Wyrok I Ca 225/12 A

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I Ca 225/12 A$$.§\‘ " .8/{J"Qs,~".= $9,A\\ WYROK % WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ~ ’ Dnia 30 paidziernika 2012 roku Sad Okragowy we W%oc%awku Wydzialrl Cywilny A  w sldradzie : Przewodniczacy : SSO Maria Woiniak (spraw.) Segciziowiez SSO Barbara Baranowska SSO Aneta Suclomir » Koc Protokoiant: st. sekr. sad. Renata Kowaiska po rozpoznaniu w dniu 18 paidziernika 2012 roku We Wmciawku na rozprawie sprawy z powédztwa J. 1 K przéciwko Skarbowi Pafistwa »— Zaldadowi Karnemu w W 0 zap%ate; na skutek apelacji powoda od wyroku Sadu Rejonowego w W z clnia 28 czerwca 2012 roku, sygnatura akt I C 61/11 1. 2. 3 4. oddala apelacjeg; V nie obciaza powoda kosztami sadowymi w postepowaniu apelacyjnym, 0d uiszczenia ktérych powéd by? zwolniony; nie obciaia powoda kosztami zaste,psLwa procesowego pozwanego w postepowaniu apelacyjnym; przyznaje 0d,Skarbu Pafistwa — Sadu Rejonowego w W na rzecz aciwokata R’ M ; z Kancelarii Adwokackiej wr W kwota 1.200,00 ( jeden tysiac dwieécie ) z+otych wraz z naleinym od tej kwoty podatkiem VAT, tytu%em zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego nieopiaconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urzadu W postepowaniu apelacyjnym.  > I --- STRONA 2 --- Sygn. akt I Ca 225/ 12 UZASADNIENIE Powéd J: K Wniési 0 zasadzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Zaldadu Karnego W= W kwoty 30.000,00 2} tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego débr osobistych. _ Wskazal przy tym, Ze do tego naruszenia dosz%o wskutek niezapewnienia mu odpowiedniego metrazu cel podczas odbywania kary pozbawienia wolnoéci, a takze braku dostegpu fiwiatia naturalnego, odpowiedniej wentylabji, ciostqpu éwiezego powietrza oraz Wlaéciwego ogrzewania. . J K Wskazal réwniez na braki W Wyposazeniu ce1i,. a takze nieprawidlowe wydzielenie kapika sanitamego oraz utrudnienia W dostqpie do iaini, a nadto zglaszal zastrzezenia, co do sprawowanej W pozwanej placéwce opieki medycznej, a mianowicie braku wydawania przepisanych lekéw. Pozwany Skarb Pafistwa —Zak%ad Karny W W _ . wniésl 0 ocldalenie powédztwa podnoszap zarzut przedawnienia W zakresie roszczefi dotyczqcych pobyfiu W pozwanej jednostce penitencjamej przed dniem 31 stycznia 20071". W pozostaiym zakresie pozwany wskazai, Ze powéd Winien udowodnié naruszenie jlego débr osobistych a nadto doznanq z tego tytuhl szkodq. Jednopzeénie zakwestionowak stanowisko powoda, jakoby ten ostatni przebywafl w przeludnionych celach, zaznaczajap, Ze gdyby nawet do takich sytuacji d0sz%0, to nie mialry one cha1'aktcru bezprawnego. Skarb PafistwaZaldad Karny W W podkreélii, Ze warunki odbywania kary pozbawienia. w01n0§ci nie powodowaly u J: " K ' cierpienia iupokorzenia w stopniu przekraczajqcym A sam charakter odbywanej kary, a Wartallki, w ktélych powéd przebywa% byly lepsze, niZ te, ktérymi dysponuje znaczna czcgéé obyvvaieli przestrzegajqcych porzagiku prawnego ~ W tym takze I --- STRONA 3 --- 3 . "?= >7.‘'= "fat '."Oi'|', . 1&1: ' '§r*'*T; .' 11 1 ~ E =5.’R: y, *:g.\ N ._ _ #1. :~:é_|_. f‘v.*.\~ '=*"§‘i: T 1 1, 1 :1L ; 1vi 1 >&:.\  1,’: . .,:.; 1 =§:. \ ‘IE5; 1 '3é:\ ‘ a .9 T. Q’L‘? 5 'i'+ ‘:12 .= 5% ,' .51 .. .1;  1 5% _;‘<<:=,%*§_ id; in 1 =73‘ 1 i 1 1 . E r .\_.= , §r .'z .1’. 9 ..) __r Fr.» >.:.=.1 2* 11.1."; ._,,,..,.£ ... ,[ 1 lepsze niz te, W ktényoh przebywal sam powod przed osadzeniem W zaldadzie karnym.  Wyrokiem z dnia 28 czerwca 20121". Sad Rejonowy W W Wpl1111(C16 1. oddalfi powodztwo, W punkcie 2. zasqdzi1 od powoda J K na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa kwotq 2400,00 Z1 tytukem zwrotu kosztéw procesu, zaé W punkcie 3. kosztami sadowymi, od ktc’>rych powod by} zwolniony obciagyi Skarb Pafistwa. Nadto W punkcie 4. wyroku Sac} przyznal peinomocnikowi powoda —ustanowionemu z urzngdu — wynagrodzenie kwocie 2400,00 21 tytulem kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej J. 