu najbliższą, a najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 W związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 446 § 4 k.c. ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której czyn niedozwolony popełniony został po dniu 3 sierpnia 2008 r. Przepis ten nie uchylił art. 448, jego dodanie było natomiast wyrazem woli ustawodawcy zarówno potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed jego wejściem w życie ' 4 „U7 --- STRONA 7 --- przepisow, jak i ograniczenie kregu osob uprawnionych do zadoégiuozynienia do najblizszych czionkéw rodziny. Daiej cytujqo normy art. 448 oraz art. 24 § I k.o. wskazano, 2e W sprawie poza sporem byio, Ze syn powodow G Z. zginqi Wsicutek obrazefi ciaia, jakich doznai W Wypadku 2 dnia 10.12.2001 r. oraz wina sprawcy Wypadku, objetego ubezpieczeniem OC u pozwanego. W ocenie Sqdu Rejonowego strona powodowa wykazaia ponadto  za pomoco dowodu 2 zeznafi powodki i powoda oraz dowodu 2 obu opinii biegiej psycholog ~— 2e zerwanie na skutek zdarzenia» 2 dnia 10 gnldnia 20011‘. wiezi 2e zmarlym synem spowodowaio bél, cierpienie i zrodziio u powodéw poczucie ogromnej straty i 2a.Iu 2a zaistniaia, sytuacje. Zwrocono uwage, 2e przez lorzedmiotowe zdarzenie nie zisciiy sie plany przekazania synowi gospodarstwa do daiszego prowadzenia. Pozostaie dzieci tego sie nie podjeiy. Tym samym, Sod pierwszej instancji uznai, 2e smieré syna powodow spowodowaia naruszenie ioh dobr osobistych, jako osob zwiqzanych emocjonalnie 2 G: Z, W postaci szczegélnej Wiezi rodzinnej. Co do Wysokosei zadoééuczynienia Sod pierwszej instaneji stwierdzii, 2e podstawowym kryterium jest przede Wszystkim Wielkoéé doznanej krzywdy. Zasqdzona kwota zadoééuezynienia nie mo2e byé symboliczna, musi mieé charakter kompensacyjny i musi speiniaé takze funkoje represyjnq Wobec sprawcy naruszenia. Suma ta bowiem powinna byé ,,odpoWiednia", a jej oheélenie musi uwzgiedniaé Wszystkie okolicznoéoi sprawy. Z drugiej strony Wysokosé zadoééuczynienia nie moze byé nadmierna W stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunkéw majqtkowych spoieczefistwa  musi byé zatem utr2ymana'w rozsqdnych granicach (por. OSNCP 1963 _r, po2.105; OSPiKA 1966, p02. 92). Przy tak okresionych kryteriach Sa,d Rejonowy uznai, 2e bez Wqtpienia émieré syna byia dla powodki i powoda ciosem, po ktorym przez d1u2s2y okres czasu nie potrafili prawidiowo. funkcjonowaé. Do ehwili obecnej ' S viii)‘ przepisów, jak i ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zadośpuczynienia do najbliższych członków rodziny. Dalej cytując normy art. 448 oraz art. 24 § 1 k.c. wskazano, ze w sprawie poza _sporem było, że syn powodów G- Z- zginął wskutek obrażeń ciała, jakich doznał W wypadku z dnia 10.12.2001 r. oraz wina sprawcy wypadku, objętego ubezpieczeniem OC u pozwanego. W ocenie Sądu Rejonowego strona powodowa wykazała ponadto - za pomoca dowodu z zeznań powódki i powoda oraz dowodu z obu opinii biegłej psycholog - ze zerwanie na skutek zdarzenia» z dnia 10 grudnia 2001r. więzi ze zmarłym synem spowodowało ból, cierpienie i zrodziło u powodów poczucie ogromnej straty i żalu za zaistniała sytuację. Zwrócono uwagę, ze przez przedmiotowe zdarzenie nie ziściły się plany przekazania synowi gospodarstwa do dalszego prowadzenia. Pozostałe dzieci tego się nie podjęły. Tym samym, Sąd pierwszej instancji uznał, że śmierć syna powodów spowodowała naruszenie ich dóbr osobistych, jako osób związanych emocjonalnie z G: Z-, W postaci szczególnej więzi rodzinnej. Co do wysokości zadośćuczynienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawowym kryterium jest przede wszystkim wielkość doznanej krzywdy. Zasadzona kwota zadośćuczynienia nie może być symboliczna, musi mieć charakter kompensacyjny i musi spełniać także funkcję represyjną wobec sprawcy naruszenia. Suma ta bowiem powinna być „odpowiednia”, a jej oheślenie musi uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Z drugiej strony wysokość .zadośćuczynienia nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa - musi być zatem utrzymanaiów rozsądnych granicach (por. OSNCP 1963 _r, poz.105; OSPiKA 1966, poz. 92). Przy tak określonych kryteriach Sad Rejonowy uznał, że bez wątpienia śmierć syna była dla powódki i powoda ciosem, po którym przez dłuższy okres czasu nie potrafili prawidłowo. funkcjonować. Do chwili obecnej " 5 aUD“' --- STRONA 8 --- R1 / ~_.._ ‘s '7:. powodowie na co dziefi odczuwaja 2a1 i tesknote 2a synem. Byli ‘uni 2e soba silnie zwiazani. Zmariy syn by’; Wsparciem i dawai nadzieje na przyszloéé. Jednoczesnie Sad Rejonowy mial na uwadze, i2 miedzy émiercia G. Z a Wystapieniem przez powodéw do pozwanego 0 zadoséuezynienie mineio 10 lat. Powolujqc sie na opinie bieg1ej stwierdzil, 2e obecnie u powodow nie mozna zdiagnozowaé zaburzefi emoojonalnych, kttore mega byé wywoiane przez to zdarzenie. Powédka funkcjonuje prawidiowo na Wszystkich obszarach swojego Zycia, przy czym okresowo przezywa obni2ony