Wyrok I C 981/13 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 981/13 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSO Adam Maciński Protokolant : Ewelina Cekała po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa K. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Centralnemu Zarządowi Służby Więziennej o zapłatę I. powództwo oddala; II. nie obciąża powoda kosztami procesu; III. brakującymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa - Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Sygn. akt I C 981/13 UZASADNIENIE Powód K. M. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej Skarbu Państwa – Centralnego Zarządu Służby Więziennej kwoty 150.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód wskazał, że domaga się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, gdyż strona pozwana nie zapewniła mu należytych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W jednostkach penitencjarnych tj. w Zakładzie Karnym (...) we W. przebywał on od dnia 19 stycznia 2006r. do dnia 2 stycznia 2012r., a w Areszcie Śledczym w D. od dnia 2 stycznia 2012r. do dnia 29 marca 2012r. W jednostkach tych przebywał on zaś w celach przeludnionych, w których na jednego skazanego przypadała powierzchnia poniżej 3 m2. W celach panowały też niewłaściwe warunki sanitarno – bytowe. Brak było odpowiedniej wentylacji, oświetlenia i ogrzewania. W celach występowało też robactwo. Zarzucił ponadto brak zajęć kulturalno – oświatowych, brak właściwych warunków do utrzymania higieny osobistej ( brak ciepłej wody w celach, łaźnia raz w tygodniu ), niewłaściwą jakość oraz temperaturę wydawanych potraw oraz wydawanie tychże potraw z aluminiowych garnków wprost z podłogi. Wskazał także na niewydolny system opieki zdrowotnej panujący w tychże jednostkach, naruszanie prawa do przebywania w środowisku wolnym od dymu tytoniowego oraz na niewłaściwe funkcjonowanie kantyny ( zawyżanie cen towarów tam sprzedawanych ). --- STRONA 2 --- Powód podał dalej, iż powyższe warunki odbywania kary, a w szczególności panujące w celach przeludnienie naruszały zaś jego dobra osobiste - chociażby prawo do godności i prywatności, co winno tu skutkować odpowiedzialnością Skarbu Państwa w oparciu o art. 24 i 448 k.c. oraz postanowień Konstytucji RP ( m.in. art. 30 ). Działania te naruszały ponadto postanowienia ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Z tych też i względów wniósł jak powyżej. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Państwa – Centralny Zarząd Służby Więziennej wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności, podniosła zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powoda, a związanych z jego pobytem w Zakładzie Karnym (...) we W. przed dniem 16 maja 2010r. ( pozew został wniesiony w dniu 16 maja 2013r., a termin przedawnienia tego rodzaju roszczeń wynosi trzy lata ). Zarzuciła tutaj, że od dnia 6 grudnia 2009r. – a więc już przed cezurą czasową odnośnie przedawnienia – zjawisko przeludnienia w Zakładzie Karnym (...) we W. już nie istniało. Także i w Areszcie Śledczym w D. w roku 2012r. zjawisko przeludnienia w ogóle już nie występowało. Strona pozwana podniosła dalej, że powód w żaden sposób nie wykazał też domniemanej szkody, jej wysokości, czy też bezprawności działania strony pozwanej. Zarzuciła w szczególności, że nie jest prawdą jakoby w czasie pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. oraz Areszcie Śledczym w D. powód przebywał w niewłaściwych warunkach sanitarno – bytowych oraz by w tym czasie doznał z tego tytułu jakąkolwiek szkody. Warunki sanitarno – bytowe panując w tychże jednostkach penitencjarnych odpowiadały bowiem przepisom prawa, a w szczególności rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Powód miał także zapewniony należyty dostęp zajęć kulturalno – oświatowych i opieki medycznej. Zjawisko zawyżania cen artykułów w kantynie jest zaś zupełnie bezpodstawne, biorąc pod uwagę treść protokołów kontroli tychże cen. Z tych też i względów wniosła jak powyżej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. M. ma 28 lat. Powód przebywał w Areszcie Śledczym w D. w okresie od 3 stycznia 2012r. do 29 marca 2012r. W czasie pobytu w Areszcie Śledczym w D. powód przebywał w