Wyrok I Ca 186f1O

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I Ca 186f1O \ .“ I ' " ; <§*.=\ T‘? mix‘ F‘ WYROK ~11 \ =*~'\< $3 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEJ Sad Okrqgowy W Sieradzu Wydziai I Cywilny W sldadzie: Przewodniczacy SSO Barbara Bojakowska Sadziowie : SSO Elzbieta Zalewska — Statuch SSO Antoni Smus Protokolant sekretarz sadowy Elwira Kosieniak p0 rozpoznaniu W dniu 8 wrzeénia 2010 1". W Sieradzu na posiedzeniu niejawnym sprawy Z powédztwa R— T Dnia 8 wrzeénia 2010 r przeciw1<@a"riUisA W WI 0 zaphatg na skutek apelacji pozwanego 0d wyroku Sadu Rejonowego W Wieluniu 2 dnia 25 maja 2010 r. sygn. aktl C 344109 1. zaskarzony wyrok W ten sposéb zmienia w punktach 2,3 i 4 W ten sposéb, Ze: a) uchyla punkt 2 i powédztwo W tym zakresie oddalag b) punktowi 3 nadaje nastapujacq treéé: ,,k0szty zastegpstwa adwokackiego znosi wzajemnie rniegdzy stronami”; c) kwotg 2. punktu 4 W wysokoéci 1750 zl obnifica do kwoty 1.000 (jeden tysiac) zikotych 2. oddala apelacjq W pozostaiym zakresie; 3. koszty postagpowania za druga instancje; znosi wzajemnie miadzy stronami. s i ,1 .~ ,1 p “I '~=.___ _¢ 1 .§ Ix 5? ,' \ J | .1.‘ ,‘ ‘\\ ‘ 1 .. * 1 Ill? ' I 1 \i --- STRONA 2 --- I J J : .i i =€ § ._... _.... >1. 5 § Ii K 5 e 1 1 1 Sygn. alct Ca 136/10 UZASADNIENIE Zaskarzonym W}/I'OKi€1T1 Sad Rejonowy W Wieluniu zasadzil od pozwanego  ii U— Spéiki Akcyjnej w W— na rzecz powoda R Tnastgpujace kwoty: 20 000 z%otych z ustawowymi odsetkami od dnia 10 paidziernika 2008 r. tyiuiem odszkodowania, 15 000 ziotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lutego 2008 r. tytu1em zadoééuczynienia oraz kwoto 2 417 ziotych tytuhem zwrotu kosztow zastopstwa adwokackiego oraz oddalii powéclztwo w pozostaioj czqéci. Powyisze orzeczenie zapadlo po nastgpfijqcych ustaleniach i wnioskachz W dniu 18 Wrzeénia 2007 r. W wyniku wypadku komunikacyjnogo W miejscowoéci Kocina, gmina ‘Widawa, , poniosla émioré Zona powoda T‘, zaé powod doznai ciqikich obrazezi ciafla. Sprawoa Wypadku poniosé émieré na miejscu. WXWym sprawca Wypadku by% ubezpieczony od odpowiedzialnoéci cywilnej posiadaczy poj azdow mechanicznych W pozwanym T‘ Us Powocl zg%osi% szkodo W pozwanym T—U—W dniu 22 stycznia 2008 r. domagajac sic; zapiaty kwoty 40 000 21 na podstawie art. 446 § 2 k.c. Pismem 2 dnia 22 marca 2008 r. pozwany odmowfl wypiaty odszkodowania na rzecz powoda. W dniu 4 lipca 2008 r. powod ponownio WezWa{ pozwanego do zap%aty Zadanego odszkodowania. W odpowiedzi pozwany skierowai do powoda pismo 2 dnia 3 lipca 2004 r., W ktorym stwierdzfl, i2 nie ma podstaw do zmiany stanowiska W sprawic odmowy Wyp%aty odszkodowania na rzecz powoda. R i Emalionkowie T prowadzili gospodarstwo rolne, ktore nabyli na podstawie umowy przekazania Z dnia 15 sierpnia 1980 r. Gospodarstwern ( W tyrn inwentarzem Zywym) zajmowalra sing przede wszystkim E" T! uwagi 118 Stan Zdfowifi mqza. Malzonkowie T8hodowali trzodz; chlewna; i bydio, uprawiali zboze i ziemniaki. W 2005 roku powod przebywa% W SPZOZ w S_z rozpoznaniem naczyniowego uszkodzenia mozgu, niedowkadu polowicznego lewostronnego, organiczncgo zaburzonia osobowoéci i poznawczego, dyskopatii szyjnej i zespoiu korzeniowego odcinka szyjnego krqgosiupa. T zajmowaia sio leczeniem mQZa, podawaia mu leki, jeidzfla z nim do 1el<arzy._Na kilka miesiocy przed émiercia 