Wyrok I Ca 216/14

--- STRONA 1 --- O =nia .; 1' I 1' a .===2§: .._';§_ J? " ..\ . _.§ , .|.. ; . ..'\l:. .\‘. .;=_§  " Q" : .‘.1:C ' EL .  .~. 1;‘$4;   =§_.: =.a;.;§ __  .':\.A  . '=. fl" '§ I I P 53 \ r { '  ' ' ==§;"";“'l'€*,‘  . "<'_3:, . . , u  . 4" " 'f.1;=".='.'aEI§1%‘; = ;=¢.».1.< 1. _  . .__.5_"l¥;=_;:‘=  _=' .5I'F=~=j;.Le=_g=.,3?. ' "J | | :1; __ . _\,_.;.=._; 3:3 .. =..:;_= _ ;=s'=’?:—=:.>’:‘T131 ,;. .   ''2'';';1$~'T$94,» >’|% ==::='~=:'.~»7v'~:¢;,~;,¢ . ;..._!|,_.,= .. ‘,\s'; 1 > ‘J’ 211‘:l'!l‘.'¥"?s: ‘~' . T Tl ; , L ._ .,,; \ _ __ .'.I'}(r _ _  .\_:; ..&<._'_a: R ;'l}_:== ,|;,=__; _.:_,_.~,, .:\".';?;.£f=;;_: __ _. .__,._,_=‘ .;,~,,3=. ~» a =,zi_'1 ;;‘ is \;\.‘ !_I'»'§f,5"'\'. "Y" . 5: 5: ._v ;'>;:>. M;§"¢ _ :":a;'f§.';,;;a_Yfi",. tr W il ‘T;;_GfT=f=a’:';‘?;$‘¥{: M \ .. k ~. .~s\.  1"‘3 ' .;;.2___:_,:.:._j[;,<§qg_g§z;E 3& .> .. .,\.;. J.r..gr j"\~",qI@_.*}':r@§1’%.?*i=i%¥.i?1}§@g?2:,%I 5. .:;2~; ¢;_’'>. ._:*.; 5! ...\_ __»_ E 1 MM‘_ . ' *5 Sygn. akt I Ca 216/14 \I4 5" '::!}\$’_‘__ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sad Okragowy W Sieradzu Wydziai I Cywilny W Sldadziez Przewodniczacy SSO Barbara Bojakowska S . . . . <=;dz10w1e SSO Elzb1eta ZalewskaStatuch SSO Joanna Skiadowska Protokolant sekr. na rozprawxe sprawy Joanna WoiczyfiskaKalus po rozpoznaniu W dniu 6 sierpnia 2014 r. W Sieradzu z powédztwa S_ M‘ przeczwko Gm 0 zadoééuczynienie i odszkodowanie na_ skutek apelacji pozwanego 0d wyroku Sadu Rejonowego W Wieluniu z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I C 749/12 1. oddala apelacje; Dnia 6 sierpnia 2014 r \ .7 2. zasadza od GaC.na~rzecz b M~ kwotq 100,30 (sto 30/100) zhatych z tytulu zwrotu kosztéw postqpowania apelacyjnego. , v v' J .n *3 / 5* , 'F' / I A Y 1 .5?‘ _’ )  »"‘ J $ | J r .\ \ E /‘J Q --- STRONA 2 --- Sygn. akt. I Ca 216/14 UZASADNIENIE Zaskarionym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014r. Sad Rejonowy w Wieluniu, w sprawie 0 sygn. akt I C 749/12, z powédztwa S“M*prZ60iW1<0 G“ CD0 zadoééuczynienie i odszkodowanie, zasadzfl od pozwanego na rzecz powoda: kwote; 4 050 z%0tych tytuiem zadoééuczynienia, z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopacla 20121". do dnia zapkaty, kwoteg 160 zlotych tytuiem zwrotu kosztéw leczenia, z ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 20121. do dnia zapkaty, kwotq 240 z%0tych tytuhzm zwrotu kosztéw opieki, 2 ustawowymi odsetkami od dnia 28 listopada 2012r.d0 dnia zaptaty; oddalajac laowédztwo w pozostatym zakresie. Ponadto Sad Rejonowy zasadzik od powoda na rzecz pozwanego kwotq; 1 121 zlrotych _tytu%em zwrotu kosztéw procesu, w tym kwotg 677 zlotych tytuiem zwrotu kosztéw zastqpstwa oraz nakazai pobraé na rzecz Skarbu Pafistwa — Sadu Rejonowego w Wieluniu zwrotu wydatkéw: od pozwanego kwota 42,14 z{otych, a od powoda kwotcg 108,34 Powyisze rozstrzygnigcie Sad Rejonowy oparhla ustaleniach i wnioskach, ktérych elementy przedstawiajq sir; nastgpujqco: W clniu 1 sierpnia 20I2r. w Wieluniu powéd udak sig na posesjq pozwanego celem zakupu ogrodzeniowych. Pracownicy pozwanego wskazali powodowi, i2 Shlpki te znajduja sic; regale mieszczacym sin‘; przed .bramq prowadzaca na plac, na ktérym znajduje sis; kojec 2 bramie wejéciowej na posesjg pozwanego, jak i na bramie oddzielajacej czegéé posesji dla klientéw 0:1 czqslci dostqpnej tylko dla pracownikéw znajdowaly si.