Wyrok I Ca 359/11 WYROK

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I Ca 359/11 WYROK ~ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r Sad Okregowy W Przemyélu Wydzia} I Cywilny w skladziez . ~. .1 ’ Przewodniczacy: SSO Graiyna Mrozowicz Sedziowie: S0 Anna Sierpifiska (spr.] SO Bogdan Ziemiafiski  Protokolantz st.sekr.sa,d. Barbara Belz po rozpoznaniu W dniu 29 grudnia 2011 r. W Przemyélu na rozprawie sprawy z powéclztwa J B przeciwko G 0 ustalenie wstapienia w stosunek najmu . na skrutek apelacji pozwanej G od wyroku Sqdu Rejonowego w Jarosiawiu z dnia 9 wrzeénia 2011 r., sygn. akt I C 230/ l O I. zmienia zaskéréony wyrok w pkt I w ten sposéb, fie powédztwo oddala i zasadza od powédki J B na rzecz pozwanej G kwotc; 180 (sto osiemdziesiat) zlotych tytulem kosztéw procesu, II. zasadza od powédki J B na rzecz pozwanej G kwotc; 290 [dwieécie dziewieédziesiatl zlotych tytulem zwrotu kosztéw postepowania apelacyjnego --- STRONA 2 --- Sygn. aktI Ca 359/11 Uzasadnienie wyroku Sqdu Okregowego w Przemyélu z dnia 29 grudnia 2011 1'. W pozwie wniesionym W dniu 14 grudnia 2010 1'. powédka J B domagaia sie ustalenia, 2e wstapila w stosunek najmu lokalu polpzonego przy ulicy (...] w J bedacego wlasnoécia, G oraz zasqdzenia na jej rzecz od pozwanej kosztéw postepowania wedlug norm przépisanych. W uzasadnieniu Zagdania twierdzika, 26 W dniu 25 rnarca 2000 r. zawarla zWia_.zek malzefiski z W G i zamieszkala z nim wspélnie ze swoimi dzieémi W przedmiézjcowym lokalu, 1<;téreg0 giéwnym najemca, by} jej mqz. Maj powédki kilkakrotrJie Wyprowadzal sic z tego lokalu, a potern Wracal. Pqwédka. jednak caly czas zamieszkiwala w nim, oplacala czynsz i naleinoéci za media. Lokal ten stanowil centrum Zyciowe powédki i jej meta, a po jego émierci powédki. Powédka jui W trakcie trwania malzefistwa zwracala siq: z proébq do urzgdu miasta 0 aktualizacje umovvy najrnu, ale otrzymala Odp0WiCC1Z, Ze nie a talciej potrzeby z uwagi na fakt, ii stala sir; najémca z mocy prawa. P0 émierci mefza powédka znowu zwrécila sig z proéba 0 aktualizacjc umowy, ale spotkala sic; z 0c1m0Wa,, bowiem pozwany zaczaj kwestionowaé \VS'|l8,p16I11C przez powédkc j ako malfzonki W G W stosunek najmu. . Pozwana G wniosla 0 oddalenie pdwédztwa i zasadzenie od powédki na. rzecz pozwanej kosztéw postgpowania wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzucfia, ii powédka nigdy nie zamieszkiwala W spornym, lokalu z W G, a sam zWiazek'ma1Zefiski zostai zawarty dla pozoru, gdyi nazajutrz p0 zawarciu zwiqzku maléefisldego to jest dnia 28_n1arca 20001". W G Wymeldowai sin‘; z lokalu majacego stanowié miejsce wspolnego zamieszkania maléonkéw. Te okolicznoéci przyznala sama powédka W piémie z dnia 19 lipca 2000r. Powédka i jej ma; nigdy nie mieszkali razem W spornym lokalu. ‘Wyrokiem z dnia 9 wrzeénia 2011 r., sygn. akt I C 230/ 10 Sa,d Rejonowy w Jaroslawiu ustalil, 2e J B wstqpila w stosunek najmu lokalu 7  --- STRONA 3 --- mieszkalnego poioionego w Jarosiawiu przy ul. 1...] bgdacego wlasnoécia G. Sad nie obciqiyl pozwanej G kosztami postqapowania. Wydanie wyroku opartezostalo na ustaleniach faktycznych, Wedlug ktérych Sad pierwszej instancji ustalil, Ze powédka J B jest polka; pochodzenia rornskiego. Z dwéch zwia,zk6W partnerskich powédka posiadaia dwoje dzieci. Zwiegzek maliefiski z W G powédka zaweula w dniu 25 marca 2000 roku i jeszcze w tym sarnym dniu powédka zamieszkala u swojego mcza w Iokalu pokozonym w J przy ulicy (...],=. ktérego W G by} gléwnyrn najemca. Powédka i jej maz nie posiadali innego lokalu do zamiqszkallia, nie byli tei wiaécicielami Zadnej nieruchomoéci. Ani powédka ani W G nie przywia,zyWa1i . ~. . ' Wickszej uwagi do utrzymania dobrych relacji makzefiskich. Powédka W trakcie trwania ZW1QZ1{L1 maiieziskiego urodzila dziecko, ktércgo ojcem by} mgfzczyzna, _z ktérym Wczeéniej byla W zwiagku partnerskim, natomiast W G naduzywal alkoholu i coraz rzadziej przebywal W mieszkéniu, ponadto nie pracowai, utrzymywal sic gléwnie z zasilkéw otrzymywanych Z opieki spolecznej, a podczas wywiadéw pracownicom opieki sp01ecz1'1ej podawal, is jest osoba bezrobotna, i bezdomna. Wszelkie oplaty za mieszkanie uiszczala powédka, ktéra stale W nim przebywala. . Powédka przebywajdc W Polsce nie pracowaia zawodowo, wyjefzdzala natomiast okresowo do pracy za granicg. Podczas jednych 2 takich pobytéw powédki jej mag W G zmarl.  8 --- STRONA 4 --- W czasie trWa_nia zWia,z1<u maléefiskiego powodka zwracala sie do pozwanej grniny z prosba, 0 traktowszaie jej jako najemcy spornego lokalu i pozwana pismem z dnia 16 sierpnia 2000 r. odméwila twierdzqc, is nie ma takiej potrzeby skoro powodka pozostaje W zwiqzku maizefislcimjz n@<emca‘, a z mocy prawa malionkowie Wspélnie zajmujapy lokal sq najemcarni, chociaiby umowa zostaita zawarta tylko przez jednego z nich. Po smierci meéa, powodka domagaia sic od pozwanej uznania jej praW jako najemcy spornego lokalu, ale pozwana odméwila podaja,c, 2e W jej ocenie malzefistwo mialo Wymiar transakcji handlowej, a najemca opuscii lokal zaraz po siubie.  Sa,d pierwszej instancji opierajac sie na powyiszych ustaleniach zWaZy1, ii powédztwo zasiuguje na uwzglednienie. PoW6d moze zadaé ustalenia przez sa,c1 istnienia Iub nieistnieniastosunku prawnego lub prawa, gdy ma W tym interes prawny (art. 189 kpe). Ochrona praw podmiotowych poprzez domaganie sie ustalenia praWa jest nierozerwalnie zwiqzana z istnieniem interesu prawnego po stronie p0WodoWej i podlega ocenie Wedlug stanu sprawy W chwili orzekania. W orzecznictwie i pismiennictwie jest na ogél przyjmowane, Ze interes prawny, o ktérym mowa W art. 189 kpc, nalezy rozumieé jako ismiejapa, po_ stronie podmiotu dochodzacego ochrony potrzebe Wprowadzenia jasnosci i pewnosci W jego sytuacji praw1j1ej. Interes prawny powoda Wymaga ochrony poprzez Wydanie orzeozenia ustalajqoego szczegélnie Wéwczas, gdy zaehowanie sie pozwanego stwarza stan niepewnoéci lub zagrozenia prawa z przyczyn faktycznych jak i prawnych.  