0two1"zy%a sklep Z uizywana odzieizg. Planowi118 I62 otworzyé dom samopomocy spoiecznej w 0 zaciqgajac na ten cel poiyczkfi. ktérq --- STRONA 3 --- 2 obecnie splraca pcWod. T! zajmowaia siq; chaiupniczo szyciem. Wczerwcu 2007 r. zosta%a zaliczona do u.mia1'kowaneg0 stopnia niepeinosprawnoéci. Powod jego zona byli zgodnym maizefistwem. Po émierci zony (powrocie ze szpitala) powodem zajaia sio najpierw corks. a nastegpnie zamieszkaia z nim corka E T5 kiora mioszka 2 ojcem do tej pory. W czasie pobytu powoda W szpitalu inwentarzem Zywym Wchodzacym W skiad jego gospodarstwa zajmowzda sio jego teéciowa B_ O— Poozagckowo co1"ka E godzika opiekg nad ojcem 2 prowadzcniem gospodarstwo rodiicow, jednak po dwooh miesiaoach gospodarstwo to zostako wydzierzawione, poniewaz 13 T. nis ‘oyia hvv stanie podo%aé Wszystkim obowiazkom, ktore spadly na niapo émierci matki. Po slmierci Zony powod zaiamal sig psychicznie , stai sic; apatyczny, nie sypiah kontakt 2 nim by?! utrudnion}'. Aktualnie powod utrzymuje siq 2 renty pobieranej z KRUS. _ W oparciu o powyzsze ustalenia Sad I instancji doszed} do Wniosku. ate émieré Zony powocla spowodowaia znaczne pogorszenie jego sytuacji Zyciowej uzasad11iajace WypItatg odszkodowania z a1*t.'446§3 k.c.. Zdaniem Sada meritii podejmowane przez E. T dziahania (praca W gospodarstwie, prowadzenie sklepu z "L1Z§’W8.I1&__ odzieza, o1"ganiz0Wani.e domu samopomocy spokcznej), mimo posiadanego przez nia orzeczenia o stopniu niepelnosprawnoéci, n1ia%y na cclu uzyskanie §1'odkéw na utrzymanie rodziny. Dzialania me éwiadcza 0 jej zaradnoéci Zyciowej. Po émierci Zony powéd zrnuszony by} w3»'dzier2aWi_é gospodarstwo folne, poniewazi nie mégi je prowadzié z uwagi na stem zdrowia. Iednoczeénie Sad Rejonowy Wskazal, Ze stan zdrowia powoda Wynika nie tylko z ciqzkich obrazefi cia%a doznanych W W}'padku z Cinia 18 wrzeénia 2007 r., W zwiazku z ktorymi Wyplacono mu zadoééuczynienio z art. 445§1 14.0., ale rowniez spowodowany jest schorzeniami, ktore Wystapiiy u powoda przed Wypadkiem i émieroia Zony. Wiaénie z uwagi na przebyte przez powoda choroby jego Zona przejqia na siebie Wiokszoéé obowiazkow Wynikajacych 2 prowadzenia gospodarstwa rolnego orazd starala sio o uzyskanie érodkow na utrzymanie rodziny. Jednoczeénic sprawowaia codzienna opieko nad powodem zajmujac sio nim W czasie choroby, jezdzac z nirn do lekarzy, podajac lcki. W wyniku émierci tony powod stracil Wymierna pomoc ze strony najblizszej osoby i pozbawiony zostafi perspektywy jej opieki na przysz%o§é. Obecnie korzysta z pomocy corck, ale sa to osoby miodc, ktore maja Wiasne problcmy i Zycie osobiste i nie zaangazuja sic; W opiekq nad powodem W takim stopniu, jak czynfla to Zona. Po émierci Zony jedynym irodlem utrzymania powoda pozostaia jego renta pobierana z KRUS, 2. ktorej ponadto spiaca zaciagniota przez Zono pozyczkq na utworzcnie domu samo omocv. 81minzré ion bvlra dla owoda silnvm Wstrzase111 sychioznyln, zW%aszc2a p J J 1 ze 2a_jmoWa%a ona Wiodaca rolgr W prowadzeniu domu przejmujag: ha sicbic Wigkszosié --- STRONA 4 --- 3 obowiazkow Wynikajacych z codziennego Zycia, co spowodowane byto W giownej mierze stanem zdrowia powoda. Sad Rejonowy stwierclzit, ii uwzgiedniajac znaczne pogorszenie sytuacji Zyciowej powoda po smierci Zony zarowno W sferze lnatorialmj, jak i osobistej zasadnyIn jest uwzglednienie powodztwa o odszkodowanie W calosoi. Takie Zadanie odsetek zashzguje na uwzglednienie, bowiem powod domagal sie Wyphlty odszkodowania 2 art. 446 § 3 k.c. juz W dniu 22 stycznia 2008 r.