Wyrok I Ca 43/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I Ca 43/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Anna Bartoszewska Sędziowie SSO Iwona Podwójniak SSO Katarzyna Powalska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa P. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w S. o odszkodowanie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt I C 19/12 1) oddala apelację; 2) przyznaje adwokat E. S. tytułem kosztów zastępstwa prawnego udzielonego w instancji odwoławczej kwotę 72,80 (siedemdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym 12,80 złotych tytułem VAT, którą nakazuje wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sieradzu. Sygn. akt I Ca 43/13 UZASADNIENIE Powód P. G. wnosił o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w S. kwoty 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia „…za nieludzkie i poniżające traktowanie …”go w czasie osadzenia w pozwanym Zakładzie Karnym. Argumentował , że karę pozbawienia wolności odbywał w celach przeludnionych , źle wyposażonych technicznie, niedogrzanych , nie zapewniających właściwego poziomu poszanowania intymności czy zachowania stosownego stanu sanitarnego , a także zarzucił poniżające traktowanie skazanych przez służby więzienne , zwłaszcza przez częste kontrole osobiste . Warunki osadzenia i sposób traktowania – w przeświadczeniu powoda- odbiły się na jego stanie --- STRONA 2 --- fizycznym i psychicznym , przy czym powód nie precyzuje tych skutków , ani nie wspiera twierdzeń stosowną , uwiarygodniającą je dokumentacją . Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Sieradzu powództwo oddalił , w uwzględnieniu zgłoszonego przez pełnomocnika pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach: powód P. G. przebywał w Zakładzie Karnym w S. w okresach: 6 stycznia 2005 r. - 20 luty 2008 r., 5 marca 2008 r. - 13 sierpnia 2008 r.,4 września 2008 r. - 22 września 2008 r., a aktualnie jest osadzony w Areszcie Śledczym w Ł.. Powód wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w S. z powództwem o zadośćuczynienie za „nieludzkie i poniżające traktowanie Jego osoby”. Sąd Rejonowy, jako materialno-prawną podstawę roszczenia powoda wskazał w art. 23 k.c., 24 k.c. i art. 448 k.c. Argumentował, że w świetle wymienionych przepisów niehumanitarne traktowanie osoby pozbawionej wolności stanowi naruszenie jej dóbr osobistych i uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa w tym zakresie. Przytoczył art. 448 k.c., stosownie do którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne z istoty swej jest roszczeniem majątkowym i jako takie podlega przedawnieniu ( art. 117 §1 k.c.). Źródłem roszczenia , na które powołuje się powód ,jest czyn niedozwolony . Zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie art.442 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W przekonaniu Sądu pierwszej instancji, P. G. mógł odczuwać dyskomfort wynikający z warunków panujących w jednostki penitencjarnej, w której przebywał, natomiast wszelkie niedogodności związane z pobytem w niej mogły ujawnić się dla powoda najpóźniej w dniach opuszczania przez niego Zakładu Karnego, tj. 20 lutego 2008 r., 13 sierpnia 2008 r. oraz 22 września 2008 r. Powód dysponował wówczas wiedzą, że w razie wystąpienia szkody Skarb Państwa – Zakład Karny w S., na którym ciąży obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków pobytu izolacyjnego będzie zobowiązany do jej naprawienia. Trzyletni okres przedawnienia rozpoczął bieg od powyżej podanych dat, zakończył się odpowiednio: 20 lutego 2011 r., 13 sierpnia 2011 r., 22 września 2011 r., a powód wystąpił z powództwem dopiero w listopadzie 2011r. Nie zaszły żadne okoliczności skutkujące jego przerwaniem okresów przedawnienia (art. 123 k.c.). Pozwany, podnosząc zarzut przedawnienia, uchylił się od zaspokojenia roszczenia powoda. Zgłoszenie zarzutu przedawnienia przez pozwanego nie stanowiło nadużycia jego uprawnienia i nie pozostawało w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Pozwany nie uniemożliwiał powodowi wcześniejszego dochodzenia roszczenia , a jednocześnie powód nie podał okoliczności, które