Pozwana gmina W trakcie trwania zvviazku makiefiskiego W pismie z dnia 16 sierpnia 2000 roku uznala, 2e nie ma potrzeby przepisania na nazwisko powédki spornego lokalu, skoro powédka. jest jego najemca, z mocy saznego praWa. Natomiast po émierci giownego najemcy lokalu pozwana gmina nie chciala zawrzeé z powodks umowy najmu twierdzatc, 2e slub powodki by} w istocie‘ transakcja, 1f18.I1(11OVVi1, a mzadsonkowie nie mieszkali ze soba, W spornym lokalu. Nawet podczas postepowania pelnomocnik pozwanej gminy oswiadczyl, Ze pismo z dnia 16 sierpnia 2000 r. nie stanowi zaéwiadczenia Wydanego W trybie art. 217 kpa, a osoba, ktora takie pismo sporza,dzi1a' nie posiadala W tyrn zakresie kompetencji. W zaistnialej sytuacji oraz maja,c na Wzgledzie 'p1'Zyt0Cz0ne wyiej poglady doktrjl/ny i orzeczhictwa, W ocenie 9 --- STRONA 5 --- Sadu pierwszej instaricji, powédka posiadal interes prawnego W domaganiu sit; ustalenia praWa' Wstapienia W stosunek “najmu lokalu, skoro to praWo jest kwestionowane przez W1ascicie1a tego lokalu. _ Zgodnie z treécia art. 691 § 1 i 2 kc W razie smierei najerncy lokalu mieszkalnego W stosunek najmu‘ lokalu Wstepuja: malionek niebedacy WSp01H8j6H1CQ lokalu, dzieci najemcy i jego Wspolmatzonka, inne osoby, Wobec ktérych najemca by} obowiazany do swiadczefi alimentacyjnych, oraz osoba, ktéra pozostawala faktycznie We wspolnym pozyciu z najemca. *~ Osoby te Wstepuja W stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jezeli stale zamieszkiwaly z najemca W tym lokalu do chwili jego émierci. W Wyroku z dnia 20 czerWCa;,2001 roku sygn. akt I CKN 1179/98, LEX nr 110589 Sad Najwyiszy Wskazal, 2e czasowe  uzasadnione okreslonymi przyczynami — przeliywanie poza miejseem stalego miejsca zamieszkania nie oznacza, by najemca przestal mieszkaé W ,,sWoim” lokalu, by zmieni1 miejsce zamieszkania. Z ustaleii Sadu pierwszej instancji Wynika, 2e najemca G nie posiadal iniiego lokalu sam dobrowolnie opuszczal sporne rnieszkariie i czasowo przebywal W innych miejscach zarnieszkania. W rozpoznawanej sprawie brak jest doWod6W przeciwnych pozwalajaeych na ustalenie, :'ze W G na stale opuscil: sporny lokal, ze nie zarnierzal Zyé W tej samej miejseowosci, Ze mial inne mieszkanie, W ktérym zamierzal przebywaé z zamiarem stalego pobytu, i Ze nastapii ca%koWity rozpadi maliefistwa powédki. " _ _  O kosztach postepowania Sad orzekl po mysli art. 102 kpc ze Wzgledu na charakter sprawy, gdzie stosunek prawny mialby dopiero przez Sad uksztaltowany, a pozwany mégl byé przekonany o zasadnoéci swoich twierdzefi, ze Wzgledu chociazby na fakt, Ze pozwana gmina majac dowod Wymeldowania sis W G z rnieszkania mogia bye przekonana 0 biaku Wspolnego zamieszkiwania najemcy z powédka. Apelacje od wyroku wniosla pozwana G i zarzucajqc: A  naruszenie przepisu art. 321 § 1 kpc poprzez uwzglednienie powédztwa na podstawie faktycznej na ktorej strona powodowa ani W pozwie ani W postepowaniu przed Sadem pierwszej instaneji nie oparla swego Zadania, ' ~ naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc poprzez brak Wszechstronnego rozwaienia zebranego W sprawie materialu i jego ocene W sposéb sprzeczny z doswiadczeniem 10 --- STRONA 6 --- Zyciowyrn, W szczegolnoéci poprzez pominiecie znaczenia i Wymowyz Wymeldowariia sie W G z lokalu przy ul. (...) W J W dniu 27 marca 2000r. /niezwlocznie po zawarciu zwiazku maiiefiskiego z powédkaf , oswiadczenia powodki z dnia 19 lipca 20001". oddajacego charakter zwiazku jaki rnial laczyé powédke Z W G, zeznafi powodki i S K zawartych W protokole rozprawy z dnia 25 paédziernika 2004 1'. sygn. akt (...) Sadu Rejonowego W J." Zaskariajac orzeczenie W caloéci wniosla o: zrniane zaskarzonego Wyroku i o oddalenie powédztwa, zasadzenie od powodki na rzecz pozwanej kosztow postepowania Wedlug norm przepisanych. Uzasadniajac Wywiedziona apelacje strona skaréaca wskazala, i2 zgloszone W sprawie roszczenie wywiodla z faktu Wspolnego zamieszkiwania 2' W G, najemca komunalnego lokalu przy ul. (...) W J po zawarciu z nim W dniu 25 marca 2000 r. zwiazku maléefiskiego. Zaréwno W pozwie jak i W toku postepoWariia przed Sadem I instancji powodka podstawy faktycznej nie zmienila, caly czas utrzymywala, 2e Wstapila W najem 2 mocy prawa odwolujac sie do okreélonej normy praWnej. Oparcie na takim stemie faktycznym roszczenia obligowaio Sad pierwszej instaricji do Weiyfikacji 1TW‘161'C1Z6fi powodki przez pryzmat przepisu art. '7 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie Iokali rnieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /DZ. U. z l998r. Nr 120, poz. 787/. Co prawda, od 1 stycznia 2002r. zacznie obowiazywaé ustawa z dnia 2 lipca 20011". 0 ochronie prawa 1okatorc'>W_, mieszkaniowym zasobie grniny i 0 zmianie kodeksu cywilnego /Dz. U. Z 2005r. N1" 31, poz. 266/ Wprowadzajaca W art. 27 regule bezpoéredniego jej stosowania. Nie podlega jednak dyskusji poglad Wyraiony miedzy innymi W wyroku Sadu Najwyészego z dnia 18 lutego 19971". I CKU 87/96 /Prokuratura i Prawo 1997/6/33/ dot. interpretacji zasad prawa miedzyczasowego Wedlug ktorego, jeieli star: prawny powodujacy powstanie stosunku prawnego nastapil pod rzadami dawnej ustawy do oceny jego skutkow stosuje sie ustawe dawna takée po Wejéciu W zycie nowej rcgulacji. Tymczasem Sad pierWszej instancji z Wlasnej inicjatywy zmienfi podstawe faktyczna powodztwa, przyjrnujac, 2e roszczenie powédki jest roszczeniem ktore powstalo W zwiazku. z émiercia W G. Kwestie dokonania tej zmiany przesadza przywoiaria przez Sad pierwszej instaricji podstawa prawna 1ozstrzygniecia, przepis art. 691 k.c. Tym samym Sad pierwszej instancji orzekl ponad Zadanie co przesadza kwestie obrazy art. 321 § 1 kpc. ' 11 --- STRONA 7 --- Strona apelujaca Wskazala rowriiei, Ze Sad pierwszej instancji niejako przy okazji dokonal kluczowych dla zasadnosci poWodztWa ustalefi W przedmiocie Wspolnego zajmowania przez powodke i W lokalu przy ul. (...) W ‘J. Na podstawie zebrariego W sprawie rnaterialu dowodowego. Sad pierwszej instancji doszedi do Wniosku, Ze powodka istotnie mieszkaia z malzonkiem W G W lokalu ktorego najemca byl W G. To ustalenie mialo byé Wynikiem oceny przeprowadzonych dowodowz dokumentow. "W dalszej czeéci uzasadnienia Sad jednak odwoluje sie do ustalefi w kwestfi wspolnego zamieszkiwania powodki z W G poczynionych na podstawie zeznafi éWiadk6W i przesluchania powodki. Strona skariaca stwierdziia, 2e z kluczowym dla Wyniku sporu ustaleniem /wspolnego zamieszkiwania ma1Zon1§6W/ zgodzié sie _nie sposob, gdyz dokonujac tych ustalefi Sad pierwszej instancji zupeinie pominai czynnosé W G z dnia 27 marca 2000r., polegajaca na wymeldowaniu sis z spornego lokalu. Rowniez We Wniosku do B z dnia 19 lipca 2000 r. poW6dka W odniesieniu do W G wyraz maz ujeia W cudzysiow /tym sarnym rnimowolnie najlepiej oddala sposob postrzegania przez siebie rzekomego partnera 2ycioWego/ piszac jednoczesnie jednoznacznie o opuszczeniu przez niego lokalu. Powodka siucharra W charakterze strony 25 paidziernika 2004r. sygn. akt (...), a Wiec W dacie zdecydowanie blizszej nii czas obecny, zeznaia W sposob, ktory nie pozostawia Zadnych Watpliwosci ,,Moj mai zostawil mnie na drugi dziefi po slubie i wyjechai rzekomo