'K  Sqd Iej instancji ustalil: J K odbywal w Zakladzie Karnym w= WI ‘ . kary pozbawienia wolnoéci " W nastqpujapych okresachz od 11.02.2006r. do 31.01.2007r., od 27.05.2008 do 28.07.2009r. Od 10..02.2010r. przebywa tam nieprzerwazlie. , J ' K przed osadzeniem W zaldadzie karnym zamieszkiwa.1 wspolnie z rodzicaxni i tréjka, rodzeflstwa W lokalu sldadajapym sis; z dwoch pomieszczefi, bez lazienki i biezacej Wody. Dopiero W poéniej szym okresie jego rodzioe zamieszkali W bloku. Podczas drugiego i trzeciego pobytu W ZK W W J K p1"zebyWa1 W pawilonie ,,S” W celach 324, 103, 216, 218, 315, 313, 309 i 308 oraz W pawilonie ,,F” w celach 225, 222, 220, 221, 319 1321. Cele W pawilonie ,,S” mia1y nastegpuj ace powierzchnieg:  cela 111' 313  9,82 m2, 2 ,  celanr 103  9,87 mg,  pozostale cele ~ 9,97 m2. ' 2 --- STRONA 4 --- ‘'.S=,. /v~ 0 .—L,2‘; 5*‘? ‘fin i 23% :1. ' >11; 2 he ='». ; ' >1» 1,!‘<l‘ '. 4. ' We .=: ¢ .11???‘ .\ I arse . .3 ;<'1‘  "*12 _._,,. . are . :55_\' :5 K . I3 §_< ‘)5 X % i n ,5‘ . ‘\ 1» ifi . 1?“ a é E? “E : W i ._ > r” 4\ It 3 L i 1. Iii .31 ‘?=‘ ,. $1 121 A4; __ ff“ .1 =5‘ iii~2@1'144_. £2 ._.;.;=‘= .=.=.s; . {S}: i ,_~.r _. .. ;’Ir. W celach tych 1a,cznie z powodem przebyw:110 12 osadzonych z Wyjatkiem okresow 2728 maja 2008r., 1019 czerwca 2008r., 18 lipca13 paidziernika 20081:, 1516 paidziernika 2008r., 30 grudnia 20081‘.7 stycznia 2009r. .i 822 stycznia 2009.r, liifidy Wraz Z powodem W celi by1o 3 Wspcflosadzonych. W paWi1onie~,,S” kqcild sanitarne Wydzielone sa, scianami z p1yty na peinej Wysokoéci, przy czym zamiast drzwi posiadaja, kotare. W celach jest wy1a,cznie zimna Woda. Na scianach wystepuje brud izagrzybienie, zas okna do czasu ich. Wymiany W 2011r. nie byly W pehli szczelne. Wyposaienie cel jest czesoiowo zuzyte, przy czym W celach sq lozka zarowno pojedyncze, jak i pietrowe. Okna W celach, W ktorych przebyWa1 powod pozwalajqna ich otwarcie. _ ' Cele W pawilonie ,,F”, W ktolych osadzony by} powod rnialy powierzchnie 12,3 mg i Wraz z powodern osadzonych W nich by1o maksymalnie 3 Wspélosadzonych. Pawilon ,,F” Zakladu Karnego W W oddany zostal do uzytku W lutym 20091: Kacild sanitarne W tym pawilonie sa, Wydzielone pe1nymi scianami i posiadaja drzwi. W celach jest oiepla. Woda. We Wszystkich pawilonach W celach jest Wentylacja grawitaoyjna, a jej stan podlegal corocznej kontroli. _ Dyrel(tor Zakiadu Karnego W W. na podstawie art. 248 k.k.W. podejmowai, a nastepnie podtrzymywed decyzje o umieszczaniu skazanych itymczasowo aresztowanych na czas przeludnienia jednostki W VV8.I‘Ul’lk&C1'1, W ktorych powierzchnia celi na osobe Wynosiia mniej niz 3 m2. W Zakladzie Karnym W Wi <1 J K ' ‘ 1 korzystal z opieki medycznej. W pozwanej plaoéwce leki Wydawaly pielegniarki na podstawie decyzji lekazrza, przy czym dopuszczone by1o wydawanie zamiennikow farmakologicznych przepisanych lekéw. Zdarzyio sie, Ze powod odmowil poddania sie badaniom, a takze nie przyjaj Wydanych mu lekow. J K . uskarzal sie Wspolosadzonym na brak otrzymywania lekow, bqdi tez na otrzymywanie innych, I112 zaordynowane przez lekarza. 3 --- STRONA 5 --- =..  \AJ 6 J.) . P __ . . :,_.. “ 1 ,1. :1 ii’ 11' 1; ‘KJ. 12': F':; E1 5,5 1 13, 55411 Y 1:4? . W‘ . .\ ., :' 5'. 7 r 1 .1; ._; 1' E £4 ‘I £ 1. I1 .< I in 1 §‘ W § I 3‘ I J J *1 f .r . ,.;1. .=1 . .2 1'1 ' '._,_.. I‘‘|'==3 \RI\ _fig . '?§‘ > Sqd Iej instancji zwaiyl : Ooeniajqc zebrany W sprawie materia1 dowodowy, S2151 I instancji uz.na1za Wiarygodne zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, a ponadto zeznania éwiadkow — pracownikow Zaldadu Karnego W W .. Za Wiarygodne W czeéci Sad uznal zeznania. powoda oraz zeznania éwiadkéw  wspfifiosadzonych z nim W Zakladzie Karnym W= W{ . Sad Rejonowy podkreélii, 2e star; faktyczny sprawy byl W znacznej czeéci bezspomy, W szczegolnoéci pozasporem byly okresy, W ktorych przebywal powod Wj6(1IlOS’£06 penitencjamej pozwanego. W oparciu 0 zakreélona, przez powoda podstawe falctyczna, s§,_a Rejonowy uznal powodztwo za nieuzasadnione. " _  Sad Wskazal jako podstawe prawns, Zqdarfia powoda przepisy art. 23 k.c. i 24 1<._c. W zw. 2 art. 448 k.c. Rozwaiajqc, czy W niniejszej sprawie Waru111<i, W jalcich powod I K i. odbywal kare’ pozbawienia Wolnosci W jednostce penitencjarnej pozwanego, naruszaly jego dobro osobiste W postaci godnosci osobistej iprawa do intymnoéci, Wpielwszej kolejnosci Sa,d odniosl sie do podnoszonego przez powo da zarzutu nadmiernego przeludnienia eel. ' W ocenie Sadu Rejonowego jedynie W krotkich okresach ozasu powod przebywal W celi, W ktorej nie by1o zachowanej normy 31112 na kaicdego osadzonego — okresy te Wystepowaky sporadyc:m_ie i W nieznac2.r1ym natezeniu. Byly to bowiem (za Wyjqtkiem okresu od 18 lipca do 13 paidziernika 200812) wy1apznie wystepujqce po dluzszych przerwach pobyty ki1kudnioWe i powtarzaly sie stosunkowo rzadko, przy czym W celi 0 powierzchni niespelna 10 m2 przebywalo maksymalnie 4 osadzonych. Sa,d Rejonowy Wskazal przy tym, Ze przewidziana W art. 110 k.k.W. na jednego osadzonego norma powierzchniowa — 31112. — Wbrew twierdzeniom powoda i powolanych przez niego swiadkow nie oznacza, Ze powierzchnia celi powinna bye odpowiednio zwiqkszona z uwagi na czesé powierzchni zajetej na wyposazenie. * 4 --- STRONA 6 --- _<§::.,'4 =25. : ..5, .