nastrdj, ktory ma zwiazek ze smiercia,  syna; nie 1‘_I1OZna u niej stwierdzié staiego uszczerbku na zdrowiu W aspekcie psyohologicznym lub psychiatryeznym. Natomiast powod prezentuje objawy zaburzefi oharakterystycznych dla zespohl psychoorganioznego, co jednak — jak podkreélono  jest konsekwencja przebytego W roku 2006 udaru mézgu. Obraz zaburzefi powoda nie pozwaia jednoznacznie stwierdzié na iie Wiaza sie one 2 2e simiercia syna W 2001 roku, a na iie Wynikaja, 2 zespoiu psyohoorganicznego. Takie odnoénie powoda Sad pierwszej instancji uznai, 2e brak jest podstaw do uznania, i2 2 powodu émiertelnego Wypadku syna powod doznai uszczerbku na zdrowiu W aspekcie psychoiogicznym Iub psychiatryoznym. Widoczny obraz zaburzefi psychicznych i deficytow W zakresie funkcjonowania intelektualnego powoda wynika 2 przebytego po 2001roku udaru mozgu. I j W konsekwencji, Sad pierwszej instancji doszedi do Wniosku, 2e odpowiednia, suma, Wystarozajacq do zadoééuczynienia krzywdzie H. Z.i 1 Z jakiej doznali oni na skutek smierci syna beda kwoty po 40.000 21.} O odsetkach ustawowyoh orzeozono zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 k.c. i art. 455 § 1 k.c. — data, od ktorej dochodzone byiy odsetki nie byia kwestionowana przez pozwana. O powy2s2ym orzeezono W punktach I i III Wyroku. Natomiast W punktach II oraz IV Wyroku oddalono poszczegolne 6 Ha .F ~¬.. -s '-T‹. powodowie na co dzień odczuwają żal i tęsknotę za synem. Byli pni ze sobą silnie związani. Zmarły syn był wsparciem i dawał nadzieję na przyszłość. Jednocześnie Sąd Rejonowy miał na uwadze, iz między śmiercią G- Z- a wystąpieniem przez powodów do pozwanego o zadośćuczynienie minęło 10 lat. Powołując się na opinię biegłej stwierdził, że obecnie u powodów nie można zdiagnozować zaburzeń emocjonalnych, które mogą być wywołane przez to zdarzenie. Powódka funkcjonuje prawidłowo na wszystkich obszarach swojego życia, przy czym okresowo przeżywa obniżony nastrój, który ma związek ze śmiercią - syna; nie można u niej stwierdzić stałego uszczerbku na zdrowiu W aspekcie psychologicznym lub psychiatrycznym. Natomiast powód prezentuje objawy zaburzeń charakterystycznych dla zespołu psychoorganicznego, co jednak - jak podkreślono - jest konsekwencją przebytego w roku 2006 udaru mózgu. Obraz zaburzeń powoda nie pozwala jednoznacznie stwierdzić na ile wiążą się one z ze śmiercią syna w 2001 roku, a na ile wynikają z zespołu psychoorganicznego. Także odnośnie powoda Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż z powodu śmiertelnego wypadku syna powód doznał uszczerbku na zdrowiu W aspekcie psychologicznym lub psychiatrycznym. Widoczny obraz zaburzeń psychicznych i deficytów w zakresie funkcjonowania intelektualnego powoda wynika z przebytego po 2001 roku udaru mózgu. ' j W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, ze odpowiednią sumą wystarczającą do zadośćuczynienia krzywdzie H- Z.i T- Z- jakiej doznali oni na skutek śmierci syna będą kwoty po 40.000 zł.. O odsetkach ustawowych orzeczono zgodnie z art. 481 § 1 i § 2 k.c. i art. 455 § 1 k.c. - data, od której dochodzone były odsetki nie była kwestionowana przez pozwaną. O powyższym orzeczono w punktach I i III wyroku. Natomiast w punktach II oraz IV wyroku oddalono poszczególne 6 --- STRONA 9 --- ._ . powodztwa W pozostaiyrn zakresie. O kosztaeh prooesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 i3 k.p.c. W 2W. 2 art. 100 k.p.c. W apaacii pozwany :1 2asI_<ar2y1a powyzszy Wyrok W czesci uwzgledniajaoej powodztwa ( co Wynika ze Wskazanej Wartoéoi przedmiotu 2askar2enia i \  zarzutow apelaeji, pomimo zawarcia We Wstepie apelacji stwierdzenia, 2e 2askar2a sie; wyrok W oaioéci), zarzuoajao naruszenie przepiséw prawa materiainego , to jest art. 822 § 1 I{.p.c. , art. 448 k.c. "W zwiazku 2 art. 24 § 1 14.0. poprzez przyjeoie, 2e zasadzone na rzecz powodow zadoééuozynienie pienie2ne 2a doznana krzywde W zzwiazku 2e smiercia syna ma swoje uzasadnienie W stanie prawnym i faktycznyrn. Wskazujao na poWy2s2e skar2aoy Wniosi 0 zmiane zaskarzonego Wyroku i oddalenie powodztwa, a nadto o zasadzenie kosztow postepowania odwoiawozego Wedlug norm przepisanych. ' Motywujac sWe stanowisko pozwany Wskazai, 2e W jego ocenie brak jest podstaw prawnyoh do zastosowania W niniejszej sprawie art. 448 k.o. , gdy2 przepis ten nie dotyczy odszkodowania naleznego W razie émieroi osoby bliskiej. Podkreslono, 2e Wprawdzie przepis art. 23 k.o. nie zawiera zamknietego katalogu dobr osobistych, jednakie do dobr chronionyoh nie na1e2y zaliczyé przywiazania do innej osoby. Zdaniem skarzaoego do dnia 3 sierpnia 2008 r., czyli do dnia Wejécia W Zyoie ostatniej noweiizaoji art. 446 k.c., zakres roszczefi przysiugujacych zmaiIemu W Wyniku czynu niedozwolonego wyozerpujaco regulowai art. 446 § 13 k.c. Powohljac sie na uzasadnienie Wyroku Sadu Apelaoyjnego W Gdansku 2 dnia 13 grudnia 2005 r., I ACa 1185/05 pozwany stwierdzii, Ze przepisy 0 oohronie dobr osobistych nie moga stanowié podstawy prawnej zadania skierowanego przeciwko niemu, gdy2 odpowiada on wytacznie na mocy umowy ubezpieczenia odpowiedzialnosci oywilnej sprawcy zdarzenia. Zakresem tego2 7 _, _ powództwa w pozostałym zakresie. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. W ar›@1a‹=ji pozwwy Ê zaskarżyła powyższy wyrok W części uwzględniającej powództwa ( co wynika ze wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia i * . zarzutów apelacji, pomimo zawarcia we wstępie apelacji stwierdzenia, że zaskarza się wyrok w całości), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego , to jest art. 822 § 1 k.p.c. , art. 448 k.c. `w związku z art. 24 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, ze zasądzone na rzecz powodów zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę .w związku ze śmiercią syna ma swoje uzasadnienie w stanie prawnym i faktycznym. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarzonego wyroku i oddalenie powództwa, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych. " Motywując swe stanowisko pozwany wskazał, że W jego ocenie brak jest podstaw prawnych do zastosowania w niniejszej sprawie art. 448 k.c. , gdyż przepis .ten nie dotyczy odszkodowania należnego w razie śmierci osoby bliskiej. Podkreślono, ze wprawdzie przepis art. 23 k.c. nie zawiera zamkniętego katalogu dóbr osobistych, jednakże do dóbr chronionych nie należy zaliczyć przywiązania do innej osoby. Zdaniem skarżącego do dnia 3 sierpnia 2008 r., czyli do dnia wejścia w życie ostatniej nowelizacji art. 446 k.c., zakres roszczeń przysługujących zrnarłemu w wyniku czynu niedozwolonego wyczerpujące regulował art. 446 § 1-3 k.c. Powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2005 r., I ACa 1185/05 pozwany stwierdził, że przepisy 0 ochronie dóbr osobistych nie mogą stanowić podstawy prawnej żądania skierowanego przeciwko niemu, gdyż odpowiada on wyłącznie na mocy umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy zdarzenia. Zakresem tegoż 7 --- STRONA 10 --- .\__ X “H; __,/ ubezpieozenia objete sa wytaoznie szkody majatkowe i niemajatkowe na mioniu lub osobie. Skar2acy dodal, 2e nie akoeptuje rozstrzygniecia Sadu Najwyzszego zawartego W Uohwale 2 dnia 22.10.2010 r., W sprawie sygn. a1<t_ III CZP 76/10. Zaznae2y1, 2e podziela W tym zakresie poglad Sadu Apelaoyjnego W Poznaniu Wyrazony W Wyroku 2 dnia 15.12.2010 r. , W sprawie o sygn. akt I ACa 873/10, Wedle ktorego W okresie poprzedzajacym Wskazana nowelizacje art. 446 k.c. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego nie Wskazywano na mo21iWoé<": doehodzenia na podstawie art. 448 kc W ZW. 2 art. 24 § 1 kc zadoééuezynienia pienie2nego 2a doznana krzywde, gdy émieré nastapiia na skutek deiiktu, ktory rniai miejsce przed dniem 03.08.2008 1'. Okolicznoéé, 2e Wskazana noweiizacja pozwaia na przyznanie przedrniotowego zadoséuczynienia osobom , ktore doznaiy Icrzywdy 2 uwagi na émieré osoby bliskiej na skutek deliktu po 04.08.2008 r. nie stanowi Wystarozajaoego uzasadnienia do zmiany dotyohczasowego utrwalonego orzeozniotwa W odniesieniu do roszozefi. osob, ktore krzywdy takiej doznaiy na skutek émieroi osoby bliskiej W wyniku deiiktu zaistniaiego przed zmiana stanu prawnego. Niezaleznie od powyzszego skar2aoy Wskazai, 2e nawet jeéli uznaé, 2e istnieje postawa prawna do Zadania zadoséuczynienia, to zasadzone kwoty sa Wygorowanej I Powodowie HZ.i TZ.Wnieé1i o oddaienie apeiaoji i zasadzenie zwrotu kosztow procesu za druga instancje. Sad Okregowy 2Wa2yI, co nastepuje: Apelaoje pozwanego nale2aIo uznaé za ozeéoiowo uzasadniona W odniesieniu do vvysokoéoi zasadzonych powodom éwiadozeii. 4 _W pierwszej kolejnosoi stwierdzié naIe2y, i2 brak byio podstaw do podzieienia stanowiska pozwanego kwestionujaoego powodztwa co do zasady 8 .\__ X `„_,~ __„/ ubezpieczenia objęte są wyłącznie szkody majątkowe i niemajątkowe na mieniu lub osobie. Skarżący dodał, że nie akceptuje rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego zawartego w Uchwale z dnia 22.10.2010 r., w sprawie sygn. akt Ill CZP 76/10. Zaznaczył, że podziela w tym zakresie pogląd Sądu Apelacyjnego W Poznaniu wyrażony w wyroku z dnia 15.12.2010 r. , W sprawie o sygn. akt I ACa 873/10, wedle którego w okresie poprzedzającym wskazaną nowelizację art. 446 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie wskazywano na możliwość dochodzenia na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 § l kc zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 03.08.2008 r. Okoliczność, że wskazana nowelizacja pozwala na przyznanie przedmiotowego zadośćuczynienia osobom , które doznały krzywdy z uwagi na śmierć osoby bliskiej na skutek deliktu po 04.08.2008 r. nie stanowi wystarczającego uzasadnienia do zmiany dotychczasowego utrwalonego orzecznictwa w odniesieniu do roszczeń osób, które krzywdy takiej doznały na skutek śmierci osoby bliskiej W wyniku deliktu zaistniałego przed zmianą stanu prawnego. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że nawet jeśli uznać, że istnieje postawa prawna do żądania zadośćuczynienia, to zasądzone kwoty są wygórowane. l Powodowie H-Z-i T- Z-wnieśli 0 oddalenie apelacji i zasądzenie zwrotu kosztów procesu za drugą instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelację pozwanego należało uznać za częściowo uzasadnioną w odniesieniu do wysokości zasądzonych powodem świadczeń. - _W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iz brak było podstaw do podzielenia stanowiska pozwanego kwestionującego powództwa co do zasady 8 --- STRONA 11 --- \.4. kw,» W oparoiu o prezentowane W toku postepowania oraz W apelacji zapatrywania prawne. Oczywistym po2ostaWa1o , 2e dodany W Wyniku nowelizaoji dokonanej ustawa 2 dnia 30 maja 2008 1'. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektéryoh innyoh ustaw (D2. U. Nr 116 po2.73l) do art. 446 k.o. kolejny (4) paragraf, przewidujaoy expressis verbis mo21iWoéé przyznania przez sad najblizszym ezionkom rodziny zmariego odpowiedniej sumy tytuiem zadoséuczynienia pienieznego 2a doznana krzywde, nie ma zastosowania do krzywd powstaiych —jak W rozpoznawanej sprawie — przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (porownajz wyroki Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 21 pa2d2iernika 2009 r., I PK 97/09, nie publ. oraz 2 dnia 10 Iistopada 2010 r., I CSK 248/10, nie pub1.). Zasadzenia zadosouozynienia nie uzasadnia r6Wnie2 art. 446 § 3 k.o., gdy2 — Wedlug pr2eWa2aja,cego stanowiska judykatury oraz doktryny  przepis ten, nawet przy jego szerokiej wykladni, nie dopuszoza kompensowania samej tylko szkody niemajatkowej spowodowanej émieroia najb1i2s2ego ozionka rodziny Qporownajz m_. in. Wyroki Sadu Najwyzszego 2 dnia 15 pa2d2iernika 2002 r., II CKN 985/00, nie pub1.; 2 dnia 25 lutego 2004 r., II CK 17/03, nie pub1.; 2 dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 445/03, nie pub1.; 2 dnia 9 maroa 2007 r., V CSK 459/06, nie pub1.; 2 dnia 16 kwietnia 2008 r., V CSK 544/07, nie publ. oraz 2 dnia 30 maroa 2009 r., V CSK 250/09, nie pu_b1.). Skoro zaé W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy powodowie — W nastepstwie smierei osoby bliskiej — nie doznali Wstrzasu psychicznego prowadzaoego do rozstroju zdrowia, lecz krzywdy W postaci oierpiefi psyohioznych i fizyoznych, podstawy do kompensaty tego uszczerbku nie mo2e stanowié art. 445 § 1 k.c. Istota apelaoji pozwanego jest zagadnienie, czy — jak pr2yjaI Sad pierwszej instanoji — do oceny tyoh roszozefi znajduje zastosowanie art. 448 k.o. W zwiazku 2 art. 24 § 1 k.c. ' _ _ 9 \-.~. kw/ w oparciu o prezentowane w toku postępowania oraz w apelacji zapatrywania prawne. Oczywistym pozostawało , że dodany w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy ~¬ Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz.731) do art. 446 k.c. kolejny (4) paragraf, przewidujący expressis verbis możliwość przyznania przez sąd najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, nie ma zastosowania do krzywd powstałych -jak w rozpoznawanej sprawie _ przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (porównaj: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2009 r., I PK 97/09, nie publ. oraz z dnia 10 listopada 2010 r., I CSK 248/10, nie publ.). Zasądzenia zadośćuczynienia nie uzasadnia również art. 446 § 3 k.c., gdyż - według przeważającego stanowiska judykatury oraz doktryny -« przepis ten, nawet przy jego szerokiej wykładni, nie dopuszcza kompensowanía samej tylko szkody niemajątkowej spowodowanej śmiercią najbliższego członka rodziny (porównaj: m_. in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 pażdziernika 2002 r., II CKN 985/00, nie publ.; z dnia 25 lutego 2004 r., II CK 17/03, nie publ.; z dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 445/03, nie publ.; z dnia 9 marca 2007 r., V CSK 459/06, nie publ.; z dnia 16 kwietnia 2008 r., V CSK 544/07, nie publ. oraz z dnia 30 marca 2009 r., V CSK 250/09, nie publ.). Skoro zaś W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy powodowie - w następstwie śmierci osoby bliskiej - nie doznalí wstrząsu psychicznego prowadzącego do rozstroju zdrowia, lecz krzywdy w postaci cierpień psychicznych i fizycznych, podstawy do kompensaty tego uszczerbku nie może stanowić art. 445 § l k.c. Istotą apelacji pozwanego jest zagadnienie, czy - jak przyjął Sąd pierwszej instancji - do oceny tych roszczeń znajduje zastosowanie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § l k.c. ' ä _ 9 --- STRONA 12 --- _ . ri1° Za Sadem Rejonowym i Sadem Najwyrzszym oytolvanym W uzasadnieniu 2askar2onego Wyroku na1e2y W ooenio Sadu Okregowego przyjaé, i2  wbrew stanowisku skar2acego — trudno byioby 2na1e2c': argumenty sprzeoiwiajace sit; zaliczeniu do katalogu dobr osobistyoh objotych oohrona 2 alt. 23 i 24 k.o. tak2e Wiezi rodzinnyoh. Wiezi to — jak Wskazano — stanowia fundament prawidiowego funkcjonowania rodziny i podlegaja ochronie prawnej (art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.r.o.). Skoro dobrem osobistym W rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamieci osoby zmariej, to  a fortiori  mo2e nim byé tak2e Wiei miedzy osobami Zyjacymi. Nie ma zatem ~ roWnie2 zdaniem Sadu Okregowego —— przeszkéd do uznania, 2e szozegolna WIQ2 emoojonaina miedzy czionkarni rodziny pozostaje pod oohrona przewidziana W art. 23 i 24 k.c. Poglad taki pojawit sio ju2 W orzecznictwie Sadu Apelaoyjnego W Gdansku W uzasadnieniu Wyroku 2 dnia 23 Wrzesnia 2005 r., I AC3. 