Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
1;. '. .› -- _ ".¿'.r.¿- na skutek apelacji stron "Š .¬."J. ."z-. ".-` 1 ._.„ '_:_':` .."`:" ': '.1 5:» 'ii Ü: -.- .|. .. .. '“':-.. ¬_:'± . _.na I. .'. `_.';2_.. .=¬.f_'___ 2; ;-_._ 1 _._ ._-_.Ę :Ź :__;_'„_ _ .___ ._._. 1-.igły-:_Š'=._ _-_.'._ ā__=-;; ...-1 _.__ ;;¿;`¿_-şz_.'¿ ¿¿_;'__'.¿.__ss;-..¿z¬;.'§¿:_;; : '-"'_. 'c' "'¬ ¬'.'- -^' '- -› "-'¬ :. ._-'Ś „._¿_..:;='±.„~ -_,_.- _“.-.› .. 1.. .f_f`¦-Q7: 5' -._ A , ...‹. `:›` .-{.%.¿"'*;' '¿;_f¬.7' 5;? T.'.:" E-' Ê.11Ê ' .3'_f_'f:_ ,'._' .'=-Ź'I_1 :'--'_ ›.'z_'_~¿ " _.|‹_- "'-Ł"'¿_c!i I' . _ '. ' `~„" _'_". :'.Z›_'- .i ' '_' .` - I -L__1'!1 _j -'_".› ' ..- ..-E..'-;-.\ -T-1-'.¿'?= '- `.`=!;¬ -`f-.:-^ _"=f_~.f;::':- I-=_±'› 1-_ß-.¿_-;J ._..\f -1 . w. ._¬._.› =|\_r_'›_¿ .^.'¿: ‹--1 _- -r. '_I_¬f-' ' püazzu-amœqzfąnn" _ '-. ._..__.='_'_*_'.-"`:"".'_.""ę}'_` I_'ĹQ"'Í '.':_L -.- ‹\ ',. _.'.* ,_ _.‹:.__ ¦_› ._ .-' 'ft F .\ . `4_-.. _,.'_.- _-I Fa \- _'1'~ _ _'‹- . _, 1-:;:=‹-_z ¿'|“.',L _- -._-¿', .¿›';_-.- "::'z11 _ | J. \r CL'-."'_ '_-'Í I'-' Ê ‹_1¬-.'. f . › ¬..._.|\ __¦\-E. r_ ‹ ._'..'..~› ‹ ._.i\ _ ' .ř__ '1-.- '.'._ 'P-_ ›.› '.`~.."__'.. ^-' "¬,_'r .‹-_ . - ..'„."'.'- .'‹_;¬'_".' '.'fá'›-'(1 _"¦ ‹ W "|".iÍ:»" .jlxíl 1; _ 1-.. 2-.\ fi. '\'.\. 8 ' '-'- .n 1 \¿ ".-1 .-. .--:-„=,-.- :- '.¬. _.v . .:_:-gt. -"'Í'_1.' 'ł F' H, :._ _-.3¿«j¿-_ '_:¿'_.. 'n' E" J' _ .zu 'wł 8. /Ł:-' ` '›"'¿±. Sygn. akt I Ca 192/13 - ' 'lff "'Ę"'\J\ł-`3§~=~ ”/0'fa.ş1l%:-\\\ hh __;; J ;Ł :_-___ 'f'~ ¿ę,¦gå"$ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPLITEJ POLSEJ Dnia 11 września 2013 r Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny W składzie następującym; Przewodniczący: SSO Dorota Twardowska Sędz1ow1e: SO Aleksandra Ratkowska SR del do SO Barbara Gobcewicz /spr_/ Protokolant: st. sekr. sąd. Danuta Gołębiewska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. w Elblągu na rozprawie “ Sprawy 2 powództwa .-P' . ›\‹ ._ ;H przeiciwko _-'-¬ \ "` _‹','1z.< -'›¿^ 8 1, 4:' _ :_ 1. ¦¿_J.¿.,'_-. _- '.' 1 :_',‹ ¬ 5' _'_ ._-I _: E., 'I"_‹‹';'.': '..- łręrrf. -;_....__. .:=..-'. n_. ^_'1, x I- _. pş _„_ - 3;.-. |_.`,._... . |.' _ ,_|-. ` -„._.=- :_ ` _ -._ P Ê EŠŠ: "'Í5"` "-._`.".›°`; ''- ~.'-.'...\;- '^**'.\'-;-.'. |"''1. '-'I-`;`r. -.- __ ._ "_'-.'_'. -:';.F:-¶§:'.*¬z'±'.1$. - '-.' ¬'"'„_'Ĺ ›-1' .' -'u '.› ł ' ur _.- , _.‹.-'_. ¬ ,_.„ ¿ In! A-' 'F ' 8. ĹJ .` '7 ¬_j _' z _W 1 (_, -1. :. ' mu .'1‹ ‹.§_3__-:-' ' I J ": \' 9.- \. 1' '›. › . ..„ '| -_.' ..-: '_..¦ -Ę " =, 'ż="_'.“.'-* _'„ __:"".":_. il -'¬” `¬' ":"r'.`› ; _-1' -.'..'_' r`2'-^- ',=.'.&"._.~ , _ , - \ ¬ ._ `,"` 1'_-¿*'. -'.“."L= -z±:='h.'8á:§.'2'?.- › _ ' ".:_._ li"" Í š' ;_ . ›~ ~ _.__„..‹ . '_;..›'.-_ ~ 1;; Å'_' __ .¿ ` .Ĺ:;;'›_Ífà '..-,¿.¬›'j___„|- › _. . `-`-.;¦:."._:f`:1`›.ş`z'§ ¦D`lfl$="|fiE,E` 'gi zl _;_ x '.;"_` . -'Ü' ,1.- -- \ \^\ ? 2, :Ÿ __ _-1 ş- Í 1' S o zapłatę " od wyroku Sądu Rejonowego W/Brmewie z dnia 19 kw1etn1a 2013 r., sygn. aktI C 105/11 3 1. zmienia zaskarzony wyrok : a/ ' ' b/ c/ W częsci oddalającej powodztwo (punkt HI) i zasądza dodatkowo od pozwane] ` r 0 _Y na rzecz powodlq kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 6 września 2011 r.; W częścirozstrzygającej o kosztach procesu (punkt W) i zasądza od pozwanej na rzecz powćdki kwotę 1.217 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych); _ w- części rozstrzygającej o kosztach sądowych (punkt V) i w m1eJsce kwoty 174,80 zł nakazuje śc1ągnąć kwotę 546,15 zł (pięćset czterdz1_eśc1 sześć złotych piętnaście groszy); ›
--- STRONA 2 ---
oddala apelację powódki W pozostałym zakresie; oddala apelację pozwanej; - 1 ii zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję; Haka-wie ściągnąć Od pßzwflnßj a rzecz Skarbu Państwa - Sądtil Rejonowego w Braniewie kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. _
--- STRONA 3 ---
z_Í "-2:2-'¬_*_1.§\%Š.¿_å '.'“ M › 1 Ĺåygn. aktl Ca 192/13 UZASADNIENIE wniosła o zasądzenie od W- kwoty 8.000' zł wraz z ustawowymi odsetkami dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z tytułu częściowego zadośćuczynieniašz;krzywdę doznaną w wyniku spowodowania przez pozwaną uszczerbku na szdrowiu'?p)owódki,` iw postaci złamania przez nią odcinka lędźwiowego kręgosłupa i miednicyz przemieszczeniem oraz złamania p kości łonowej prawej. Wniosła nadto ofzasądzenie na swoją rzecz również kwoty 450 zł s- Z tytułem odszkodowania w związku 1 iz vponiesionymi ;dotychczas kosztami leczenia ` 4 _' ' „i innymioiniezbędnyini kosztami związanymi z opieką, ai także 'o zasądzenie na jej rzecz od _ ` póziwaiiej zwrotu kosztów procesu. _ I ` L W _ W uzasadnieniu pozwufwskaz"ała, ze w dniu 02 lutego 2011 roku idąc chodnikiem biegnącym przez nieruchomość pozwanej pośliznęła się i upadła, doznając złamania odcinka “lędźwiowego kręgosłupa Ti ;miednicy z przemieszczeniem oraz złamania kości łonowej iprawej. W " chwili zdarzenia*'ichodnik był oblodzony, nie był posypany ani piaskiem, ani solą. Doznane obrażenia 'spowodowały jej całkowite unieruchomienie przez i okres ponad miesiąca. .Musiałaskorzystać z pomocy ;osób trzecich, samodzielnie nie była W stanie wykonać nawet ' najprostszych czynności. Przez następny okres poruszała się o dwóch kulach.Po”ddawana była równiezrehabilitacji. ` W " ę 3 W odpowiedzi na p0zew' l wniosłao oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na »jej rzecz zwrotu kosztów procesu. Podniosła, że stan faktyczny przedstawiony przez powódkę nie uzasadnia odpowiedzialności pozwenej_/~Zdarze11ie,~‹k×t~óre» _zdaniem slpowódki miało miejsce dnia 02 lutego 2011 roku, zgłoszone zostało do pozwanej trzy miesiące później. Po takim czasie pozwana nie miała jak do niego się odnieść. Podniosła, że zawsze wywiązywała się z ciążącego na niej obowiązku dbania to íporządeki bezpieczeństwo, wszystkie więc drogi i ulice *utrzyrnane były w należytymsstanie. W okresie zimowym ustalone są dyżury i od wczesnychgodzin porarmych trwa odśnieżanie i' usuwanie oblodzeń. Stan chodnika nie mógł więc stanowić przyczyny wskazanej przez powódkę szkody. Nadto powódka nie została zatrzymana w szpitalu, wystarczające było leczenie W domu. W ocenie strony I l l Í I 1 l -.--.A-z-._ 4.... pozwanej nie wykazała szkody, działania czy zaniechania wyrządzającego szkodę powódce ani związku przyczynowego. W toku procesu powódka cofnęła pozew w części o zapłatę odszkodowania w kwocie 450 zł, na co pozwana wyraziła zgodę. Zawiadomiony - na wniosek pozwanej - o toczącym się postępowaniu półka Akcyjna w Łodzi, nie zgłosiła swojego udziału w sprawie. W _ Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Braniewie zasądził od 4 1 _
--- STRONA 4 ---
'pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2011 roku do¿;_~dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia, umorzył postępowanie w zakresie ‹¿__ `~ ' Í.?§żj/ądania zapłaty kwoty 450 zł tytułem odszkodowania, oddalił powództwo w pozostałym S-'zakresie i jednocześnie orzekł o kosztach procesu. . Sąd ten ustalił, że mieszka w Braniewie przy ul I Zimowe utrzymanie chodnika przy budynku nr _ " w tym odśn1ezan1e1 zabezpieczanie przed śliskością, należy do " " Zadania takie wykonują pracownicy, którzy odśnieżają teren przy użyciu sprzętu, a miejsca niedostępne dla ciągnika ręcznie posypują _j 0 - `Í__`_`:'__'Ĺ` g __ ¿__'_ __ :__ . _ :_ E- Ü . piaskiem i solą. W dniu 02 lutego ,2011 roku *odśnieżał ciągnikiem i posypywał piaskiem ulice, chodniki i parkingi, których utrzymanie należy do pozwanej. Pracownikiem pozwanej, do którego należało wtedy ręczne piaskiem chodnika Przyrłfi ~ W BfßmwisßdaßdziliP0P0ł11d1¬i0wY<1h dnia 01 lutego 2011 roku do godzin przedpołudniowychssdnia*02 lutego 2011 roku panowała gołoledź. _ 0 _ _ _ s Około godziny 9 rano w dniu 02 lutego 2011 rokuszła rz domu kierując się w stronę do kościoła. Gdy przechodziła, chodnik przy jej domu był oblodzony i nie był jeszcze niczym posypany. Powódka widziała to. Poprzedniego dnia, gdy tamtędy przechodziła chodnik nie był śliski. W dniu 02 lutego 2011 roku patrząc na chodnik i nie widząc niczego niepokojącego szła jak_zwykle, pewnym krokiem- W pewnym momencie pośliznęłaisię i upadła.) sz pobliskiego targowiska miejskiego widziała ten upadek i pośpieszyła z pomocą. Z pomocą powódce przyszedł też. zadzwoniła po pogotowie, .powódka odwieziona została do _szpitala W Braniewie. 