\ X5:.=n dag  E»\ 5 . =e._ v. 1 ; .311: _ .. % R’? 5 ;§> . 4: is ; .=5! . 3: . £1 Z ‘J ,. ,._ .' :g £95312‘ ._ ., E, .1‘ :1 E 4? 5 5?‘; =. .91 5 . 5! .*1 I" §* 1 5: . '1. I . I‘. . .2' 1 .;; .91. 1 ¥ fix __.,. 1?11 .:=*\ .3.1‘ =':=.! '5 ;\\ I .3. , \ ='=1 2. 3 . §*'<' 12' .1  § Powierzchnia cel Wskazana przez strone pozwana,  a przy tym niekwestionowana przez powoda — uwzgledniajag: ilosc osadzonych W niej osob niewapliwie W przewazajapej czesoi spehaiala Wymogi przywoianego przepisu kodeksu karnego wykonawczego. W tych okolicznoéciach W ocenie Sadu pierwszej instancji nie mozna W Zaden sposéb mowié 0 czasowym umieszczeniu powoda W przeludnionych oelach W rozumieniu dawnego art. 248 § 1 k.k.W. Zgodnie bowiem z. § 1 tego artykulu, W szczegolnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakladu karnego lub aresztu éledczego mogi umiesoié osadzonyoh, na czas okreslony, W Warunkach, W ktorych powierzchnia celi na jedna, osobe Wynosl 11'lIl16_] mz 3m . O takun umleszczenlu nalezako bezzwloczme zaW1adom1c sedziego penitenojamego. W przedmjotowej sprawie strona pozwana powolywala sie na kierowane do sedziego penitencjarnego ogolne infonnaoje o podejmowanych W tym zakresie niemal co miesiap decyzjach nie Wykazujac jednoczeénie, Ze dotyczyiy one osoby powoda. Sad Rejonowy podkreslii jednak, Ze W jego ocenie, poWo»1a;ny przepis oznaczal zakaz trwalego umieszczania danej osoby W celi o nmiejszym, niz 31112 przypadajace na jednego osadzonego metrazu, nie zas mozliwosc’; p1‘Z6£H'LlZ€1111fl takiego umieszezania kolejnymi decyijarni W nieograniczony sposob. Z kolei to doprowadzflo Sad do konkluzji, Ze doszlo W istocie do naruszenia dobr osobistych powoda. Jednakze W ocenie Sqdu Iinstancji nie przeldada sie to automatycznie na zasadnoéé roszczefi powoda. Swoje stanowisko Sa,d podparl orzeczeniem Sqdu Najwyzszego wydanym W sprawie 0 sygn. V CSK 113/11, zgodnie 2 ktorym nawet naruszenie ustawowych regulacji W zakresie powierzchni jaka Winna przypadaé na osadzonego podczas odbywania kary pozbawienia ‘wolnosci nie przesqdza automatycznie 0 zasadnosci roszczenia o zadoséuczynienie. Majap powyzsze na uwadze Sqd orzekajqcy uzna1, Ze mimo Wystepujqcych uchybiefi W zakresie stanu technicznego cel powod nie Wykazai, "by W sWym caioksztakoie Warunki odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W pozwanej jednostoe penitencjamej skutkowaiy naruszeniem jego dobr osobistych W postaci 1 --- STRONA 7 --- Qt? . . 14 ‘=5? 3. ;";‘ I 31' : '= J‘. ;. '.1’°" 5"‘ 1= ;j= .,, . .:1: .. .1 3 1; \= :,§ ?gZ%i'~'.;$i~*51,e4~.'E"z1/z'='>'.*E==_=»s;,~ 1.41 1 1 11!, Xl 1 1 :=.. 1' 1 71 5'1} 1 S 11 fiif 1 @151 .'|'.: 1 >4 1 3% iii 1;, 3 1 1 1 H11 .,, . 5'I 1 .1.'.* an 3?; I 1 1 1 ::;,r,.;: ;\}e "=15 przybierajacej formy ponizenia czy tei pozbawienia podstawowych Warunkow godziwej egzystencji — W szczegolnosci jego godnosci oraz byly przejawem niehumanitarnego traktowania przelqaozajqcego ogolne niedogodnosci zwiaczane Z charakterem odbywanej kary za popelnione przestepstwo, sam zas fakt krotkotrwalego przeludnienia celi, W ktorej przebywai powod, nie uzasadnia sam przez sie przyznania mu zadoééuczynienia pienieznego. . J 0  K uzesadniai swoje roszczenie tajkze nieW1aéciWym staneng eel, W tym ioh Wyposazeniem. O ile Sad przyznal, Ze zeznania éwiadkow potwierdzaly uohybienia, co do stanu cel i niedogodnosci zWia,zane z charakterem ich zabudowy (zW1aszoza chodzilo w tym zakresie 0 kapik sanitamy), to jednoozesfiie zaznaozyl, Ze powod w Zaden sposob nie Wykazal, byz_ przyczyn lezapych po stronie pozwanej cele byly W sposob nieW1a.