554/05 (nie pub1.), ktory stwierdzii, 2o szozegolna Wie2 rodzicow 2 dzieokiem, przyshlgujaoa 2arc':Wno dzieoku, jak i rodzicom W praWid1oWo funkcjonujaoej rodzinie, zasluguje na status dobra osobistego, podlegajaoego oohronie przewidzianej W art. 24 § 1 k.c., co dostrzegi i aprobowat Sad NajWy2s2y W przytaozanej uehwale 2 dnia 22 pa2d2iernika 2010 r., III CZP '76/10 (LEX nr 604152). W uzasadnieniu Wyroku 2 dnia 2 dnia 14 styoznia 2010 r., IV CK 307/09 (LEX nr 599865) Sad Najwyzszy uznai‘ natomiast, 2e spowodowanie smierci osoby bliskiej moze stanowié naruszenie dobr osobistych czlonkéw rodziny zmartego i uzasadniaé przyznanie im zadoséuczynienia na podstawie art. 448 1<.c. Przyjecie zaprezentowanego pogladu nasuwa pytanie o sens Wprowadzenia pr2e2 ustawodawoe; unormowania przewidujacego WpI'0S'£_ przyznanie zadoséuczynienia 2a krzywde Wskutek smieroi osoby ‘oliskiej, do czego nawiazuje argumentacja skarzaoego 0 braku takiego roszozenia przed nowelizaoja. Je2eli bowiem przed Wejsoiem W Zycie art. 446 § 4 k.o. mo21iWe byto dochodzenie tego zadoséuczynienia na podstawie art. 448 1<.o. 10 _ . fi-Ĺ° Za Sądem Rejonowym i Sądem Najwyższym cytójvanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy W ocenie Sądu Okręgowego przyjąć, iż - wbrew stanowisku skarżącego - trudno byłoby znależć argumenty sprzeciwiające się zaliczeniu do katalogu dóbr osobistych objętych ochroną z art. 23 i 24 k.c. także więzi rodzinnych. Więzi te -jak wskazano - stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny i podlegają ochronie prawnej (art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.r.o.). Skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci osoby zmarłej, to - a fortiori - może nim być także więź między osobami żyjącymi. Nie ma zatem -~ również zdaniem Sądu Okręgowego - przeszkód do uznania, że szczególna więź emocjonalna między członkami rodziny pozostaje pod ochroną przewidzianą w_ art. 23 i 24 k.c. Pogląd taki pojawił się już w orzecznictwie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 września 2005 r., I ACa 554/05 (nie publ.), który stwierdził, że szczególna więź rodziców z dzieckiem, przysługujące zarówno dziecku, jak i rodzicom W prawidłowo funkcjonującej rodzinie, zasługuje na status dobra osobistego, podlegającego ochronie przewidzianej w art. 24 § 1 k.c., co dostrzegł i aprobował Sąd Najwyższy W przytaczanej uchwale z dnia 22 pażdziernika 2010 r., iii CZP '76/10 (LEX nr 604152). W uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CK 307/_09 (LEX nr 599865) Sąd Najwyższy uznał natomiast, że spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Przyjęcie zaprezentowanego poglądu nasuwa pytanie o sens wprowadzenia przez ustawodawcę unormowania przewidującego wprost przyznanie zadośćuczynienia za krzywdę wskutek śmierci osoby bliskiej, do czego nawiązuje argumentacja skarżącego o braku takiego roszczenia przed nowelizacją. Jeżeli bowiem przed wejściem W życie art. 446 § 4 k.c. możliwe było dochodzenie tego zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. 10 --- STRONA 13 --- ._/ W zwiazku 2 art. 24 § 1 k.c.  W brzmieniu obowiazujaoym po nowelizacji tych przepisow, dokonanej ustawa 2 dnia 23 ozerwca 1996 r. o zmianie ustawy — Kodeks oywilny (D2. U. Nr 114, poz. 542) — to mogioby sie wydawaé, 2e takie szozegolne rozwiazanie nie byio potrzebne. Jak Wskazat Sad Najwyzszy W przytoczonej uchwale 2 22 paidziernika 2010 r. Wniosek taki trudno byioby jednak zaakceptowaé. Dodanie art. 446 § 4 k.c. nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalnoéoi dochodzenia zadoséuczynienia na gruncie przepisow obowiazujaoych przed Wejsoiem W 2ycie tego przepisu, 1ec2 dokonania zmiany W ogolnej regule Wynikajaoej 2 art. 448 k.c. przez 2aWe2enie kregu osob uprawnionyoh do zadoééuczynienia. Gdyby nie Wprowadzono art. 446 § 4 k.c., roszozenia tego mogtby doohodzié ka2dy, a nie tylko najb1i2s2y cztonek rodziny. Przepis ten jednoezesnie utatwia doohodzenie zadoséuozynienia, gdy2 umozliwia jego uzyskanie bez potrzeby Wykazywania jakichkolwiek innyoh  poza W nim Wyrnienionych  przestanek. Niewatpliwie Wzmacnia te2 on Wykiadnie art. 446 § 3 k.c. Wia2aoa funkoje tego przepisu Wylaoznie 2 oehrona majatkowa. Ro2Wa2ania powy2s2e prowadza do Wniosku, 2e po Wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c. podstawe dochodzenia zadoséuozynienia 2a krzywde doznana przed dniem 3 