1 9 r Przyjęto również, iż w wyniku upadku Ś doznała złamania obu gałęzi kości łonowej prawej. W szpitalu udzielono jej pomocy ambulatoryjnej i podano leki przeciwbólowe. Po wykonaniu prześwietlenia skierowania została na konsultację ortopedyczną do szpitala w Elblągu. Tego samego dnia, po konsultacji ortopedycznej, wobec stwierdzer=±ś.a‹=Jeral<L1,,pot¿fzeby..i%e11ia-_SZpitfilnego,_.powódka wypisana została do domu. Zalecono jej leżenie przez miesiąc. Sąd Rejonowy ustalił także, jest emeiytką, obecnie ma 67 lat. Mieszka i mieszkała sama. Przez pierwszy miesiąc po wypadku leżała w domu w łóżku. Odczuwała) ból. Przyjmowała zastrzyki i tabletki przeciwbólowe. Przy wykonywaniu wszystkich czynności potrzebowała pomocy osób trzecich. Sąsiadka przychodziła do niej codziennie, podawała posiłki, przygotowywała napoje, pomagała w utrzymaniu higieny, robiła zakupy. Po południu przychodził, syn powódki lub jego żona, przynosili obiady. Po miesiącu powódka zaczęła wstawać, poruszała się po domu przy użyciu dwóch kul. Zakupy nadal robiła jej sąsiadka, z pozostałymi czynnościami powódka starała się radzić sobie sama. Po kolejnym miesiącu zaczęła poruszać się of jednej kuli. Wówczas po raz pierwszy od wypadku wyszła z domu po zakupy. ` Powódka kontynuowała leczenie w poradni chirurgicznej, przy czym nie było potrzeby wykonania żadnych zabiegów. Przyjmowała jedynie tabletki przeciwbólowe. Przechodziła rehabilitację. Skutki wypadku zostały wyleczone. nie wymaga dalszego leczenia ani rehabilitacji. Czasem nadal odczuwa ból miednicy, nie 2 f :_.- J¿" Z ':\, 1 ._ \‹‹¬__¿› 1 fx-. .z‹¦'_f.'!F.°-"şÊ~.Ê'.=-:"¬' ,v Q P CuI 41,8- ,zz - '.-_;. .rL .›|'_ ._-.J n 'tt 1 1 ›I_ .Š na \`=_`-Ÿ `;›.' ._¬.__'f!'¬T „z '.'. """'“'¬-...-_'J '“.'='.'?'„=r'1- if T1 ‹-_ I* '; `s \ ! 1 S
--- STRONA 5 ---
“ -jj-_`-I'-_1 . : Í 4 _¿:_.¿"-_i_:Ĺ'-_-ł;:'.| fĹ}'_ å`Ĺ'; , Š Í `;-¿_`:f._:Ĺ- ;_Í`I W z"Ę'_l':"z":'"= i ş . :-'- n ` '-;I Iā _ i- 3-'Ĺ ' ' 5:-iĹ'"ř_`=a Ê "āšÍ1Í'.-Ĺ=.Ĺ'=I-Ĺš ` Š I]-Í5 I ogranicza to jednak jej codziennej aktywności życiowej. Uszczerbek na zdrowiu powódki W wyniku wypadku wyniósł 7%. Zdiagnozowano u niej również osteoporozę oraz dyskopatię kręgosłupa szyjnego i L5-S l, które to schorzenia nie pozostają W związku z wypadkiem z dnia 02 lutego 2011 roku. Pismem z dnia 03 maja 2011 roku powódka zgłosiła szkodę pozwanej domagając się zapłaty kwoty 3.000 zł za skutki zdarzenia. Pozwana odmówiła zapłaty. Okoliczności faktyczne, W istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestiach, Sąd I instancji ustalił na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej, opinii biegłego sądowego z zakresu chirurgii , ir|formacji z ›mfiPY EWÍÓGHCYÍHBÍ í SYfL1fiCYlfi@l› kare' Pracy z zeznań ŚWí'1d1<ÓW= fi› razzeznań powódki. jako bezsporne Sąd Rejonowy W Braniewie przyjął, że zimowe utrzymanie chodnika dla pieszych znajdującego się przy budynku mieszkalnym nr N ,sw tym'odśn_ieżain:ie í zabezpieczanie przed śliskością, należy do “ W "“"“"* Uznałijednocześnie, iż obowiązek pozwanej W tym zakresie wynika nie tylko z powołanych przez powódkę przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku so' spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 119, poz. 1116 ze zm.) i art. 5 ust. 91 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku W gminach (Dz. U. z 2005 roku, Nr 236, poz. 208 ze zm.), ale też z przepisów art.<8 W zw. z art; 4 pkt 20 ustawy dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznychj¿¿(Dz..,,)U__,zi 2007 roku,~Nr 19,<poz. 115 ze zm.). Przepisy te nakładają na zarządcętiiíslubtiiwłaściciela drogi (W tymtfdrogiřwewnętrznej z chodnikami, tj. częścią drogi przeznaczoną dla ruchu pieszych) obowiązek ich utrzymania, W W tym lodśnieżaliia i zwalczania śliskości zimowej. Odpowiedzialno/ść pozwanej, W ocenie Sądu Rejonowego, jest _odpowiedzialnością wynikającą z zasad ogólnych, tj. art. 415 kc zgodnie z którym, kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Odpowiedzialność powyższą Sąd ocenił Właśnie W aspekcie powinności ciążących na pozwanej spółdziehfii wiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów. Przyjął, że do pozwanej należy m. in. wykonywanie czynności odśnieżania i usuwania śliskości zimowej na należących do niej chodnikach, W celu;-“zapewnienia m. in. bezpieczeństwa pieszych. Niezależnie od tego, że zmiany warunków pogodowych W okresie zimowym mogą być dynamiczne, któremu to zjawisku zarządca terenu co do zasady nie może przeciwdziałać, rzeczą jej jest podjęcie W odpowiednim czasie stosownych działań zabezpieczających przed możliwością wystąpienia szkód u użytkowników chodników dla pieszych. W świetle ustaleń faktycznych poczynionych W przedmiotowej sprawie, żadnych wątpliwości Sądu I instancji nie budziło, że pozwana wykonuje te obowiązki na drogach i chodnikach należących do niej i znajdujących się w jej zarządzie. Pracownicy pozwanej odśnieżają i posypują piaskiem teren przy użyciu sprzętu, miejsca niedostępne dla sprzętu posypywane są ręcznie. Kwestią wymagającą wyjaśnienia przez Sąd Rejonowy było natomiast ustalenie, czy czynności te byly wykonane W dniu 02 lutego 2011 rokuna chodniku przy budynku nr W czasie gdy powódka upadła l s Ź I ! | ¦ I 1 ...__.....-....-..».-.---..‹ .--›-.- Ê ;. 8 l 1 ¦ ,-...,.«¿..›-¦-.- 1% .. :j `_=I „. I 3; -fi .n S il ł. '1 .T- .F ._ ł" E11 I '.~ it-= _1-;:›-.ø ,.__.~¬.. tz .-: f_› F5 -'--.'-'_'-_'.'~":"-"\- ›-'_.-ø_"r^r'."='¦'=2¶.7f".'."=.":'\5'<'J 1.' I I 1 i 1 E 1 v Š Ł
--- STRONA 6 ---
doznając uszkodzenia ciała. Okoliczność, że do takiego zdarzenia wówczas doszło, W ocenie Sądu Rejonowego W Braniewie, była bezsprzeczna_ Sam fakt, że powódka zgłosiła pozwanej zaismienie zdarzenia w maju 2011 roku, tj. trzy m_iesiące później, nie pozbawia jej możliwości dochodzenia roszczeń z tego tytułu. Przyjął bowiem, że okoliczność ta nie jest też niczym nadzwyczajnym, skoro przez taki okres czasu powódka miała problemy .z funkcjonowaniem' i poruszaniem się. W pierwszej kolejności mogła myśleć o powrocie do zdrowia, a zawiadomienie pozwanej o zdarzeniu i kwestię dochodzenia zadośćuczynienia odłożyć naczas późniejszy. Podkreślił jednocześnie, iż ze złożonej karty informacyjnej wprost Wynika, że dniu 02 lutego 2011 roku we W Braniewie powódce udzielono /pomocy ambulatoryjnej z powodu złamania obu gałęzi kości łonowej prawej. Z pozostałych dowodów wynika zaś, że uszkodzenia ciała powódka doznała w wyniku upadku na chodniku przed blokiem, W którym mieszka. Samo zdarzenie .widzieli świadkowie i, a także , która widziała karetl<ę pogotowia ratunkowego i udzielanie pomocy leżącej na -/-chodniku ›- powódce. .Również 'jeden z pracowników, pogotowia, pamiętał że udzielał pomocy medycznej powódce na miejscu lzdarzenia, tj. wskazał chodnik przy budynku pl.. Pozostali pracownicy pogotowia, którzy według informacji W Bfalüewie udzielali wówczas pßmoof 1 nic do sprawy nie wnieśli. Obaj zeznali, że nie pamiętają żadnych okoliczności tego zdarzenia. Niewątpliwie zaś tak może być, zważywszy, że to element ich codziennej pracya od zdarzenia do dnia składania przez nich zeznań W niniejszej sprawie upłynął okres tponadroku. 1 _ Sąd Rejonowy uwypuklił, że W toku procesu pozwana akcentowała brak swojej odpowiedzialności podnosząc, że zawsze należycie wywiązuje się z obowiązku odśnieżania i usuwania oblodzeń. W toku postępowania nie zostało jednak ujawnione, aby przyczyna upadku powódki byłaś inna niż wskazuje ona - pośliźnięcie się na oblodzonym chodniku, który W momencie gdy przechodziła nim powódka, nie był W żaden sposób' przed ` śliskością `zabezpieczon'y.' Obie* *sftzony naprowadziły dowody na poparcie swoich twierdzeń. Z ich zestawienia wynikało zaś, że zdarzenia doszło około .godzziny 9' rano. O tej porze w dniu 02 lutego 2011 roku W Braniewie panowała gołoledź, co wynikało ze złożonej przez pozwanąinformacji z jak również, zeznań przesłuchanych świadków pamiętających zdarzenie i towarzyszące mu okoliczności. Ŝwiadek~~,- która widziała upadek powódki na chodnik zeznała, że W tym momencie chodnik był oblodzony, śliski, nie był niczym posypany. Zeznała też, że już po zabraniu powódki przez pogotowie ratunkowe, widziała jak pracownica pozwanej' spółdzielni posypuje teren piaskiem z wiadra, W tym miejsce, W którym upadła powódka., „który również widział upadek powódki i pośpieszył jej z pomocą. Zeznał także, że było ślisko, na fragmentach chodnika był lód, a chodnik nie był niczym posypany. Taki stan chodnika W momencie zdarzenia wynika również z zeznań _ Wskazała ona, iż W miejscu, W którym powódka 'upadła był lód. Wskazała też, że po zabraniu przez pogotowie powiedziała pracownicy spółdzielni aby posypała ten fragment chodnika, bo 4 Y' Y 1.