=9 tablice ,,nieup0wa2ni0nym wstqp wzbroniony” i ,, ja tu pilnujq”. Powéd wszecfi na plac oddzielony brama, na ktéry dostqp mieli tylko pracownicy Brama byka przymlcniqta, ale nie zamkniqta na k’rédkQ. Gdy powéd znajdowai siq na za brama, zosta& zaatakowany przez owczarka niemieckiego nalefzacego Pies rzucii SiQ na rqce powoda i przewrécii go. Pracownicy pozwanego podnieéli --- STRONA 3 --- < .1 \ 1 ..T.._......_....,....=‘_=».ma alarm i syn pozwanego odciqgnaj psa od powoda. Nastqpnie pracownik pozwanego odwiézi powocla na pogotowie. .   W szpitalu powodowi za%02ono I9 szwéw i opatrunki na rany obu rak. Przepisano mu Ieki przeciwzapalne i przeciwbélowe. Powéd przebywai na zwolnieniu lekarskim przez 24 dni.  Po wypadku powéd miai zapuchniqte dionie. Nie mégi wykonywaé podstawowych czynnoéci, takich jak np. trzymanie w dloni lyzki. Ne mégl spaé, miewat koszmary senne, akopai nogami, gdyziwydawaio mu siq, 2e walczy z psem. Bai sic; pséw bez obroiy. Odczuwai iqk, mia% obnizony nastréj. Z tego powodu korzystai z pomocy psychiatrycznej. Skorzystai z dwéch wizyt u Iekarza psychiatry w prywatnej przychodni w Koszt jednej wizyty wynosii 80 ziotych. ' Podczas pobytu na zwolnieniu lekarskim powéd mieszkai u swojej cérki i ziqcia. W tym czasie korzystai z pomocy swoich cérek, ktére pomagaiy mu przy podstawowych czynnoéciach zyciowych tj. W ubieraniu, w przygotowywaniu i spozywaniu posiikéw. Pomagaia mu takze jego przyszla Zena. Pomocy oséb trzecich powéd wymagai przez czas tnvania zwolnienia lekarskiego tj. 24 dni. U powoda koniecznym byio czqste zmienianie opatrunkdw ran, albowiem trudno siq goiiy. P0 zdjaciu szwéw powéd odczuwal drgtwienie dioni. _ Na terenie powiatu V‘7‘ koszt I godziny sprawowania opieki nad osoba chora wynosi 10 ziotych. Na skutek pogryzienia przez psa powéd ma blizny pourazowe obu koficzyn gémych w obrabie przedramion. Biegiy sadowy chirurg — plastyk stwierdzii upowoda 3 % trwaiego uszczerbku na zdrowiu wynikajqcego Z trwaiego oszpecenia wygladu. _ Biegiy sadowy psycholog stwierdzii, iz zdarzenie z dnia 1 sierpnia 2012r. negatywnie, wpiynqio na funkcjonowanie psychologiczne powoda, albowiem spowodowaio one u niego 1 Q ' 35 2 _.,. :;'._z=;  r :7‘5 5. _.g' .‘.,.? .5 {ii . I ' § ‘H ll‘. :4 25?? 1.‘ I lie =17.._; .j='. =" 3' _.; '1 ‘***>;;i§"§>‘luT=.€§"<£??i,<;"51;‘'.i _ ...:. 12¢ .}. in? \< . .._; . '.“:J$ G . . ‘»".i= ..\. =»._ . .;?.%%.1 2;; 3;‘? "IR ;.i_i; . :‘6' "ff " M  "='= q. i"  1;::' .. ._ S ___,|' . 1 ,_h| if? . . ‘..?=,' \_\ .._. M ..;;._. _. =_\,"'.'< '. . .\: "1? =1:1 ' .._ <3, ____;.$ _.~z; .=;.=,. ;. ... 1>"..,';: .. 1 ;\j‘ ' i\'I .,.£.. £2 ._.;#1.. .' = .3I?}j;."I§_ _. .=.=.@.   ;>,=:  '  §§ ,.:'>§_| J(_,_|. 35;;;=; _ 24:1 ' ‘Q% a nastqpnie silny lqk. Na skutek upiywu czasu jego stan psychofizyczny ulegi poprawie. ~*:1 /Y‘ L‘. 1, 1,»; _,1 , Obecnie powéd nie ma dolegliwoéci zwiqzanych z pogryzieniem przez psa. Miewa tylkd'355%’ lqki, ale rzadziej niz do tej pory. Blizny jakie posiada na rqkach mu nie przeszkadzaja. W toku postqpowania pozwany proponowai powodowi wypiatq kwot§i_ .\. *2“ 11:  '~ :s__.: __ ‘‘:¢5='=;= 'p'_';; :.|r.i /' a I "'.‘=.':1p1” .=i=Y. '1.v|_ \Y'..‘ \ (  ..'|> ';;;; ;: . 1,. ::’.;=;s _;_\=._:_¥‘ ._.;__.;.'  §f¢=?.’;.3 ' 9.'5' I =': 1» . *.‘ 5:: > ‘r 1 . \. Iii   .n¢. =':_¥=<. ' . ok. 3 000 — 4 000 ziotych tytuiem zadoééuczynienia, ale powédjej nie zaakceptowai. Wedhlg Sadu Rejonowego roszczenia powoda byly usprawiedliwione w czqsici. . _ + 3!. _.’, .¢_i5__. 1* r» =4 :1;'e:" is‘ . _ . _<_=ggr= 1 . ., ;.v,__ J; = n . .~ '.\.';,_.;. Z‘; Y,;;,;,\ . . '1 . . . . J  . >!=,;1.: . ’? ;= $3 ‘ _._...',.:|;,, .. __  Es»:.,. 2 '..f';};1>',<~. =_i=_=a. . | .._ .__, . ____1,.; 2,15 1 .3. i. , .= . i.;\.:;._ := 1:r"\L\\ :é\: :2. ' firI; . ‘ ' .:: =~\; ._ _"" ,1,. ‘*1 ' . 1." \ _.\: ; =31 1. --- STRONA 4 --- Sad pierwszej instancji stwierdzii, ze trudno jest dokladnie ocenié rozmiar cierpiefl M‘ z uwagi na subiektywnosé odczuwania bolu fizycznego i psychicznego. jednak pod uwagq, i2 powod bezpoérednio, w pierwszym miesiatcuipo zdarzeniu nie mogi albowiem jak zasypiai miewai koszmary senne, kopai nogami, odczuwai Iak, obnizony nastroj uznaé nalezy, i2 rozmiar tych cierpiefi by} dosé duzy. Sad Rejonowy podniési rowniez, ze sam fakt, pogryzienia powoda przez psa, u niego obawq pized psami, zwiaszcza gdy widziai je bez obroiy. dolegliwosci musialy stanowié dla niego dyskomfort. Ponadto cierpienia psychiczne, doéwiadczyl powod wiazaky sicg 2 poczuciem bezsilnosci spowodowanym ograriiczeniami codziennym Zyoiu, chwilowym wyiapzeniem z Zycia zawodowego, koniecznoscia korzystania osob tlzecich podczas wykonywania podstawowych czynnoéci Zyciowych. ‘ Sad pierwszej instancji zwrocii uwagq, Ze powod odczuwai i nadal odczuwa lqk, jednak w zioionym na ostatniej rozprawie wskazai, ii posiadane przez niego biizny po zieniu nie stanowia dla niego dolegiiwoéci i nie przeszkadzaja mu. Lqki w chwili obecnej mniejsze, a powod po dwoch wizytach u psychiatry nie kontynuowai leczenia dolegliwosci h, co wskazuje, ii stan powocia ulegi znacznej poprawie. Ponadto powod nie jest samotnai bezpoérednio po wypadku, jak i obecnie mogi liczyé na pomoc osob bliskich. W swietie powyzszego Sad uznal, iz kwota 10 000 ziotych dochoclzona przez powoda w tytuiem zadoséuczynienia W oparciu 0 art. 445" § I k.c. jest zdecydowanie zawyzona, 1 adekwatnqjost natomiast 4 500 zlotych. I Odnoszac siq do zarzutow pozwanego 0 przyczynieniu siq powoda do powstania Sad Rejonowy ciai wiare; zeznaniom pozwanego i przesiuchiwanego swiadka — pozwanego, ktérzy zeznali, iz powod wszedl na teren firmy, ktory bylr niedostqpny oséb postronnych. Podstawg przyjqcia przyczynienia sis poszkodowanego stanowi wyiqcznie zachowanie poszkodowanego, ktore pozostaje w zwiazku przyczynowym ze szkoda i z uwagi na zlekcewaienie przez powocla tabliczki ostrzegawozej i wejscie za bramq, pomimo zakazu, jego zachowanie niewatpliwie przyczyniio siq do powstania , ktore Sad Rejonowy ocenii na 10% i dlatego obniiyi wysokoéé zadoséuczynienia do 4050 ziotych. Sad Rejonowy uznai rowniez, i2 powodowi przysiuguje Zqdanie od pozwanego 1 w oparcm o art 444’ § 1_’k.c.,ipoprzez zwrot wynikiych z choroby kosztow --- STRONA 5 --- i wydatkéw, na ktore sldadaly sie dwie wizyty u psychiatry na kwote iaczna 160 ziotych oraz koszty opieki przez 24 dni, po godzinie —1acznie 240 ziotych. Plrzyznane wyrokiem kwoty, na podstawie art. 481 k.c. W _zw. z art. 359 1<.c. Sad Rejonowy zasadzii z ustawowymivodsetkami od dnia wytoczenia powodztwa. O