Postanowienie I C 980/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2017 r. Sąd Okręgowy we Wro

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 980/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Izabela Cieślińska Protokolant Monika Besz - Radzichowska po rozpoznaniu na rozprawie 29 września 2017 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa T. W. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Śledczego we W., Dyrektora Aresztu Śledczego w G., Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W., Dyrektora Zakładu Karnego w W. i Dyrektora Zakładu Karnego w B. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 100 zł tytułem kosztów postępowania; III. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adw. R. S. kwotę 7.200 zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt I C 980/13 UZASADNIENIE Po sprecyzowaniu żądania powód T. W. pozwem z dnia 5 lipca 2013r. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego we W., Aresztu Śledczego w G., Zakładu Karnego (...) we W., Zakładu Karnego w W., Zakładu Karnego w B. kwoty 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 czerwca 2001 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz kwoty po 2.500 zł miesięcznie tytułem renty wraz kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu swojego roszczenia powód podał, że przebywał w pozwanych jednostkach penitencjarnych od 20 czerwca 2001 r. do dnia 22 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu dwukrotnie udzielał mu przerw w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Stan zdrowia powoda w 2001 r. w początkowym okresie odbywania kary był dobry, pozwany skarżył się jedynie na dolegliwości kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego, które były następstwem wypadku komunikacyjnego w 1986 r. Powód zgłaszał te dolegliwości podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. a następnie Areszcie Śledczym w G., jednak nie był kierowany do specjalistów, podawano mu jedynie leki uśmierzające ból, które były nieskuteczne. Podczas pobytu w Areszcie Śledczym w G. leczenie neurologiczne było wielokrotnie przerywane przed ukończeniem w związku z koniecznością stawiennictwa na rozprawie bądź w związku z koniecznością transportu do innej jednostki penitencjarnej. Powód --- STRONA 2 --- w związku z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa przeszedł trzy serie zabiegów rehabilitacyjnych. W lipcu 2009 r. u powoda stwierdzono priapizm i w związku z tym przeprowadzono u niego w trybie pilnym operację. Odbywając karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym we W. i Zakładzie Karnym w W. powód wielokrotnie skarżył się na problemy ze wzrokiem, z odprostowaniem palców dłoni, duszności i bóle w piersiach. Pozwane jednostki dawkowały powodowi tylko środki przeciwbólowe. Powód dwunastokrotnie starał się uzyskać przerwę w wykonywaniu kary ze względów zdrowotnych, chcąc leczyć się w warunkach wolnościowych, jednak wnioski powoda nie były uwzględniane. Powód każdorazowo wnosił zażalenia do Sądu Apelacyjnego, lecz bezskutecznie. Pierwsza przerwa w wykonywaniu kary została mu udzielona dopiero postanowieniem z dnia 20 lipca 2012 r. W czasie przerwy powód konsultował swoje dolegliwości u wielu lekarzy, otrzymał skierowanie do szpitala na oddział laryngologiczny z powodu skrzywienia przegrody nosowej. Ponadto u powoda stwierdzono przykurcz rozcięgna dłoniowego, z tej przyczyny skierowano powoda do szpitala. W dniu 15 października 2012 r. powód zgłosił się do Kliniki (...) we W. na zaplanowaną operację dyskopatii lędźwiowej. W trakcie pobytu w szpitalu u powoda wykryto jaskrę i chorobę wieńcową. Z uwagi na przeciwwskazania kardiologiczne nie doszło do operacji dyskopatii kręgosłupa lędźwiowego, wydano powodowi skierowanie do oddziału kardiologicznego celem wykonania dalszych badań w szczególności koronarografii. W oparciu o przeprowadzone badania ustalono, że u powoda występują zaawansowane zmiany miażdżycowe. Powód został zakwalifikowany w trybie przyspieszonym do leczenia