--- STRONA 7 ---
_ ,,zmóW ktoś się przewróci”. Pracownik pogotowia, który pamiętał okoliczności udzielania powódce pomocy, , także zeznał, że chodnik był oblodzony. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw aby zeznaniom tym odmówić wiarygodności. Uznał je za spójne, logiczne, zgodne ze sobą. Podkreślił, że są to osoby postronne, nie związane z powódka, nie mieli powodów do podejmowania jakichś działań niekorzystnych W skutkach dla pozwanej spółdzielni. Iednocześnie W świetle zeznań W/W świadków Sąd za niewiarygodne uznał zeznani która Wskazywała, że W dniu 02 lutego 2011 roku przedmiotowy chodnik posypała piaskiem i solą już o godzinie 7 rano. Sąd ten podkreślił, iż jest pracownikiem pozwanej, a W dniu zdarzenia do jej obowiązków należało zabezpieczanie przed śliskością m. in. tego terenu, gdzie znajduje się przedmiotowy chodnik. Uznał, że jej zeznania stanowią obronę przed (ewentualnymi konsekwencjami nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Pozostali świadkowie, powołani przez pozwaną 1 pracownicy spółdzielni, nic W omawianym zakresie nie wnieśli do sprawy- do którego należy odśnieżanie, i mechaniczne posypywanie terenu piaskiem, W _(zdarzenia przebywał na zwolnieniu" lekarskim. W Zastępujący go Wtedy 'zeznał zaś, że nie pamięta dnia zdarzenia i tylko na podstawie karty pracy mógłby stwierdzić, czy Wówczas posypywał przedmiotowy chodnik. W karcie pracy z dnia 02 lutego 2011 roku zapisano natomiast jedynie „czas pracy 5.00 - 15.00, miejscepracy osiedla SM, wykonane czynności ;odśnieżanie ciągnikiem ulic, chodników i parkingów, posypywanie piaskiem". Na podstawie tych zapisów Sąd*RejonoWy nie był W stanie ocenić şczy,¿a jeśli tal<to o której sgodziniefzostał posypany piaskiem został chodnik przy z tąkartąpracy i ponownie przesłuchany nie wniósł do sprawy W omawianym zakresie nic więcej niż W zeznaniach wcześniejszych. _Żadnych 9 innych dowodów na Wykazanie, że W chwili zdarzenia chodnik na, którym upadła spiowódkaifbył już przez pracowników spółidzielni posypany i zabezpieczony przed pośliźnięciem się, pozwana nie przedstawiła. ' Sąd oddalił wniosek pozwanej so jej, przesłuchanie charakterze _strony okoliczność „braku odpowiedzialności pozwanej, co do dopełnienia obowiązków ciążących na pozwanej W związku z utrzymaniem”)nieruchomości"'. Uznał bowiem, że żadne konkretne okoliczności _faktyczne dotyczącevniniejszej sprawy - co do których wiedzę mieliby członkowie zarządu pozwanej, a co do -których brak innych dowodów - nie zostały Wskazane. i1Wskazał W tym zakresie f na :treść art. 299 kpc, zgodnie z którym sąd może dopuścić dowód z przesłuchania stron, jeśli poiwyczerpaniu środków dowodowych lub ich W ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, że strony procesowe, obok swej zasadniczej funkcji W postępowaniu cywilnym, mogą W określonych przypadkach, i to niejako posiłl<oWo, „spełniać rolę źródła dowodu W sferze dowodowej. Przyjął jednocześnie, iż taki dowód można dopuścić tylko gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub W ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia. Uznał jednocześnie, że W sprawie W zakresie okoliczności dotyczących zabezpieczenia W dniu 02 lutego 2011 roku przedmiotowego chodnika przed śliskością - żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Wskazałtakże na jej lakoniczność. _ _ Nie kwestionując wyniku postępowania dowodowego Wskazującego, _że pozwana 5 I l 1 i E I l 1 ._-4'_.-~ i Ê l ł r
--- STRONA 8 ---
co do zasady Wykonuje ciążące na niej obowiązki z zakresu zimowego utrzymania dróg, to z przeprowadzonego postępowania dowodowego zdaniem 1 Sądu Rejonowego W Braniewie wynika, iż godziny 9rano W dniu 02 lutego 2011 roku z chodnika przy budynku nr W Braniewie nie było jeszcze usunięte znajdujące się na nim oblodzenie. Zostało to ostatecznie wykonane poprzez posypanie piaskiem, przy czym już po tym, jak powódka pośliznęła się i upadła na chodnik doznając obrażeń ciała. 0 ,Sąd zwrócił uwagę, że Wartmki pogodowe, W szczególności zimą potrafią być nieprzewidyiwalne, potrafią też zmieniać się dynamicznie. Nie zawsze też służby odpowiedzialne za zimowe utrzymanie są W stanie W odpowiednim czasie, czy W wystarczający sposób usunąć śnieg i_ oblodzenia tak, aby wyeliminować wystąpienie szkód u użytkowników dróg _i chodników. Czynności związane z usuwaniem śliskości chodników winny jednak być odpowiednie i. W miarę możliwości wykonane we właściwym czasie. W ocenie Sądu Rejonowego pozwana winna mieć na uwadze, że chodnikami ludzie chodzą o różnych porach, ludzie W różnym Wieku, o różnym stopniu sprawności._ Podkreślił, że posypanie piaskiem przez pracownicę pozwanej chodnika przy budynku mieszkalnym powódki wykonane “zostało dopiero po godzinie 9 rano. Nie wywołało *żadnej Wątpliwości Sądu, *że -3' zwłaszczawi dzień 'powszedni (W środę) - przed ¿'go dziną 9 rano winno to być już wykonane. Z postępowania nie wynikło, aby wystąpiły jakieś okoliczności iutrudniające należyte wykonanie obowiązków W tym zakresie, czy wyjątkowo niesprzyjające Warunki atmosferyczne, które tmiemożliwiłyby pozwanej wcześniejsze usunięcie śliskości chodnika W miejscu zdarzenia. W świetle ustaleń faktycznych poczynionych W przedmiotowej sprawie, żadnych wątpliwości Sądu 'I instancji nie budziłyokoliczności W jakich doszło do zdmzenia z dnia 02 lute o 2011 roku oraz od owiedzialnosc wma fi W "Sąd Rejonowy W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż W razie uszkodzenia ciała może zostać przyznana poszkodowanemu odpowiednia suma pieniężna za/doznaną krzywdę (art. 445 § 1 kc W zw. z art., 444 § 1 kc). Krzywda podlegająca naprawieniu przez zasądzenie zadośćuczynienia to zarówno cierpienia fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz cięrpierúa__psychiczne (uj_e.mne~odczuc,i,a przeżywa.ne.~w‹związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała W postaci np. wyłączenia z normalnego życia itp.). "Nie dający się wymierzyć charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru oraz wysokości zadośćuczynienia zależy odioceny sądu. Podkreślił, że bogate orzecznictwo _Sądu“NajWyższego dotyczące problematyki zadośćuczynienia Wskazuje, że przy ustaleniu wysokości tego świadczenia należy mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy, a zatem należy brać pod uwagę wszell<ie okoliczności mające wplyw na rozmiar hzywdy. Są nimi wl szczególności: rozmiar, nasilenie i czas trwania cierpień fizycznych i psychiciznych, nieodwracalność następstw wypadku (zeszpecenie, kalectwo), trwałość skutków czynu niedozwolonego, rodzaj _wykonywanej pracy, prognozy na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową, wiek poszkodowanego i inne czynniki podobnej natury. Rolą zadośćuczynienia jest bowiem złagodzenie doznanej niewymiernej krzywdy poprzez wypłacenie nie nadmiernej lecz odpowiedniej sumy, W stostmku do doznanej krzywdy (wskazał na: wyrok SN z dn. 17.09.2010 r., II CSK 94110, wyrok SN z dn. 16.02.2000r., II UKN 416/99 OSNAP 2001/16/520 r., Wyrok SN z dn. 1 _ › 4 ¬_ 3.,-____.___,__,‹,~, .- ____ -¬n'¿'.___¿¿._,.›¦.- ¿-. --_ .\_ \ Z-r 1.- - .ł _.',› \ ~¿=i;íx“¿łŸ "*:f:"›.' -' 9.1.1: 1 " _av ;_.'-- . -Ę: T1
--- STRONA 9 ---
""°"L“"§-yazš ¬'--._ ł 09.02.2000 r., III CKN 582/98, LEX nr 52776, wyrok SN z dn. 28.09.2001 r., III CKN 427/00, LEX nr 52766, wyrok SN z dn. 28.09.2001 r., III CKN 427/00, LEX m_52766). Stopień uszczerbku na zdrowiu me przy tym jest sam w sobie wyznacznikiem dla wysokości należnego pokrzywdzonemu zadośćuczynienia. Sąd, Rejonowy zaznaczył, że powołane przez powódkę rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku W sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania, wydane zostało na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków" przy pracy i chorób zawodowych. Dotyczy ono zasad orzekania i trybu postępowania przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania - osoby która wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Przyjął jednocześnie, iż rozporządzenie te nie odnosi się natomiast w żaden sposób .do kwestii związanych z ,zasadami ustalania wysokości ízadośćusczjmienia. . "Sąd podlqeślił, że w ostatnich latach *Sąd Najwyższy dąży do przełamania tendencji zasądzania tytułem zadośćuczynienia skromnych sum pieniężnych i w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreśla» że ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatnąfdo .warunków gospodarki :rynko'wej.Zasadniczą przesłanką przy określeniu jego jest stopień natężenia krzywdy. Ustalenie wysokości należnego zadośćuczynienia powinno -być przy tymfdokonane" Ÿw ramach rozsądnych f-granic, odpowiadających wartmkom i sytuacji majątkowej społeczeństwa przy uwzględnieniu, iż Wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać ekonornicznie odczuwalną wartość. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji zwrócił uwagę na twierdzenia powódki, że w wyniku wypadku z dnia: 02 lutego 2011 roku doznała złamania odcinka lędźwiowego kręgosłupa i miednicy iz przemieszczeniem oraz złamania kości łonowej prawej.*'¬i-Przeprowwzone-*sspostępowanie do¿wo~dowe~ -nie--›...pohvierdziło..- zaś wszystkich wskazywanych przez powódkę obrażeń. Bezspornie powódka .doznała wówczas złamania obu gałęzi kości łonowej prawej. Rozpoznane to zostało przy udzielaniu powódce pomocy ambulatoryjnej w szpitalu i odnotowane w karcie informacyjnej szpitala. Ma to również odzwierciedlenie w dokumentacji dalszego leczenia powódki w gabinecie chirurgicznym lekarza rodzaj obrażeń powódl<i został też wskazany przez biegłego 'sądowego .ŸSąd nie znalazł natomiast potwierdzenia doznania przez powódkę złamania odcinka lędźwiowego kręgosłupa. W złożonej przez t dokumentacji _z gabinetu chirurgicznego lek.- poczynając od wizyty z dnia 07 marca 2011 roku, w rozpoznaniu wpisane jest „S32 złamanie odcinka lędźwiöwego kręgosłupa i miednicy i złamanie kości łonowej”. Z zeznań wynika natomiast, że ten zapis nie oznacza, iż powódka doznała złamania kręgosłupa w tym odcinku. Świadek wyjaśnił, że zapis taki jest Wynikiem oprogramowania jakiego używa dla rejestracji wizyt pacjentów i dla rozliczeń z NFZ. Kod S32 służy jedynie oznaczeniu złamań w obrębie kręgosłupa lędźwiowego i miednicy oraz określa obszar ciała, który uległ urazowi. Dalej zaś jest sprecyzowany Ł _._-_..._...___ ...„.._ -.f x + T Š 1 ł . › ¦ F Í ‹ ' 1 ‹_-f¿~.';|-u|.-¬|-ą-- --ę--w-.«¬--«- Š x Í wvu- ‹ H'-'.'f'?a\.-' I l ll A .- [ Läł T_. vi ¦J'-'„'¬"r'Í`Í`-í'1'5"*_Âíř-."R.'1f¦¬'3`- 'Ê .E M; l l l 4...? .......-_,_-.__ Ę