celach, w których na jednego osadzonego przypadało co najmniej 3 m 2 . W okresie tym w Areszcie Śledczym w D. nie występowało w ogóle zjawisko przeludnienia. (dowód : informacja o pobytach i orzeczeniach k. 78 – 81 wykaz cel i przeglądarka historii rozmieszczenia k. 82 – 85 zeznania świadka R. K. k. 200 – 201 ) Cele, w których przebywał powód w Areszcie Śledczym w D. były w odpowiednim stanie technicznym umożliwiającym ich użytkowanie. Były standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy : łóżko, stół, taboret – zgodnie rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Osadzonym wydawano do użytku sprzęt ( prześcieradła, ręczniki, koce ) w odpowiednim stanie higienicznym tj. wcześniej wyprany w pralni grupowej w ZK w S.. Za stan czystości w celi odpowiadają sami osadzeni. Co miesiąc wydawano im także środki do utrzymania czystości celi (pasta do podłogi, płyn do WC ). --- STRONA 3 --- Każdy z osadzonych otrzymywał także środki higieny ( mydło, papier toaletowy itp. ) w ilości i częstotliwości przewidzianej przywołanym powyżej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Każdy z osadzonych mógł również dokonać zakupu środków higieny i środków czystości w kantynie znajdującej się na terenie aresztu. Kąpiel Areszcie Śledczym w D., zgodnie z k.k.w. odbywa się raz w tygodniu. Łaźnie znajdują się w oddziałach mieszkalnych i są codziennie sprzątane. W każdej celi znajduje się też umywalka, do której dostarczana jest zimna woda przez całą dobę i ciepła woda, która jest dostępna przez godzinę po każdym posiłku. Wszystkie cele w Areszcie Śledczym w D. wyposażone są w sprawną instalację wentylacyjną, okresowo kontrolowaną przez Spółdzielnię Pracy Usług (...) z D.. W obiekcie tym funkcjonuje nowoczesna kotłownia gazowa, która zapewnia właściwą temperaturę we wszystkich pomieszczeniach na terenie całego aresztu. W okresie grzewczym 2011/2012 nie zanotowano przy tym przerw, czy też usterek w prawidłowym funkcjonowaniu kotłowni. Areszt Śledczy w D. ma podpisaną umowę w zakresie usług deratyzacji, dezynfekcji i dezynsekcji. Wszystkie usługi wykonywane są zgodnie ze wskazanymi w umowie terminami oraz w razie pilnej potrzeby na zgłoszenie telefoniczne. W dniu 22 marca 2012r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzili kontrolę Aresztu Śledczego w D. obejmującą swoim zakresem stan techniczny i sanitarny całego obiektu. Z przeprowadzonej kontroli wynika, ze stan sanitarno – techniczny obiektu nie budzi zastrzeżeń. ( dowód : protokół kontroli Spółdzielni Pracy (...) k. 88, protokół kontroli (...) z 22.03.2012r. k. 89 – 92, wyjaśnienia R. K. k. 86- 87, pismo Dyrektora AŚ w D. k. 115, . zeznania świadka R. K. k. 200 – 201 ) Oferta zajęć kulturalno – oświatowych dla osadzonych w Areszcie Śledczym w D. jest szeroka. Jest bowiem możliwość korzystania biblioteki, w której znajdują się aktualne kodeksy, są też świetlice. Osadzeni mogą ponadto korzystać z placu rekreacyjnego, a więc boiska do koszykówki oraz sprzętu do ćwiczeń fizycznych. W świetlicy jest też stół do ping – ponga, można wypożyczać gry planszowe. Osadzeni w AŚ w D. mają swobodny dostęp do opieki medycznej. Od poniedziałku do piątku jest dostępny lekarz internista, we wtorki stomatolog, a w czwartki chirurg. Dwie osoby zatrudnione są na stanowisku psychologa. Korzysta się też z konsultacji, prześwietleń rentgenowskich i gabinetu okulistycznego na zewnątrz jednostki. W Areszcie Śledczym przestrzega się by osoby, które nie palą wyrobów tytoniowych, nie przebywały z osobami palącymi – wedle złożonej w tym zakresie deklaracji. Powód nie zgłaszał skarg w tym przedmiocie. Racje żywnościowe wydawane przez administrację AŚ w D. były przygotowywane z zapewnieniem wymagań w zakresie dobowej kaloryczności oraz procentowej zawartości składników odżywczych, zdefiniowanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 02.09.2003r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 06.09.2010r. ws. gospodarki żywnościowej w jednostkach organizacyjnych SW. Posiłki dla osadzonych są wydawane bezpośrednio z termosów ustawionych na wózkach transportowych, które spełniają wymagania sanitarne oraz temperaturowe przewidziane dla dostarczanych potraw. Ceny artykułów spożywczych i przemysłowych oferowanych w kantynie znajdującej się AŚ w D. są zbliżone do cen tychże artykułów z okolicznych sklepów. I tak przykładowo, herbata ekspresowa (...) 