kardiochirurgicznego polegającego na rewaskularyzacji mięśnia sercowego. Ponadto u powoda rozpoznano na podstawie zgromadzonej dokumentacji chorobę niedokrwienną serca 2-naczyniową, dławicę piersiową niestabilną, niedomykalność mitralną małego stopnia, cukrzycę t2, padaczkę pourazową, jaskrę i nikotyzm. Powód został zdyskwalifikowany od leczenia szpitalnego i przekazany do oddziału kardiologicznego celem leczenia inwazyjnego. Powód konsultowany był również przez lekarza specjalistę zajmującego się leczeniem nerwic. W wyniku przeprowadzonego badania u powoda lekarz psychiatra rozpoznał organiczne zaburzenia lękowe. Konsultacja (...) pozwoliła stwierdzić, że jaskra u powoda utrzymuje się i nie ustępuje. Po powrocie z przerwy w wykonywaniu kary do Aresztu Śledczego we W. stan zdrowia powoda uległ pogorszeniu. W warunkach wolnościowych powód stosował leczenie farmakologiczne, które dawało oczekiwane efekty. Natomiast pogarszający się stan zdrowia uzasadnił kolejny wniosek o udzielenie przerwy w odbywaniu kary. Z powodu dolegliwości w klatce piersiowej w dniu 25 lipca 2013 r. powoda konsultowano w poradni kardiologicznej. Powód zgłosił lekarzowi w Areszcie Śledczym, że otrzymuje głównie leki przeciwbólowe i nie dostaje leków zaordynowanych przez kardiologa. Powód twierdzi również, że w trakcie nasilonych duszności podawano mu leki zamienne, które nie były skuteczne. W związku ze stwierdzonymi u powoda schorzeniami Sąd Okręgowy we Wrocławiu udzielił powodowi przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. W ocenie powoda, zgłaszał on wielokrotnie pozwanym swoje dolegliwości tj. nasilające się duszności, napady epilepsji, bóle w klatce piersiowej i problemy ze wzrokiem, jednak jego uwagi były bagatelizowane przez pozwanych. W ocenie powoda nie wykryto u niego chorób na wczesnym etapie rozwoju choroby, mimo że objawy takie zgłaszał. Powód o swoich chorobach dowiedział się dopiero podczas pierwszej przerwy w odbywaniu kary. Obecnie powód na skutek dolegliwości z sercem nie może zostać zakwalifikowany do operacji dyskopatii lędźwiowej, na skutek czego dodatkowo cierpi. Zdaniem powoda, wcześniejsze wykrycie chorób mogło zapobiec ich rozwojowi, a nawet je w zupełności wyleczyć. W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego we W., Dyrektora Aresztu Śledczego w G., Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W., Dyrektora Zakładu Karnego w W. i Dyrektora Zakładu Karnego w B. zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda dotyczących osadzenia w Areszcie Śledczym we W., Areszcie Śledczym w G., Zakładzie Karnym (...) we W. i Zakładzie Karnym w W. w zakresie w jakim roszczenia te dotyczą okresu poprzedzającego okres 3 lat przed wniesieniem pozwu, to jest roszczeń za okres od 20 czerwca 2001 r. do 5 lipca 2010 r. Strona pozwana wskazała, że twierdzenia powoda o niewłaściwej opiece medycznej są nieudowodnione, a zapewniania powodowi opieka medyczna była odpowiednia i zgodna ze sztuką lekarską. Pozwany nie miał żadnego wpływu na powstanie lub rozwój chorób opisywanych przez powoda. Nadto dokumentacja załączona do pozwu wskazuje, że powodowi udzielano niezbędnego leczenia. --- STRONA 3 --- Obok podstawowych świadczeń medycznych tj. konsultacji lekarskich, hospitalizacji, ordynowania leków zgodnie ze sztuką lekarską, powód był objęty także leczeniem specjalistycznym poza zakładem karnym, korzystając w tym celu z przerw w wykonywaniu kary. Strona pozwana zwróciła również uwagę, że jednostki penitencjarne nie ponoszą odpowiedzialności za udzielanie powodowi przerw w karze. Nadto strona pozwana wskazała, że większość dolegliwości zdrowotnych występujących u powoda jest konsekwencją wypadku komunikacyjnego, w którym uczestniczył w 1986 r., doznając urazu głowy i kręgosłupa. Od tego czasu powód cierpi na przewlekłe bóle kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym oraz padaczkę pourazową. Strona pozwana opisała również szczegółowo przebieg leczenia powoda, w szczególności leczenie na Oddziale (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Aresztu