--- STRONA 10 ---
odcinek układu kostnego, który uległ uszkodzeniiin 1W przypadku powódki jstokość łonowa prawa. Powódka nie kwestionowała zeznań świadka _ W fszczególności zaś nie powołała żadnych dowodów na Wykazanie, aby W wyniku upadku dnia 02 lutego 2011 roku faktycznie doznała złamania odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Za miarodajną dla rodzaju i rozmiaru obrażeń powódki Sąd Rejonowy uznał więc sporządzoną W sprawie opinię biegłego. W jego ocenie opinia ta jest logiczna, spójna, wiarygodna, nie nasuwa wątpliwości co do fachowości, rzetelności i bezstronności biegłego. Według niej powódka doznała złamania obu gałęzi prawej kości łonowej z przemieszczeniem odłamów o szerokość gałęzi kości łonowej. Biegły ocenił uszczerbek na zdrowiu powódki na 7% i zaznaczył, że w szpitalu ambulatoryjnie udzielono powódce pomocy i nie wymagała żadnego zabiegu ani hospitalizacji. Podano jej leki przeciwbólowe. Kwestię odczuwania bólu Sąd I instancji uznał za bardzo indywidualną. Przyjął, że skoro powódka, przez długi okres czasu brała leki przeciwbólowe, a czasem nadal musi _to robić, to ból musiał być dokuczliwy i przykry. Po wypisaniu ze szpitala, stosując się do zaleceń lekarza, około miesiąc leżała W łóżku W domu, wymagała opieki i pomocy osób trzecich. Przez miesiąc całkowicie była Więc wyłączona z normalnego funkcjronowanią.. comusiało być' dolegl-iwe i z tego względu, że powódka ~ mieszka sama i samodzielnie radziła sobie ze wszystkim. Po wypadku .znatomiast przy wykonywaniu wszystkich czynności potrzebowała pomocy osób trzecich. ŠSąsiadka przychodziła do niej codziennie, podawała posiłki, przygotowywała napoje, pomagała W utrzymaniu higieny i robiłazakupy. Po południu przychodził syn powódki lub jego żona, przynosili obiady".ii-'Pod 'miesiącu zaczęła wstawać, poruszała się po domu przy użyciusřdwjóchiii kul. Sąd przyjął również, iż nadal było jej trudno ,řtuikcjonować zwłaszcza,:żeiiswcześniej bez trudności radziła sobie sama ze Wszyst1<'im..sW dalszym ciągu zakułpylisrobiła jej esąsiadka,-sz pozostałymi czynnościami powódka stariałassię radzić sobie ~sa1na.fDopiero pokolejnym miesiącu zaczęła poruszać się 0 jednej kuli. Wówczas po razrpierwszy od wypadku wyszła z domu po zakupy. Powódka kontynuowała leczenieijw poradni chirurgicznej, przy czym nie było potrzeby wykonania żadnych zabiegów.*¬ .Przyjmowała jedynie tabletki przeciwbólowe i przechodziła rehabilitację. Z postępowania Wynikło, że po około trzech miesiącach uraz uległ wygojeniu i „,p,r,,z....i,¿¿[email protected]ćl 'codzą a'k“tywnošć"' “życiową powódki. Nie wymaga ona dalszego leczenia sianiiírehabilitacji. Przebyty uraz nie wpływa na mechanikę chodu powódki, chociaż może on powodować okresowe bóle okolicy łonowej. Na odczuwanie czasem takich dolegliwości powódka wskazuje. Mając powyższe okoliczności nauwadze Sąd Rejonowy W Braniewie uznał, iż tytułem zadośćuczynienia adekwatna jest kwota 4.000 złotych. W okolicznościach sprawy ustalił jednak, że powódka przyczyniła się do szkody. Wskazał W tym zakresie na treść art. 362 kc, zgodnie z którym_ jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odfmwiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. O przyczynieniu się poszkodowanego można mówić W sytuacji, gdy jego określone zachowanie pozostaje W normalnym związku przyczynowym ze szkodą. Należy brać przy tym wszystkie okoliczności związane z samym wyrządzeniem szkody jak i przyczynieniem się poszkodowanego, m. in. stopień winy obu stron. 8 l. \› 'H ¬,. „_ Ii W ,Ł h› ._ .„ l ›:-' F ¦ í l } l i I l ş. -Í<"f"Í"'7„-`Í\: Ê-ffi'Í'Í~'¬' 7-. L- =¬‹_-| ,-.|-›_ :ji M' `.›'. '.‹_-1 ›:.°'.,7`1'¿'Ę_í;_ ;il 1. 1,;›*=Í -ŸŠ'-‹=“ A-Ê=Í5-'If “"13- ,__, ___. „_ ......'.¬ø'.„',__‹-'› ‹-"_~___ ----' , .......ø *_,_,.__¿-,~,,_..,-.._-„.. _ _.,. .. ¬.._ ._,_ __ _._-I-___.¿. _ ,_,-_-_._.¿ _.--1---«-zę-ę. J~:"Gr¿¦"°'r'\ __„ _,.,..,-..,,¬~‹-nr.-=‹1::".:.-.'-:-1 '› _ lÍ_:r ll: . iri- ,. 'af ...,...- ‹-1.-na-‹ I Š Š *_ .' i n I __ ,._,_,.-.._.p.¬-'-1-="-"" ›
--- STRONA 11 ---
Oceniając stopień winy powódki i pozwanej Sąd Rejonowy uznał, że wina pozwanej jest większa. Ujawniono bowiem, że pozwana co do zasady Wykonuje ciążące na niej obowiązki z zakresu zimowego utrzymania należących do niej terenów. Sama ta okoliczność. nie zwalnia jej jednak od odpowiedzialności za skutki wypadku powódki. Mając obowiązek usuwania zimowej śliskości z chodników dla pieszych, pozwana winna jednak to robić W odpowiedni sposób i W odpowiednim czasie. Podniósł, że po chodnikach chodzą ludzie W różnym wieku, z różnym stopniem sprawności i stanem zdrowia, też tacy, dla których ewentualny uraz odniesiony przy _upadku może spowodować konsekwencje znacznie poważniejsze niż dla osoby całkowicie zdrowej. Zarządca danego chodnika dla pieszych powinien zimą staraćsię zapewnić stan jego bezpieczny dla wszystkich. Winien też monitorować pogodę i stan należących do niego dróg i chodników aby podjąć właściwe działania i W odpowiednim czasie. Iuż od godzin popołudniowych dnia 01 lutego 2011 roku do godzin przedpołudniowych dnia 02 lutego 2011 roku w_Braniewie występowała gołoledź. Natomiast około godziny 9 rano W dniu 02 lute-80 2011 roku 2 @h0dnfl<a przy budYn1<u m1¬ie byłojeszcze usunięte 'znajdujące się na min oblodzenie. Zostało to .wykonane poprzez āpozsypanieł piaskiem, jednak już po tym jak powódka pośliznęła sięi upadła.'fPosy'panie chodnika przy budynku mieszkalnym powódki Wykonane .zostało przez pracownicę pozwanej zbyt późno..W ocenie Sądu Rejonowego W sprawie nie ujawniono, by wystąpiły jakieś szczególne okoliczności, czy Wyjątkowo niesprzyjające Warunki atmosferyczne, „które iuniemożliwiłyby iwcześniejsze usunięcie Í .śliskości chodnika W miejscu zdarzenia- ' _ Sądu pierwszej instjancjipowódka swoim "zachowaniem przyczyniła się jednakidoj powstania szkody. Wziął pod uwagę W tym względzie Wyjaśnienia samej powódki, która Wskazała, że dołstrzegłaisioblodzeniei chodnika, że nie był jeszcze niczym posypany. Poprzedniego dnia, ,gdy tamtędy przechodziła chodnik nie był śliski. W dniu 02 lutego 2011 roku patrząc na chodnik i nie Widząc niczego niepokojącego szła „jak zwykle, pewnym krokiem". W ocenie -Sądu takie „pełne zaufanie" co do możliwości bezpiecznego. poruszania sięilcho`ćLnil_<iem _nie było Lgşprawiedliwione. Powódka jako dorosła, doświadczona osoba, powinna »zdawać sobie sprawę, że W okresie zimowym Warunki atmosferyczne potrafiąszmieniać się bardzo szybko. To, że dzień Wcześniej chodnik nie był oblodzony nie świadczy W żadnym wypadku, że tak samo musiało być W dniu zdarzenia. Tym bardziej, że powódka zaobserwowała śliskość i zauważyła, że chodnik nie był posypany piaskiem. To,"zdaniem Sądu Rejonowego, wymagało od niej zachowania wzmożonej ostrożności, której W takich okolicznościach trzeba wymagać od każdego. Gdyby chodnik był zauważalnie posypany piaskiem, mogłaby iść z większym zaufaniem. Zimowe Warunki atmosferyczne potrafią szybko i gwałtownie zmienić się. Od dorosłego doświadczonego człowieka trzeba wymagać aby zdawał też sobie sprawę, że nie zawsze Właściwe słúżby zdążą od razu usunąć zimową śliskość chodnika, niewątpliwie może się też zdarzyć, że mimo posypania jakaś część chodnika pozostanie oblodzona. To wszystko Wymaga zachowania przez Wszystkich pieszych wzmożonej ostrożności. Powódka zaś szła ,,normalnie, pewnym krol<iem". Wyraźnie więc W ogóle nie wzięła pod uwagę panujących Wanmków, a powinna to uczynić. " Sąd uznał zatem, że powódka przyczyniła się do szkody, przy czym _ 9 | 5 j'i ¬ ,_ -1; n-1,-||'\w:.¬1if;.c T-fşsff-IĘ'.¬ “ft 'fßee r.'..Í:.‹‹-.-zuÍ1n‹_|„@„=fÃ,,..,_¬,_,,.,m,_,_q_ __ ____ '*""""-1-‹._.T_.. '-nr-vw-..-» ...-. í eífrzz-1.»-- li ~. 1 .ll I ji: ¦ ljl ' I 1; | H u -fl:a=z-'í7'.?z *Fš wy. TTZĘ 'ł:'....„.'¬.„ _..w.› lřa àå řšłå ¦¿.¿ F” fi l_._u¿'. H :Í ‹ `; Ê 1 ¦ ii ¿. „Í ` I . i _ › ii :li _ ł= _ iz "';..;2. ;¬T\í;'::._ :'›, = 1; Ę _'-: ' L1 ' li Ê. .¿ I „J . 15 Ł I? ll' z M! li "*'P¿ I: i ;L J: . 1' Ś \ _R4 _...Ł7_ § i Ł I
--- STRONA 12 ---