(zg1oszenie szkody). Stosownie do tresci art. 817 § 1 i 2 k.c., jezeli nie umowiono sie inaczej, zaklad ubezpieczefi obowiazany jest speinié éwiadczenie W terminie 30 dni liczac od daty otrzymania zawiadomienia o W3/padku, a gdyby Wyjasnienie W powyzszym terrninie okolicznosci koniccznych do ustalenia odpowiedzialnosci zaldadu ubezpieczefa albo Wysokoéci éwiadczcnia okazaio sie niemozliwe, éwiadczenie powinno bye spelnione W ciagu i4 dni od dnia, W ktozym p1zy zachowaniu nalezytej starannoéci wyjaénienie tych okolicznoéci bylo mozliwe. l Nadto Sad Rejonowy Wskazai, Ze uzasadnione jest takie Zadanie dotyczace zasadzenia na rzecz powoda zadosléuczynienia na podstawie art. 448 k.c., zwazywszy na stanowisku Sadu Apelacyjnego W Gdafisku Wyrazone W Wyroku 2 14 grudnia 2007 i‘.. sygn. akt I ACa. 113"/707 (POSAG 200811/50), zgodnie z ktorym spowodowanie slmierci osoby bliskiej — meza i ojca przez osobe trzecia stanowi naruszenie dobta osobistego najbliiszych ezionkow rodziny zmariego — Zony i dzieci, W postaci prawa do Zycia W zwiazku mahefiskim, posiadania ojca, Zyoia W peinej rodzinie, W ktérej ma; matki jest ojcem jej dzieci. W ocooie Sadu I instancji émieré Zony byla i jest do chwiii obecnej dla powoda dotkliwym ciosem, tym bardziej, Ze Wraz z Zona byii zgodnym maizefistwem, W ktorym Zona Wspierala mqia i dawata mu poozucie bezpieczefistwa na przyszloéé. W tej sytuaeji. Sad Rejonowy na podstawie art. 448 14.0. W zw. 2 art. 24 §1 k.c. uwzglednit zadanie o zadoééuczynienie, do kwoty 15 000 Ztotych, Z odsetkami od dnia doreczenia odpowiedzi na pozew, z ktorej to pozwany dowiedzied sic; o zgloszonym przez powoda Zadaniu. W pozostalym zakresie Sad I instancji oddalii powédztwo W zakresie dotyczacym zadoééaczynienia 2 uwagi na ogolna sytuacje Zyciowa powoda, jak rovmiez przyznane na j ego rzecz odszkodowanie z art’. 446 §3 k.c. Ponadto Sad Rejonowy nakazai pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Paxistwa optatg sadowa od po?.Wu stosownie do zasadzonego roszczenia na podstawie art. 98§1 k.p.c. W zw. 2 art. 113' ust. 1 ustawy 2 dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych W sprawach cywilnych (Dz.U. N1" 167, poz. 1398), od uiszczenia ktorej powod zostak W calosci zwolniony.  --- STRONA 5 --- 4 W apelacji od powyzszego wyroku pozwany  3 T Umpotka Akeyjna W Vv zarzucila naruszenie prawa materialnego poprzez ‘ohgdne przyjecie, ze zebrany W sprawie materiat dowodowy Wyczerpttje znamiona art. 446 § 3 k.c. oraz art. 448 kc. i pozwala na zasadzenie na rzecz powoda odszkodowania i zadoséuczynienia z mocy W./Wym. przepisow kodeksu cywilnego. W oparciu o ten zarzut skarzacy Wniosi o zmiane zaskarzonego Wyroku poprzez oddalenie powodztwa W caIoéci i zasadzenie od pozswanego na rzecz powoda kosztow procesu za dwie instancje eWe11tualnie o uchylenie W)/roku Sada I instancji i przekazanie sprawy temu Sadowi do ponownego rozpoznania 2 ozzeczeniem o kosztach postepowania sadowego. Sad Okregowy zwaiyl, co nastepuje: Nie rnozna zgodzié sis; z zarzutem apelaeji, Ze Sad Rejonowy dopuscitsie namszenia art. 446§3 l<.c. Jak Wyjasnfl Sad Najwyzszy W wyroku z 30 Wrzeénia 2009 