25 szt. w kantynie kosztowała --- STRONA 4 --- 5,20 zł, w sklepie przy ul. (...) kosztowała 5,25 zł, a w sklepie przy ul. (...) – 5,90 zł. Z kolei napój gazowany (...)1 L. odpowiednio 4 zł, 3,99 zł i 4 zł. ( dowód : protokoły kontroli cen k. 103 - 104, pismo Dyrektora AŚ w D. k. 115, wyjaśnienia R. K. k. 86- 87, . zeznania świadka R. K. k. 200 – 201 ) Powód przebywał w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 19 stycznia 2006r. do 3 stycznia 2012r. oraz od 12 września 2012r. do chwili obecnej. W czasie pobytu powoda w Zakładzie Karnym (...) we W. – do grudnia 2009r. - w jednostce tej panowało przeludnienie. W okresie tym bywało, że powód przebywał w celach, w których na jednego osadzonego przypadało mniej aniżeli 3 m 2 . Powód przebywał np. w celi o powierzchni ok. 16 m 2 , w której było 8 – 10 osadzonych. Od grudnia 2009r. w Zakładzie Karnym (...) we W. nie występuje już zjawisko przeludnienia. Od tego też czasu powód przebywał w tejże jednostce penitencjarnej w celach, w których na jednego osadzonego przypadało co najmniej 3 m 2 . (dowód : informacja o pobytach i orzeczeniach k. 78 – 81 przeglądarka historii rozmieszczenia k. 82 – 85 zeznania świadka A. Ś. k. 324 przesłuchanie powoda k. 367 ) Cele, w których przebywał powód w Zakładzie Karnym (...) we W. były w odpowiednim stanie technicznym umożliwiającym ich użytkowanie. Były standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy : łóżko, stół, taboret – zgodnie rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Każdy osadzony otrzymywał komplet pościeli, koc, ręcznik w stanie suchym i czystym, po uprzednim wypraniu ich w pralni zakładowej. Za stan czystości w celi odpowiadają sami osadzeni. Co miesiąc osadzonym wydawano środki do utrzymania czystości celi (pasta, bądź emulsja do podłogi, płyn do WC). Czystość w celach kontrolowana jest przez pracowników SW, bądź przez pracowników służby zdrowia. Każdy z osadzonych otrzymuje także środki higieny ( mydło, papier toaletowy itp. ) w ilości i częstotliwości przewidzianej przywołanym powyżej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Ciepła kąpiel, zgodnie z k.k.w. odbywa się raz w tygodniu ( 5 – 7 minut ). W każdej celi znajduje się też umywalka, do której dostarczana jest zimna woda, a w pomieszczeniach wyremontowanych także i ciepła woda. System wentylacyjny w Zakładzie Karnym (...) we W. opiera się na systemie grawitacyjnym – do każdego pomieszczenia doprowadzone są przewody kominowe. Stan tych przewodów, ich szczelność i przepustowość są kontrolowane co najmniej raz w roku przez służby kominiarskie. Protokoły pokontrolne wykazywały zaś szczelność oraz odpowiednia przepustowość tychże przewodów. W każdej z cel znajduje się także okno z funkcja uchylenia. Wszystkie cele mieszkalne, kwalifikowane jako pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi miały zapewnione oświetlenie dzienne oraz oświetlenie światłem sztucznym odpowiadającym potrzebom użytkowym ( w tym umożliwiającym czytanie i wykonywanie pracy ). Wszystkie pawilony penitencjarne Zakładu Karnego (...) we W. są wyposażone w instalację grzewczą. Ciepło dostarczane jest centralnie, z sieci miejskiej. W sezonie grzewczym starowanie dopływem czynnika grzewczego --- STRONA 5 --- odpowiada zmianom zewnętrznych warunków klimatycznych. Instalację odpowietrza się w miarę potrzeb. Utrzymywano temperaturę powietrza wewnętrznego odpowiednią do przeznaczenia pomieszczeń. Zakład Karny (...) we W. ma podpisaną umowę w zakresie usług deratyzacji, dezynfekcji i dezynsekcji. Wszystkie usługi wykonywane są zgodnie ze wskazanymi w umowie terminami oraz w razie potrzeby. Oferta zajęć kulturalno – oświatowych dla osadzonych w Zakładzie Karnym (...) we W. jest szeroka. Jest bowiem możliwość korzystania biblioteki centralnej oraz trzech filii bibliotecznych znajdujących się w pawilonach mieszkalnych. W ramach działalności KO prowadzi się podstawową działalność radiowęzła – transmisję i retransmisję programów radiowych i telewizyjnych, komunikaty oraz audycje własne. Organizowane są też rozgrywki sportowe np. turniej tenisa stołowego, piłki