przyczynienie to, W świetle okoliczności zdarzenia, ocenił na 14 . Ustalone Więc na kwotę 4.000 zł zadośćuczynienie zmniejszył do kwoty 3.000 zł, a żądanie zadośćuczynienia W części przekraczającej tę kwotę oddalił. y _ O odsetkach od zasądzonej kwoty Sąd Rejonowy W Braniewie orzekł na podstawie art. 481 § l i 2 kc. Wskazał na obecnie przeważające stanowisko, że kwestia odsetek winna być oceniana i rozstrzygana indywidualnie W każdym konkretnym przypadku. Inne rozstrzygnięcie winno zatem zapaść W tym przypadku gdy krzywda może być oceniona już wi dacie wezwania do zapłaty, a inne W przypadku gdy proces leczenia poszkodowanego i usuwania skutków doznanego urazu trwa jeszcze W trakcie procesu (porównaj wyrok SN z dn. 18.02.2011r., I CSK 243/10, wyrok SN z dn. 30.01.2004r., I CK 131/03, wyrok SN z dn. 10.02.2000r., II CKN 725/98, wyrok SN z dn. 08.08.2001r., I CKN 18/99). Podkreślił jednocześnie, iż niniejszej sprawie przed Wytoczeniem powództwa powódka skierowała do pozwanej W dniu 03 maja 2011 roku żądanie zapłaty kwoty 3.000 zł. Nie było więc przeszkód by, zgodnie z żądaniem pozwu, zasądzić odsetki ustawowe za opóźnienie od należnego powódce zadośćuczynienia. Odszkodowanie bowiem, a także zadośćuczynienie, W rozmiarze W jakiminależy ono Wierzycielowi W dniu, W którym ma je zapłacić, powinno być oprocentowane z tytułu opóźnienia od tego dnia, a nie dopiero od daty wyrokowania. BW przypadku powódki krzywda jej mogła być oceniona już W dacie wniesienia pozwu, W toku procesu nie zaistniały żadne okoliczności mogące wpłynąć na zmianę oceny W tym zakresie. ' _ ' Z uwagi, iż toku procesu powódkacofnęła pozew W zakresie zapłaty kwoty 450 zł tytułernodszkodowania, na co pozwana wyraziła zgodę, Sąd Rejonowy - na mocy art. 355 /§ l kpc iwizw. sz art. 203 kpc - umorzył postępowanie (pktll wyroku). _ O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 108 § l kpc W zw. z art. 98 § l i 3 kpc i art. 99 kpc oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej _pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i § 6 pkt 4 rozporządzenia Minisb_'a Sprawiedliwości z„_dn_ia>;_28 'Wrz_eśn_i_a_ _2002____r01<1l_ W, $§ł'E1_Vl/'ie opłat za czynności adwokacl<ie oraz ponoszeniaprzez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), stostmkoworozdzielając koszty. Ustalono, że koszty powódki W sprawie wynoszą 1.217 zł, zaś koszty pozwanej 1.350 zł. Powódkaswygrała proces W 35,5 %, a pozwana W 64,5 %. Sąd zasądził zatem od powódki na rzecz pozwanej 438,71 złotych. " - W toku procesu ze Skarbu Państwa wyłożona została tymczasowo kwota 492,26 złotych tytułem wydatków. Powódka była zwolniona od kosztów sądowych. Dlatego też, na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych W sprawach cywilnych /jedn. tekst DZ. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 594 ze zm./, Sąd pierwszej instancji nakazał pobrać od"pozwanej kwotę 174,80 zł- stosownie do wyniku sprawy. Apelację od powyższego orzeczenia Wywiodły obie strony. Powódka zaskarżyła wyrok z dnia 19 kwietnia 2013 roku W części, Ę. W zakresie W jakim Sąd Rejonowy W Braniewie orzekł Wbrew żądaniu pozwu oddalając go ponad kwotę 3.000 zł. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego POP1Í'ZGZ¦ W . 10 _« 1:. '__. ' .şfł ` -*it
--- STRONA 13 ---
'J ę niewłaściwe zastosowanie art. 445 § 1 kc polegające na orzeczeniu o wysokości zadośćuczynienia bez uwzględnienia Wszystkich okoliczności, które powinny mieć wpływ na ustalenie jego wysokości, względnie nie odniesienie się do tego, jaki poszczególne z nich mialy wplyw na mimkowanie wysokości zadośćuczynienia, takich jak wiek poszkodowanej, postawa podmiotu odpowiedzialnego za szkodę, konieczność korzystania przez powódkę z pomocy osób trzecich przez okres około 3 miesięcy, - błędną Wykładnię art. 362 kc, polegające na przyjęciu, iż powódka przyczyniła Się do powstania szkody i W związku z tym obniżono przyznane jej zadośćuczynienie do kwoty 3.000 zł, mimo iż art. 362 kc dotyczy naprawienia szkody majątkowej, wprowadzając wyjątek od zasady jej pełnej rekompensaty i jako taki zgodnie z zasadą exceotiones non sunt extendendae nie może być interpretowany rozszerzająco, a brak jest odpowiadającej mu regulacji W stosunku do zadośćuczynienia zadozna_ną krzywdę; Powódka podniosła również, iż Wyrok został Wydany z naruszeniem przepisów postępowania tj. mt. 231 kpc poprzez uznanie za udowodnione okoliczności przyczynienia się powódki do powstania szkody, podczas gdydomniemanie sądu opmte byłosssƒwyłącznie na zeznaniach powódki _dotyczących ,jej sposobu poruszania się i na tylko i wyłącznie 1 jednym słowie powódki), bez uwzględnienia zeznań świadków W tym zakresie, jak i bez wzięcia pod rozwagę wieku powódki, który ma niewątpliwie Wpływ na ocenę powyższego. A I W Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, ewentualnie ouchylenie zaskarżonego wyroku i przekazaniesprawy Sądowi Rejonowemuw Braniewiedo ponownego rozpoznania. _ ęlNniosła_łíÍrównieżozasądzenie od pozwanej kosztów procesu za obie instancje, W tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodniez :obowiązującymi normami. l Pozwana w*Braniewie zaskarżyła orzeczeniez dnia 19 kwietnia 2013 roku W części, tj. W zakresie punktów I i IV W całości. l Zaskarżonemu wyrokowi pozwana zarzuciła: j 1. naruszenie przepisówpostępfowania art. 233 l' kpc oraz art. 227 kpc, polegające na braku wszechstr-rannego ro,zWażenia:;przez sąd pierwszej instancji całości zebranego materialu dowodowego oraz: " " . a) „dokonaniu przez sąd W sposób "dowolny ustalenia, że W dniu 02 lutego 2011 roku około :godziny 9 rano, gdy powódka przechodziła chodnik przy jej domu był oblodzony, niebyłjeszcze niczym posypany, a posypanie chodnika piaskiem nastąpiło już po tym, jak powódka pośliznęła się i upadła na chodnik, b) bezpodstawnej odmowie dokonania przez sąd pierwszej instancji ustalenia, że W dniu 02 lutego 2011 roku, zanim powódka pośliznęła się i upadła, chodnik przy jej domu W miejscu W którym doszło do upadku powódl<i był posypany piaskiem, a oblodzenie było ustmięte (okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy), chociaż na ich istriienie Wskazuje materiał dowodowy zebrany W sprawie, które to naruszenie mogło mieć Wpływ na niniejszej sprawy, 2. naruszenie prawa materialnego art. 415 kc, art. 445 § 1 kc, art. 355 § 1 kc i art. 361 § 1 kc przez ich niewłaściwe zastosowanie W sprawie, polegające na bezpodstawnym uznaniu przez sąd, że z winy pozwanej powódka doznała szkody, którą pozwana obowiązana jest naprawić oraz na błędnym przyjęciu, że powódka doznała krzywdy W wyniku zdarzenia ll
--- STRONA 14 ---
z dnia 02 lutego 2011 roku, a także na í niezasadnym' uznaniu przez sąd, że tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznanąprzez powódkę W związku z Wypadkiem z dnia 02 lutego 2011 roku adekwatna jest kwota 4.000 zł, co spowodowało bezzasadne uwzględnienie powództwa co do kwoty 3.000 złi odsetek ustawowych naliczanych od tej kwoty, W miejsce orzeczenia o oddaleniu powództwa również W tym zakresie, ~ 3. na Wypadek nieuwzględnienia przez sąd zarzutu zawartego W pkt 2 - naruszenie prawa materialnego art. 362 kc przez jego niewłaściwe zastosowanie W sprawie, polegające na błędnym uznaniu przez sąd, że stopień winy pozwanej jest Większy niż stopień winy powódki oraz dokonaniu Wadliwej oceny przyczynienia się powódki do szkody tylko na 1/1 zamiast na większy stopień, co spowodowało zmniejszenie przez sąd kwoty ustalonego zadośćuczynienia tylko o 1.000 zł, zamiast o większą kwotę, co skutkowało bezzasadnym uwzględnieniem powództwa co do kwoty 3.000 zł i odsetek ustawowych naliczanych od tej kwoty, W miejsce orzeczenia o oddaleniu powództwa również W tym zakresie, 4. na wypadek nieuwzględnienia przez sąd zarzutów zawartych W pkt 1 - 3 - naruszenie prawa materialnego art. 481 § 1 kc przez jego błędną -wykładnię i niewłaściwe zastosowanie W sprawie, polegające na: _ _ a) .błędnym uznaniu przez sąd, że W wypadku ustalenia wysokości zadośćuczynienia za W wyroku sądu pierwszej instancji - po przeprowadzeniu W toku procesu dowodu z opinii biegłego sądowegoi dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron -+ zadośćuczynienie za krzywdę, W rozmiarze W jaki należy się ono Wierzycielowi W dniu, W któryrn dłużnik ma je zapłacić, powinno być oprocentowane z tytułu opóźnienia od tego dnia, a nie od daty wyrokowania, l b) wadliwym .przyjęciu przez sąd, że krzywda powódki mogła być oceniona już W dacie 'wniesienia pozwu, chociaż dopiero W toku procesu przeprowadzono W tej kwestii diowódiz biegłego sądowego na oraz dowody zaprzesłuchania świadków i powódki W charakterze strony, a do pozwu nmiesionego W .niniejszej sprawie nie dołączono dowodów celem wykazania wysokości dochodzonego zadośćuczynienia, c) bezpodstawnyrn zasądzeniu przez sąd odsetek ustawowych od kwoty pieniężnej zadośćuczynienia od dnia 18 lipca“2011 roku do dnia zapłaty, W sytuacji gdy *Wysokość zadośćuczynienia została ustalona przez sąd W treści wyroku z dnia 19 kwietnia 2013 roku po přrzeprowadzeriiu wieku-prułšępowaniawdowodowego W tym zakresie (W tym opinii biegłego sądowego), co spowodowało bezzasadne uwzględnienie powództwa co do odsetek naliczanych od kwoty 3.000 zł od dnia 18 lipca 2011 roku do dnia zapłaty. _ związku z powyższymstrona pozwana Wniosła o: zmiianaę skarżonego wyroku W zaskarżonym zakresie W całości poprzez oddalenie powództwa również co do kwoty 3.000 zł i ustawowych odsetek naliczanych od tej kwoty od dnia 18 lipca 2011'roku do dnia zapłaty, A - zasądzer|ie od powódki kosztów procesu, W tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, Według norm przepisanych ponad kwotę 438,71 zł, wynikającą z pkt IV wyroku sądu pierwszej instancji, - uchylenie pkt V zaskarżonego wyroku W całości, - zasądzenie od powódki kosztów postępowania apelacyjnego, W tym kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego W postępowaniu apelacyjnym, według norm przepisanych. ~ W _ 12 ¬N'g¿.| Pr:-' JJ.-„ “_ . .' "'-"¦Š;Â:¬"` __ ff.G1 " su 1: _-3,4 -`å‹ ._ la. tt . Tł-!'¦ *tL'› . 19- '\
--- STRONA 15 ---