12, sygn. akt V CSK 250.109 (System Informacji Prawnej LEX nr 529732) przepis art. 446 § 3 k.e. stuzy moiliwoéci ozoéciowego clloéby zrokompensowania szczegolnej postaci uszezerbku, ktorym jest znaczne pogorszenie sytuacji Zyciowej (a nie naprawieniu klasyeznej szkody majatkowej), powstaiego W nastepstwie tragicznego zdarzenia, ktorym jest émieré najblizszego czIonka rodziny Wskutek uszkodzenia ciata lub Wywoiania rozstroju zdrowia. Dlatego sformutowanie W art. 446 § 3 k.c. o ,,znaozn}/m pogorszeniu sytuacji Zyciowej” nadaje odszkodowaniu z tego przepisu charakter szczegolny. Chodzi tu Wprawdzie o szkode o eharakterze majatkowym, jednak najczeéciej . scisie powiazana i przeplatajaca sie 2 uszczerbkiem o charakterze niemajatkowym, a Wiec o szkode czesto trudna do uehwycenia i écistego matematycznie zmierzenia, ktora zazwyczaj Wywotuje émieré najblizszego cztonka rodziny. Jak Wynika z zebtanego W sprawie materiaiu dowodowego, osoba, ktora faktycznie organizowata Zycie rodzinne, zapewniala jego prawidlowe funkojonowanie, W tym rowniei prowadzenie gospoclarstwa rolnego i zapewnienie érodkow finansowych na Zycie dla siebie i powoda, byla jego zona E. Przy czym znaczenie ma tutaj faktyczsnie prowadzona dziatalnosé El T, a nie orzeczenie o stopniu niepetnosprawnosci, na ktore powoduje sie skarzacy. Bezspomym jest zatem W s'Wietle ustalefi Sadu I instancji, ktore Sad Odwolawczy aprobuje W oatosci, 2e sytuacja Zyciowa powoda ulegIa pogorszeniu W Wyniku émierci Zony. zarowno W sensie materialnym, jak isprawowanej nad nim opieki. Jednoczesnie pogorszenie sytuaoji ?'.ycioWej ma charakter majatkowoniemajatkowy i nie moze byé mierzone Wylaoznie Wielkoscia utraconego dochodu, aie rowniez brakiem opineki. ktora Zona zapewniata powodowi, koniecznoscia Wydzierzawienia gospodarstwa oraz konieczzfoécia korzystania --- STRONA 6 --- 5 opieki i pomocy corki, ktora ma swoja rodzine. Majac na uwadze powyzsze zasadzona na rzecz powoda kwota 20 000 zlotych jest adekwatna do pogorszeniasytuacji zyciowej powoda, zW1aszcza W kontekécie faktu, Ze smieré Zony spowodowala, '1‘se zostat on obciaaony koniecznoécia splaty kredytu zaciagnietego przez Zone na otwarcie osroclka samopomocy. Zupelnie niezrozumiatymi zas sq twierdzenia skarzacego dotyczace'o1<oIicznosci Wypadku, W ktorym dosz1o do smierci T jako pozostajace W ca11<oWitej sprzecznosci z trescia postanowienia o umorzeniu sledztwa z 22 lutego.2008 r. [k. 80] i nie poparte iadnymi dowodami, poza go1os1oWnymi twierdzeniami pozwanego. W tym za1<1'esie nalezy dodaé, Ze W trakcie slcdztwa prowadzonego W zwiazku z wypadkiem Z 18 Wrzesnia 2007 r. zosta1 poWo1any bieg1y 2 zakresu teclmiki samochodowej i ruchu drogowego, ktory stwierdzii, Ze bezposrednia przyczyna zaistniaiego zdarzenia drogowego bylo nieprawi:11oWe zachowanie sie kierujacego samochodem Peugeot A— I\/It ktory znajdujac sie W stanie nietrzeiwosci (1,4 promila alkoholu we krWi),na prostym odcinku drogi nie dostosowai predkosci jazdy do Warunkow drogowych, W Wyniku czego zjechat na lewy pas ruchu. Trafnie natomiast skariacy podnosi, 12 Sad Rejonowy dopuscit sie obrazy przcpisu art. 448 k.c. W swietle obowiazujacego obecnie stanu prawnego moZliwe jest zasadzenie na rzecz najblizszych czionkow rodziny zmafiego zadoséuczynienia za krzywde na podstawie art. 446 § 4 k.c.. Trzeba jednak