siatkowej, szachów. Przeprowadzane są też liczne konkursy historyczne i literackie. Odbywają się też spotkania ze znanymi sportowcami, naukowcami, koncerty zespołów muzycznych, czy pokazy spektakli teatralnych. Wydawany jest ponadto miesięcznik (...), który służy m.in. upowszechnianiu kultury wśród osadzonych. ( dowód : sprawozdanie z pracy działu penitencjarnego k. 96 - 98, informacja na temat organizacji pracy penitencjarnej k. 99 – 100, wyjaśnienia A. Ś. k. 93 – 95, zeznania świadka A. Ś. k. 324 ) Na terenie Zakładu Karnego (...) we W. funkcjonuje szpital. Stąd też osadzeni mają całodobowy dostęp do opieki medycznej. W szpitalu znajduje się oddział chirurgii, interny oraz oddział wewnętrzny. Na terenie jednostki jest również zapewniony dostęp do opieki ambulatoryjnej w określonym cyklu zgłoszeń – oddziałowemu, bądź wychowawcy. W Zakładzie Karnym (...) we W. przestrzega się by osoby, które nie palą wyrobów tytoniowych, nie przebywały z osobami palącymi – wedle złożonej w tym zakresie deklaracji. Powód nie zgłaszał skarg w tym przedmiocie. Racje żywnościowe wydawane przez administrację ZK (...) we W. były przygotowywane z zapewnieniem wymagań w zakresie dobowej kaloryczności oraz procentowej zawartości składników odżywczych, zdefiniowanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 02.09.2003r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz zgodnie z zarządzeniem Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 06.09.2010r. ws. gospodarki żywnościowej w jednostkach organizacyjnych SW. Posiłki dla osadzonych są wydawane bezpośrednio z termosów ustawionych na wózkach transportowych, które spełniają wymagania sanitarne oraz temperaturowe przewidziane dla dostarczanych potraw. Ceny artykułów spożywczych i przemysłowych oferowanych w kantynie znajdującej się w pawilonie (...) w ZK nr we W. są zbliżone do cen tychże artykułów z okolicznych sklepów. I tak przykładowo, ciastka delicje w kantynie kosztowały 4 zł, w sklepie (...) przy ul. (...) kosztowały 3,99 zł. Z kolei pasta do zębów (...) w kantynie kosztowała 5,99 zł, a w pobliskim sklepie 7 zł. Także i ceny artykułów spożywczych i przemysłowych oferowanych w kantynie znajdującej się w pawilonie (...)są zbliżone do cen tychże artykułów z kiosku znajdującego się w sali widzeń Zakładu Karnego (...). I tak przykładowo, (...) w kantynie kosztował 1,4 zł, a w sklepie w sali widzeń 1.3 zł. Z kolei kisiel (...) g w kantynie kosztował 1,2 zł i tyle samo kosztował też w kiosku znajdującym się w sali widzeń. ( dowód : zestawienie cen towarów k. 109 - 112, porównywanie cen towarów k. 113 – 114, --- STRONA 6 --- pismo (...) z 26.11.2012r. k. 105 - 107, . notatka służbowa k. 108, wyjaśnienia A. Ś. k. 93 – 95, zeznania świadka A. Ś. k. 324 ) Powód pozew złożył w dniu 15 maja 2013r. (dowód : koperta k. 23 ) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód wywodził tu swoje roszczenia z faktu naruszenia przez stronę pozwaną jego prawa do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych i humanitarnych warunkach, w szczególności przez osadzenie go w przeludnionych celach. W myśl art. 417 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Powołany przepis określa podmiot odpowiedzialny za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (w niniejszej sprawie – Skarb Państwa) oraz podstawę jego odpowiedzialności (naruszenie prawa). Szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają natomiast przepisy art. 23 – 24 i 448 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może, na zasadach przewidzianych w kodeksie, żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 zd. 3 k.c.). W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (art. 448 k.c.). Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy zauważyć, że przeludnienie panujące w Zakładzie Karnym (...) we W. w latach 2006 - 2009 jest faktem znanym Sądowi tu z urzędu. Nawet zatem przyjmując, że stan osobowy w tejże jednostce penitencjarnej ulegał zmianom wskutek przyjęć, zwolnień i przeniesień, to wypada dać tu wiarę twierdzeniu powoda, że przez część, bądź też większość pobytu w tejże jednostce w okresie styczeń 2006r. – grudzień 2009r. był on osadzony w celach przeludnionych, tj. takich, w których powierzchnia przypadająca na skazanego wynosiła mniej niż 3 m kw. (por. art. 110 § 2 k.k.w.). W realiach niniejszej sprawy należało zatem uznać, że umieszczenie powoda w zbyt ciasnej celi naruszało jego dobra osobiste – przede wszystkim jego godność oraz prawo do intymności. Nie sposób bowiem nie dostrzec, że długotrwałe przebywanie w przeludnionej celi, połączone z takimi niedogodnościami, jak np. konieczność spożywania posiłków na łóżku, długotrwałe oczekiwanie na możliwość skorzystania ze wspólnej toalety, czy też brak możliwości wykonywania swobodniejszych ruchów, stanowi nadmierną dolegliwość i narusza godność powoda oraz jego prawo do intymności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów SN z dnia 18 października 2011 r. (III CZP 25/11). --- STRONA 7 --- Ustalenie, że umieszczenie powoda w przeludnionych celach w tymże okresie mogło stanowić naruszenie jego godności i prawa do prywatności, nie oznacza jednakże konieczności uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia. Należy bowiem zauważyć, że przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych stanowi uprawnienie sądu, nie zaś obowiązek. Wynika to bowiem z redakcji art. 448 k.c., który stanowi, że sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Stosując ten przepis, sąd bierze z kolei pod uwagę rozmiar i charakter doznanej przez poszkodowanego krzywdy, okoliczności jej powstania, a nade wszystko rodzaj i stopień winy naruszyciela (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53). Orzekając o zadośćuczynieniu za krzywdę doznaną w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności, sąd musi zachować zaś szczególną ostrożność, gdyż pozbawienie wolności w założeniu stanowi dolegliwość dla osoby skazanej i wiąże się z drastycznym ograniczeniem jej praw. Teza ta znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, według którego cierpienie i upokorzenie związane z odbywaniem kary więzienia tylko wówczas stanowią naruszenie art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdy przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że naruszenie dóbr osobistych powoda, jakkolwiek bezprawne, nie zostało tu przez stronę pozwaną zawinione. Przeludnienie panujące w tymże okresie w zakładach karnych ( aresztach śledczych ) stanowiło bowiem efekt długoletniego niedoinwestowania zakładów karnych, przy jednoczesnym wzroście przestępczości i wynikającym stąd zaostrzeniu polityki karnej państwa. Jest okolicznością niesporną, że dyrektorzy zakładów karnych (aresztów śledczych) nie mogli wówczas odmawiać przyjęcia osób, co do których wydany został sądowy nakaz umieszczenia ich w jednostce penitencjarnej, jedynie z powodu przeludnienia tych jednostek. W ramach posiadanych możliwości finansowych i lokalowych administracje jednostek penitencjarnych czyniły zaś wysiłki, aby poprawić warunki odbywania kary pozbawienia wolności. W żadnym zaś razie nie zostało wykazane, aby niedogodności związane z odbywaniem przez powoda kary stanowiły następstwo celowej dyskryminacji powoda przez funkcjonariuszy służby więziennej, czy też działania dyrektora zakładu karnego wymierzonego przeciw osadzonym w ogólności. Przede wszystkim wskazać tu trzeba, iż roszczenie powoda dotyczące naruszenia jego dóbr osobistych związanych z umieszczeniem go w zbyt ciasnych celach w trakcie jego pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od stycznia 2006r. do grudnia 2009r. było tu przedawnione. Od chwili, w której powód jako poszkodowany dowiedział się o tej szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia do dnia złożenia pozwu (15 maja 2013r.) upłynął już bowiem okres trzech lat (art. 442 1 § 1 zd. 1 k.c.). Stąd też i podniesiony w tymże zakresie przez stronę pozwaną zarzut należało uznać tu za zasadny. Jak wynika zaś ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - informacji o pobytach i orzeczeniach, wydruku przeglądarki historii rozmieszczeń, zeznań świadka A. Ś. oraz z przesłuchania samego powoda - od grudnia 2009r. w Zakładzie Karnym (...) we W. nie występowało już zjawisko przeludnienia. Od tego też czasu powód przebywał w tejże jednostce penitencjarnej w celach, w których na jednego osadzonego przypadało co najmniej 3 m 2 . Także i w czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w