éciWy Wyposazone. Nie mozna za takie uznaé korzystania przez osadzonych z 1o2Zek pietrowych, Wykorzystywanyoh takie W innych placowkach. Nie Wykazano W sprawie rowniei, Ze sprzet kwaternlistrzowski W oelach nie odpowiadai ilosciowo przepisom prawa, czy tez by by} W stanie uniemozliwiajoym korzystanie 2 niego — sami swiadkowie przyznali, Ze praktykq byio ce1oWe uszkadzanie sprzetu, powod zas Wrecz pfzyznai, Ze ilosé tego sprzetu byia odpowiednia. J K nie Wykazal mkze, Ze Wydanie mu Wyposazenia 0 niewlaéciwym stanie higienicznym narazilo go na schorzenia skome  nie Wykazah by Wydane mu Vkoce czy materac by1y niewiasciwez nie zg1as2.a1 zadnych zastrzezefi, co do stanu tego Wyposazenia, 2.nika,d tez nie Wynika, by powoiane przez swiadkow schorzenia byly Wlaénie wynikiem niewlasciwego stanu sprzetu W celach, a nie np. niewlasciwej higieny ich uzytkownikéw czy tez Wspoiosadzonych. Powod nie udowodnii rowniez powolanych okolicznosci dotyczacych stanu i ilosci natryskowxmiemozliwiaj apego lub W istomym stopniu utrudniajaoego osadzonym korzystanie Z nioh W ramach pfzyshlgujqcych uprawniefi. . 6 --- STRONA 8 --- 1 ‘1° fl‘. 1 ;{: ‘ .F\1 @511 "1 *1 3* 1’? .31?  ' .:~' .1? 3' .11; $2 v :1 s F 3 1=‘ 1 1.. 2* . E s'>_=: " .'»'15i5 .3 1. i § 1‘ $311 \ M*~1 r» .\ £1 1:‘. u == 5'1‘ Q ='=<'a; =.<. %‘ <..:+=nm=,1».'¢a'.<rii;.§m4;=e,.{§ r#;'\‘='='6.?.i'fi=;i1=|0'e:“.'.\.:4 \ 3! {S 1'1 11 Sad podkreslii, Ze .1 1 IQ nie przedstawii takie Zadnych dowodow na poparcie jego twierdzefi, co do niepraWid1oWego dzialania wentylacji W celach, ozego nastepstwem mialy byé eierpienia i upokorzenia powoda prze_kraczajace zakres zwiazany z istotana1oZonej kary. Sad I instancji jednoczeénie zaznaczyl, 2e przy ocenie roszczenia powoda dotyczacego warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéoi nie mozna abstrahowaé od Warunkow mieszkalnych powoda przed osadzeniem go W zaidadzie karnym , a takze od przecietnych warunkow bytowych i 1oka1ow"yc1"i spoieczefistwa, W tym osob zamieszkujacych W lokalach socjalnych czy tez zajmujacych lokale W tzw. starym budownictwie. h  Jednoczesnie Sad Rejonowy zaznaozyi, Ze powod nie Wykazai‘, by Wystapily nieprawidlowosci W zakresie opieki medycznej W pozwanej placowce penitencjarnej  nie. moga tu byé decydujace subiektywne odczucia powoda i jego Wiasna diagnoza Wystepujacych schorzefi, a W dokumentacji medycznej pozwanego brak jest jakichkolwiek dowodow Wskazujacych na Wystapienie powoianego przez powoda sohorzenia. 1' K nie \V'y1(E"1ZE111'(’J\7v/11162, by Wystepowaly u niego Wskazane schorzenia 0 charakterze przewleldym, tym bardziej nie Wykazal ich Zwiazku z pobytem W ZK W W . Pozwany Zakiad Karny ustosunkowujao sie do Zadania powoda odnosnie pierwszego pobytu I ' K W pozwanej jednostce penitencjamej pod_.nios% zarzut przedawnienia W tej czesci. Sad uzna1 siusznosc tego zarzutu Wskazujac, Ze roszczenie odszkodowawcze z tytuku czynu niedozwolonego podlega regulacji z art. 4421 k.c. a Wczesniej art. 442 k.c. okreslajac, i2 roszczenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym przedawniaja sie z uplywem 3 lat od dnia, W ktoxym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia, co oznacza, Ze W przypadku powoda za taka date nalezy uznaé najpoiniej date opuszczenia. przez niego pozwanego zakiadu karnego po pierwszym W nim pobycie. Wobec tego, Ze pozew z1oZony zostaipo uplywie 3 . I I  7 --- STRONA 9 --- i 2'» x Q *2’ ‘*1 1» ‘E. \ 2' “ f 5 2 3 /3 i 1 3' é s E 1 1: '21; . I ; '4»:Q .gm .1:»Fz:+..3 . 1%’1?1i'<§I‘ “#3 K ,~ if. "ti ._§_. ‘fl s;< "Q 53* f=,~;;\ .|'£ |. '. I. > ii .1 .,': 3:11 Y 51* i§%'§\ .:<\ .1‘ :1.‘ §: ':$ ‘\ lat 0d tej daty, Sqd Rejonowy uznal za skuteczny podniesiony przez. pozwanego zarzut przedawnienia czyniag; tym samym zbqdne badanie dalszych merytorycznyoh przesianek zasadnoéci powédztwa W tym zakresie. Natomiast dla oceny zasadnoéci roszczenia powoda dotyczapego naruszenia débr osobistych W pozostaiym zakresie w ocenie Sqdu I instancji nie bez znaczenia pozostajey okolicznoéé, Ze powéd w pozwanej jednostce odbywal karq pozbawienia wolnoéci (i to po raz kolejny), co same przez siq wiage siq z ograniczeniami i niedogodnoéciami dla osadzonego. Te niedogodnoécg stanowiq nieodlapmy element kaly, a co za tym idzie — mimo istniejqcego domniemania ~ W zwiaglm z dziaianiem W ramach porzqdku prawnego — nie mozna méwié . W tym zakresie 0 bezprawnoéci dziaiania pozwanego. Sama koniecznoéé przebywania W pozwanej jednostce i poddanie siq rygorom odbywania kary — W tym dlugotrwalemu przebywaniu W ceii — same przez sic; nie mogq byé uznane za podstawq