kosztach procesu orzeki zas na podstawie art. 100 k.p.c., dokonujac stosunkowego ich rozdzielenia. Powyzszy wyrok Sadu Rejonowego apelacjq zaskarzyl pozwany C‘, zarzucajac rozstrzygnieciu: 1;’ naruszenie przepisow prawa materialnego, a mianowiciez  art. 445 § 1 k.c. poprzez zawyzenie wysokosci zasadzonego na riecz powoda zadoséuczynienia, a tym samym zasadzenie kwoty nieadekwatnej do rozmiaru cierpieri powoda,  art. 362 k.c. poprzez nieprawidiowe przyjecie, Ze powod przyczynii sie do powstania szkody jedynie w 10%, poclczas, gdy rzeczywisty stopiefi przyczynienia wynosi 50%, a zatem poprzez dokonanie ustalenia niezgodnego z okolicznoéciami, przede wszystkim ze S10p11i6ITl winy powoda, _ 2) namszenie przepisow prawa procesowego, a mianowicie: ~ art. 217 § 2 k.p.c. poprzez dopuszczenie przez Sad dowodu spoinionego, ktéry spowodowai zwioke w rozpoznaniu sprawy, a co do ktorego powocl nie uprawdopodobnii, ze nie zgiosil go we wiasciwym czasie bez swojej winy aibo Ze wystapiiy inne wyjatkowe okolicznosci, ' 1  art. 6 k.c. w zw. z art. 232. k.p.c. poprzez bledne uznanie, 2e powod udowodnii poniesienie kosztow leczenia i kosztéw opieki,  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodow polegajace na wyprowadzeniu przez Sad z zebranego w sprawie materiaiu dowodowego wnioskow niezgodnych z zasadami’ logicznego rozumowania i doéwiadczenia Zyciowego, a w rezultacie ustalenie, ze zasadzona kwota zadoééuczynienia jest odpowiednia i adekwatna do‘ rozmiaru cierpieri powoda, jak rowniez, ie udowodniony zostai fakt poniesienia przez pozwanego kosztow ieczenia i opieki, a takze, it powéd przyczynii sie do powstania szkody  jedynie w 10%,  art. 100 k.p.c. poprzez biedne wyliczenie kwot stanowiacych zwrot kosztow procesu. _ 1 4 \ *1 *1 E . .= g.. : .s’. ::_t. ...J.a?e pr ";=:=  ‘:1 2. ' ./t ":':l:_ ‘ it '.‘\'.> 1 1. .1.»’  >  ___.;_ . :14 '5 ?== \._ 1;; .. J . .1 rr ._._. ’ _|.. ,>_ _. . = >:.1 ; _ _ I‘ _§;a=_: . _; .?. Iof 3 2 \ T . \. ’._ . =:' I .:\ ' : :51! 2 ._I‘:==;§ 1 . . 5 .L§r¥ =.'.1=§' x 71' A ' 1 _._ ,: ,~  '11 0 O Z W Z3 ad: pie: pro: Wyr Zyci jest éwia down Zycic dowc doprc przesl zaska: W oc. ktore . Wysnu dotycz Wydate --- STRONA 6 --- ; 2 '_<.;.;=;;¢:_' .;f . 4 ==~E 4; '. .\:“='.=.“.' 2% .=?'=;g,=i~§;'  =a::=1¢'r1‘,gii. '.??h!>.§:%~%.,'  . T;_,;g=._> 7§§E§=:~...~>aa, 2 .1. :,.' _.;if=r.;;;s?5’i3fi .» 1. ‘:2t3;~='@ ~$.'.:>.':i'=~'§v 3 .._=..:~.~;  2 1=~}.}' "'1 * 15:1._.;.= =\ .2. *=.».~ . i.'§'s 5.3‘ "'1". ' 5 > ==;:>.>_=.. ‘ii. '.Y§‘.‘5>I"i'"f‘ 5 '7‘"fie*4‘21?? ". ;.;==::}J‘ '= :c3:.r:er . \’ . _' ;@:,.»:a;=;¢*». :>. .r._ ,  .€Q593.§.if = M iii? "J . P . lg '\.~""k f t2:‘?3.Z'\’a~ “=52. =~s. Q:'.'r.?~"'§': .._ ,1; it, i.§_. 9'“? ": 5. E5 : >' _h1"_, A; 1.‘&s1@:i¢._'. 11'3E:F.’i’»?=@':"7' I':5:' ,? '_.;t¢ 5" I if; .‘_._ :1? ""r §e*r.'»;,fq. a 1 =1. __ .~ r1.a:»t.="; ,,,§t;,3*.J... . ‘ate: . '3: .__,, . 1' 5 ' I ,,_ 4% .;'::_:. E1; 1 ' $12‘; .' 1%,3' , . . ,' /' II its? Q; :'.. D . 1. , re _ ‘»;=  ,»> Y Y ‘.5 = § =. . 1 ; ¢_ 3?" ..‘:1;§w=.