Śledczego w G., pobyt w na Oddziale (...) (...) Szpitala (...) we W.. W celu umożliwienia prawidłowego leczenia powodowi udzielane były przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Reasumując strona pozwana podniosła, iż powód nie wykazał zarówno okoliczności bezprawności działania pozwanego, związku przyczynowego oraz szkody tym samym brak jest podstaw do uznania iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych oraz, że powód doznał w związku z tym krzywdy. Pozwana zakwestionowała również wysokość dochodzonego zadośćuczynienia jak i zasadność renty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny . W okresach od 20 czerwca 2001 r. do 17.03.2003 r., od 31.03.2003r. do 22.04.2003 r. , od 10.05.2003 r. do 14.08.2003 r. , od 22.08.2003 r. do 6.01.2004 r., od 23.01. 2004 r. do 12.08.2004 r., od 8.12.2004 r. do 27.10.2005 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym we W.. W okresach od 17.03.2003 – 31.03.2003 r., od 22.04.2003 r. do 10.05.2003 r., od 6.01.2004r. do 23.01.2004r., od 12.08.2004 r. do 08.12.2004 r., od 12.04.2006 r. do 31.08.2006 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w G.. W okresach od 14.08.2003 r. do 22.08.2003 r., od 13.06.2007 r. do 22.09.2009 r., od 23.09.2009 r. do 15.10.2009 r., od 30.09.2010 r. powód przebywał w Zakładzie Karnym (...) we W.. W okresach od 27.10.2005 r. do 05.04.2006 r. i od 31.08.2006 r. do 13.06.2007 r. powód był osadzony w Zakładzie Karnym w W.. W okresie od 05.04.2006 r. do 12.04.2006 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym w P., natomiast w okresach od 22.09.2009 r. do 23.09.2009 r. i od 15.10.2009 do 30.09.2010 powód osadzony był w Zakładzie Karnym w B.. Dowód : historia transportu k. 6 Powód ma obecnie 62 lata, obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w K., koniec odbywania kary przypada na dzień 1 grudnia 2019 r. Powód popełnił przestępstwa opisane w art. 280 § 2 kk ( rozbój ), 157§ 2 kk ( przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu), 263 § 2 kk ( posiadanie broni palnej lub amunicji bez zezwolenia ), 278 kk i 279 kk ( kradzież i kradzież z włamaniem), 289 kk ( kradzież pojazdu), wszystkie opisane w kodeksie karnym, ustawie z dnia 6.06.1997 r.. W 1986 r. w warunkach wolnościowych, powód doznał urazu wskutek wypadku motocyklowego z wstrząśnieniem mózgu i urazem kręgosłupa, doznał również złamania nosa i żuchwy. Po wypadku stwierdzono u powoda padaczkę. Dowód: 1. Historia choroby z dnia 03.09.1986 r., k. 153-162 2. zaświadczenie lekarskie z dnia 21.02.2013 r. k. 7 3. --- STRONA 4 --- opinia biegłego sądowego le. med. S. G. – k. 1075-1076, 4. przesłuchanie powoda - zapis rozprawy z dnia 5 maja 2014 r. (00:02-00:17) Od czasu tego wypadku w 1986 r. powód cierpiał na dolegliwości bólowe głowy, karku i kręgosłupa okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Stwierdzono również ze zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego. Po przyjęciu powoda do Aresztu Śledczego we W. powód został zbadany, zapoznany z problematyką zakażenia HIV i WZW. Przy przyjęciu obok opisanych dolegliwości bólowych powód podał, że nie nadużywał alkoholu, zaprzeczył stosowaniu narkotyków. Wobec zgłoszenia padaczki pourazowej, powód otrzymał lek przeciwpadaczkowy. W dniu 5 lipca 2001 r. był konsultowany neurologicznie. Otrzymał dalsze leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. W dniu 3.08.2001 r. wykonano rtg kręgosłupa szyjnego, badanie wykazało zmiany dyskopatyczne kręgów c-4 –c5 i c6-c7, zwężenie dysku c5-c6 oraz znaczne zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego. Powód ponownie był konsultowany neurologicznie 21 sierpnia 2001 r. , zalecono leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne, leczenie wprowadzono. W związku ze zgłaszanymi dolegliwościami bólowymi kręgosłupa, głowy drętwieniem rąk i bólem barków istniejących od czasu wypadku komunikacyjnego powód poddany został kolejnej konsultacji neurologicznej w dniu 11 października 2001 r. oraz 15 stycznia 2002 r. Lekarz neurolog stwierdził