do swojej siostry do W. Od tego czasu nie mam kontaktu z mezem i I116"VV16II1 gdzie przebywa.” Zeznania te ziofaone zostaly spontanicznie co zwieksza ich znaczenie. Przedmiotem sporu bylo Wowczas zaprzeczenie ojcostwa, a dla tej kwestii, miejsce zarnieszkania W G decydujace nie bylo. Swiadkowie S B i W K ktorych zeznania Sad pierwszej instancji uznai za Wiarygodne to swiadkowie ktorzy mimo utrzymywania kontaktow z powédka i odwiedzin powodki w miejscu jej zamieszkania nie potrafili prawidlowo odpowiedzieé na elementarne pytanie, ile dzieci posiadaia powodka. Peina zgoda, moina to tiumaczyé analfabetyzmem, ale do trzech ci swiadkowie jednak chyba liezyé umieja. ' A A Sad pierwszej instancji uwzglednil, jak to ujal zeznania swiadkow B 1I, R H i J G dlatego is byiy spojne dodajac przy tym, Ze sa to osoby niezainteresowane Wynikiem sporu. Zatrzymujac sis przy tych swiadkach. Dwaj pierwsi swiadkowie / B II i R H / to ci sarni swiadkowie ktorzy zeznawali W innym Wczesniejszyrn postepowaniu do sygn. akt (...) Sadu Rejonowego W J i (...) Sadti Okregowego W P. 12 --- STRONA 8 --- SWiadkoWie ktorzy bez mrugniecia okiem zeznali 0 zarrlieszkiwaniu G M W Iokalu przy ul. [...) II_11I‘I10, 2e ta ostatnia nie znala nr telefonu stacjonarnego, ktory W tyrn lokalu sie znajdowal mylac sie jednoczesnie przy tym o kilka lat co do daty rozwiazariia umowy abonenckiej. Trzeci ze swiadkéw, to osoba 0 ktérej rnoina Wszystko powiedzieé, tylko nie to, Ze jest wzorern do nasladowania i Ze jest Wiarygodna. Jego / J G/ zeznania zasluguja, na uwage 2 jednego Wzgledu. Ot6Z "zeznai on 0 4ietniej znajomosci /przed dniem 25 marca: 2000r./ poWod1<i i W G. Zeznania niemal Wszystkich swiadkow daly jednoznaczny obraz W G, powiedzieé o nim, :'ze naduiywai alkoholu to malo, tak samo jak powiedzieé, ze byia to osoba ktora rnogla by Wziaé na siebie ciezar utrzymania rodziny i wychowania dzieci. Sad pierwszej instaricji da1 jednak Wiare zeznaniom powodki o Wzajemnym uczuciu jakie mialo Iaczyé powodke i W G. Dal Wiec Wiare, i ternu, 2e Wedhlg powodki ojcostwo A K to przypadek, tyle is W swietle zeznafi ziozonych i przez powodke i S K do przywoianego Wyiej protokolu rozprawy z dnia 25 paidziernika 20041., ten przypadek to Wediug zeznari S K, bliskie /2 poW6d1§a/ kontalcty od 6 lat, a powodka doprecyzowala charakter tych bliskich kontaktow zeznajac: ,,b1i2sza znajornosé rozpoczeliémy od 1998r. Od tego teé czasu Wspoiéyjerny oieleénie.” Przepis art. 233 § 1 kpc daje sadowi praWo do oceny Wiarygodnosci i rnocy doWodoWej Wedlug Wiasnego przekonariia jednakie na podstawie Wszechstronriego 1ozWaz'enia zebranego materialu. Ta norma nie oznacza W'SZ8.1{2€' dowolnosci W ocenie i wybiorczego doboru wygodnych do uzasadnienia rozstrzygniecia doWodoW przy jednoczesnym pominieciu innych. Apelujacy mia% tu na mysli pominiecie doWodoW: W postaci Wymeldowania W G z lokalu W dniu 27 marca 2000r. / W jaki celu, z jakich pobudek, czym sie kierowal, ezy aby na peWr1o posiadal Wiedze, is prawo do lokalu, a zameldowanie to dwie rézne sprawy/, oswiadczenia powodki z dnia 19 iipca 2000r/ ,,1I1a2'1”/ , zeznafi S K i powodki z dnia 25 paédziernika 2004r. W sprawie (...}. Apelujacy podniosi, 2e dla Sadu pierwszej instaricji wiarygodna okazaia sie powodka, zapewniajaca 0 miloéci do meéa, 0 swojej, a jakze Wierze katoliekiej pozostajaca jednoczeénie W Wieloletnim zwiazku Z S K, trwajacym takze po zawarciu rnaliefistwa z W G ktorego owocem stal sie Wreszcie ich syn. Porownujac konkluzje Sadu pierwszej instarlcji Wyprowadzona z lektury zeznafi powodki zkoionych do 13 --- STRONA 9 --- p1'O1;0k011.1 rozprawy z dnia 25 paidziernika 2004r. wyraiajaca sis W zdaniu ,,...nis tWierdzi1a bowisrn, is jej rnai przebywa W miejscu zarnieszkania, podawaia bowism, is jej rnai majac problem alkoholowy czssto nie Wracai do domu, a ona sama nie Wiedziaia, gdzis Wowczas przebywa.” z literalna trescia tego protokoiu Wytknaé trzeba, is Sad I instancji przsinaczyl slowa powodki. Dodaé nalsiy, is nie odnoszac sis do dowodow poddajacych W Watpliwoéé prawdziwosé twisrdzefi powodki Sad I instaricji naruszyi tsi przepis art. 328 § 2 kpc. ’ . Na apelacje strony pozwanej odpowiedi zloiyla powédka i wniosla 0: 1) oddalenie apelacji, 2) zasadzenis, od pozwanego na rzecz powédki kosztow postspowania apslacyjnsgo Wsdlzug norm prawsm przepisarlych. I Zdanisrn powodki Wysuwane przez strons apelujaca zarzuty nie znajduja na uwzglsdnienie W sWiet1e zsbranego W toku sprawy materialu dowodowego. " Jsisli chodzi o zarzut naruszsnia przez Sad pisrwszej instancji art. 321 §} kps strona poWodoWa Wskazaia, is aby precyzyjnie i przede Wszystkim W sposob rzetelny posiugiwaé sis trsscia tego przepisu przy konstruowariiu zarzutow apelacyjnych, nalsiy zaczaé od literalnsj analizy jego tresci. Zgodnie Wiec z art. 321 § 1 kpc, Sad _nie mois Wyrokowaé, co do przedrniotu, ktory nie by} objsty iadariiem, ani zasadzaé ponad iadarrie. Przepis ten W sposob bezposredni zakazuje, praktyki rnajacsj polsgaé na orzekaniu przez skiad orzekajacy sadu ponad Wysuwane przez strony, W trakcie procssu twierdzenia. Kaidorazowo znajduje on zastosowanis W odniesisniu do konkrstnego stanu faktycznego ustalonego W oparciu o zabrany W toku sprawy material dowodowy. Nie naleiy jsdnak zaporninaé, ie material ten stanowi tylko i Wyiaoznie podstaws do stwierdzenia czy konkretne iadanie strony jest W swietle zaistnialych okoiicznosci zasadne badi tei nie. Inaczej rnowiac, nie jest funkcja przsdmiotowsj regulaeji rewidowanis ustalonych przez sad okolicznosci faktycznych a jedynis zapobieganie aieby Sad nie wyszedi W procssie orzekania poza grariice zakrsslone mu wysunietymi iaclaniarni stron. ' Niedopuszczalnoéé wyrokowania co do przedmiotu nieobjetego iadaniern oznacza niemoznoéé objscia rozstrzygnisciem innych roszczsfi nii przedstawione przez poWoda. Idac dalsj strona powodowa stwierdziia, is aby Wywiesé trafny i skuteczny zarzut apslacyjny oparty na obrazie art. 321 § 1 kpc nie moina 14 --- STRONA 10 --- kwestionowaé ustalefi faktycznych, a naisiy skupié sis W istocie na trséci sanlego roistrzygniscia. Podstawa faktyczna jest bowism ustalona. Mois byé ona co najwyisjbisdnis zintsrprstowana  als to naleiy odpowisdnio dostspnymi srodkami Wykazaé. V  Odnoszac powyisze rozwaiania do trssci apelacji powodka stwisrdziia, is wywisdziony przez strons apelujaca zarzut dotyczasy domniemansgo naruszenia art. 321 § 1 kpc jest zarzutem chybionym. Powodka podriiosia rowniei, is przsds Wszystkim bowiem strona apelujaca zdajs sis kwestionowaé ustalony przez Sad stari faktyezny, a jak Wskazano