" Każda ze stron wniosła również odpowiedzi na apelacje strony przeciwnej Wnosząc o oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, apelacja zaś powódki zasługiwała na częściowe uwzględnienie. V Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji W ł sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, na podstawie którego dokonał zarówno trafnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, jak i ustaleń co do okoliczności mających wpływ na odpowiedzialność pozwanej. Sąd Okręgowy ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie oraz odnośnie doznanego przez powódkę urazu, dokonane przez Sąd Rejonowy uznaje za własne - bez potrzeby procesowej ponownego-ich przedstawienia. Apelacja strony .pozwanej W tym zakresie nie zawierała nowych faktów i dowodów, -a przedstawiona W niej -argumentacja W żaden. sposób nie poddała W -wątpliwość, ani też nie zaburzyła logicznego ciągu ustaleń W W/W zakresie dokonanego przez Sąd pierwszej ainstancji;?aiSprowadzała się ona jedynie do polemiki z trafnymi konkluzjami poczynionymi p)rzez”Sąd Rejonowy W Braniewie. są r W j .i ¦+ Przechodząc do apelacji W Braniewie W pierwszej kolejności odnieść się należy do prezentowanego poglądu naruszenia przepisów prawa materialnego -_ przede wszystkim art. 415 kc - poprzez uznanie, iż pozwana jest odpowiedzialna za szkodę!...sktórej doznała powódka oraz, że powódka udowodniłafnaleśżycieaa winę pozwanej. względzie zgodzić się należyz Sądem I instancji, ' sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające odpowiedzialność tego podmiotu - Właśnie W świetle treści art. 415 kc. W - Przesłankami odpowiedzialności deliktowej wynikającymi z W/W przepisu jest bowiem powstanie szkody, zdarzenie, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu oraz związek przyczynowypomiędzy owym zdarzeniem--a sżko.dą,`...riffilšbif=);:?*z>'erbek iw"dio;br~acła»=p-ravniieł chronionych osoby poszkodowanej oraz wina podmiotu, którego zachowanie doprowadziło do powstania szkody. Ważne jest przy tym, iż czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi wykazywać pewne cechy (znamiona) odnoszące się do strony przedrniotowej ' oraz podmiotowej] Chodzi, więc .o znamiona niewłaściwości postępowania od strony przedmiotowej, co określa się mianem bezprawności, i od strony podmiotowej, co oheśla się jako winę W znaczeniu subiektywnym. Iedynie bowiem czyn bezprawny może być oceniany W kategoriach czynu zawinionego w rozumieniu art. 415 kc. Wyjaśnić jednocześnie należy, że bezprawność - jako przedmiotowa cecha czynu sprawcy -- tradycyjnie ujrnowana jest jako zgodność lub niezgodność z obowiązującymi zasadami porządku prawnego, które wyznaczają przede wszystkim przepisy prawa (cywilnego, karnego, administracyjnego), a także nakazy i zasady wynikające z` zasad współżycia społecznego albo dobre obyczaje, a więc normy ,moralne powszechnie akceptowane W całym społeczeństwie lub grupie społecznej, nakazujące lub zal<azujące określonego zachowania, mimo iż nie jest ono nakazane lub zaźtazane normą prawną (por. W. Czachórski System prawa cywilnego, t. lll, cz. 1, s. 534). Bezprawność wyłącza 13 í l ¦ l Í zw .Y-'-.-'-.'.'› _-.-.=.:'-....._-.._.- __-._ ~' Ê ~› .¬~ -‹;_ Ê Í | ł jl ji il ` 1 '11 i l l l l l I } f i I \ 1 7 \ ‹\ =: Ł? 1' I ‹ 1 1 Ê : Ê '| 2 Ê 1 .l -'¬f:-r:'=¬.¬-‹ 1-if.-_¬ ¬-.=|-.fm-±¬.,-_ ,_.„_,,,_.___,____ 5 I |. lu Ê I Š F 1 L l .-¬.-_ u›;|›c-' -ą..-|- .-..-›¬-„-.-_....,_.._......,...,_ .,,_„_,__„,,__„,_,„_`_„ ¿ l ł ': 1 5 ~.-.r¬=.-_ n. -lu .-'r-'1-‹-.n-1 F 'rz 11 a Ê
--- STRONA 16 ---
działanie mające oparcie W przepisachijtk prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz W wykonywaniu prawa podmiotowego - W celu ochrony swoich praw. I _ Winę natomiast można przypisać sprawcy czynu W sytuacji, W której istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego (por. Wyrok SN z dnia 26 Września 2003 r., sygn. akt IV CK 32/02, niepubl.). W l Analiza cytowanego powyżej przepisu, W zestawieniu z okolicznościami występującymi W niniejszej sprawie pozwala, W ocenie Sądu II instancji, na jednoznaczne enie, ze W Braniewie ponosi winę za zaistniałe W dniu 02 lutego 2011 roku zdarzenie. t t Uzupełniając obszerną argumentację Sądu Rejonowego wskazać jedynie należy, iż obowiązki pozwanej sprowadzały się W szczególności do utrzymywania chodników W należytym stanie. Obowiązki tego podmiotu Wynikały i wynikają wprost z cytowanych przez Sąd I instancji ustaw. Podkreślenia także Wymaga, iż realizując nałożony obowiązek, pozwana ma za ¿z_a„danie stale.. monitorować- teren jej- podległy (również W okresie zimowym), a W tym celu .powinna korzystać z odpowiedniego zaplecza technicznego i personalnego, by W należyty sposób wywiązywać się z nałożonych na nią 'obowiązków ustawowych. . Powyższe wskazuje więc jednoznacznie, że od pozwanej wymaga się szczególnej staranności W wykonywaniu nałożonych obowiązków i aktywnego badania m. in._ stanu zagrożenia na chodniku. Zaniechanie lub wadliwe wypełnienie tych obowiązków i będące z nim W związkuprzyczynowym zdarzenia wywołujące szkody może bowiem prowadzić do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej. i Słusznie kwięc 'Sąd I instancji uznał, że obowiązek utrzymania W należytym stanie nawierzchni kterenu,na którym miał miejsce wypadek, spoczywał na stronie pozwanej. W ocenie Sądu ~OkręgoWego "zgromadzony W sprawie materiał dowodowy pozwala przypisać winę pozwanej spółdzielni, co przesądza o jej odpowiedzialności za wypadek, jakiemu uległa powódka. Przeprowadzone W sprawie postępowanie dowodowe, W tym zeznania. świadków..,i..,powódl<i,~.=,@t‹wierdziłyFoknlicżność, 02 lutego 2011 roku, około godziny 9.-. tej powód-ka, idąc' chodnikiem przy budynku pośliznęła się na chodniku i upadła. Z zeznań świadków, 'W tym przede Wszystkim 1'af0“'11Í1<¿1 m@dYCZfi@80 " »fa wprost Wynika zdaniem Sądu II instancji, że W momencie wypadku chodnik nie był posypany piaskiem ani solą. Należyte 'utrzymanie chodnika było technicznie Wykonalne, zaś posypanie chodnika piaskiem lub solą miejscu, W którym doszło do wypadku - potrzebne. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy uznał, że W rozpoznawanej sprawie nie dochowano należytej staranności W przygotowaniu zabezpieczonego dla pieszych przejścia chodnikiem i sprawca wypadku W Braniewie - ponosi winę za skutki zdarzenia z dnia 02 lutego 2011 roku. Bezspornie nie dołożyła ona bowiem ona szczególnej staranności (art. 355 kc), niezbędnej do uniknięcia skutku, i naruszyła obowiązujące przepisy prawa (por.' Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 1998 r., III CKN 574/97, niepubl.). Należyte wypełnianie przez nią obowiązków (zabezpieczenie chodnika przed skutkami gołoledzi) zapobiegłoby bowiem skutl<om, 14 9 s `'' ' ---' 97'” f"şŠ`¦2ć".".::: B.-r;z'_ ' ~ \ \ -.'._„-;.. z 1 ‹ 1 fi Š-‹ 1 \ .'¦.`ł. ' _il- -Y .fi.' ` 5‹›ą'¿=„.'_'T¦`.'^ kx
--- STRONA 17 ---
które wystąpiły W dniu 02 lutego 2011 roku. _ W ocenie Sądu Okręgowego ż zebranego W sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej zostały spełnione (zdarzenie wywołujące szkodę - zaniechanie organu, sama szkoda w postaci uszczerbku na zdrowiu i wreszcie adekwatny związek przyczynowy je łączący). Okoliczności powyższe zostały wykazane przez stronę powodową zgodnie z dyspozycją art. 6 kc. Pozwana natomiast nie podjęła nawet próby ich weryfikacji, zarzuty zaś apelacji nie dotyczyły przesłafli egzoneracyjnej W postaci „siły " wyższej”. Tym samym, W ocenie Sądu Okręgowego, wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności uzasadniające przyjęcie winy pozwanej spółdzielni na podstawie art. 415 kc. Chybiony jest również zarzut podnoszony W apelacji strony pozwanej, a dotyczący naruszenia art. 233 kpc i art. 227 kpc. 2 t Zgodnie z treścią W/W przepisu, Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodową według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego J rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego. Odnosząc się do podniesionych przez apelującego zarzutów wymaga wskazania konkretnego dowodu -prowadzonego W sprawie, którego zarzut ten »dotyczy i podania, W czym skarżący upatruje wadliwą jego- ocenę. Do badania zarzutu Ínarusizenia przepisu art. 233 kpc za .uzasadniony może dojść tylko wówczas, gdy skarżący wykaże uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojmzeniaj faktów. Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 kpc ma polegać napodważeniu podstaw oceny dokonanej przez sąd z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. Natomiast, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd 'prowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem' życiowyttmftoą ocena ta nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać. Tylkobowiemw przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lubgdy wnioskowanie sądu wykracza poza schemat logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez-»sąd .íöcenaŸŸ.idowb'dówí może być skutecznie podważona (por. Wyrok SN z dnia 27 września 2002r., II CKN 817/00, System Informacji Prawnej LEX nr s906y . . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Wskazac należy, że zarzuty pozwanej nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem stanowiły jedynie polemikę z ustaleniami Sądu Rejonowego. Ocena zebranych dowodów dokonana została przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z regułami służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych. dowodów, a wyprowadzone wnioski zgodne są _z doświadczeniem życiowym oraz logicznie poprawne. l/Vbrew zarzutom strony pozwanej Sąd ten prawidłowo przyjął, na podstawie zaoferowanego mu materiału dowodowego, jako udowodnioną winę W Braniewie (o czym mowa była już powyżej). W ocenie Sądu Okręgowego, zebrany W sprawie materiał dowodowy został wszechstronne rozważony W całości, Sąd ocenił prawidłowo wszystkie dowody przeprowadzonej W postępowaniu, moc dowodową i wiarygodność poszczególnych dowodów. Nie naruszył przy tym zasad bezstronności, racjonalności i dowohiości, 15 ' ł ‹ › Í 1 E Ê i Ê ¦ ¦ I I } ¬.'-„-¬|-...-.__.-. f-f'--_.Í-Í l 3 ,¬¿,__ ,,„......_-..,_." ;,'_.._..._.'.... 'Ł li' 9. Í ›‹"' 'Í !› . 52 Í E :
--- STRONA 18 ---