zawaiyé, Ze przepis ten wszedl W Zycie 3 sierpnia 2008 r., a Wiec nie obowiazywai W dacie zdarzenia, stanowiacego podstawe faktyczna roszczenia W niniejszej sprawie. Zgodnie zas Z brzmieniem art. 446 kc obowiazujapym W dniu zaistnienia przedmiotowego Wypadku komunikacyjnego tj. W dniu 18 lipca 2007 r., nie byio prawnych moiliwosci dochodzenia przez osobe najblizsza zadoscuczynienia za krzywde Wynilda ze smierci poszkodowanego, gdyi tresé tego przepisu nic przeWidywa1a takiej sytuacji.. Z kolei przepis art. 448 kc stanowi ogolna podstawe dochodzenia zadoééuczynienia 2 tytulu naruszenia dobr osobistych, przy czym moie on bye stosowany wyiacznie, gdy brak jest przepisu Zex specialis regulujacego kwestie zadoééuczynienia z okreslonego typu zdarzefi [vide A. Olejniczak, Komentarz do an. 448 kodeksu cywilnego [W2] A. Kidyba (red), Kodeks cyWi1ny. Komentarz. Tom III. Zobowiazania  czesé ogolna, System Informacji prawnej LEX 2010]. Skoro zatem podstawe roszczefi osob najblizszych W przypadku smierci Iaoszkodowanego stanowi aft. 446 kc. nie jest mozliwym stosowanie art. 448 Iac. jako majacego charakter ogolny i odnoszacego sic; do odmiennych stanow faktycznych i prawn)/ch. Jednoczesnie Sad Odwotawczy, W niniejszym sk1adzie, nie podziela pogladu zaprezentowanego przez Sad Apelacyjny W Gdafisku [sygn. akt I ACE1.‘ 1137102}. z tresci --- STRONA 7 --- 6 ktorego powod W3/Wodzi istnienie roszczenia o zadoséuczynienie. Zaprezentowany W tymie orzeczeniu poglad jest odosobnionym, zas orzeczenia Sadow Apelacyjnych nie maja mocy Wiazacej W innych sprawach, nawet przy zblizonym stanie faktycznym. Bezspo1"n_\_rm jest, 2e katalog dobr osobistych zawarty W art. 23 k.c. ma charakter otwarty i moze byé rozsze1':»:a:1y, jednakze wyk1adnia tego przepisu nie moze zmierzaé do kreowania nowych roszczeri W oparciu o ogc">111a podstawe prawna zawarta W art. 448 kc. zwtaszcza W s}'tuacji istnienia podstawy szczcgolnej zawartej W art. 446 § 4 k.c. I Z tych Wzgledow Sad Okregowy na podstawie art. 386§1 kpc zmienii" zaskaraony Wyrok W ten sposob, ate uchyifl punkt 2 tego Wyroku i powodztwo zakresie dotyczacym zadania zasadzenia zadoscuczynienia ocldalfl. Dalej idace apelacja z mocy art. 385 kpc podlegala oddaleniu. I Majac na uWadze Wynik sprawy nalezalo tei dokonaé zmiany rozstrzygniecia Sadu I instancji o kosztach zastepstwa _ procesowego i zniesé je Wzajemnic miedzy stronami. .PoW312sze W}/nikato 2 czeéciowego tylko uwzglednienia Zadari powoda i oddalenia powodztwa W zakresie Zadania zasadzenia zadoséuczy11ienia(a1't. 100 kpc). Konsel<Wencja zn1iany Wyroku byta tea korekta rozstrz}»'gniecia (pkt. 4 \vyroku) o kosztach sadowych naleztnych od pozwanego na rzecz Skarbu Paristwa i ich obnizenie do kwoty 1000 z.1( art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadoWych W sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 16?’, poz. 1398)). O kosztach postepowania za instancje odWo1aWcza orzeczono na podstawie art. 100 .< kpc ' V 4 _..¢ . " P I 1::"'\. =‘ :' (I: I‘ _~ \ ~ 1 .,~ :1 . F ' .  j L ..sJ  LA 1 .4 1’ :1 ' 2 r3a<§:;sa .30.“  I    _ 11 " 2 ,' ,§"a ’>‘T&§'§1$E. ;;_ * 5‘ fiig §,;s*$li‘:1? _ _ iii’ I » , _ _... ~: 'v~ 4» ‘ 1 :1};;;g»;<;:_{r;}£‘|$& at {.?@;*'»*!».<5§ir Rir L \ 1 “.,'**7"\' L i.! “""' " Ex ‘,_. ,__\ . \" ..| _.;  I 1; '<i_1_»'~‘i.1v*;..»~'._,g,"*i.\_ if!) {"““LO§T 333"? C \