povvyiej nie jest to moiiiws W przypadku powoiywania sis na naruszeinis przsz sad przy rozstrzygnisciu sprawy art. 321 kpc Pogiadto o nistrafnoéci zarzutu przssadza Wzglad na fakt, is W apslacji strona pozwaria zarzusiia ,,naruszenie przepisu art. 321 § 1 k.p. c. poprzez uwzgisdnienie powodztwa no podstawie fakty cz nej na ktorej strona powodowa cmi w pozwie cmi w postspowcmiu pried Sqdem I instancji nie oparia swojego Zqdania ,, Zarzut ten nie ma uzasadnisnia W rozpoznawanej spraWie i jest Wynikism nisporoiumisnia, ewentualnis bisdnej intsrpretacji. Powodka bowiern Wskazywala W pozWie ,, ii dornaga sis ustalenia Wstapienia W stosunek najmu. Podaia, is zarnieszkala z rnsiem po zawarciu zwiazkfu maiisfiskisgo i caly czas zamisszkiwaia W przedmiotowym Iokalu. Wskazaia rownisi, is W G z uwagi na fakt ,,is zwiazek 1I18.iZ6f1S1{i stron byi dosé burzliwy wyprowadzal sis z Iokalu, a potem do nisgo powracai. Nadto powodka Wskazywala na przsslanks stalsgo zarnisszkariia W lokalu ,, gdyi podawaia, is przsdmiotowy lokal stanowii csntrum iycioWe najpisrw malionkow, a po smisrci msia samsj powodki. J B prowadziia Wspolns gospodarstwo domows, oplacaia czynsz i media . Powodka podaia is rnai zmari i p0 smisrci msia zwrocila sis kilkakrotnis do G o aktualizacjs umowy najmu lokalu lscz G kwsstionowala Wstapisnis przsz J B W stosunsk najmu . Nadto powodka Wskazala na fakt ,,is po zawarciu malisfistwa zwracala sis do U 0 aktualizacjs umowy najmu. Wowczas G Wskazala na brak takiej potrzsby ,,gdyi W éwietls obowiazujacych przspisow staia sis najsnica przsdmiotowsgo lokalu. Natomiast p0 smisrci W G G Wycofala sis z zajmowansgo stanowiska stwisrdiajac ii W toku procesu bsdzie kwestionowaé Wstapisnie powédki W prawo najmu. I tak tsi istotnis sis staio, gdyi strona pozwaria podnosila W procesis, is W/ W pismo nie stanowi dokumsntuu W rozurnieniu art. 217 kpa. Wszystkie Wskazane okolicznosci stanowiiy podstaws zgioszonsgo przez 15 --- STRONA 11 --- powodks roszczsnia, a nis jak to bisdnie przyjsia strona pozwana sam fakt Wspoinsgo zamisszkiwania powodki i jej msia. Jak jui zaznaczono powyisj, powodka Wskazywaia rownisi na przeslanks staiego zamisszkiwariia W lokalu, gdyi podawala, is przsdmiotowy Iokal stanowil centrum iyciowe najpisrw maiionkow, a po smisrci msia sarnej powodki. Zgodnie ze stariowiskism Saciu Najwyisisgo stale zamisszkiwanie z najsmca osoby mu bliskisj oznacza zssrodkowanie przez ts osobs calsj swsj dziaialnosci iyciowsj W lokalu najemcy, tak by zajmowany przez ts osobs lokal stanowii jej csntrum iyciows (tak: Wyrok SN z 3.02.2000 r., I CKN 40/99].?‘ Prissianka iaé stalsgo zarnisszkiwania jest przssianka, stosowariia art. 691 kc. Przez stale zarnisszkanis, stanowiacs przsslanks nabycia pra_W najrnu na podstavyis art. 691 kc, nalsiy rozurnieé zamisszkiwanis W konkretnyrn misszkaniu, W okrsslonsj misjscowosci z zamiarsm stalsgo pobytu, Wyraionyrn p1‘ZE':Z to, is W tym miesikaniu i tej misjscowosci skupia sis iycis osobists i dziaialnosé osoby bliskisj rrajsmcy (talc: Wyrok SN Z 6.05.1980 r., III CRN 6 1 / 80]. Strona poWodoWa zainacza, is to poiwana zarowno W odpowisdzi na pozsW, jak i W trakcie procssu kwsstionowaia Wspolris zamisszkiwanis maiionkow, a potsm podnosiia pozornosé oéwiadczsnia Woli o zawarciu rnalisfistwa ,, natomiast stais zamieszkiwanis samsj powodki nie byio kwsstionowane. Sad pisrwszsj instancji nis orzekl W przedmiotowym przypadku ponad iadanis, opari sis bowism na okolicznosciach Wskazywanych przez powodks. Naisiy nadmisnié, is rownisi z pyta.1‘1.zadaWanych swiadkom prisz strons poWodoWa, Wynikaio, is powodka chcs Wykazas, ii maiionkowis zamieszkiwali Wspolnis do smisrci W G, a przsdmiotowy lokal stanowil csntmm iyciows ma1ionk6W, a po smierci msia samsj powodki. Watpliwosci strony pozwansj dotycia jak sis wydaje nis podstawy faktycznsj, ktora zostaia W sposob prscyzyjny zakrsslona W postspoWa.niu przsd sadsm pierwszej instancji, a podstawy prawnsj. Wydaje sis bowism, is strona pozwana. podnoszac przedmiotowy zarzut W istocis ma na mysli, ii sad orzski na podstawis art. 691 kc. Istotnie W sprawis Wskazywano art. 7 owczesnie obowiazujacsj ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmis lokali rnisszkalnych i dodatkach tmisszkaniowych, jsdnakie to ten artykui by} podstawa Wskazywana przez G W pismis N z dnia 16.08.2000 r. inak (...) W ktorym podano, is Taktualizaoja umowy najmu nis jest potrzebna, z uwagi na fakt, ii W sWist1s obowiazujacych przepisow J B staia sis z mocy prawa najsmca Iokalu. W toku procesu pozwaria G zakwestionowaia to pismo 1'.\&T16I"CiZELC,\Z6 nie stariowi ono 16 --- STRONA 12 --- dokumsntu W roiumisniu art. 217 kpa.  ' _ Powodka ponadto stwisrdiiia, is naleiy zainaczyé, is przyjssie przez Sad innsj podstawy rozstrzygniscia nii wskazana przez strony nis st'anoWi Wyjscia poza graniss iadania, wynikajace z art. 321 § 1 kpc, gdyi W sposob niskwsstionowany dziaia W procssie cywilnyrn zasada da miki factum, dabo tibi jus. Wystapisnie powinnosci sadu oparcia rozstrzygniscia na innsj podstawie prawnej nii Wskazana przez powoda mois Wynikaé 2 okolicznosci konkrstnsj sprawy” (Wyrok SN z dnia 15 kwistnia 2003 r., V CKN 115/01, Lsx nr 407051}. Podobna mysl Wyraia tsza innsgo orieczsnia Sadu Najwyiszego, W ktorsj istwisrdzono, is przepisy praWa matsrialnsgo Wskazywane przez powoda jako podlois jsgo iadafi, nie wiaia sadu i moga, byé priszsfi xgorninists przy Wydawaniu orzsczsnia co do istoty sporu, konstrukcja podstawy prawnej rozstrzygniscia nalsiy bowiem do sadu {Wyrok SN z dnia 25 kwistnia 2008 r., II CSK 6 13/07, Lsx nr 420867). W Wyroku 2 dnia 20 Iutego 2008 r., II CSK 449/ 07, Lsx nr 442515, Sad Najwyiszy zauwaiyi, is jsieli z powoianych przez poWoda okolieznosci faktycinych Wynika, is roszcisnis jest uzasadnioris W salosci badi W czssci, to nalsiy js W takim zakrssis uwiglsdnié. Nis stoi tsmu na przsszkodzis fakt, is powod nis Wskazal podstawy praWnsj roszszsnia albo, is podstawa przez nisgo przytoczona okazaia sis nisW1asciWa. Moina byioby przyjaé, is W sytuacji, gdy rosicisnis poWoda okazalo sis usprawisdliwions rialeiaio js uwzglsdnié. Jeisli "chodii 0 drugi z podnissionych zariutow, powédka stwisrdziia, is nalsiy przyznaé racjs stronis apslujacej, is prispis art. 233 § 1 kpc nie dajs podstaw do dowolnosci W ocsnis materialu dowodowsgo i Wybiorczego traktowania poszczsgolnysh dowodow. Nis mniej jednak, stwisrdzié trieba, is W przsdmiotowsj sprawie brak jest podstaw do zarzucenia Sadowi I instancji naruszenia powoiansj powyisj normy. Ponadto strona apslujaca przedstawila argumentacjs, nis dajaca, sis zaakcsptowaé, czsgo Wyrazem jest chociaiby proba oceniarria Wiarygodnosci swiadka J G przez pryzrnat jsgo dotychczasowsgo iycia. Tsgo‘ typu praktyki okreslans kiedys mianem forlnalnsjt ocsny dowodow, prowadziiy do ich hisrarchizacji — a W konsskwsncji stawiania jsdnych ponad innymi. Niezrozurniais jsst rownisi twisrdzenie, is zeznania tsgoi samego swiadka, jedynis W zakrssis okrsslonym W apelacji, znajduja uzasadnisnis. Strona apelujaca sama sobis przsczy. Najpisrw bowism konsekwsntnis stara sis idysksdytowaé znaczsnis isznafi swiadka dla kofisowsgo rozstrzygniscia, po czym Wybiorcio dajs im Wiars. 