stan stabilny, zalecono leczenie farmakologiczne. U powoda było monitorowane ciśnienie krwi. W okresie, kiedy ciśnienie było zbyt wysokie – w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w B. włączono lek obniżający ciśnienie krwi C., który prawidłowo zadziałał, kontrolne pomiary zostały wykonane w dniu 11 stycznia 2010 r., 18 stycznia 2010 i 18 lutego 2010r., 17 kwietnia 2010 r., wskazania były prawidłowe. Przy kolejnym badaniu ( w dniu 16 czerwca 2010 r. ) stwierdzono podwyższone ciśnienie i zastosowano ponownie leki obniżające ciśnienie krwi, włączono również do leczenia lek przeciwcukrzycowy D.. Od dnia 1 czerwca 2010 r. rozpoczęto podawanie leku o działaniu przeciwdławicowym ( na chorobę niedokrwienną serca). W październiku 2011 r. wykonano kontrolne badanie ekg serca, które nie wykazało zmian niedokrwiennych serca. Powód wymuszał na lekarzach wydawanie mu leków przeciwbólowych, jednocześnie odczuwał skutki uboczne ich zażywania w postaci bóli żołądka. W 2002 r. podejmowane były próby odstawienia leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z powodu zgłaszanych dolegliwości żołądkowych. Powód był informowany o negatywnym wpływie silnego leku przeciwbólowego K.. Powód w sposób natarczywy i arogancki wymuszał na lekarzach by były mu nadal wydawane leki przeciwbólowe. W Zakładzie Karnym (...) we W. powodowi wydawany był lek przeciwbólowy – paracetamol ( w postaci leku A.), który nie drażni żołądka i nie wywołuje negatywnego wpływu na układ krążenia. W dniu 27 marca 2002 r. powód był konsultowany neurologicznie z powodu silnych nawracających od wielu lat bóli głowy. Leki bólowe zalecono stosować tylko doraźnie. Pierwsze bóle lędźwiowo – krzyżowe powód zgłosił w dniu 23 kwietnia 2002 r. W dniu 27 czerwca 2002 r. powód był badany przez laryngologa, który rozpoznał przewlekłe zapalenie gardła, wobec czego zalecono płukanie gardła. W związku ze zgłaszanymi dolegliwościami bólowymi głowy i kręgosłupa, nadużywania leków przeciwbólowych w dniu 7 listopada 2002 r. powód ponownie skierowany został do neurologa celem określenia wskazań do diagnostyki w warunkach oddziału neurologicznego. Po konsultacji neurologicznej, która odbyła się w dniu 14 listopada 2002 r. wystawiono powodowi skierowanie do Oddziału (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. . Do Oddziału (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. powód został przyjęty w dniu 17 marca 2003 r. Powód przebywał w szpitalu do 31 marca 2003 r. Rozpoznano u powoda padaczkę pourazową i radikulagię ( zapalenie korzonków nerwowych) kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego, które występują u niego od 1986 r., tj. od czasu wypadku komunikacyjnego. Powód opuścił szpital, ponieważ był doprowadzany do czynności procesowych, zalecono jednak kontynuowanie leczenia. --- STRONA 5 --- W trakcie kolejnego pobytu w Areszcie Śledczym we W. ustalono termin przyjęcia powoda do Oddziału (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. na 17 kwietnia 2003 r. Ponowna hospitalizacja miała ostatecznie miejsce w dniach od 22.04.- 10.04.2003 r. Rozpoznano wówczas padaczkę pourazową, wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa szyjnego w odcinku c4-c7 z wtórnymi zmianami, nasilonymi zmianami zwyrodnieniowymi trzonów kręgowych, zapalenie korzonków nerwowych kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego, dwupoziomową dyskopatię odc. L4- S1 z wtórnymi zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa. Powód już przed aresztowaniem miał napady padaczki z utratami nieprzytomności i mimowolnym oddawaniem moczu i drgawkami. Powód w trakcie pobytu w oddziale miał wykonane badanie rtg kręgosłupa, badanie EEG, TK głowy. W tym czasie nie rozpoznano u powoda cukrzycy, nie stwierdzono zmian o charakterze niedokrwiennych. Powód opuścił placówkę szpitalną z zaleceniem regularnego, stałego stosowania leków przeciwpadaczkowych, dolnego łóżka, okresowego – warunkowego stosowania leku K.. W dniu 8 sierpnia 2003r. powód symulował atak padaczki lub zatrucie lekami