jakichkolwiek roszczefi pienigzxlych powoclaz nie wykazal on, by kontrole odbywefiy sic; nieprawidlbwo, nie W}/kazal, Ze_ warunki odbywania kary nie spelniaiy powszechnych regul humanitarnego traktowania jednostki, jak i wymogéW przewidzianych przepisami prawa, zaé subiektywne poczucie krzywdy nie uzasadnia jeszcze automatycznie stwierdzenia jakichkolwiek namszefi. Podsulnowujap Sqd Rejonowy ocenii, Ze nie doszko w stanie faktycznym niniejszej sparwy do naruszenia débr osobistych powoda W postaci naruszenia godnoéci i prawa do intymnoéci, a pozwany obali} ciqzqce na nim, a wynikajape z art. 24 k.c. domniemanie b6Zp1‘8.W110§Ci dzialania. Sacd pierwszej instancji podkreélil, Ze zgodnie z art. 6 k,.c. to powéd winien udowodnié swoje twierdzenia i przedstawié dowody na ich poparcie, jego obciaged obowiatzek wykazania zaistnienia nanlszenia jego débr osobistych i poniesionej szkody. W ocenie Sqdu pierwszej instancji zasadfi odpowiedzialnoéci strony pozwanej wobec powoda, W przedstawionych okolicznoéciach, nie zostala wykazana. 8 --- STRONA 10 --- ‘E ‘*1 *1 rs ‘1 § \ w I’ J 5 ,9  a‘3 :35 . .4 .1) *€ .¥_ E; ,_LE..a.¢...r 1‘? é .6 ii ‘§} Q‘ 'I1‘‘L; =~ T I 4 F \ \ \ ‘c 4 r W zWiaLzlzu 2 powyzszym — uwzglqdniajap takze przedawnienie czegéci roszczenia — Sqd oddalii‘ powédztwo na podstawie art. 448 k.c. W zw. 2 art. 23 i 24 k.c. a contrario. O kosztach procesu Sqd orzeld na. podstawie art. 98 k.p.c. obciqzajap nimi powoda, zaé kosztami sqd0\vy1ni, 0d uiszczenia ktéxych powéd by} zwolniony na podstawie art. 113 ust. 1 a contrario ustawy z dnia 5 Iipca 2005r. 0 kosztach sqdowych W sprawach cywiinych obciagyi Skarb Pafistwa. O kosztach : e nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi Z urzqdu orzeczono na podstawie § 19, 20 i § 2 ust. 3 W ZW. z 6 pkt 5 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 20021". W sprawie 0p1at'za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej z urzqdu zasqdzajqc je 0d Skarbu Pafistwa na. rzecz éwiadczapego powodowi pomoc prawnq W sprawie adwokata Z urzgdu. Od powyzszego orzeczenia apelacjq Wniési J K. kwestionujqc zarzucajap: 1. biqd W ustaleniach faktycznych przyjegtych za podstawg orzeczenia polegajapy na nieshlsznym uznaniu, Ze powéd nie wykazak naruszenia débr osobistych przez pozwanego podczas odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W nieodpowiednich Warunkach,  2. naruszenie art. 24 § I k.c. przez prZyjQcie Oceny naruszenia débr osobistych powoda Wedlmg koncepcji obiektyvvnosubiektywnej zamiast Wedhlg standardéw odbywania kaly pozbawienia Wolnosci, okreélonych W obowisgzujacych unormowaniach. W zwiqzku z powyzszym J K wniés% 0 zmianq wyroku izasqdzénie 0d pozwanego na jego rzecz kwoty dochodzonej pozwem oraz kosztéw procesu wedlug przepisanych norm. 9 --- STRONA 11 --- 3; '31 1 \ Q I ¢ é| > ;._ 2" # Q‘. u_ 2 .1 3 1‘ 3 2 I 2 \ \ 1 51 .1 .‘*1 13 . 1., .;\ .». Pozwany Skarb Pafistwa  Zaklad Karny W _ W5 i Wniosl 0 oddalenie apelacji i zasqdzenie na jego Izecz kosztow zastqpstwa prooesowego W postegpowaniu apelacyjnym. _ Sqd Okrcggowy zwaiyl , co nastcgpujez Apelacja J K jest nieuzasadniona. W ocenie sqdu odwoiawczego Sqd Rejonowy prawidlowo zebrai materia} dowodowy i dokonal jego oceny stosownie do treéci 2111. 233 § 1 k.p.c., a swoje stanowisko uzasadnii zgodnie 2 Wymogami Wynikajaccymi Z art. 328 § 2 k.p.c. Sqd Okregowy podzielil W oaioéci ustalenia faktyozne poczynione _przez Sqd Rejonowy i przyjaj je za Wiasne akceptujqc takze wyprowadzone z tych ustalefi Wnioski Naiezy poclkreélié, Ze powod zasadnoéci swojego roszczenia. upatrywal W treéci art. 24 k.c. W zw. z art. 448.k.c. W zwiqzku Z tym W pierwszym rzodzie zgodzié sieg nalezalo ze stanowiskiem Sqdu Rejonowego, Ze roszczenie Wywodzone ze zdarzefi faktycznych majqcych miejscc od 11 lutego 2006r. do 31 stycznia 200'7r. byio przedawnione, po myéli obowiqzujqcego W tyrn czasie art. 442 'k.c., kto1y Sqd pierwszej instanoji poprawnie zastosowal, uwzglediiiajqc W tym zakresie zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego . Natomiast odnoszqc sit; do pozostaiej oz:géci powodztwa Wskazaé nalezy, Ze art. 24 k.c. stanowiapy podstawag roszczefi z tytuiu naruszenia dobr osobistych nie Wymaga dla odpowiedzialnoéci Wykazania Winy sprawcy. Konstrukcja tego przepisu stwarza korzystne dla powoda domniemanie prawne bezprawnoéci dziaianiaipodmiotu naruszajqcego dobra osobiste, W konsekwencji czego powéd zwolniony jest z obowiaglm wykazania tej przeslanki. W tej sytuaoji na sprawcy ciakzy obowiagzek udowodnienia, i2 jego zaohowanie nie wykraczalo poza ramy prawa lub okolicznoéci wyiqczajagzej bezprawnoéé czynu W konkretiiym stanie faktyoznym. Jednakze przed przeprowadzeniem takiego dowodu W pierwszej kolejnoéci poszilkujapy ochrony prawnej W ioparciu 0 art. 24 k.c. powinien   _ 10 e --- STRONA 12 --- it.