17 --- STRONA 13 --- L at .> Wszystkis powyiszs tWisrdzsnia sa bsz rnaia nisdopuszczalne i nis poWinny miss misjsca We Wspoiszssnym procssis. Poglad ten Z caia doniosioscia podkreslany jest przez Sad Najwyiszy zdaniem ktorego, brak jest podstavv do przyjscia jakisjs forrnalnsj hisrarchii srodkow dowodowych z punktu Widzsnia ich Wiarygodnoéci i rnocy (pot. orzsczenit2' SN Z dnia 3 Wrzesnia 1959 r., 4 CR 1215/58, NP 1960, nr 6, s. 859). . 4 Nalsiy jsdnakis dodaé ,,ie Wskazany swiadek zostal zawnioskowany przez pozwana G W odpowisdzi na pozew, na okolicznosé zaprzsczsnia twierdzsniom powodki.‘ Podobnie W przypadku swiadkow B II i R H  nis‘ moina uznaé ich za niewiarygodnych z tego tylko powodu, is Wczssnisj zsznawali W innsj sprawis S8,€10WB_j,’ do tego bowism jest konieczne jednoznaczns i precyzyjns przytoczsnis okolioznosci, ktors dyskrsdytowaiyby ts osoby jako swiadkow, a takowych strona apslujaca, poza spekulacjarni W tym przsdmiocie, nis przsdstawiia. Ponadto poddanie przez pozwana, W watpliwosé Wiarygodnosci zsinafi sWiadkoW S B i W K tylko dlatsgo, is nie znaly ilosci dzieci powodki, nis Wydajs sis byé zasadne. Sama bowism powodka Wskazaia, is o najmiodszyrn, trzscirn dziscku [poiarna1isf1skim) Wisdzisli tylko jej rodzies i siostiy, gdyi byia to sprawa drailiwa z uWagi na romskis pochodzsnis powodki. Podobnie zrsszta, rzecz sis ma W prisdmiosis przypisywania przez strons apelujasa inaciacej dla rozstrzygniscia roli, jaka rnialoby misé Wymsldowanis sis W G z lokalu, W ktorym zamissikiwal Wraz 2: powodka. Naleiy jsdynis zauwaiyé, co z reszta iostaio podkrsslons W apslacji, is czynnosei rnsldunkows i prawo do lokalu to dWie roine rzeczy  pierWszs' pojscie dotyczy sfsry prawa administracyjnsgo, drugie  prawa cywilnego. Nis urnknslo to rowniei uwadze Sadu I instar1cji., ktory stwisrdzii, ii fakt wymsldowania nie moie przesadzaé o tym ,,ie W G nie zarnisszkujs spomsgo iokalu. Fakt bowism Wspolnsgo zamisszkania potwisrdzili liczni swiadkowie, W tym swiadek powolany przez strons pozwana  J G. Z zsznaii 1I Z ~ takie swiadka powoianego przez G  wynikalo, is W swidencji odnotowano, ii W okrssis pobisrariia Z&S1i1{L1 powodka i W G byli maiiefistwsm. i zamie'sikiWa1i razsm przy ul. (...) W J. Fakt ten zostal zas uwiglsdniony przez Sad przy roiwaianiu matsrialu dowodowego. Takis pismo J B z dnia 19 lipca 2000 r. kisrowane do B, ktors to Wskazujs pozwana poddajac W Watpliwosé Wspolne zarnissikiWar1is maiionkow o niczym takim nie swiadczy. Zarowno i priesiuchariia poW6dki, a takis z zsznafi innych swiadkow z Wynikaio, is malisfistwo stron byio 18 --- STRONA 14 --- burzliwe, pozwany uiywal slkoholu i strony czssto sis ktocily, dochodziio do aWantur, czemu dai Wyraz Sad pierwszsj instancji ustalajac, ii powodka i jej ma_i nie priywiazywali Wisksiej Wagi do utrzymania dobrych rslacji matisfiskich. Powodka zsznaia, is pokiociia sis z msiem i dzialala W ziosci, a nis jest to bynajmnisj bardio dziwne, biorac pod uwags doswiadczsnis iyciows. Odnoszac sis zas do przytaczanych przez strons pozwana slow” powodki ujstych W protokols z 25 paidziernika 2004 r. W sprawie (...), ii mai zostawil powodks nadrugi dziefi be élubie i wyjschal do W oraz is nie miala z nim kontaktu, sioworn tym nalsiy prieciwstawié inns slowa powodki wynikajace z tsgo samsgo protokoiu a podkreslajace motywy jej dziaiariia i zsznan ,, a mianowicis ,,shciaiabym uregulowaé spraws rnojego dziscka, bo nis mogs uzyskaé iadnych swiadczen na niego”. Nadto naleiy przy tym. zwrocié uwags na zeznania powodki W toku niniej szsj sprawy, ktora przyznala, ienie ehciala Wskazywaé adresu msia, bo obawlaia sis jsgo gWa1toWnsj rsaksji (pobicia sis z ojcsm dziecka) i tsgo ,,is prawdiiwy ojciec diiscka Wycofa sis. Jest to logiszne i Wiarygodns, zwaiywszy is diissko powodki byio dzisckiern pozamaiienskim, a mai mial 0 to pretsnsjs. Strona poWodoWa zatsm twisrdzi, is WbreW wywodom apslujassj, kwestia iarnissikania W G dla sprawy o iaprzeczenie ojcostWa byia istotna dla powodki. W G mogi bowiem zastapié kurator, prawdziwy ojcisc dziecka i rnai powodki nis spotkali sis W sadiis, a S K nie zaprzeczal, is "to jego dziscko. W sWistIs powyisiego zasadns iatsm bylo przyjscie przez Sad W uzasadnisniu Wyroku, is powodka nis twierdiiia, is jej mai staie przsbywa W miejscu zamissikania, podawaia bowism, is jej mai majac problem alkoholowy, czssto nie Wracal do domu, a ona sarna nie Wisdziala, gdzie Wowczas przebywa. Jeieli chodzi 0 pozostale podniesions W apelacji kwestie, to Wydaje sis, is zostaly one W pelni Wyjasnions przez poW6dks W trakcie procesu i zaprotokoiowaris. Nis ma Wiec potrzsby powislariia oczywistych twierdzen. Naleiy jedynie Wskazaé, is tryb iycia jaki prowadzil W G byi specyficzny. Rownisi choroba alkoholowa miaia niemaiy wplyw na jsgo poczynania. Poiycie stron nie ukladaio sis ibyt dobrzs. Nis moie jsdnakis ujsé uwadze Sadu Wzgiad na fakt, is podobne problemy ma nisjsdna rodzina. Czy okoiicznosci te moga stanowié koronny zarzut W niniejsiej spiaWis  beziwatpisnia nis, zwiaszcza, is strona apelujaca nis przedstawiia iadnysh nowych doWod6W rnogacych przsmawiaé za argumentasja przez nia Wysunista. 19 --- STRONA 15 --- Sad Okrsgowy zwaiyl co nastspuje: Apelacja strony pozwanej G jest uzasadniona. ‘ Na Wstspie W iwiazku z zarzutem apelacji naruszsnia art.. 821 § 1 kpc popriez uwiglsdnisnis powodztwa na podstawis faktycznej, na ktorej strona poWodoWa ani W pozwis, ani W postspowariiu pried Sadem pierwszej instancji nie oparia swsgo iadania, nalsiy miss na uwadze, is art.