wobec czego przekazany został na Oddział (...) Szpitala Zakładu Karnego (...) we W.. Ponowna hospitalizacja w Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. miała miejsce w okresie od 6 – 21.01.2004 r. Powód wypisany został ze szpitala w związku z koniecznością udziału w czynnościach procesowych, w badaniach nie było cech cukrzycy. Kolejny pobyt w szpitalu miał miejsce w okresie od 14 do 20.04.2004 r. na Oddziale (...) Szpitala Zakładu Karnego (...) we W. z powodu zasłabnięcia w czasie czynności procesowych. Poza bólami kręgosłupa rozpoznano u powoda zaburzoną osobowość. Powód odmawiał wstawania z łóżka podczas pobytu. W dniu 10 czerwca 2004 r. podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. przeprowadzono u powoda badania biochemiczne krwi. Ponowna hospitalizacja w Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. miała miejsce w okresie od 12.08.2004 r. – 7 .12.2004 r. Nie ukończono diagnostyki, ponieważ powód przetransportowany został do czynności procesowych. Powód został przez lekarza zakwalifikowany do leczenia operacyjnego w postaci dyskoidektomii (...) lewostronnej. W badaniach nie było cech cukrzycy. Z powodu braku współpracy powoda nie wykonano badania gastroskopowego. W okresie od 7.07. – 29.08.2006 r. powód ponownie przebywał w Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G.. W rozpoznaniu stwierdzono zmiany zwyrodnieniowo – wytwórcze kręgosłupa odcinka lędźwiowo – krzyżowego, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego. W badaniach nie było cech cukrzycy. Przebywając w Areszcie Śledczym w G. powód w dniu 6.11. 2006 r. odmówił ponownej hospitalizacji. Własnoręcznie odmówił pobytu w szpitali ( 22.11.2006 r.) Dowód: 1. Wynik badania radiologicznego z dnia 08.05.2001 r., k. 132 2. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 31.03.2003 r., k. 32 3. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 10.05.2003 r., k. 31 4. Karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 21.01.2004 r., k. 30 5. --- STRONA 6 --- karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 07.12.2004 r. , k. 81 6. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 29.08.2006 r. , k. 28 7. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 27.05.2009 r., k. 110 8. karta informacyjna leczenia szpitalnego – Oddział (...) z dnia 26.09.2009 r., k. 122 9. badanie MR odcinka szyjnego kręgosłupa z dnia 24.05.2010 r., k. 120 10. badanie MR odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z dnia 11.05.2010 r., k. 121 11. badanie MR odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z dnia 04.11.2011 r., k. 127 W czerwcu 2001 r. powód zgłosił problemy ze wzrokiem, wynikające z tego, że stłukł okulary. Wobec powyższego powoda skierowano do okulisty, okulista wydał receptę na okulary, stwierdzono wadę wzroku. Ponownie badany był przez okulistę w dniach 29.08.2001 r. i 15.05.2002r. W dniu 9 kwietnia 2003 r. wypisano ponownie powodowi receptę na okulary. W dniu 5 lutego 2004r. powód otrzymał okulary. Kolejne okulary powód otrzymał w dniu 31 marca 2011 r. W trakcie pobytu powoda w październiku 2012 r. w Klinice (...) we W. był konsultowany okulistycznie. Dowód : pismo z dnia 23.12 .2013 r. k-13, karta informacyjna z dnia 15.10.2012 r. – k. 26-27. W dniu 25.09.2009 r. powód przeszedł operacyjny zabieg neurochirurgiczny. Dowód : opinia lekarza biegłego dla Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 28.04.2011 r., k. 164-165 Powód leczył się również psychiatrycznie, w tym z powodu organicznych zaburzeń osobowości, oraz kardiologicznie, neurologicznie, urologicznie, dermatologicznie i laryngologicznie. U powoda po wypadku występowały napadowe zaburzenia świadomości z drgawkami i bezwiednym oddawaniem moczu. Obok choroby kardiologicznej oraz kręgosłupa u powoda współwystępowały: padaczka pourazowa, cukrzyca insulinoniezależna, hyperlipidemia mieszana, jaskra, zaburzenia korzeni nerwów rdzeniowych szyjnych, nieokreślone choroby krążka międzykręgowego, przykurcz rozcięgna dłoniowego, przykurcz D., choroba urologiczna - priapizm niedokrwienny, dławica piersiowa wysiłkowa, spondyloza lędźwiowa, pourazowe skrzywienie przegrody nosa. W okresie od 19.07.