‘ .';=_=';;y'=r_§,' .'~.1§ ff‘: '.'€'|.'!&'.=".l" <. '  .1.=.'=>;' %  . .' J. ‘ii .. 1. at ‘ i '5' 4tf'.=.".< :4. 5 Q . '2 '. i E»? ‘E I. Iii " .i :2 I .. I i ti, "21 iii E1‘ . 1? ‘ .= 1 .__. . .5 § __a: ‘ I \ 1 )4  \ =2 ':\ fl fig‘ ._,. wykazaé, ii rzeozywiécie doszio do naruszenia dobra. osobistego. Dopiero ustalenie takiego faktu czyni zasadnym rozwazanie bezprawnoéci dzialania. Podkreélié przy tym Wypada, it obowiqzujape prawo nie chroni przed kazdym, jakirnkolwiek naruszeniem débr osobistych. Przyznaje je Wowozas, gdy naruszenie dobra. osobistego jest jednoczeénie naruszeniem prawa podmiotowego (tak tez Wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 07 listopada 20001, I CKN 1149/1998, opubl. LEX mt 50831). W doktrynie i judykaturze przyjmuje siq powszechnie, iz przy ocenie, czy naruszone zostaio dobro osobiste ozlowieka decydujq kryteria obiektywne, a nie subiektywne odozucia osoby Zqdajqcej ochrony prawnej. Ocena, ozy nastzgpiio namszenie dobra osobistego nie rnoze byé dokonana Wedlug miary indywidualnej W1‘3.Z1iWO§Ci zainteresowanogo, leoz musi byé zobiektywizowana (Wyrok Sqdu Najwyzszego z 11 rnarca 1997r. W sprawie III CKN 33/ 1997, opubl. LEX nr 29457). W niniejszej sprawie powod dopatrywai sio naruszenia swoich dobr osobistych W niezapewnieniu odpowiedniego metratu eel podczas odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnoéci, a takie braku dostopu éwiatla naturalnégo, odpowiedniej Wentylacji, dostqpu éwiezego powietrza, Wiaéoiwego ogrzewania, brakaoh WWypOSflZ6I1i11 celi, nieprawidlowym wydzioleniu kapika sanitamego oraz utrudnieniach W dostqpie do kaini , uchybieniach W sprawowanej W pozwanej placéwce opiece medycznej. Jednakze — jak slusznie zauwazyi Sqd I instancji  ze zgromadzonego W sprawie matoriahl dowodowego wynika, it choé faktycznie doszlo do naruszenia obowiqzujqcych norm prawnych dotyozapych metrazu eel W okresie od 18 lipca 2008r. do 13 paidziernika 2008r. — to u powoda nie doszio do namszenia dobr osobistych . Jak Wyzej zostaio podkre§1one_przesiar1kq odpowiedzialnoéci za namszenie cudzego dobra osobistego jest, bezprawnoéé dziaiania , przez ktorq rozumie sieg dzialanie bqdi zaniechanie Sp1"Z6CZ1’16iZ porzqdkiem prawnym i zasadami Wspoizyoia spoieoznego. Pizepis art. 24 k.o. przewiduje domniemanlie _ 11 --- STRONA 13 --- |‘ Li: ' ='2 9 _ '>'> '1'; .I; .' .1 \Y  J .5‘? . 1  22 _ 1: ‘if _§ .1. Ts I ;. ..§_: =1 E if :;__._:.. ...é.__;_;_:;_;4‘_: j ;, : A >1 ‘J 1 \ 1 .5!‘ 1‘ ...ku..4:4. _.. bezprawnoéoi dzialania naruszajacego dobra osobiste, co powoduje, Ze na nim spoczywa oiozar wykazania , i2 jego dzialanie byio zgodne z prawem. Pozwany Skarb Pafistwa  Zakiad Karny W W Wykazai , Ze jego dzialanie pologajace na czasowym ograriiozeniu osadzonym powierzchni celi ponjzej Wymaganego minimum 3 metrow kwadratowych nie byio ‘oezprawne , gdyz opieraio sic; 0 przepis art. 248 par. 1 k.k.W. Dyrektor pozwanego wydawai W tym zakresie stosowne decyzje , o ktérych byi kaidorazowo inforfnowany sodzia penitencjarny {k.71—72 ]. Dotyczyly one okresu od dnia 18 lipca 2008r. do 18 paidziemika 2008r. , kiedy to powéd przebywai W celach , W ktorych nie byla zapewniona nonna 3m 2 na jednego osadzonego . ~ _ Sad Najwyzszy W Wyroku 2 dnia 25 kwietnia 1989 r., I'_CR 143/89 [OSPiKA 1990, nr 9, poz. 330] wyjaénii , Ze godnoéé osobista jest ta sfera osobowoéoi , ktora korikretyzuje siq W poczuciu W1E1SI1Bj Wa1'tos’.oi cziowieka i oozekiwaniu szacunku ze strony iimych ludzi. Poozucie to , stanowiaoe istotny element psyohiki czkowieka, ksztaitowane jest przoz okolioznoéci zewnotrzne. Zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania kary pozbawienia Woinoéci jost jednym z podstawowych wymagaii demokratyoznego patistwa prawnego, znajdujacym wyraz W normach prawa miqdzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polska miodzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. [Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169] oraz Z art. 3 e.k.p.c., stanowiacych , Ze kazda osoba pozbawiona wolnoéci bqdzie traktowana W sposob humanitamy i z poszanowaniem przyrodzonéj godnoéci ozlowieka. To zasady prawa miE;dz§marodoWego wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. Powod , aby mogi siq na powyzsze zasady powoiaé winien udowodnié , Ze zostaiy one przez pozwanego naruszone . W kontekécie obowiazuj acego do dnia 6 grudnia 2009r. przepisu art. 248 par. 1 k.k.w. , o takim stanie rzeczy nie mogto byé mowy , zaé po dniu 6 gruidnia 20091". powod nie Wykazal , aby pozwany naruszy1_W stosunku do niego dyspozycjc; art. 110 par. 2 k.k.W. '  I 12 .v\"'='=§‘l‘<*'“'¢ --- STRONA 14 --- F ‘v <2 1 "1, I’ 4 I PI '5 . .. =1‘; == r \ ._; .1 .. 9% .\. 1 5‘! it gt‘ '1 ~444S:h|IIIIII»\."" ''".' '*';L|l.fi_. '5. gt I1 51 st 7 I1 ti Nie stanowi takiej podstawy rowniei wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06 [OSNC 2008r. , nr 1, poz.13 ] , W ktorym przyjqto , Ze odbywanie kaiy W przeludnionej celi narusza dobro osobiste . Zostai on bowiem Wydany W innym" stanie faktycznym , anizeli tym , W“ ktorym powod odbyWa1 kart; pozbawienia wolnoéci i dotyczyi nie tylko przeludnionej celi , ale rowniez W takiej , W ktorej nie oddzielono urzadzefi sanitamych od reszty pomieszczenia i nie zapewniono Wszystkim skazanym osobnego miej sea do spania . W przypadku powoda W trakcie odbywania u powoda kary pozbawienia Wolnoédi taka sytuacja nie miaia miejsca . Twierdzenia powoda W zakresie Warunkéw panujaoych W celach, W lctorych przebywai, tak W ocenie Sadu Rejonowego jak i sadu odwoiawczego okazaly siq W istocie nieudowodnione. Co prawda skarfzacy zarzucai szlereg takioh 01(01iCZ1'108C1, ale ' nie przedstawil dowodow, ktory mialyby jego twierdzenia Wykazaé. Dowodem takim nie moga byé przy tym Wytacznie go1os1oWne twierdzenia powoda, ktore same Wymagaja udowodnienia stosownymi érodkami dowodowymi. Apelacja powoda, W ooenie Sadu Okrqgowego ma W istocie charakter polemiozny, kwestionuje dokonana przez Sad Rejopnowy ocena dowodow, przedstawiaj ac prezentowanaw pismach procesowych Wiasna W6fSjQ roztiorakioh okolicznoéoi, ktore zdaniem powoda uzasadniajajego Zadania. W ocenie Sadu Okragowego wpowod nie Wykazai r6Wnie2_ , aby W Zakladzie Karnym W' Wi. miaiy miej sce nieprawidiowe dziaiania administracji Zakiadu skutkujace Wystapieniem naruszoii Wskazanych przez J .. K. = — powéd W zaden sposéb nie Wykazal takich uchybiefi. Nie Wykazai rownir:2, Ze Wydawane mu leki byly nieodpowiednie — a fakt, is sarn odmawiai ioh przyjqcia nie mote byé uznany za. naruszenie przepisow przez pozwana jednostkq penitencjama — skoro zaordynowane leki Wydawaiy pielagniarki na podstawie zlecefi lekarskich, a powod nie udowodnil, Ze Wydawano mu inns, niz zaordynowane 1eki.(11ie zglaszai W trakoie pobytu  1 ' 13 --- STRONA 15 --- vi. ii} \. l 1 1.,, iii‘ l 155! lit =11. . 1 5' ii .1 ft 3 .¢ =1" 2 >1 » ~? 8 .,., E1 1 _i_§,i1 i .<. :;:=~.2,,» ‘I515 ital Yifl ‘ _';: i l r I 2 . l 1 '{é . ".‘:l l '|'‘U g.‘t i { l li'<il .135 1 ii 7 1.1 I is i ‘r ' '.'.';1:'.:=.'.FIE:1"?':=:'! . : . .;.2_:_’3_ miarodajnych dowodow na potwierdzenie podanych przez siebie okolioznosdi, slusznie Sad Rejonowy uznai, Ze okolicznosci te nie zostaly W rozpatrywanej sprawie udowodnione. Przywolany w apelacji zarzut blqdu W ustaleniach faktycznych przyjegtych za podstawq orzeczenia, a polegajacy na nieshlsznym uznaniu, Ze powéd nie Wykazal naruszenia jego dobr osobistych W ocenie Sadu Olcrogowego pozbawiony jest jakichkolwiek podstaw faktycznych. Powolani przez powoda swiadkowie nie potwierdzili Wskazanych W pozwie naruszeii ze strony pozwanego — ich zeznania ograniczaly 51¢ do ogolilikowych stwierdzefi typu ,,”cela (...) byla strasznie zaniedbana” [k.186 zeznania M. P“ 1, J. K ,,otrzymywa1jal<ie:§ leki, ale nie Wiem jakie” [takze M. P' ' k. 186v], ,,ce1a W ktorej przebywalismy We trojka, nie miaia metraiu dla trzech osob”  jednakze zeznania to Wskazujaoe takze na niedogodnosci W odbywaniu kary pozbawienia Wolnoéoi (brak oiepiej Wody, charakter zabudowy eel, a zwlaszcza kacika sanitamego) W Zaden sposob nie Wskazywaly na naruszenia, kotre mialyby miej see z przyczyn lezacych po stronie pozwanego. W Zaden sposéb J ' K nie Wykazal, by Wentylacja W celach dzialala nieprawidlowo, a