~ 187 kpc okrssla zarowno Warunki, W tym takie obiigatoryjne pozwu, jak i jego trssé. Pozsw jest pismeni procssowym, a jego Warunki obiigatoryjns  jak wynika z brzmisnia art. 187 § 1 kpc — obejmuja: a) ogolne Warunki przswidziane dla kaidsgo pisma procesowego (art. 126 § 1 kpc). A b) Warunki Wymagane dla pisrwszsgo pisma procesowego (art. 126 § 2 kpc], a nadto podanie Wartosei prisdmiotu sporu (art. 1924' kpc) W sytuacji, gdy od u Wskazania tej Wartosci zalsiy Wlaéciwosé rzeczowa sadu, Wysokosé opiaty Iub dopuszsialnosé srodka odwolawczego, a przsdmiotsm nie jest okreslona kwota pienisina (art. 1261 kpc), c) okreslons, Wlasciws Warunki przswidziane tylko dla pozWu, stanowiace z reguly  ponad ogolns Wymagania dla pisrna procssowsgo  siczsgolns elsmenty, pozwaiajacs na zaliszenis pozwzi do pisrn procesowych kwalifikowanych (art. 18711879, 47912 i 50525053kpc). Jako obligatoryjns slemsnty pozwu Wskazans zostaly W art. 187 § 1 pkt 1 kps  dokiadnie okreslons iadariis, a W sprawach o praWa majatkowe takis oznaczsnis Wartosci przsdmiotu sporu, chyba is przedmiotem sprawy jest oinaczona kwota pienisina. Wymaganis w postaci dokladnego, okresienia iadania Wskazywans, niekiedy W litsraturze przsdmiotu jako oczywiste, zmieria do scisiego i jednoznacznego okrsslsnia przedmiotu osadzenia i zakrssu udzislsnia ochrony prawnej. A ' Naleiy podzielié stanowisko, is przez dokiadne okrsslenie iadania poiwu, poW6d okresla treéé oczekiwariego rozstrzygniscia sporu i poza Wyznacienisrn granic rozpatrywania sprawy przez sad, stanowi jednoozssnie punkt odnissisnia dia oceny przez sad stanowisk stron Wobsc trssci powodztwa. Wyrnagane oinaczsnie iadania pozwala takie na' scisie okreslenie przez sad 20 --- STRONA 16 --- obowiqzku strony pozwanej jui We xvstw;pnej fazie postcpowania. (art. 206 i nast. kpc]. Bez wzghgdu na zakres, w jakim przedmiot procesu znajdzie odzwierciedlenie w akcie jurysdykcyjnym, treéé i istota okreélonego .2.1dania wywieraja, wplyw na treéé merytorycznego rozstrzygnicgcia W postaci zasadzenia, ustalenia lub uksztaltowania. \ ,W zwigzku z tym naleiy przytoczyé iadanie pozwu zgloszone przez powédkg J B  wniosia o ustalenie, ie wstqpila w stosunek. najmu lokalu mieszkalnego poioéonego w J przy ul. (...) bgdqcego wlasnoécia, pozwany G. 1 , ' Tyrn samym okreélajac wymagania pozwu, art. 187 kpc nie wymienia wéréd jego warunkéw obligatoryjnych przytoczenia podstawy prawnej okreélonego W pozwie Za,c1aI1ia {art 187 § 1 kpc). Takze poéréd warunkéw fakultatywnych, ktére powéd moie zamieécié w pozwie art. 187 § 2 kpc nie wyrnienia wskazania przepiséw prawa materialnego rnaja,cych stanowié podstaweg prawna, orzeczenia. W myél rzymskiej zasady da mihi factum dabo tibi ius, ustalenie podstawy prawnej merytorycznego rozstrzygniccia pozostaje W wyiagcznej dyspozycji sadu orzekajqcego (art. 328 § 2 kpc), ktéry ocenia, jakie znaczenie dla rozstrzygniacia sprawy maja, fakty przytoczone i Wykazane przez powoda. Ich znaczenie podlega ocenic W éwietle sf0rmu%0wa.nia i wyldadni wlaéciwej norn_1y prawnej, ktéra w rozpozngwanej sprawic ma byé zastosowana. Nie podlega dyskusji stanowisko W.Sicd1eckiego, Ze W modelu sadowego stosowania prawa (Zasady wyrokowania w procesie cywilnym, Warszawa 1957, s. 279) wyodrebnia SIQ poszczegélne jego etapy: a} ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, b] Wybér odpowicdniej normy prawncj, ktérej hipoteza odpowiada w jej istotnych elementach ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy, c] ustalenie treéci wybranej normy prawnej, d) podciagniecie ustalonego stanu faktycznego pod wybrama; normg prawna 0 ustalonej ju2 treéci, e} okreéienie zakresu skutkéw prawnychlej normy co do danego wypadku. Z powyiszego wynika, fie stan faktyczny sprawy jest ustalany pod katem ewentualnego zastosowania badé wykluczenia okreélonych, w Iym ewentuelnie 21 --- STRONA 17 --- wskazanych przez powoda przepiséw p1_'awa materiainego. Nie moina negowaé, 26 to prawo materialne Wyznacza zakres koniecznych ustalefi faktycznych czynionych w toku postepowania i ma rozstrzygajace znaczcnie dla oceny, czy twierdzone ba,dZ ustalone fakty maja, istotne znaczenie. W wyroku z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 252/98, OSNC 1999, nr 9, poz. 152, Sad Najwyzszy wyrazil zapatrywanie stwierdzajgce, Ze wskazanie przez pQWOda przepiséw prawa materialnego, majagcych stanovvié podstawc prawns; orzeczenia, jakkolwiek niewymagalne, nie pozostaje bez znaczenia dla przebiegu i wyniku sprawy, albowiern poérecinio okreéla takié okolicznoéci faktyczne uzasadniajqce Zadanie pozwu. Wypowiedi ta nie podwaza jednloznacznego wniosku ptynapego z orzccznictwa oraz piémicnnictwa, Ze wylqcznie sa,d, a 1;1§e strony, okreéla, jakiemu przepisowi prawncmu naleiy podporzqdkowaé Zadanie pozwu wynikajape z przytoczonej podstawy faktycznej. Strona hie moie byé obciqzona Zadnymi ujemnymi nastepstwami uchylenia sie od wskazania poclstawy prawnej lub bhgdnie wskazanej (T. Zyznowski, Uwagi 0 obligatoryjnych skiadnikach pozwu i obowiqzkach stron stqd wynikajqcych, Rzecznik Patentowy 2006, nr 12, s. 5 i n. oraz powolana tam literatura]. l W zwiazku z tym, naleiy przyjaé, Z6 nie jest Wymagane Wskazanie podstawy prawnej [przytoczenie numeréw przepiséw) oraz p0g1a,d6w orzecznictwa czy przedstawicieli nauki  ob0wia,zuja, reguly da mihifactum dabo tibi ius [podaj fakty  otrzymasz ochrone; prawna,), iura novit gruria (sa,d zna prawn). Przytoczona podstawa prawna nie "wia,:Ze sa,du. Stanowisko to jest ugruntowane. w judykaturze [m.in. orzeczenie SN z dnia 2 maja 1957 r., II CR 305/57, OSNCK 1958, nr 3, poz. 72; wyrok SN z dnia 6 grudnia r., IV CSK 269/ O6, LEX nr 233045; uzasadnienie wyroku SN z dnia 7 marca 2006 r., I PK 146/05, OSNP 2007, nr 56, poz. 67]  ostatnio teza 3 Wyroku Sa,du Najwyzszego 2 dnia 29 czerwca 201 Or. I PK 33/ 10 LEX nr 621136  w Vpostspowaniu cywilnym obowiazuje zasada, wedlug ktérej powéd ma okreélié 2a,da1nie oraz jego podstawe faktyczna, (art. 137 § 1 k.p.c.), a. do sadu nalezy rozwaéenie rnozliwych podstaw prawnych powédztwa, choéby niewskazanych przez powoda (da mihi factum, dabo tibi ius}. Nalcizy jedna1_<: odnotowaé stanowisko judykatury, wedlug ktérego wskazanie przez‘ powoda p1'Z6piSOW prawa materialnego nie pozostaje bez znaczenia dla przebiegu i wyniku sprawy, albowiem poérednio okreéla okolicznoéci faktyczne 22 u. --- STRONA 18 --- uzasadniajace Za,c1au1ie pozwu (par. min. wyrok SN z dnia 23 Iutego 1999 r., I CKN 252/98, OSNC 1999, nr 9, poz. 152}. Teza ta, aczkolwick nie podwaéa same} zasady ium novit curia, Wydaje sic; dyskusyjna, bowiem wskazanie przez powoda przcpiséw prawnych moie byé bhgdne, a Wiem: moie prowadzié do zarzutu apelacyjnego przyjccia przez s,a,d blednej podstawy faktycznej rozstrzygnic;cia, ktérej ustalenie pozostaje obowiazkiem sa,du (art. 328 § 2 kpc). stanowisko to zostalo podtrzymane takie W wyroku Sa,du Najwyiszego z dnia 11 marca 201 1r. II CSK 402/10 LEX nr 846557  wskazanie przez powoda przepiséw prawa rnaterialnego, majapych stanowié