¢<4a. W oparciu o tak sformuiowane zarzuty wni6s1 0 zmiane zaskarzonego orzeczenia poprzez oddalenie powodztwa w zakresie wykraczajqcym ponad kwote 2 000 ziotych oraz o zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow postepowania za obie instancje, z uwzglednieniern kosztéw zastepstwa procesowego, wedhlg norm przepisanych. l W odpowiedzi na apelacje powod wniosi o jej oddalenie w caiosci oraz 0 zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztow postepowania za dmga instancje wading norm przepisanych. Sad Okregowy zwaiyl, co nastepuje: Apelacja pozwanego G CU jest bezzasadna. i nie zasiuguje na uwzglednienie, gdyz sprowadza sie wytacznie do polemiki z prawidiowymi ustaleniami i wnioskami Sadu pierwszej instancji. A ' Odnoszac sie w pierwszym rzedzie do zarzutow dotyczacych naruszenia prawa procesowego zauwazyé nalezy, iz skuteczne postawienie zarzum naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, ze sad uchybii zasadom logicznego rozumowania lub doswiadczenia zyciowego. Wyrazenie przez strong odmiennego poglqdu codo oceny poszczegolnych dowodow jest prawem strony, jednakze moziiwoéé przedstawienia innej wersji stanu faktycznego, nie swiadczy jeszcze o naduzyciu swobodnej oceny dowodow; Jezeli z okreslonego materiatu dowodowego sad wyprowadza wnioski logicznie faoprawne i zgodne z doswiadczeniem zyciowym, to ocena sadu musi sie ostaé, choéby w rownym stopniu, na podstawie tego materiaiu dowodowego, dawaly sie wysnué wnioski odmienne. To, ze dokonane przez Sad ustalenia doprowadziiy do wnioskow odmiennych niz proponowane przez skarzacego, nie jest zatem przesianka, wystarczajaca do skutecznego wzruszenia orzeczenia, jezeli w uzasadnieniu érodka zaskarzenia brak jest okreslenia jakiego biedu w rozumowaniu dopuscii sie sad orzekajacy. W ocenie Sadu Odwoiawczego w sprawie zostaiy wyjasnione wszelkie istotne okolicznoéci, ktore miaiy znaczenie dla jej rozstrzygniecia, a Sad Rejonowy dokonai wiaéciwych ustalefa i Wysnui z nich shiszne wnioski. Przede wszystkim nie jest wystarczajacym argument, iz paragon dotyczacy zapiacenia naleznosci za wizyty u lekarza psychiatry nie jest imienhym. O tym, 2e wydatek poniesiony zostai przez powoda w_ zwiqzku z doznanym pogryzieniern przez psa 5 --- STRONA 7 --- I. pozwanego pzzekonuje zestawienie z pozostaiym materiaiem dowodowym zebranym w sprawie — zeznaniami swiadkow, powoda, opiniami biegiych. Nieporozumieniem wydaje sie takze zarzut o mozliwoéci otrzymania bezpiatnego swiadczenia w ramach NFZ. W sytuacji zaistnienia koniecznosci natychmiastowej pomocy, wyklucza taka mozliwosé diugi okres oczekiwania na pomoc speoj alisty, ktory traktowaé naiezy w polskich realiach jako fakt notoryjny. _ Wbrew zarzutom apelaeji, w sprawie réwniez nalezycie wykazano koszt opieki nad powodem. Wypada zwrocié uwage, ze w grupie wydatkéw celowych i koniecznych, pozostajacych w zwiazku z uszkodzeniem ciaia lub rozstrojem zdrowia tradycyjnie wymienia sie koszty leczenia ora koszty wymikajace z koniecznoéci specjalnej opieki i pielegnacji nad chorym (por. Z. Masiowski (wz) Kodeks..., s. 1096; M. Nesterowicz (w:) Kodeks..., s. 425, 426; A. Cisek (w:) Kodeks..., s. 791; M. Safjan (wz) Kodeks..., s. 1423). Sad prawidiowo ustalii, a pozwany nie zakwestionowai, iz powod przez 24 dni po wypadku potrzebowai pomocy przy podstawowych codziennych czynnosciach samoobsiugowych. Faktyczne sprawowanie opieki przez czionka rodziny nie uchyla obowiazku osoby odpowiedzialnej za szkode. Do przyznania odszkodowania z tego tytuiu wystarcza samo istnienie takiej potrzeby jako nastepstwa