przestrzegając jednocześnie zasad logicznego ' rozumowania i zasad doświadczenia życiowego w wyciąganiu wniosków. Odnosząc się natomiast do przyznanego przez Sąd Rejonowy, a zakwestionowanego W apelacji przez obie strony zadośćuczynienia, podnieść należy, że określając wysokość „odpowiedniej sumy", o której mowa W art; 445 § 1 kc, sąd powinien niewątpliwie kierować się celami oraz charakterem zadośćuczynienia i uwzględnić wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej szkody niemajątkowej, przede wszystkim zakres doznanej krzywdy, o którym decydują przede wszystkimi takie czynniki, jak rodzaj uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia, ich nieodwracalny charakter polegający zwłaszcza na trwałym kalectwie, długotrwałość i przebieg procesu leczenia, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i długotrwałość, »wiek poszkodowanego i jego szanse na przyszłość. ~ Należy podzielić pogląd Sąd I instancji, który wskazuje W motywach zaskarżonego wyroku, że utrwalone jest już orzecznictwo Sądu Najwyższego, z którego wynil<a, że pojęcie „sumy odpowiedniej" użyte W art. 445 § 1 kc W istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak W judykaturze wskazane są kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokościlszaądośćuczynienia.Żadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec' czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Iednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną W stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być „odpowiednia” w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana W rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa (por. wyrok SN z dnia 28 września2001 roku, lI[ CKN 2427/0O).~W łwyroku z dnia 10 marca j2006.roku (OSN 2006/10/175) Sąd Najwyższy wskazał,'Ÿże „uwzględnienieřstopylżyciowej społeczeństwa przy określaniu wysokości zadośćuczynienia nie może podważać jego kompensacyjnej funkcji". . Sąd, przy określaniu wysokości zadośćuczynienia, ma oczywiście obowiązek W każdym przypadku dokonywać oceny konkretnego stanu faktycznego i brać pod uwagę wszystkie okoliczności -mające na rozmiar doznanej ~ A Okoliczności te to przede wszystkim rozmiar doznanych cierpień fizycznych, a więc ból, długotrwałość leczenia i inne dolegliwości, ale także cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z doznanymi cierpieniami fizycznymi. Nie bez znaczenia przy dokonywaniu tej oceny jest także wiek poszkodowanego i skutki uszkodzenia ciała W zakresie ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania. jednocześnie niedopuszczalne, jest stosowanie jakichkolwiek ` mechanizmów przy wyliczaniu, wysokości zadośćuczynienia,' na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy W orzeczeniu z dnia 05 października 2005 roku (I PK ‹_47/O5 M.P.Pr. 2006/4/208) wskazując, że ,,procentowo określony uszczerbek służy tylko jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. Należne pokrzywdzonemu zadośćuczynienie nie może być mechanicznie mierzone przy zastosowaniu stwierdzonego procentu uszczerbku na zdrowiu". Mimo akcentowania i wysuwania na pierwszy plan kompensacyjnej fimkcji zadośćuczynienia, nie utracił jednak aktualności Wyrażany w orzecznictwie pogląd, że 8 -a › ,16 t .„„,. ,. -_ 1 =a___ __ .'_-.|--;Í-;f ''.` `Íui"ČŠ"`2`5Ć Š,-„¬ş_~.-›'.l'~'.*Ê~'.. ._ - 1,
--- STRONA 19 ---
przy określaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na względzie także poziom życia i aktualne stosunki majątkowe społeczeństwa (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1997 roku, II CKN 273/97, niepubl.). Pogląd ten nie jest W żadnym razie przejawem lekceważenia zdrowia, które ponad wszelką wątpliwość jest dobrem szczególnie cennym, lecz stanowi wyraz przekonania, że określając wysokość „odpowiedniej sumy" tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę - sąd, któremu ustawodawca pozostawił W tym względzie dużą swobodę, nie może abstrahować od stopy życiowej społeczeństwa. Porównanie kwoty zadośćuczynienia do aktualnych warunków i przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa ma z jednej strony zapewnić godziwe wynagrodzenie doznanej krzywdy, z drugiej natomiast zapobiec nieproporcjonalnemu przysporzeniu majątkowemu. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że W wyniku wypadku z dnia 02 lutego 2011 roku powódka doznała, krzywdy, która W ocenie Sądu Okręgowego uzasadnia przyznanie jej zadośćuczynienia W łącznej kwocie 8.000 zł, uwzględniającej także „wysokość roszczenia zasądzonegoprzez Sąd I instancji. Odpowiada ona bowiem wymogowi utrzymania zadośćuczynienia W rozsądnych jak i sum przyznawanych przez sądy powszechne W porównywalnych stanach faktycznych, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdego rozpatrywanego przypadku (por. np. wyrok SN z dnia'26 listopada 2009 roku, Il CSK 62,/09). _ O Po_dkreślić należy, że przepis ~art.445 § 1 kc pozostawia znaczną swobodę sądowi orzekającemu W określeniu wysokości *należnej sumy pieniężnej. Tym sądem orzekającym jest również Sąd Okręgowy, Według którego zadośćuczynienie zostało zaniżone przez Sąd Rejonowy 'o s5.000`z”ł.sPowołanie się przez (Sąd I instancji przy ustalaniu zadośćuczynienia pieniężnego zafdoznanąl krzywdę na potrzebę utrzymania wysokości zadośćuczynienia W rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (wyrok SN z 30 stycznia 2004 roku, I CK 131/03, OSNC 2005, Nr 2, poz. 40). A tak stało się W przedmiotowej sprawie. _ - _ ' 'M-ając powyższeraeś›si....;i.a.~.r¿ir,.zględ.zie uznał, że przyznane przez Sąd .Rejonowy W Braniewie instancji zadośćuczynienie jest za niskie W stosrmku do tąidoznanycli przez 'powódkę cierpień .związanych z wypadkiem. W ocenie Sądu Okręgowego odpowiednim zadośćuczynieniem będzie kwota żądana przez powódkę już W pozwie, a zatem kwota 8.000 zł. W takiej wysokości zadośćuczynienie uwzględni te wszystkie okoliczności, o których była mowa wyżej. W . Sąd Okręgowy zmieniając zaskarżony wyrok i zasądzając na rzecz dalszą kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia miał na względzie okoliczności podnoszone przez powódkę, a mianowicie to, że doznała obrażeń ciała, które wiązały się z całkowitym jej „unieruchomieniem” na okres miesiąca, konsultacjami lekarskimi, długotrwałą rehabilitacja, ”`l<oniecznością opieki osób trzecich, długotrwałym brakiem możliwości sam_odzielnego poruszania się, koniecznością zażywania leków przeciwbólowych i prowadzenia oszczędnego trybu życia. Z opinii biegłego wynil<a, że na skutek wypadku powódka doznała złamania obu gałęzi prawej kości łonowej (złamania miednicy). Ten sam biegły wskazał, że powódka może nadal odczuwać okresowo bóle okolicy spojenia łonowego, a samo złamanie wygoiło się zr niewielkimi 1 7 0 2 1 ł ł Í Ê Š › 3 § ;1 1 Ê . å .:~ ř. f; i f. i j. , . 1 . Q 3.' .Š Ł- Ê E '_' '.' .Ĺ sà 5'i |I1 _z _-› „‹- _-.".-|'›- ' › 5? :L5 Iřš 2*; in ¦=?< ~_"'¬'¶~ZíÊ'.z--`-T21:-ŻFÍL Ê: il 3-|".'“L'›Tř"'3›' _.rg 1_r_. 1;» ;Ę ¬-:z"\59.'-='.'?Í'*1'z-'3\`¦°",'.‹- ‹'~ 1. na -.. Ľ? .za 1:;-'_' :En-'Í'-v ..' 5¬_‹¬.;"›-=',_; FI-:',.'.~ |".ł'ëŻÍ'Q“.¬= if RE 1:. ;-'.~.'n?.ú:-':.';." 'i E3 1? JE I' F
--- STRONA 20 ---
przemieszczeniami. Trwały uszczerbek na zdrowiu określił zaś na 7 %. Powódka podl<reśliła zaś, że skutki wypadku odczuwa nadal. Pomimo, iż upłynął już okres ponad dwóch lat od zdarzenia nie może długo chodzić, czy wchodzić na krzesło bez podparcia. W wynikuwypadku powódka pozbawiona została także przez dłuższy czas „możliwości samoobsługi. Zauwaźyć W tym miejscu należy, iż W chwili wypadku miała 65 lat, mieszkała sama i nie wymagała pomocy osób trzecich. Liczyła „sama na siebie”, co dawało jej poczucie stabilności i pewności. Iej osobowość wskazuje, iż nie umiała ona obiektywnie odnaleźć się W sytuacji życiowej W jakiej się znalazła po dniu 02 lutego 2011 roku.. Z trudnościami związanymi ze skutkiem wypadku nie umiała sobie poradzić i korzystała z pomocy osób trzecich -~ przede Wszystkim z pomocy sąsiadki i syna. Wypadek niewątpliwie miał Wpływ na jej zdrowie, samopoczucie, zachowanie, spadki nastroju il kontakty z innymi. Ustalając „wysokość” należnego powódce zadośćuczynienia Sąd Okręgowy miał na uwadze również fakt, iż nie doznała ona W wyniku wypadku złamania odcina lędźwiowego kręgosłupa. Powyższa okoliczność wynikła bowiem z przyczyn od niej niezależnych (a opisanych przez _1@_1<;ąi) i. W żaden sposób nie wpłynęła na odczuwalne ' przez powódkę dolegliwości. Nadto pamiętać należy, iż „prawomocne zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia wyłącza -- nawet mimo pogorszenia się stanu zdrowia poszkodowanego - przyznanie mu (dalszego zadośćuczynienia poza już zasądzonym W związku z podstawąsspoprzedniego sporu; nie wyłącza jednak przyznania poszkodowanemu odpowiedniej sumy W razie ujawnienia się nowej krzywdy, której nie można było przewidzieć W ramach podstawy,poprzedniego -sporu” ( por. uchwałę SN z dnia'12i1 listopada *1967 roku, sygn. HI PZP (37/67,rOSNC 1968/7/113 ). W oparciu o treść omawianej uchwały przyjąć należy, iż zadośćuczynienie ma charakter jednorazowy (ai nie jak wskazuje W pozwie powódka - częściowy) i musi uwzględniać wszystl<ie okoliczności -- nie tylko szkodę niemajątkową W postaci cierpień fizycznych i krzywdy moralnej, której poszkodowany już doznał do chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia, ale musi uwzględnić krzywdę, .którą poszkodowany będzie odczuwał W przyszłości, oraz jtę_„_„krz_ywdę, . którą - wf_ c-hwil-i wyrokowania.. z dużym stopniem prawdopodobieństwa przewidzieć. - Powyższe okoliczności, przy uwzględnieniu Wiek oraz doznanego uszczerbku na zdrowiu, uzasadniały przyjęcie, że kwota 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia spełni swoje podstawowe funkcje, i że będzie odpowiednia do stopnia uszczerbku na zdrowiupowódki i doznanych przez nią cierpień psychicznych. ' Nie można odmówić również trafności zarzutowi powódki (W przeciwieństwie do zarzutów W tym zakresie strony pozwanej), że Sąd Rejonowy nieprawidłowo przyjął (art. 231 kpc), że przyczyniła się ona do powstania szkody W rozumieniu art. 362 kc. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu O Najwyższego Wynika, że poszkodowany przyczynia się do powstania szkody, jeżeli jego zachowanie się, nawet niezawinione, jest adekwatną Współprzyczyną powstania szkody W ogóle (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1971 roku, I CR 465/71, nie publ. oraz z dnia 20 czerwca 1972 roku, H PR 164/72, nie publ.). W ogólnym jednak ujęciu o przyczynieniu się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody można mówić Wówczas, gdy szkoda jest nie tylko ø I /' 18 O
--- STRONA 21 ---