podstawe; prawna orzeczenia, jakkolwiek niewymagane, nie pozostaje bez znaczenia dla przebiegu procesu i wyniku sprawy, albowiem poérednio okreéla t8_kZ6 okolicznoéci faktyczne uzasadniajacc Zagdanie pozwu. ‘W tym zakresie naleézy przytoczyé za uzasaclnieniem pozwu, 2e powédka wystqpiia z pozwem 0 ustalenie wstqpienig w stosunek najmu w oparciu o art. 189 kpc. niezbgdna jest bowiem potrzeba wprowadzenia jasnoéci i pewnoéci w sytuacji prawnej powédki, ktéra zamieszkuje przedmiotowy lokanl w drodze ustalefi dokonanych przez sa,d w orzeczeniu rozstrzygajacym sprawl; zwaiywszy, 2e pozwana gmina jako wlaéciciel lokalu kwestionuje prawo powédki. Ponhdto powédka przytoczyla art. 7 éwczeénie obowia,zuja,ce_j ustawy z dnia 2 lipca 1994r, 0 najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz uchwa1¢.Sa,du Najwyiszego z dnia 19 lutego 19761". III CZP 96/75 OSNCP 1976, nr 7  8, poz.161. W nawiazaniu do powyiszego nalezy rnieé na uwadze, 2e przeslankzt materialnoprawna, Vpowédztwa 0 ustalenie, opartego na art. 189 kpc, jest intcres prawny powoda. Nie jest ona spelniona wéwczas, gdy wyst§:puje réwnoczcénie mozliwoéé innej formy cchrony prawncj, W tym potwierdzenia istnienia stosunku prawnego w innym procesie cywilnym (por. orzeczenie: SN z 13 kwietnia 1965, II CR 266/64, OSPIKA 1966, nr 68, poz. 166, orzeczenie SN 2'30 grudnia 1968, III CZP 103/68, OSNCP 1969, nr 5, poz. 85). Tym sa_mym jjrzyjmujac, 2e powédka J B Wystqpila 2 2a,daniem pozwu 0 treéci przytoczonej powyéej naleiy przyja,é, Ze Zatdanie to naleiy je rozpatrywaé W éwietle przeslanek z art. 691 kc, a nie na podstawie art. '7 ustawy z dnia 2 lipca 23 --- STRONA 19 --- 1994r. 0 najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.Nr 105,poz.509 ze zm.j, gdyi Wtedy 2:tdanie pozwu 0 ustalenie winno byé inaczej sformulowane, skoro powédka zaklada istnienie stosunku najmu, czy tez lapzenia jej z gminag stosunkiern najmu lokalu mieszkalnego opisanego W Zatclaniu pozwu. Wobec sporu mogla Zqdaé jako malzonka ustalenia przez sad, ze staka sic; najernca lokalu mieszkalnego, b¢da,cego wlasnoécia gminy. Powédka w odpowiedzi na apelacje nie zakwestidnowaia podstawy prawnej rozstrzygniccia, a tym samym sprawq naleiy rozpatrywaé W oparciu 6 ustalony ' stan faktyczny i przeslanki art. 691 kc.. Przechodzgc do ustalefi faktycznych na WSt<j:piC nalezy przytoczyé uchwale Sa,du Najwyiszego (7) z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/O7, ktérej nadano 11100 zasady prawnej  Sad drugiej instancji rozpoznajgcy sprawq: na skutek apelacji nie jest zwviazany przedstawionyrni w nicj zarzutami, dotyczqcymi naruszpnia prawa materialnego, wiaga go natomiast zarzuty dotyczatce naruszenia prawa procesowego, W granicach zaskarienia bierze jednak z urzcdu pod uwage niewainoéé postepowania (OSNC 2008 r., nr 6, poz. 55). _ ' Ponadto zgodnie z uchwaia, Sa,cIu Najwyiszego (7].z dnia 23 mare:1 19991". III CZP 59 / 98, ktérej naciana moc zasady prawnej  Sad drugiej instancji moie zmienié ustalenia faktyczne stan0wia,ce podstawq: wydania wyroku sqdu pierwszej instancji bez przeprowadzenia postepowania dowodowego uzasadniajapego odrnienne ustalenia, chyba ze szczegélne okolicznoéci wymagaja, ponowienia Iub uzupelnienia. tego postcpowania. (OSNC 199712, nr '7 ~ 8, poz. 124}. Wobec powyiszego naleiy ustalié nastgpujacy stan faktyczny: Poza sporem jest, Ze: w dniu 10 listopada 1998r. W G zawari w P w J jako zarza,dca,, umowc najmu lokalu rnieszkalnego polozonego w J ul. (...] (nastgpnie od paidziernika 20001". 32} nr lokalu  pokéj, kuchnia, przedpokéj 0 pow. uiytkowej 32 rnkw, rnieszkalnej 18,60 m.kw od dnia 1 listopada 19981". bez oznaczenia czy jest zawarta na czas nieokreélony czy oznaczony Z ustaleniem czynszu i innych oplat, a zostal zameldowany na jaobyt staly w dniu 28 stycznia 1999r. (umowa najrnu z 10.11.1998r. k.7, potwierdzenie wymeldowania z pobytu statego z 24 --- STRONA 20 --- v J \r 7.01.20 10r. k.24],  ' w dniu 25 marca 20001». W o 1 J B zawarli zwiqzek ma1:'zefiski w USC w J (odpis skrocony'a1<tu malzefistwa USC J Nr (...) k.20),  W G Wymeldowal sie z przedmiotowego lokalu W dniu 28 marca 2000r. (potwierdzenie wymeldowania z pobytu stalego 2 7.0120101‘. k.24]  W G zmafl w dniu 22 lutego 2007r. w Jaroslawiu [odpis skrocony aktu zgonu USC J nr (...] k.20], _ — U poéwiadczyl, 2e J B jest zameldowana W101{&11J. przy ul. (...) od dnia 27 marca 2000r.,  razem z powédka W przedmiotowym lokalu zameldowane sa, jej dzieci E B ur. 4: , ' dnia 11 grudnia 1988r., I K c. S i J ur. dnia 27 sierpnia 199or. iA Kur. dnia I lutego 20041“. S. S i J (potwierdzenie zameldowania na pobyt staiy z 29.06201 1r. 1<.94),  korespondencje kierowana do powédki odbiera} pelnomocnik G K ( akta Sadu Rejonowego W J sygn.a1<t (...) — pismo Rejoriowego UP W P z 12.07.2004r. k.31. . Powodka J B zwracaia sie do:  U W dniu 19 Iipca 2000r. ,,o przepisanie lokalu/mieszkania na jej rzecz” W zWia_zkL1 z Wypr0Wadzka.i wymeldowaniem meia ~ odp0Wied2 U z 16.08.2000r. (pismo k.34/2, oc1poWied2 k.21],  W dniu 26 kvxdetnia 2007r.  brak pisma ~' 0dp0Wi6C1Z Bz dnia 1 czerwca 2007r. (pismo k.2 1)  W dniu 17 marca 20101". ~ brak pisma  odpowiedi B z dnia 22 rnarca 2010r. (pismo k.21)  W dniu 4 Iistopada 2010r. — odpowiedé B z dnia 24 Iistopada 2010r. (pismo k.21) Powodka J B w pozwie wniesionyrn do Sa,du Rejonowego W Jaroslawiu III Wydziai Cywilny i Nieletnich W J w dniu 2 lipca 2004r. oéwiadczyla, Ze nie zna miejsca ZaII1i6SZ1{8.1'li& i pobytu rneéa W , , G i nie utrzyrnuje z nim kontaktow, czym uzasadnila wniosek0 ustanowienie kuratora.  ’ Powodka J B od 19921: pozostaje W konkubinacie ze S K, ktory jest ojcem jej dwojki dzieei  I urodzonej W 1995r. i A urodzonego W 20041: Od 20021". za_miesz1<a1i razern W W B W rniejscovvoéci D Wraz ze starszymi dzieémi, gdzie talcze urodzii sie 25 --- STRONA 21 --- ~ H0" ich syn A. Z meiem W G nie miala. kontaktu od clrugiego dnia po élubie tj. dnia 27 marca 2000r. i W dacie rozprawy W dniu 25 paédziernika 2004r. nie Wiedziala gdzie przebywa jej ma2,2. Komenda Powiatowa Policji W J na dzieii 20 lipca 2004r. ustalila, ze W G pod adresem J ul. (...) nie jest jui zarneldowany, nie posiada stalego miejsca zarneldowania, prowadzi Wedrowniczy tryb Zycia . Ponadto powédka J B i jej magi W G byli znani pracownikom socjalnym, gdyé byli podopiecznymi tj. korzysteli z pienieznych SW'18.C1CZ6f1 pomocy spolecznej. W przypadku powodki miaio to miejsce przed 2004r. Po zawiadomieniu pracownikai socjalnego 0 zawarciu zwiazku malieflskiego W G podawal W Wywiadzie co pol roku inny aclres, ale nigdy nie by} to adres przedmiotowego lokalu mieszkalnego przy ul. (...), W z,Wia,zku z tym figurowal jako osoba bezdomna. Ani powodka ani W G nie zachowali sie W paxnieoi dW6ch listonoszy obsluglljapych rejon ul. (...), a jeclen zapa.rnieta1 W G jatk mieszkal jeszcze W poprzednim mieszkaniu, (alcta Sa,du Rejonowego W J sygn. akt ~ pozew 0 zaprzeczenie ojcostwa k.2, decyzja USC W J z 2I.04.2004r. k.3, odpis skrocony aktu II18.128f1S1lW& USC W J Nr (...