ezynu niedozwolonego. Pozwany jest bowiem zobowiazany do ponoszenia wszelkich kosztdw Wynikajacych z pogorszenia stanu zdrowia powoda, realnie uzasadnionych i pozostajacych w adekwatnym zwia_zku przyczynowym z doznanym urazem. Opieka swiadczone przez osoby najblizsze ma takze realny wymiar ekonomiczny (zob. wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 4 marca 1969 r., I PR 28f69, OSNCP 1969 r., z. 12, poz. 229, wyrok Sadu Apeiacyjnego w Katowicach 2 cinia 28 stycznia 2014 r., V ACa 655/‘ 13, LEX nr 1428104, wyrok Sadu Apelacyjnego W Lodzi 2: dnia 29 pazdziernika 2013 r., I ACa 573/13, LEX nr 1394245, wyrok Sadu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 wrzesnia 2013 r., I ACa 331/13, LEX nr 1372349, wyrok Sa_du Apelacyjnego w Warszawie 2 dnia 8 rnaja 2013 r., I ACa 1385/12, LEX nr 1375887). Nie mote byé rovvniez rnowy 0 naruszeniu art. 217 § I i 2 k.p.c. Zgodnie bowiem z tym przepisem, strona rnoze az do zamknieoia rozprawy przytaczaé okoiicznosci faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wnioskow Iub dla odparcia wnioskow i twierdzeri strony przeciwnej, a sad pomija jedynie spoznione twierdzenia i dowody, chyba Ze strona uprawdopodobni, Ze nie zgiosiia ich we wiaéciwym czasie bez swojej winy lub ze uwzgiednienie spéznionych twierdzeri i dowodow nie spowoduje zwioki W rozpoznaniu sprawy aibo Ze Wystepuja, inne wyjqtkowe okolicznosci. Skutecznosé przedstawienia przez strone w okreslonej fazie postepowania nowych 1 6 . .,gfi; .:_..;=;:;‘. “ ' 1 9 e '.=+ .1 ‘l1 2?: .' 1 . _._‘. .1.“; ' :""=2.E  F 'rPi‘ _.: .1, I ..I§.3'5§ .;,fi_ ' rs .’zT_. 13. _..;? I '§ ;‘I ' . .,.: f ;.‘_1.'§£ ';g,I .2 _..e 51'" : if; . .£ _:;l .._: ::=¢ '.,,i c 2 v r. P p. pt ze pl‘ 113 od orz wy; dys inst 9 W. okre okre wysr l'0Zp< 2e je roku, Ze W] Biorac wysok --- STRONA 8 --- renia jednej z powyzej przytoczonych przesianek, pozwaiajacej na wyiqczenre rygoru lnrecia Ocena, czy pewna okolicznosé iub dowod powoiane zostaly bez zwiokl, wymaga ede wszystkim uwzgledmenia naturalnej dynamlkl rozwoju postepowanla Odnoszac te uwagl real row sprawy 11lnl8_]SZ6_] stwlerdzrc naiezy, IZ w odpowledzl na pozew pozwany skupri sle na . utach dotyczacych przyczynienia sie powoda do powstania szkody oraz dotyczacych okosci poniesionych wydatkéw. Juz W pozwie powod powoiai okolicznosci uzasadniajace ierdzeri i nowych dowodéw na ich poparcie jest uwarunkowana uprawdopodobnieniem rz rs szezenie o zadoséuczynienie — uszkodzenie ciaia ijego skutki, w tym takze doiegliwosci natury ychicznej, wskazujac, iz ich dowod stanowi opinia biegiego chirurga i psychiatry _(strona 2 zwu). Stwierdzenie to naiezy zatem traktowaé jako wniosek 0 przeprowadzenie dowodu, party nastepnie na rozprawie z 06 sierpnia 201311, a zatem po przeprowadzeniu dowodow z tnafi swiadkéw, zgioszonych przede wszystkim na okolicznoéci zwiazane z samym zebiegiem zdarzenia. Dopuszczenie dowodu z opinii biegiych na tym etapie zwiazane byio z ruralnym tokiem postepowania, po dokonaniu podstawowych ustalefi w zakresie samej zasady powiedzialnosci. ' Odnoszac sic; do zarzutow naruszenia prawa materialnego, trzeba zwrocié uwage, Ze zekanie o wysokosci zadoséuczynienia, z zachowaniem postulatu ,,odpowiedniosci”, razonego wprost w przepisie art. 445 § 1 k.c., nalezy do swobodnego uznania