-30.07.2009 r. powód był hospitalizowany w Oddziale (...) Szpitala Zakładu Karnego (...) we W. z powodu priapizmu niedokrwiennego – bolesnego wzwodu prącia- prawdopodobnie z powodu zmian w kręgosłupie w odcinku lędźwiowo –krzyżowym. Następnie powód w dniu 25.09.2009 r. był operowany w (...) Szpitalu (...), wykonano zabieg fenestracji prawostronnej (...) wraz z discektomią tej okolicy. Po operacji powód przebywał na Oddziale (...) Szpitala Zakładu Karnego (...) we W.. Następnie został przetransportowany do Zakładu Karnego w B., gdzie był dwukrotnie konsultowany neurologicznie w dniach 5.05.2010 r. i 28.05.2010 r. W dniu 24.05.2010 r. wykonano u powoda badanie rezonansem magnetycznym kręgosłupa. Ponownie był konsultowany przez neurochirurga w dniu 15 lipca 2010 r. Powodowi zalecono leczenie operacyjne kręgosłupa. Powód chciał być operowany we W., dwukrotnie odmówił odbycia rehabilitacji w Zakładzie Karnym ZOZ ZK (...) W. , tj. w dacie 4.11.2009 r. i 13.01.2010 r. --- STRONA 7 --- Powód w październiku 2009r. przebywał w Zakładzie Karnym w B. gdzie wykonano powodowi kontrolne badania poziomu glikemii we krwi i w grudniu 2009 r. włączono do leczenia lek przeciwcukrzycowy. Leczenie przeciwcukrzycowe było kontynuowane w Areszcie Śledczym we W., zalecono dietę cukrzycową dla pacjenta z cukrzycą insulinoniezależną. Próbowano ustalić konsultację neurochirurgiczną w różnych szpitalach ale z powodu braku miejsc i odległych terminów udało się ją wykonać dopiero w dniu 19 maja 2011r. w szpitalu im. M. we W.. Zalecono badanie (...) kręgosłupa. Badanie zostało wykonane w dniu 4.11.2011 r. Na ponowną konsultację neurochirurgiczną powód został dowieziony z Zakładu Karnego w W. do (...) Szpitala (...) przy ul. (...) w dniu 16.02.2012 r. Powoda zakwalifikowano do leczenia operacyjnego kręgosłupa odcinak Ls. Początkowo próbowano osadzonemu ustalić leczenie neurochirurgiczne w Klinice (...) w G. ale okazało się to niemożliwe, co wynikało bezpośrednio z informacji udzielonej przez ZOZ AŚ G.. Ostatecznie ustalono termin zabiegu operacyjnego neurochirurgicznego w (...) Szpitalu (...) we W. na dzień 8 października 2012 r. W oparciu o stosowne zaświadczenie powód zaczął ubiegać się o przerwę w karze. Dowód: 1. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z dnia 10.05.2003, k. 31 2. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Oddział (...) z 21.01.2004 r., k. 30 3. zaświadczenie lekarskie lekarza rodzinnego z 19.09.2004 r., k. 33 4. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 27.05.2009 r., k. 110 5. karta leczenia szpitalnego – Oddział (...) z dnia 19.07.2009 r., k. 149-151 6. karta informacyjna leczenia szpitalnego – Oddział (...) z dnia.2009 r., k. 128 7. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 14.09.2011 r., k. 109 8. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 13.04.2012 r., k. 108 9. skierowanie do szpitala z poradni otolaryngologicznej z dnia 10.09.2012 r. , k. 10 10. informacja dla lekarza kierującego – konsultacja (...) z 13.09.2012 r., k. 20 11. skierowanie do szpitala na Oddział (...) Ręki z dnia 17.09.2012 r., k. 15 12. informacja dla lekarza kierującego/POZ – Porania (...) z dnia 17.10.2012 r. , k. 146 13. karta leczenia szpitalnego – Klinika (...) z 25.01.2013 r., k. 22-23 --- STRONA 8 --- 14. zaświadczenie lekarskie z poradni zdrowia psychicznego z 26.02.2013 r., k. 16-19 15. informacja dla lekarza – konsultacja (...) z 21.03.2013 r., k. 9 16. informacja dla lekarza kierującego – konsultacja (...) z 08.03.2013 r., k. 21 17. zaświadczenie o stanie zdrowia z 15.04.2013 r., k. 8 18. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia z 19.06.2013 r. k. 36 W trakcie pobytu w jednostkach penitencjarnych powód przeszedł w 2008 r. i 2009 r. szereg zabiegów rehabilitacyjnych zleconych przez lekarza: - I seria zabiegów w okresie od 14.01.2008 r. do 24.02.2008, w tym 10 zabiegów magnetoterapii na okolicę kręgosłupa szyjnego, 10 zabiegów sollux na okolice kręgosłupa szyjnego, 10 zabiegów laser na okolicę kręgosłupa L-S a także ćwiczenia usprawniające - II seria zabiegów w okresie od 20.08.2008 r. do 04.09.2008 r., w tym 10 zabiegów tens na okolice kręgosłupa L-S, 10 zabiegów magnoterapii na okolicę kręgosłupa L-S oraz ćwiczenia usprawniające - III seria zabiegów w okresie od dnia 10.07.2009 r. do 10.08.2009 r. w tym: 10 zabiegów laser na okolicę kręgosłupa L-S, 10 zabiegów magnoterapii na okolicę kręgosłupa L-S oraz ćwiczenia usprawniające. Dowód: pismo z dnia 18.08.2010 r., k. 11 W 2009 r. powód przeszedł zabieg operacyjny z powodu przepukliny pośrodkowo-prawostronnej tarczy międzykręgowej na poziomie (...). W 2012 r. miał przejść zabieg neurochirurgiczny z powodu przepuklin (...), L5/S1 jednakże został od niego zdyskwalifikowany ze względów kardiologicznych. Dowód: 1. zaświadczenie o stanie zdrowia z 15.04.2013 r., k. 8 2. wynik badania echokardiograficznego z 18.10.2012 r., k. 24 3. karta informacyjna leczenia szpitalnego z 16.10.2016 r., k. 26-27 Stwierdzone u powoda zespoły chorobowe zakwalifikowano jako ciężką chorobę w rozumieniu art. 150 kkw co uzasadniało leczenie powoda w warunkach wolnościowych. Z tego względu Sąd Okręgowy we Wrocławiu V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych kilkukrotnie udzielał powodowi przerwy wykonaniu kary pozbawienia wolności: - postanowieniem z dnia 19.07.2012 r. udzielił powodowi 6-miesięcznej przerwy, - postanowieniem z dnia 18.01.2013 r. udzielił powodowi 2-miesięcznej dalszej przerwy, - postanowieniem z dnia 15.03.2013 r. udzielił powodowi 2-miesięcznej dalszej przerwy, --- STRONA 9 --- - postanowieniem z dnia 22.08.2013 r. udzielił powodowi 6 miesięcznej przerwy w celu zabiegowego leczenia specjalistycznego, które było niemożliwe w warunkach zakładu karnego. Dowód: 1. postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 19.07.2012 r., sygn. akt V Kow 268/12/pr k. 116 2. postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 18.01.2013 r., sygn. akt V Kow 1115/12/pr k. 115 3. postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 15.03.2013 r., sygn. akt V Kow 139/13/pr k. 113 4. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z 19.06.2013 r. k. 36 5. opinia lekarza biegłego dla Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 09.08.2013 r., k. 56-57 6. postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 22.08.2013 r., sygn. akt V Kow 1316/13/pr k. 71 W dniu 20 lipca 2012 r. powód uzyskał przerwę w karze pozbawienia wolności celem umożliwienia przeprowadzenia w warunkach wolnościowych operacji. Przy zwolnieniu z aresztu otrzymał leki stosowane przewlekle na 5 dni, stosowne badania i kopię niezbędnej dokumentacji. W trakcie odbywania przerwy powód miał przeprowadzoną operację, której termin wcześniej został ustalony na 8 października 2012 r. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym we W. powód, przed udzieleniem przerwy w karze, otrzymywał regularnie zalecone mu leki, miał regularnie kontrolowane wartości ciśnienia krwi, które były w normie, wykonano mu badanie krwi, moczu, hemoglobiny, do leczenia włączono lek B. zwalniający akcję serca, o działaniu przeciwdławicowym i obniżający ciśnienie krwi. Po zakończeniu przerwy w karze w dniu 24 maja 2013 r. powód został zbadany, otrzymał dietę cukrzycową oraz wszystkie stosowane na wolności leki, wg katy informacyjnej, którą okazał. W trakcie przerwy w odbywaniu kary powód w styczniu 2013 r. przeszedł rozległy zawał serca. Dowód : opis przebiegu leczenia powoda - k. 619 . W okresie od 21.01.2013 r. do 25.01.2013 r. powód był hospitalizowany w Klinice (...) z powodu dławicy. Zakwalifikowany został do zabiegu kardiochirurgicznego rewaskularyzacji mięśnia sercowego. Z przyczyn leżących po stronie powoda odstąpiono do zabiegu. Jako przyczyny podano: brak współpracy z chorym, zachowania socjopatyczne: wielokrotne łamanie regulaminu oddziału, notoryczne niestosowanie się do zaleceń narażające zdrowie swoje i innych pacjentów, wielokrotne