} k.4, wywiad KPP W J k. 14, zeznaniz1 éw. _S K k.32/2  33, przesluchanie powodki J B k.I33, akta niniejszej sprawy: zeznania. éw. H Z k.56, J K, S G i F S k.67/2, T D, M H. k.84/2, D H k. 83/2  84, N F k.84]. Poniewaz przebywala W W B nie wiedziaia 0 émierci meia W dniu 22 lutego 2007r., nie zalatwiala formalnoéci zwiqzanych z jego pogrzebem i nie byla na pogrzebie. Przebywa i pracuje W W B i dwoje mlodszych dzieci z konkubinaty ze S K ehodzi tam do szkoly, podczas przerwy W nauce, gdy przyjezdzaja, do kraju to przebywaja, W J u matki powodki. Starszy syn przez cz11y czas przebywa u rodzicow powodki. Oplaty zamieszkanie podczas pobytu uiszcza powédka, a po jej nieobecnoéé jej matka 0d' dnia 29 rnarca 2000r. jednak pozwetna G nigdy nie kwestionowala tego, ze opiat nie dokonuje najemca lokalu, a.ni nie przeprowadzono kontroli, podobnie nie uczynil tego zarzqdca P sp. z 0.0. W J, takze nie pizeprowadzajac okresowych kontroli W ramach za_rza,du nieruchomoécia, (akta Sadu Rejonowego W J sygn. akt {...} pismo Rejonowego UP 2 l2.07.2004r. k. 31, akta niniejszej sprawyz dowody wplaty, faktura VAT z 5.09.2007r. k.8  19, czeéciowe zeznania éW. G B k.31/ 2  32, E B k.32, czeéciowe zeznania powodki J B 1<. 107/2  108]. Nie moina daé Wiary zeznaniom éwiadkow R H (1<.s0/2  3.1) 1 B H (1<.s1}, sw. 26 --- STRONA 22 --- Q ml G B k.31/2  32, E B k.32, J G (1<.67/2  68), S B (k.99), W K {k.99/'2  100) wobec ich sprzecznoéci, Ze W G a2 do émierci mieszkai z poWodka,, skoro z saxriych 0S\V1&C1CZBfi pisemnych i zeznafi powodki oraz jej rodziny Wynika inny stan faktyczny przedstawiony powyzej, co do Wyprowadzenia sie W G i stalego zarnieszkiwania powodki z vkonkubentem oraz ich dzieérni W W B. Ponadto 'éWiadkoWie G B E B to rodzice powodki, a S B to kuzynka ojca powodki, W K to siostra ojca powodki. Nie moina takze wobec powyzszgo dac Wiary zeznaniom powodki J B k. 107/ 2  108 W czeéci dotyczetcej zaréwno powyzej Wskazanych okolicznoéci jak i tiumaczenia zmiany skladanych OSW18_dCZ€f3., gdyi wyjqtkowo naiwnym jest usprawiecfiiwienie pouczeniem pelnomocnika, skoro W postepowaniu o zaprzeegenie ojcostwa nie byla reprezentovvana przez fachowego pelnomocnika, czy checia, udowodnienia W G, 2e przepisze mieszkanie na siebie. ‘ Ewolucja regulacji prawnej zwiazanej z Wstapieniem osob bliskich W razie érnierci najemcy lokalu mieszkalnego stanowi Wskazowke odnoénie do poszukiwania Wlaéciwego na dana, chWi1e orzecznictwa i stanowiska doktryny ina Wstepie naleiy przyjagi, Ze oceny, czy osoba za.interesoWana Wsta,pi1a W stosunek prawny najmu naleiy dokonywaé Wedlug przepiséw oboWia,zuja,cyoh W dniu émierci najemcy [uohWa1a Sadu Najwyzszego z dnia 5 lipca 2002r. III CZP 36 / O2  Przepis art. 691 k.c. W brzmieniu nadanyrn ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie piaW lokatorow, mieszkaniowym zasobie gminy i o zrnianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733) nie ma zastosowania dla oceny przeslanek Wsta,pie1'1ia W stosunek najmu po najemcy zmarlym przed Wejéciern W Zyoie tej ustawy. OSNC 20031‘. 111' 4, p0z.45). Zgodnie z art. 691 kc W okolicznoéciach faktycznych W nim przewidzianyeh dochodzi do Wstapienia W stosunek najmu z mocy samego prawa. Przeslankarni sa: — émierci najerncy lokalu mieszkalnego (art.691 § 1 kc.),  zaliczenie do beneficjentow przepisu (art.691 § 1 kc),  stale zamieszkiwanie z najemca W bedapym przedmiotem najmu lokalu do chwili érnierci (art. 691 § 2 kc).  W okolicznoéciach niniejszej sprawy, nieWa,tpliWie powodka J B W chWi1i émierci W G byla jego Zona,, ale nie by} on najemca tego Iokalu, gdyfz umowe rozwidzat per facta concludenta (Wyrok Naczelnego Sadu Adrninistracyjnego W Warszawie 2 dnia 19 kwietnia 200 1r. V SA 3298/00  Uétanie Wspélnego 27 --- STRONA 23 --- b... »_.‘ zamieszkania na skutek tego, Ze jedno z malzonkéw opuécilo Wspolnie zajmowany Iokal i opuszczenie to ma cechy trwaloéci, powoduje utrate przez takiego malzonka statusu najerncy  i W konsekwencji uprawnienia do przebywania W lokalu W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 1'. o ewidencji ludnoéci i doWodach osobistych (Dz. U. z 1984 1'. Nr 32, poz. 174 ze zm.). — ONSA 2002r., nr 3, poz. 11. Opuécfi mieszkanie i nie ponosil zadnych op1at. ’ ‘ 4 Takie maléonkowie nie zamieszkiwali Wspélnie W lokalu bedaoyrri przedmiotem umowy najmu, gdyi najemca nie Wrocil do niego po dniu 27 maroa 2000r., a powodka Wéwczas stale przebywala W W B z konkubentem S K dzieémi z tego zwjazku i tam bylo jej centrum Zyciowe 1'. tak W jej przypadku jest dzisiaj. Na rnarginesie naleiy odnieéé sie do braku naleiytego zainteresowania Wlasnoécia, ze strony pozwanej G, W sytuacji, gdy lokale mieszkalne zajrnoWat1e na podstawie urr16W najmu przez osoby uzaleinione z_ marginesu spolecznego sa, przedmiotem ,,nieforma1nyeh un16W sprzedazy”, o czym zeznaja éwiadkowie. Ponadto zWraca uwagq: Wyjatkowo nieporadna treéé pisrn G bedacych odpowiedziarni na pisma poW6dki J B, ktora jako strona Wirina byé traktowana W oparciu o przepisy kpa. Wobec powyiszego orzeczono jak W sentencji na podstawie art. 386 § 1 kpc. O kosztach postepowania za pierwsza instancje zgodnie z zasadami Odpowiedzialnoéci za Wynik sporu i kosztow niezbednych do ce1oWej obrony orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 W ZW. Z. art. 99 kpc i § 6 pkt 2 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie oplat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu ( Dz. U nr 163, poz. 1349 ze zn1.). O kosztach postepowania za druga instancje orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 W ZW. z art. 99 kpc, art. 27 pkt 12 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. 0 kosztach sadowyoh W sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2010r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) i § 12 ust. 1 pkt 1 W ZW. Z § 6 pkt 2 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2: dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie oplat za czynnoéci radc6W prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pornocy prawnej udzielonej przez radce 28 --- STRONA 24 --- N  prawnego ustanowionego z urzedu ( Dz. U nr 163, poz. 1349 ze zm.)