sadu. Tej skrecjonalnej wiadzy sedziego sad odwotawczy zmieniaé nie mote, o ile sad pierwszej tancji prawidiowo zbadat i oeenii wszystkie okolicznosci sprawy. Atrybut swobody orzekania vysokoéoi zadoséuozynienia wynika Z faktu, iz nie istnieja Zadne zobiektywizowane, ustawowo feslone kryteria pozwalajace Sqdowi na rozstrzygniecie 0. zadoséuczynieniu we wprost SOk0SCl zasadzonego zadoscuczymema plemeznego za krzywde tylko wtedy gdy w wymku poznania przez nlego apelacjl okaze SIQ, przy uwzglednlenlu wszystklch 0k0ilCZI1OSCl sprawy, jest ono razaco wygorowane, albo raiqco niskie. (pot. Wyrok SN Z dnia 18 listopada 2004 feslonych przedziaiach pienieznych. Sad drugiej instancji moze zatem dokonaé korekty ILI , I CK 219/04 oraz wyrok SN z dnia 27 iutego 2004 roku, V CK 282/03). Przenosza_c powyisze rozwazania na grunt niniejszej sprawy, trzeba stwierdzié, wysokosé zasadzonego zadoééuczynienia z caia, pewnoscia nie jest razapo wygorowana. Jrac po uwage utrwalona iinie orzecznicza, Sad pierwszej instancji W zakresie ustaienia sokosci swiadczenia niewatpiiwie kierowai sie celami oraz charakterem zadoséuczynienia i P 7 2'57? --- STRONA 9 --- uwzgiednii wszystkie okolicznosci majace wpiyw na rozmiar doznanej szkody niemajatkowej. Podstawowe znaczeniem miaiy tu takie czynniki, jak rodzaj uszkodzenia ciaia, jego nieodwracalne skutki w postaci blizn, czas trwania i przebieg procesu ieczenia, stopieft cierpiefi fizyeznych i psychieznych, ich intensywnosé i diugotrwaiosé. Majac natorniast na uwadze role zadoséuczynienia, Sad Rejonowy wziat pod uwaga, aby stanowiio ono odezuwalna wartoéé ekonomiezna, a jednoczesnie nie byto nadmierne. _ Nie sposob zgodzié sie ze skarzacym, aby Sad Rejonowy w sprawie niniejszej ustalajaeii stopieri przyczynienia sie poszkodowanego do powstania szkody na 10 %, naruszyi przy tym art. 362 k.c. A ' O przyczynieniu sie poszkodowanego mowimy wowczas, gdy zachoivanie sie poszkodowanego moze byé uznane za jedno z ogniw prowadzacych do ostatecznego skutku w postaci szkody, a jednoczesnie za przyczyne konkurencyjna do przyczyny przypisanej osobie odpowiedzialnej.Usta1enie kryteriow, ktore nalezy uwzglednié przy dokonywaniu obnizenia zadoséuezynienia zostaio pozostawione orzecznictwu. Sam przepis przedstawia je bardzo ogoinie, zawierajac je w zwrocie ,,stosownie do okolicznosci, a zwiaszcza do stopnia winy obu stron”. Taka redakoja przepisu niewatpliwie nakazuje, by uwzgledniaé wszystkie okoiieznosci konkretnej sprawy, a nie tylko sam stopiefi przyczynienia sie do szkody. W pismiennietwie podkresla sie, ze taka eiastyczna formuia pozwala sedziemu na pewna, swobode w zakresie ksztaltowania obowiazku odszkodowawczego (Z. Banaszezyk (w:) Kodek.s..., s. 733). W peini nalezy takze zaakceptowaé poglad, ze miarkowanie jest uprawnieniem sadu, a nie jego obowiazkiem, a kategoryezne brzmienie przepisu (,,ulega” zamiast ,,mo2e ulec”) odniesé naiezy do koficowego fragmentu art. 362 k.c., gdzie mowa jest o przesiankach miarkowania zadoééuezynienia (P. Graniecki, Wsprawie wykr‘adm'...). Zatern samo stwierdzenie przyczynienia, pomimo Ze jest konieczne do obnizenia éwiadczenia, nie jest do tego wystarezajace, nie prowadzi bowiem do niego automatycznie. Tak wiec obowiazkiem sadu, ktdry stwierdzii przyczynienie poszkodowanego, nie jest zmniejszenie kwoty odszkodowania, czy zadoséuczynienia, lecz dokonanie anaiizy pod kqtem zbadania zasadnosci i skaii ewentuainego jego obnizenia (por. wyrok SN z dnia 29 pazdziernika 2008 r., IV CSK. 228/08, Biul. SN 2009, nr 1, s. 12, M. Praw. 2009, nr 19, s. 1060; P. Granecki, Wybrane zagadnienia wykiadni art. 362 14.0.). _ 8 it \ =mi'cl<.