sierpnia 2008 1'. W nastepstwie naruszeniem deliktem dobra osobistego W postaci szczegolnej wiezi rodzinnej Iaozaoej osobe zainteresowana 2e zmarlym stanowi art. 448 k.c. W zwiazku 2 art. 24 § 1 k.c. Rownoczesnie nawiazujac do przedstawionego poWy2ej stwierdzenia, 2e prawo do Zycia rodzinnego i utrzymania tego rodzaju Wiezi stanowi dobro osobiste ozionkow rodziny i podlega oohronie na podstawie art. 23 i 24 k.c. a W konkretnym stanie faktycznym spowodowanie smierci osoby biiskiej morze stanowié naruszenie dobr osobistych c2IonkoW jej rodziny i uzasadniaé przyznanie im zadoééuozynienia na podstawie. art. 448 k.c. nale2y takze podniesé, 2e 2a taka ooena przernawia dodatkowo art. 446 § 4 k.c., ktéry ' 1 1 ../ W związku z art. 24 § 1 k.c. - W brzmieniu obowiązującym po nowelizacji tych przepisów, dokonanej ustawą z dnia 23 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 114, poz. 542) - to mogłoby się wydawać, że takie szczególne rozwiązanie nie było potrzebne. Jak wskazał Sąd Najwyższy W przytoczonej uchwale z 22 października 2010 r. wniosek taki trudno byłoby jednak zaakceptować. Dodanie art. 446 § 4 k.c. nie jest jedynie wyrazem woli ustawcdawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem W życie tego przepisu, lecz dokonania zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c. przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c., roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Przepis ten jednocześnie ułatwia dochodzenie zadośćuczynienia, gdyż umożliwia jego uzyskanie bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek innych - poza w nim wymienionych - przesłanek. Niewątpliwie wzmacnia też on wykładnię art. 446 § 3 k.c. wiążącą funkcję tego przepisu wyłącznie z ochroną majątkową. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że po wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c. podstawę dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przed dniem 3 sierpnia 2008 r. w następstwie naruszeniem deliktem dobra osobistego W postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej osobę zainteresowaną ze zmarłym stanowi art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. Równocześnie nawiązując do przedstawionego powyżej stwierdzenia, że prawo do życia rodzinnego i utrzymania tego rodzaju więzi stanowi dobro osobiste członków rodziny i podlega ochronie na podstawie art. 23 i 24 k.c. ¬a w konkretnym stanie faktycznym spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków jej rodziny i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie. art. 448 k.c. należy także podnieść, że za taką oceną przemawia dodatkowo art. 446 § 4 k.c., który ` 1 1 --- STRONA 14 --- ~. _._ . 031111 2e2WaIa obeonie na uzyskanie zadoééuozynionia od osoby odpowiedzialnej 2a smiero osoby bliskiej bez potrzeby Wykazywania ja1<ioh1<o1Wiek dodatlcowyoh przestanek, poza wymienionymi W tym przepisie (...). Mo2na zatem 2a Sadem NajWy2s2yrn przyjaé, 2e art. 446 __§ 4 k.c. W relaoji do art. 448 k.c. poszerzyt rno21iWosé uzyskania zadoséuozynienia, co ma tak2e znaozenie dia rozmiaréw przyznawanego zadoééuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. nie powinno byé natomiast rozumiane W ten sposéb, 2e W dotychozasowym stanie prawnym art. 448 k.c. nie mogt stanowid podstawy przyznania zadoséuozynienia 2a smieré osoby bliskiej, jak czyni to pozwany. Takie stwierdzenie oznaczaloby, 2e chwila, W ktorej zaszio 2dar2enie bodace 2r6dIern szkody, decydujaca o moizliwosci zastosowania art. 446 § 4 k.c., rozstrzygataby definitywnie o istnieniu lub braku istnienia uprawnienia do uzyskania zadoséuozynienia 2a krzywde spowodowana émiercia osoby bliskiej, be2 Wzgledu na rodzaj tej krzywdy. Prowadzitoby to do radykalnego 2r62niooWania sytuacji osob, ktore doznaiy krzywdy o podobnym oharakterze, nawet W krotkich odstepach czasu, co jest trudne do zaakceptowania. Natorniast 2a ozesciowo zasadna Sad Okrogowy u2na1 apelaoje pozwanego W zakresie, w jakim podniesiono , i2 zasadzone powodom swiadozenia sa Wygorowane. Odwolujao sie do praWid1oWo ustalonyoh przez Sad pierwszej instanoji okolioznosoi faktyoznych nie sposéb byio nie 2god2ic': sir; 2 odnoéna argumentacja apelanta, nawet przy jej lakonicznosoi. Sad Rejonowy W sposob Wtasciwy i wyczerpujacy przywotat ogolne zasady i kryteria ustalania stosownego zadoséuozynienia, jednakze ich zastosowanie zasadnie bud2iIo Watpliwoéci co do tego aspektu, Wj8.1(1II'1 na1e2a1o oceniaé krzywda powodow po uptywie tak znacznego okresu ozasu, jaki uplynai od zdarzenia Wywoiuj acego odpowiedziainoéé pozwanego. ~ _ Przypomnionia wymaga zatem, 2e zadoééuczynienie 2a 1<r2yWd<=,_: jest swoista postaoia odszkodowania, ktorego celem jest rekornpensowanie ' I 2 -~. _._- . 