-następstwem zdarzenia,=z którym przepisy ustawy" łączą obowiązek odszkodowawczy innego podmiotu, ale także zachowania się samego poszkodowanego. Kwestia prawnej doniosłości przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody nie jest postrzegana jednolicie, o czym świadczy wielość poglądów prezentowanych na ten temat. Nie budzi wątpliwości, że W świetle art. 362 .kc o przyczynieniu się poszkodowanego można mówić jedynie W sytuacji, gdy jego określone zachowa_nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze szkodą. Innymi słowy, gdy między tym zachowaniem a szkodą zachodzi związek przyczynowy, o którym mowa w art. 361 § 1 kc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 grudnia 1964 roku, I CR 218/64, OSNCP 1965, nr 9, poz. 153, czy uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1975 roku, Ill CZP 8/75, OSNCP 1976, nr 7-8, poz. 151). Podkreśla się jednocześnie, że interpretacji art. 362 kc nie można dokonywać w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzi się roszczenie odszkodowawcze. Przy odpowiedzialności na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 kc - obok wymagania adekwatnego związku przyczynowego - wystarczy obiektywna nieprawidłowość zachowania się poszkodowanego (por. .uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1975 roku, IH 8/75, OSNCP 1976, nr "7-8, poz. 151). -Jeżeli natomiast odpowiedzialność za szkodę oparta jest na zasadzie winy, nieodzowną .przyczynienia się poszkodowanego jest jego zawinienie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 g1-u‹1n1a.19e7 r., 11 CR 379/67, os1\Ic1> 1988,1-.re 10, poz. 167). , i Przenosząc te rozważania na grunt rozstrzyganej sprawy, trzeba przyjąć, iż o przyczynieniu się powódki do powstania szkody można byłoby mówić jedynie wówczas, gdyby jej zachowanie się ttbyłojednym z czynników powstania szkody w tym znaczeniu, że szkoda nie -powstałaby,.sstgdyby powódka nie zachowała się w określony sposób. To określonettttziachowanieittt;się “musiałoby być przy tym przez powódkę zawinione. Sąd Rejonowytititifbłędnie 8 przyjął więc, że przyczyniła się do powstania szkody. Nie 'uzasadnia przyjęcia takiego ustalenia sam sposób poruszania się powódki - jak sama podała ,,pewnie, normalnie” - oraz okoliczność, iż nie zauważyła ona „nic niepokojącego na chodflu”. Powódka jedynie ze swojej perspektywy w powyższy sposób oceniła _swój chód -__ z perspektywy osoby 65 - letniej. Nie jest to jednak jednoznaczne z porüsztl'*s'*ięŸ'nieosttrsożnym,Ÿ~iā%uwa~żnym, czy niedostosowanym do zaobse1'wowanej sytuacji pogodowej (gołoledzi). Podkreślić bowiem wypada, iż postrzegana jest jako osoba spokojna, powolna, chodząca ostrożnie i wolno (por. zeznania świadka sk. 88). W sprawie nie zostało ujawnione by w dniu 02lutego 2011 roku powódka poruszała się w inny sposób - w tym nieadekwatny do warunków pogodowych. Trudno postawić więc tezę, iż powódka naruszyła miernik obiektywnej prawidłowości zachowania pw warrmkach, , które wówczas panowały. W ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach sprawy, nie można przypisać powódce zawinienia także z uwagi rfa brak obowiązku przewidywania przez pieszych, że chodniki mogą być usunięte z oblodzenia tylko częściowo. Przechodząc* natomiast do ostatniego zarzutu apelacji pozwanej, tj. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 481 kc i przyjęcie, że odsetki od zasądzonej powódce kwoty należą się od daty 'wydania (uprawomocnienia się) orzeczenia, uznać należy go za całkowicie niezasadny. Zgodnie z treścią przepisu art. 481 . D 19 . i F 1 I Ê Ł › Š I Í 3' |. f ii 1 l'= + Í' | I Ę: E. Í;› Il, .L [2 !ł If ;Ĺ 'z Í.: 'Ŝ- I-. _:Í |'¦' '"' "**'~” 1*-'-¬ '*“"-' _ zz»_"_,._ _-_j1'!1',}'1'_=„':f:__._.3-f.:-¦z :,n,‹.;¿.__.¿„....__,_ W.d __`_';H-1. Il „. *ll .Ę-: ›. lh. l" .,- ll? ii; #35 16* F3 \`-_E .E -'I ~». ..=|.- i E F x ł ¦' Ê Í Í *Í
--- STRONA 22 ---
§ 1 kc pozwany popada W opóźnienie, jeśli spełnia świadczenia pieniężnego, W terminie W którym stało się ono wymagalne. jeżeli powód dochodzi zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami za opóźnienie od danego dnia, wcześniejszego niż dzień wyrokowania, i W toku postępowania okaże się, że kwota ta istotnie należała się powodowi od tego dnia, odsetki powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem. Generalnie należy wskazać, iż odsetki od zadośćuczynienia pieniężnego należą się od dnia, W którym powinno ono być zapłacone - zasadniczo wyznaczonego przez wezwanie dłużnika doiwykonania zobowiązania (art. 455 in fine kc). Stanowisko to jest tożsame z ostatnio prezentowaną linią orzecznicza, z godnie z którą 'roszczenie ,o zadośćuczynienie staje się wymagalne z chwilą wezwania pozwanego do zapłaty stosownie do treści art. 455 kc (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2012 roku, I ACa 1405/11, System Informacji Prawnej LEX 1109992, wyrok Sądu Apelacyjnego W Warszawie z dnia 28 października 2011 roku, VT ACa 247/11, System Informacji Prawnej LEX 1103602, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 roku, I Csk 243/10, System Informacji Prawnej LEX 848109 ). ‹ Podnieść należy, iż przewidzianam.in. W art. 445 kc możliwość przyznania przez sąd odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę nie zakłada dowolności ocen sądu,¿¿1a jest 'jedynie -konsekwencją iwiewymiernegot W *pełni charakteru okoliczności (decydujących o doznaniu krzywdy i jej rozmiarze. 'Pomimo więc pewnej swobody sądu przy ' íorzekaniu o zadośćuczynieniu, wyrok je zasądzający nie ma- charakteru konstytutywnego, lecz jedynie deklaratywny. 1 Wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie W zapłacie należnego zadośćuczynienia, może się różnie kształtować W zależności od okoliczności sprawy. Terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie W .zapłaciełzadośćuczjmienia za krzywdę, ,może być więc, W zależności od okoliczności sprawy,ísszaróWnot dzień poprzedzający Wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania. _]eśli W toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia i powód żąda od .pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ~ ustawowymi za opóźnienie od danego _ dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania, .odsetki te powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu. Uprawniony wypadku nie ma możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie mu się należy już W tym terminie. przedmiotowej sprawie, ze względu na treść art. 455 kc, pozwana powinna spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu jej przez powódkę. Takie żądanie - ale jedynie odnośniekwoty 3.000 zł - zostało wystosowane do strony pozwanej W maju 2011 roku (k. 9). W pozwie natomiast domagała się odsetek od dnia wniesienia pozwu (tj. od dnia 18 lipca 2011 roku) od kwoty 8.000 zł. Sąd Rejonowy, mając na uwadze Wysokość przyznanego wyrokiem zadośćuczynienia, przyjął więc za całkowicie zasadne żądanie powódki odnośnie daty początkowej naliczania odsetek. Wobec zaś uznania przez Sąd Okręgowy zasadności żądania .zadośćuczynienia również odnośnie kwoty 5.000 zł, O zapłafę kfórej W Braniewie nie była Wcześrfiei wzywana, odsetki od tej kwoty zostaly naliczone od dnia następnego od dnia doręczenia pozwanej pozwu - tj. od dnia' 06 września 2011 roku. Orzeczenie bowiem Sądu . 20 . .T_ ›';=āăÍz'°1 FV »'„ 3 rŠ{Š`:¦'¿ \ r _'Š' ČŚ»
--- STRONA 23 ---
przyznające zadośćuczynienie powódce ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, co za tym idzie nie kreuje ono nowego zobowiązania, a jedynie ustala Wysokość istniejącego już świadczenia. Krzywda powódl<i ukształtowała się przed wniesieniem pozwu i stąd zasadne jest przyznanie odsetek od zasądzonych kwot - od kwoty 3.000 zł od dnia 18 lipca 2011 roku, a od kwoty 5.000 zł od dnia 06 września 2011 roku. Powyżej wskazane okoliczności przedmiotowej sprawy skutkowaly zmianą zaskarżonego wyroku na podstawie at. 386 § 1 kpc. Konsekwencją zmiany wyroku W pkt Ill była także zmiana rozstrzygnięcia ~o kosztach procesu zawarta W pkt IV i V orzeczenia z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 100 zd. 2 kpc (a nie, jak błędnie Wskazał Sąd Rejonowy, art. 98 kpc). .Powódka uległa bowiem jedynie co do nieznacznej części swego żądania. Dlatego też strona pozwana Winna zwrócić jej poniesione koszty związane z wynagrodzeniem pełnomocnika (kwota :1.217` zł) oraz Winna ponieść koszty nieuiszczonych kosztów sądowych W wysokości 546,15 zł. W pozostałym zakresie apelacja .powódki (odnośnie odsetek naliczanych od kwoty 5.000 zł. od dnia 18 lipca 2011 roku do .dnia 05 września 2011 roku) oraz W całości apelacja strony pozwanej, jako bezzasadne, zostały oddalone na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postępowania za drugą instancję orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 kpc W zw. § 13 ust. 1 pkt 1 W zw. z § 6 pkt4 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocytprawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 ze zm.). 9 " Mając natomiast na względzie treść art. 100 zd. II kpc W zw. z art. 113 ust. 1 z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych W sprawach cywilnych ( Dz.U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm. ), obciążono pozwaną opłatą sądową od apelacji, od której uiszczenia powódka została zwolniona postanov.›zi,en.iem .5ąd1.1 .Rej.on.owego W Braniewie z dnia 01 września 2011 roku. Ściągnięciu od 8 W Braniewie na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego W Braniewie podlegała więc kwota 250 zł (pkt 5 orzeczenia). _ -aà m, l l 1 1 V. li E z l 1' j. l" r 5. j. ."'. -.'¬"'. ._¬.- '; II {'. ›í ji) ir l`› ll Ę E; Y r l i ,3'f'ęş_a_ :.¬T¬7_-„-fi~=,w-_ -o: E lr. .z 5 1.1 I, ¦ ` F. l IL }L
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Elblągu#I Ca 192/13-#art. 5 ust. 91 pkt#art. 415 kc#art. 299 kpc#art. 445 § 1 kc#art. 11 ust. 5 ustawy#art. 362 kc#art. 203 kpc#art. 99 kpc#art. 83 ust. 2 ustawy#art. 227 kpc#art. 355 § 1 kc#art. 361 § 1 kc#art. 481 § 1 kc#art. 415 kc.#art. 355 kc#art. 6 kc.#art. 233 kpc#art. 227 kpc.#art.445 § 1 kc#art. 231 kpc#art. 362 kc.#art. 362 .kc#art. 481 kc#art. 455 in#art. 455 kc#art. 445 kc