___ '1 .:;;»~.1»'_;;.=:' ;. >1 =1 i :1 1 2 2 v J 1 G st "2 71 ‘.11 z znacit lttcirttj poza zamk| powé stopie to si w28 ziotyc proces YZEJCZ} nizsza pozwa ZW. Z samocl --- STRONA 10 --- t at _.  =;._= r .. ..t .r ;_ 2 1 > 8, at P‘ I‘="j';=..,1_;\;.'¢"ag= _ ;I:‘=, ';'?.:==~==. mt» '“.=' e.§M,%;.;§%' 2*... . 2' §‘%.t~'?§':i’».t.§‘r,'§ >~'=;>i.‘3"*,*'&°“£. | "";‘='3'=3'{ . T1751:‘_"~"'"25~‘  w,=<=,*‘+:.<.':I§ 5"“e*~"<'>'=ii?1’?* t§;._;ig<=_.;=;i1;g5. :¥I‘5.;<§i?'€ .ia.aa ~ ?.Y;*~.,'=",.,;:.:..»§=:.' '.:;;.>.$'|,>i2: :.==..\‘;{;§sr§_r >‘~''1.=.;.§;. =. !1§¢"°:','.tI%lt=,'§§~1 _ i$°e"$1? , . WW" _._=l;§};_: ' %’I~1:~:fI%rs:r 5:6’*r':7'¢=:§%’g 293 git, 52' §>;t:.ga,t@.¢5=: ?(=i‘:?'§'3£:":.< = ‘ fiat. ‘ J: . . ?1=§3*'}.7"E3E”I *4; :."¢';:';1»_§¢'.'11*";_ 2 :;=  fa . .E.,‘;,_,.r,,,.,_ . _ 3‘?'<Lta. '3?*3_,'. =.I ~ . ...;==.;;_ . _. 5.'57.?:=1_=;'f~;£§1.§;;fiE? ' = =*_=:.'<.=_, .=  ='a't".;.=:T%‘<,'f~*E..,=L‘\1’£r3a .'4=i"'2."1'"a"V." '. \ :~!1afi;“_€s "r,7.; .»_'.¢ ;,. , .=:: ;ias'.>s<:.:=rr::.:a;""‘~i ':.'I; |r»;=; ~ _: ': ___,_&i .T|' ;;vv " ..;: _.;‘.. ' '.,1:' s3 .. 3";='.:.r.'zxfiiatfiiart‘ \\ ,1 58:? ;=_.:;§_.=;_5j=;{..._1. _<; ;‘.*=i':';£s¢;:8 . > 2.»? ,=»'.,.%’=%.<.:~;;;»:;r . .. . '7 I:'= ':}‘m%a'; gr ._<._».:_.<._,§.< .. .1 . ..v...' r .= ~" ' _ 2.. X ‘ ...»==.£.>:;<=§?§. 5, @,.i ; _._:__...;:?‘:) ,, 17 k =.....,._%,#.w» ; J" ‘S " ~._ 4. 4__.~_=. as J.';,i;J,'+'=‘:¢f.¢’¢=.;i§§§:=?!; ' 1as.E ;.E:'<;.3.'€?;,, I?' Tymezasem zgodzié nalezy sie z Sadem Rejonowym, 2e stopiefi winy powoda nie byt znaczny w stosunku do winy pozwanego. prowadzii dziaialnose gospodarcza, ktora wiazaia sie z wizytami na terenie jego przedsiebiorstwa iicznyeh klientow. Pies przebywai poza kojeem, a brama prowadzaca na teren, W obrebie ktorego przebywaio zwierze nie byia zamknieta. To pracownicy pozwanego skierowali powoda W ten obszar, dopuszczajac, aby powod przebywai na nim bez asysty. W tych okolicznoéciach Sad pierwszej instancji ustaiajac stopieft przyczynienia na 10 % postapii prawidiowo. ' Niezasadny jest rowniez zarzut naruszenia w sprawie art. 100 k.p.c., gdyz jak to siusznie wskazai Sad Rejonowy powod przegrai sprawe w 72 %, a pozwany W 28 %. Laeznie poniesione przez strony koszty wyniosiy 6 419 ztotych (opiata od pozwu — 78S ziotych, zaliczka na pokrycie wynagrodzenia biegiych — 800 ziotych, koszty’ zastepstwa procesowego — 2 x 2 417 ziotych), a zatem na pozwanego przypada 1 797, 32 ziote, co przy rzeozywisci poniesionych kosztach — 2 417 zkotych daje kwote rézniey 619,68 ziotych, a zatem nizsza od zasadzonej od powoda (1 121 ziotych). Majac na uwadze powyzsze, Sad Okregowy na podstawie art. 385 k.p.c. apeiacje pozwanego oddalii O kosztach postepowania odwoiawczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., a ziozyiy sie nafi koszty dojazdu powoda na rozprawe wiasnym samochodem. ' Sedzia °“i"0£1 "  1 I7* H19 ;‘Zvt.tt1'{;v%;~..'.?~‘..:‘.1 ‘_ mania _»~; omeczeniazpowoduiffifi W 1’ ‘ 1 “\ 1 4 9