D. ( 3 stycznia 2012r. – 29 marca 2012r. ) zjawisko przeludnienia w ogóle nie występowało w tej jednostce penitencjarnej ( por. tu informację o pobytach i orzeczeniach, wydruk wykazu cel, wydruk przeglądarki historii rozmieszczenia, zeznania świadka R. K. ). Poza powyższą kwestią przeludnienia, powód nie udowodnił zaś, aby w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności administracje pozwanych jednostek penitencjarnych naruszyły jakieś inne jego prawa. W trakcie postępowania powód nie wykazał bowiem, że warunki w jakich przyszło mu odbywać karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w D. oraz w Zakładzie Karnym (...) we W. nie odpowiadały wymogom przewidzianym w tym zakresie przez przepisy prawa, a w szczególności przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. --- STRONA 8 --- Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zaś, iż podstawowe prawa powoda jako osadzonego w były w tychże jednostkach penitencjarnych respektowane. Cele, w których przebywał powód były bowiem w odpowiednim stanie technicznym umożliwiającym ich użytkowanie. Były standardowo wyposażone w sprzęt kwaterunkowy – zgodnie z przywołanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. Każdy z osadzonych otrzymywał także środki higieny ( mydło, papier toaletowy itp. ) oraz środki do utrzymania czystości celi ( pasta do podłogi, płyn do WC ) w ilości i częstotliwości przewidzianej przywołanym rozporządzeniem. W sposób właściwy w obu jednostkach penitencjarnych funkcjonowała też instalacja wentylacyjna i grzewcza. Należyte też było oświetlenie pomieszczeń mieszkalnych, w których przebywali osadzeni. Stan techniczny tych instalacji podlegał zaś okresowym kontrolą, które nie stwierdziły w tym zakresie jakichkolwiek uchybień. Przestrzegano przy tym zasady, by osoby, które nie palą wyrobów tytoniowych, nie przebywały z osobami palącymi – wedle złożonej wcześniej w tym zakresie deklaracji. Także i dostęp do opieki medycznej był w obu jednostkach zapewniony. Na terenie Zakładu Karnego (...) we W. funkcjonuje bowiem szpital. Stąd też osadzeni mają całodobowy dostęp do opieki medycznej. Z kolei w Areszcie Śledczym w D. od poniedziałku do piątku jest dostępny lekarz internista, we wtorki stomatolog, a w czwartki chirurg. Korzysta się też z konsultacji, prześwietleń rentgenowskich i gabinetu okulistycznego na zewnątrz jednostki. Także i oferta zajęć kulturalno – oświatowych dla osadzonych w obu jednostkach penitencjarnych jest szeroka. Jest bowiem możliwość korzystania z biblioteki, działa radiowęzeł transmitujący programy radiowe oraz audycje własne. Organizowane są też rozgrywki sportowe, konkursy historyczne i literackie. Odbywają się też spotkania ze znanymi sportowcami, naukowcami, koncerty zespołów muzycznych, czy pokazy spektakli teatralnych. Racje żywnościowe wydawane przez administrację obu jednostek są zaś przygotowywane z zapewnieniem wymagań w zakresie dobowej kaloryczności oraz procentowej zawartości składników odżywczych, zdefiniowanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 02.09.2003r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych. Posiłki dla osadzonych są z kolei wydawane bezpośrednio z termosów ustawionych na wózkach transportowych, które spełniają przy tym wymagania sanitarne oraz temperaturowe przewidziane dla dostarczanych potraw. Ostatecznie, wbrew twierdzeniom powoda, w obu jednostkach nie istnieje tez zjawisko zawyżania cen artykułów spożywczo – przemysłowych w kantynach, o czym świadczy wprost treść protokołów pokontrolnych tychże cen. Przyjąć zatem ostatecznie należało, że warunki w jakich powód odbywał karę w przywołanych jednostkach penitencjarnych, odpowiadały ówczesnym możliwościom finansowym Państwa i nie różniły się od warunków innych osadzonych, nie miały zatem charakteru jakiejkolwiek dyskryminacji. Mając zatem powyższe na względzie, Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzekając o kosztach procesu ( pkt. II wyroku ), Sąd zastosował tu przepis art. 102 k.p.c. i nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej. Sąd miał przy tym na względzie, że z uwagi na sytuację majątkową i życiową powoda, nie jest on w stanie uzyskać środków niezbędnych na pokrycie tych kosztów.