uniemożliwiałyby mu wcześniejsze szybsze wystąpienie z pozwem . Bezzasadnym byłoby również powołanie się powoda na przewidziane art. 5 k.c. nadużycie prawa przez pozwanego. Pozwany nie uczynił bezprawnego użytku z przysługującego mu prawa podmiotowego. Nie bez znaczenia pozostaje fakt , że powód odbywał karę pozbawienia wolności , będącą następstwem naruszenia przez niego zasad współżycia społecznego. W konsekwencji skutecznie zgłoszonego przez pozwany Skarb Państwa zarzutu przedawnienia roszczenia Sąd został zwolniony od konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy, w szczególności od przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę powodową, a dotyczących okoliczności objętych żądaniem, wniosków dowodowych. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się pełnomocnik powoda. W apelacji zarzuciła naruszenie art. 118 k.c., 442 1 k.c. przez błędne uznanie, że nastąpiło przedawnienie roszczenia powoda, a z ostrożności procesowej: - nie rozpoznanie istoty sprawy, w szczególności pominięcie dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony i tym samym dowolne przyjęcie przez Sąd I instancji, że 3 letni termin przedawnienia roszczenia wynikający z art. 442 1 k.c. upłynął we wrześniu 2011 r., --- STRONA 3 --- - naruszenie art. 5 k.c. przez uwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia powoda zgłoszonego w sprawie przez pozwanego, pomimo jego bezprawności i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W uzasadnieniu apelacji pełnomocnik powoda, powołując się na komentarz z W. , stwierdził , że w sprawie w sprawie jako dotyczącej roszczenia o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych ma zastosowanie ogólny termin z art. 118k.c. , a nie art. 442 1 k.c. ,jak błędnie przyjął sąd . Poza tym Sąd Rejonowy przez zaniechanie przesłuchania powoda nie ustalił okoliczności niezbędnych dla oceny trafności zarzutu przedawnienia zgłoszonego przez stronę pozwaną. Konkludując , pełnomocnik powoda zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył , co następuje: apelacja nie jest zasadna . Trafnie Sąd Rejonowy przyjął w niespornych w sprawie okolicznościach , że roszczenie powoda uległo przedawnieniu wobec upływu trzyletniego terminu z art. 442 1 k.c. Wbrew poglądowi pełnomocnika powoda w sprawie nie ma zastosowania 10 – letni okres z art. 118k.c. jako wyznaczający termin przedawnienia roszczeń powoda. Trafnie Sąd Rejonowy wywiódł , że źródłem majątkowego roszczenia powoda jest czyn niedozwolony ,wskutek którego , zdaniem powoda, doszło do naruszenia jego dobra czy dóbr osobistych . W konsekwencji i w związku z treścią art. 117§1 i 442 1 k.c. do biegu terminu przedawnienia roszczenia zastosowanie ma art. 442 1 k.c. w okolicznościach przez Sąd Rejonowy ustalonych , a w sprawie niespornych , zwłaszcza w zakresie dat zakończenia przez powoda kolejnych , a objętych pozwem okresów odbywania kary pozbawienia wolności i przy uwzględnieniu , że powód nie powołał się , mimo zgłoszenia zarzutu przedawnienia roszczenia , na żadne , mogące być przedmiotem dowodzenia , zdarzenia przerywające bieg terminów przedawnienia roszczeń obejmujących okresy odbywania kary przez powoda, względnie nie zawinione przez powoda zdarzenia uniemożliwiające , czy też utrudniające w istotnym stopniu zgłoszenie roszczeń przed upływem terminu ich przedawnienia . Nie zachodzą przesłanki do oceny zarzutu przedawnienia jako zgłoszonego w warunkach nadużycia prawa czy sprzeczności z zasadami współczucia społecznego i również w tym zakresie Sąd Okręgowy w pełni podziela argumentację Sadu Rejonowego . W związku ze skutecznie zgłoszonym zarzutem przedawnienia roszczenia powoda zbędną była merytoryczna ocena zasadności żądania i zarzutów powoda , a wobec niepowołania się na okoliczności mogące unicestwić zarzut przedawnienia w związku z treścią art. 5 k.c. , względnie skutkować przerwaniem biegu terminu przedawnienia , zbędne było przesłuchanie powoda w trybie art. 299k.p.c. , a w konsekwencji nietrafny jest zarzut pełnomocnika powoda i w tym zakresie . Z tych wszystkich względów i w oparciu o art. 385 k.p.c. bezzasadna apelacja podlegała oddaleniu .