03111 zezwala obecnie na uzyskanie zadośćuczynienia od osoby odpowiedzialnej za śmierć osoby bliskiej bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek dodatkowych przesłanek, poza wymienionymi w tym przepisie (...). Mozna zatem za Sądem Najwyzszym przyjąć, że art. 446 __§ 4 k.c. w relacji do art. 448 k.c. poszerzył możliwość uzyskania zadośćuczynienia, co ma także znaczenie dla rozmiarów przyznawanego zadośćuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. nie powinno być natomiast rozumiane w ten sposób, że w dotychczasowym stanie prawnym art. 448 k.c. nie mógł stanowić podstawy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, jak czyni to pozwany. Takie stwierdzenie oznaczałoby, że chwila, w której zaszło zdarzenie będące źródłem szkody, decydująca o możliwości zastosowania art. 446 § 4 k.c., rozstrzygałaby definitywnie o istnieniu lub braku istnienia uprawnienia do uzyskania zadośćuczynienia za krzywdę spowodowana śmiercią osoby bliskiej, bez względu na rodzaj tej krzywdy. Prowadziłoby to do radykalnego zróżnicowania sytuacji osób, które doznały krzywdy o podobnym charakterze, nawet W krótkich odstępach czasu, co jest trudne do zaakceptowania. Natomiast za częściowo zasadną Sąd Okręgowy uznał apelację pozwanego w zakresie, w jakim podniesiono , iz zasądzone powodem świadczenia są wygórowane. Odwołując się do prawidłowo ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okoliczności faktycznych nie sposób było nie zgodzić się z odnośną argumentacją apelanta, nawet przy jej lakoniczności. Sąd Rejonowy w sposób właściwy i wyczerpujący przywołał ogólne zasady i kryteria ustalania stosownego zadośćuczynienia, jednakże ich zastosowanie zasadnie budziło wątpliwości co do tego aspektu, W jakim należało oceniać krzywdę powodów po upływie tak znacznego okresu czasu, jaki upłynął od zdarzenia wywołuj ącego odpowiedzialność pozwanego. ¬ _ Przyponmienia wymaga zatem, że zadośćuczynienie za krzywdę jest swoistą postacią odszkodowania, którego celem jest rekornpensowanie I I 2 --- STRONA 15 --- M/‘ I. ‘\._._.'  011118 uszczerbku W dobraoh osobistych (szkody niemajatkowej), oozywisoie W takim zakresie, W jakim taka rekompensata, 2e Wzgledu na szczegolny oharakter tych dobr, jest mozliwa za pomooa swiadozefi pienieznyoh. Jak Wskazano W pisemnyoh motywach zaskarzonego orzeozenia zadoééuczynienie pieniezne 2a doznana krzywde; pelni przede Wszystkim funkcje kompensaoyjna, gdy2 stanowi przyblizony ekwiwalent 2a doznana przez pokrzywdzonego szkode niemajatkowa (krzywde). Powszechnie uwaia sie, 2e powinno ono Wynagrodzié doznane przez pokrzywdzonego oierpienia, utrate radoéoi 2yoia oraz uiatwié mu pr2e2Wycie2enie ujemnyoh pr2e2yc': psyohioznyoh. Niewatpliwie przy tym przyznana tytutem zadoséuczynienia suma pienieina powinna byé utrzymana W rozsadnych granicach i dostosowana do aktuainych stosunkow majatkowyoh. Generalnie biorao  wysokoso zasadzonyoh sum powinna byé urniarkowana. Niemajatkowy oharakter szkody Wynagradzanej W przedmiotowym postopowaniu decyduje o jej niewymiernosoi. Odpowiedniosé kwoty zadoséuczynienia, o ktorej stanowi art. 448 k.c., ma s1u2yc': ztagodzeniu doznanej krzywdy, nie byé 2rodIem Wzbogacenia i powinna odpowiadaé aktualnym Warunkom i przeoietnej stopie zyoiowej spoieczefistwa. Na1e2y zwrooié dalej uwago, 2e na tle uksztaitowanej judykatury umiarkowana wysokosé zadoééuczynienia oznaoza, 2e nie mo2e byé ono ani ra2aco Wygorowane, ani razaco niskie. Odnoszac poczynione uwagi, o charakterze podstawowym dla rozstrzyganego zagadnienia, na1e2a1o uznaé 2a siuszny zarzut apelacji dotyczacy uznania przyznanego przez Sad Rejonowy zadoséuozynienia za odpowiednie do rozmiaru krzywdy powodow, W szczegoinoéci 2wIas2c2a 2 uwagi na podkreslana funkoje kompensacyjna zadoééuczynienia. Trzeba przy tym przyznaé raoje pOW0d0m Wyra2ajacym W odpowiedzi na apelacje przekonanie , i2 strata syna nigdy nie ulegnie zapomnieniu i nie moana odmowié im prawa do trWa1ego pr2e2yW'ania 2a1oby, jednakze . dla speInienia A przez przyznane 13 M-I 2. `\¬.._.-' „ o¿f"l'i uszczerbku w dobrach osobistych (szkody niemajątkowej), oczywiście w takim zakresie, W jakim taka rekompensata, ze względu na szczególny charakter tych dóbr, jest możliwa za pomocą świadczeń pieniężnych. Jak wskazano w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, gdyż stanowi przybliżony ekwiwalent za doznaną przez pokrzywdzonego szkodę niemajątkową (krzywdę). Powszechnie uważa się, że powinno ono wynagrodzić doznane przez pokrzywdzonego cierpienia, utratę radości życia oraz ułatwić mu przezwyciężenie ujemnych przeżyć psychicznych. Niewątpliwie przy tym przyznana tytułem zadośćuczynienia suma pieniężna powinna być utrzymana w rozsądnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych. Generalnie biorąc - wysokość zasądzonych sum powinna być urniarkowana. Niemajątkowy charakter szkody wynagradzanej w przedmiotowym postępowaniu decyduje o jej niewymierności. Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia, o której stanowi art. 448 k.c., ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, nie być źródłem wzbogacania i powinna odpowiadać aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Należy _zwrócić dalej uwagę, że na tle ukształtowanej judykatury umiarkowana wysokość zadośćuczynienia oznacza, że nie może być ono ani rażąco wygórowane, ani rażąco niskie. Odnosząc poczynione uwagi, o charakterze podstawowym dla rozstrzyganego zagadnienia, należało uznać za słuszny zarzut apelacji dotyczący uznania przyznanego przez Sąd Rejonowy zadośćuczynienia za odpowiednie do rozmiaru krzywdy powodów, w szczególności zwłaszcza z uwagi na podkreślaną funkcję kompensacyjną zadośćuczynienia. Trzeba przy tym przyznać rację powodem wyrażającym w odpowiedzi na apelację przekonanie , iż strata syna nigdy nie ulegnie zapomnieniu i nie można odmówić im prawa do trwałego przezyw'ania żałoby, jednakże i dla spełnienia Ü przez przyznane 13 --- STRONA 16 --- . ,1/I1 zadoséuozynienia funkoji kompensaoyjnej upiyw tak znacznego okresu czasu od zdarzenia powodujacego krzywde powodow nie mo2o pozostaé bez znaczenia. Gdyby bowiern podzielié bez 2:.1str2e2er’1 logike niewiazania rozmiaru krzywdy 2 upiywem ozasu od zdarzenia ja WyWo1ujaoa mo2naby dojéé do zaprzeczenia idei i istoty zadoséuczynienia W tego rodzaju sprawach, gdyz oczywistym pozostaje, 2e cierpienia I zatoba po straoie osoby bliskiej nigdy nie zostana zniwelowane przez uzyskanie okreélonycia swiadozen pienieznyoh. Raz jeszcze na1e2y podkreslié, 2e zadoééuozynienie jako swoista kompensata 2a bol, cierpienie i inne aspekty utraty osoby najb1i2s2ej musi odpowiadaé intensywnosci tych negatywnyoh pr2e2y6 osoby bliskiej, a ta W naturalny sposéb maieje 2 upiywem czasu. W reaiiaoh niniejszej sprawy mamy do czynienia 2 taka sytuaoja, co Wprost Wynika r6Wnie2 2 niekwestionowanych opinii biegiej 2 zakresu psychoiogii. Oicreslenie Wysokosci na1e2nego zadoséuczynienia nale2y do swobodnego uznania sadu, jednakie ooena ta podlega kontroli W aspekoie nieuzasadnionej dowolnoéoi W jego okresileniu poprzez ra2ace 2aWy2enie iub 2ani2enie swiadozenia W aspekcie okolioznosoi konkretnego stanu faktyoznego, co W takirn przypadku uprawnia Sad odwolawczy do modyfikaoji ustalonej przez Sad pierwszej instancji Wysokosci swiadczenia (por. Wyrok Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 18 iistopada 2004 r., I CK 219/04, System Informacji Prawnej Lex Sigma nr 146356). _ Z przedstawionyoh poWy2ej przyczyn Sad Okregowy u2na1 2a uzasadniony zarzut ape1aoji, 2e okreélone przez Sad pierwszej instancji zadoééucwnienia 2osta1'y zawyzone, co skutkoWaIo zmiana 2askar2onego wyroku na podstawie art. 386 § 1 1<.p.c.  W pozostatyrn zakresie apelacja jako bezzasadna podiegaia oddaleniu na rnocy art.3 85 k.p.o.  _ O kosztaoh prooesu 2a pierwsza instancje orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. W 2W. 2 art. 98 § 1 i3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. A  ' 14 . ,Um zadośćuczynienia funkcji kompensacyjnej upływ tak znacznego okresu czasu od zdarzenia powodującego krzywdę powodów nie może pozostać bez znaczenia. Gdyby bowiem podzielić bez zastrzeżeń logikę niewiązania rozmiaru krzywdy z upływem czasu od zdarzenia ją wywołującą możnaby dojść do zaprzeczenia idei i istoty zadośćuczynienia w tego rodzaju sprawach, gdyz oczywistym pozostaje, że cierpienia i żałoba po stracie osoby bliskiej nigdy nie zostaną zniwelowane przez uzyskanie określonych świadczeń pieniężnych. Raz jeszcze należy podkreślić, że zadośćuczynienie jako swoista kompensata za ból, cierpienie i inne aspekty utraty osoby najbliższej musi odpowiadać intensywności tych negatywnych przeżyć osoby bliskiej, a ta w naturalny sposób maleje z upływem czasu. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką sytuacją, co wprost wynika również z niekwestionowanych opinii biegłej z zakresu psychologii. Określenie wysokości należnego zadośćuczynienia należy do swobodnego uznania sądu, jednakże ocena ta podlega kontroli w aspekcie nieuzasadnionej dowolności w jego określeniu poprzez rażące zawyżenie lub zaniżenie świadczenia W aspekcie okoliczności konkretnego stanu faktycznego, co W takim przypadku uprawnia Sąd odwoławczy do modyfikacji ustalonej przez Sąd pierwszej instancji wysokości świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2004 r., I CK 219/04, System Informacji Prawnej Lex Sigma nr 146356). _ Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd Okręgowy uznał za uzasadniony zarzut apelacji, że określone przez Sąd pierwszej instancji zadośćucwnienia zostały zawyżone, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. - W pozostałym zakresie apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art.385 k.p.c. - _ O kosztach procesu za pierwszą instancję orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. W zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. _ę - ' 14 --- STRONA 17 --- O kosztach procesu za instancje odwoiawcza rozstrzygnieto na podstawie art. 98 § 1 i3 k.p.c. i art. 99 k.p.o. . / 15 O kosztach procesu za instancję odwoławczą rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. _ /” 15