takze by Wyposazenie cel byio niewlasciwe — sam Wrcgoz stwierdzil, Ze iloéé sprzqtu odpowiadala iloéci osadzonychw coli. Sad Rejonowy zauwazyl takze, Ze powéd nie Wykazal, by Wydane mu Wyposazenie nie oclpowiadalo standardom higienicznym. Natomiast twierdzeniom powoda o rzekomyoh zaniedbaniach ze strony ’WlQZ1BI1118j shizby zdrowia W stosunku do jego osoby przecza zapisy W ksiazeczce zdrowia skazanego. Zgodnie z dokonanymi W niej Wpisami powodowi udzielano W Zakiadzie Karnym W W‘ A regulamych porad lekarskich (kilkudziesiociu), jest tam roWnieZ zawartay adnotacja 0 odmowie poddania sie; '   "  14 » I i 1.. giif. ze strony pozwanoj. W zwiazku z tym, Ze powod nie zaoferowal r|_ W ZK tego rodzaju uchybiefi), nie moina méW16 W tym _za.l<.resie o --- STRONA 16 --- badaniom lekarskim ze strony J K 1. Powod otrzymywai leki zgodnie ze Wskazaniami lekarsldmi — a ordynowanie lekow o innej nazwie, ale tym samym skiadzie chemicznym W éwietle Wiarygodnych zeznaii swiadka P. P_  [k. 250v] jest jak najbardziej dopuszczalne. Sad Rejonowy poza przyjqtym na podstawie dokumentow okresowym przeludnieniem cel, W ktorych by} osadzony powod nie malazi innych okolicznosci, mogacych swiadczyé o naruszeniu jego débr osobistych, a jego stanowisko W tym Wzglodzie naleiy uznaé za trafiie. Sad pierwszej instanoji nié kwestionowai W oparciu 0 zgromadzony materiai dowodowy, Ze W8.I'1lD.Kl lokalowe, panujace W Zakladzie Karnym W W byiy przaciqtne, nie obciaialy jednak powoda ponad miare; i nie stanowiiy érodia krzywdy d1aJ K . Nie zostalo rowniez wykazane W realiach niniej szej sprawy, aby przebywanie W przeludnionych celach oraz naturalny stres zwiazany z pozbawieniem Wolnosoi ikoniecznosoia staiego przebywania z osobami W podobnej sytuacji Wplynoly W jakis ttwaiy sposob na zdrowio fizyczne czy psychiczne powoda i aby W zwiazku Z tym naruszono jego dobra osobiste. W szczegolnosci Sad drugiej instancji stwierdzii , Ze pozostale — poza przeludnieniem col  naruszenia Wskazywane przez powoda nie znajduja odzwieroiedlenia W materiaie dowodowym; nie Wynikaja z dolcumentow ani z zeznati przeshlchanych przed Sadem pieiwszej instanoji éwiadkow. Sad odwoiawczy nie miai Watpliwoéci co do tego , a siusznie Wskazal na to Sad Rej onoWy , Ze jedyne naruszenie vvyka."zanéprzez powoda —— a mianowicie dtuzszy niz ldlku czy kilkunastodniowy pobyt W celi o metraZu' na jednego osadzonego miejszym niz 3m2 W okresie od 18 lipca 200812 do 13 paizdziemika 2008r. , nie doprowadzilo do naruszenia jego dobr osobistych i W zwiazku z tym bezprzedmiotowo bylo rozwafzanie pozostalych przeslanek udzielenia ochrony prawnoj przewidzianej W art. 24 kc. ‘ " Dlatego tez brak bylo podstaw do uwzglqdnienia roszczenia powoda o zadolséuczynienie na podstawie art. 448 k.c. . . _ ' 15 --- STRONA 17 --- 3 r," r M s.»_. ‘F.’1?‘ 2.;=I'=.=:'=9 ' '; 1 _ '.,:g§:c;=;;!'i_:=§g,  .'|'I _ I:._} _\_:4_'.‘.1__ ?.§_._; . 'f~'>.?'>.992e,'1:='!='<ifir >13? 2'5 .5‘."\=':g1h.='=~.\'»{g_'i<'.'; '2.  \q. =:I._._~¢.w.'i .;=.‘a,'\;'; _.. . .,..___.|_\a___,_:.‘:_: v.‘_._ _ Przez pryzmat powyzszych rozwazafi, zarz1.1ty skariqcego '_;. ;1;~,'_=>.;_==;;. _=;1 przeprowadzonej oceny zebranego W sprawie materiahl dowodowego jedynie jako polemika z dokonanymi W tym zakresie prawidiowymi . \ _... _>,=,_. _;,.  iL.'i,::;_ :_;:;___‘  _~ .“,_;.;_u,;3; ;;__':\ $34111 Piwszei i"S*fl11°Ji ‘“ ' 5.2‘55'L;;,j,?.'_;;.;=,=:;; .|!_._='i Majag: na uwadze powyzsze Sqd Okrggowy na ‘podstawie art. 385 I. _._“ .;_~_;,_._»;;_é._{=_: . ....;.,._..;,$,;;=j:_=_;;; oddalil apelacjq powoda J K; i.  1 :, w pOS'L§pOW3I1i1.l apelacyjnym i kosztami zastqpstwa procesowego pozWanegoE"§§i':"i‘ postgpowaniu apelacyjnym Sqd powoda nie obciagyi. ' Koszty pomocy prawnej udzielonej w postegpowaniu apelacyjnym powodowi z urzegdu, ktére nie zostafiy pokryte ani w czqéci ani W"_Cfl10§Ci, Sqd Okregowy nakaza} wypiacié pehlomocnikowi powoda od Skarbu Par'1§twa  Sqdu Rejonowego W W . Wysokoéé wynagrodzenia pelnomocnika z urzgdu zostaia ustalona W oparciu 0 § 6 pkt. 5 w zw. Z § 13 pkt. 1 W zw. § 2 pkt. 3 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 roku W sprawie opiat za czynnoéci adwokatéw oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzqdu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163", poz. 1348 ze zm.) 16 ' , Jednoczeénie z uwagi na treéé art. 102 k.p.c. kosztami