palenie papierosów na sali chorych i w obrębie oddziału, usuwanie wkłuć dożylnych i przecinanie nożem przewodów kroplówek. U powoda stwierdzono mieszane zaburzenia osobowości z rysem dysocjacyjnym oraz elementami organicznych zaburzeń zachowania. Jako warunek kolejnej --- STRONA 10 --- kwalifikacji do leczenia kardiochirurgicznego podano konsultację psychiatryczną określającą zdolność pacjenta do samodzielnego kierowania swoimi czynami i podejmowania decyzji oraz po zaprzestaniu palenia papierosów. W dniu 21 stycznia 2013 r. powód został przyjęty do Kliniki (...) ale z powodu niestosowania się do zaleceń lekarskich został zdyskwalifikowany do (...). Po konsultacji psychiatrycznej powód ponownie od 28 stycznia do 31 stycznia 2013 r. ponownie przebywał w Klinice (...) gdzie w dniu 30 stycznia 3013 r. wykonano zabieg P. (...) z implantacją 3 stentów DES, nieskuteczną (...) z wlewem integraliny, zabieg powikłany był zawałem mięśnia sercowego. Po tym zabiegu powód ponownie nie stosował się do zaleceń lekarskich, opuścił samowolnie łózko z opatrunkiem po P., samowolnie opuścił klinikę co spowodowało konieczność powiadomienia policji i ochrony szpitala. Ze względu na zachowania dysforyczne powoda i niestosowanie się do zaleceń lekarskich nie wykonano kontrolnego badania EKG. Dowód: 1. zaświadczenie lekarskie z dnia 21.02.2013 r k. 7 2. zaświadczenie o stanie zdrowia, k. 8 3. karta leczenia szpitalnego z 24.01.2013 r. - Klinika (...), k. 22-23 4. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Klinika (...) z 28.01.2013 r. k. 25 5. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Klinika (...) z 25.05.2013 r., k. 101-102 6. karta informacyjna leczenia szpitalnego - Klinika (...) z 31.01.2013 r., k. 105-107 7. opinia biegłego sądowego z zakresu kardiologii – k. 1292 – 1284. W trakcie konsultacji kardiologicznej w dniu 21.02.2013 r. stwierdzono brak dolegliwości stenokradialnych, znaczną poprawę samopoczucia po ww. zabiegu. Zgodnie z wywiadem powód stosował zalecanie leki jednakże nadal palił papierosy. U powoda zdiagnozowano przewlekłą chorobę niedokrwienną serca, chorobę nadciśnieniową z zajęciem serca bez zastoinowej niewydolności serca, niereumatyczne zaburzenia czynności zastawki dwudzielnej. W czasie konsultacji stwierdzono przeciwskazanie do leczenia operacyjnego kręgosłupa ze względów kardiologicznych. Dowód : zaświadczenie lekarskie z dnia 21.02.2013 r., k. 7 W marcu 2013 r. powód był konsultowany na Oddziale Ratunkowym Szpitala im. (...) we W. przez lekarza neurologa, który stwierdził bólowy zespół korzeniowy szyjny i lędźwiowo – krzyżowy, bez ubytków objawowo neurologicznych. Neurolog nie stwierdził podstaw do leczenia szpitalnego, zalecając leczenie ambulatoryjne. Dowód: opinia biegłej neurolog – k. 1199-1203. W dniu 25.07.2013 r. , przed udzieleniem kolejnej przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, w trakcie ponownej konsultacji lekarskiej w Poradni Kardiologicznej w 4 (...) Szpitalu (...) przy ul. (...) powodowi zalecono dietę ubogolipidową i --- STRONA 11 --- cukrzycową. W trakcie wywiadu powód nie był w stanie podać jakie leki zażywa. Powód w trybie pilnym był diagnozowany w (...) Szpitala (...) przy ul. (...) na okoliczność wykluczenia ostrego zespołu wieńcowego, który ostatecznie wykluczono. W dniu 9 sierpnia 2013 r. powód był badany przez biegłego sądowego kardiologa dr K. P., który uznał, że powód wymaga leczenia w specjalistycznym ośrodku wolnościowym. Wobec powyższego w dniu 22 sierpnia 2013 r. powód otrzymał ponownie przerwę w karze pozbawienia wolności na okres 6 miesięcy . W trakcie odbywania przerwy w karze powód kontynuował leczenie ale też dokonywał kradzieży sklepowych . Dowód: informacja dla lekarza POZ z dnia 25.07.2013 r., k. 44, karty informacyjne w książeczce zdrowia, opinia z dnia 9 sierpnia 2013 r. – k. 373 – 374, k. 32 – akt VKow 1316/13/pr, k. 37 – akt VKow 1316/13/pr U powoda rozpoznano chorobę niedokrwienną serca pod postacią dławicy piersiowej. Przyczyna choroby jest degeneracyjny samoistny proces, tj. miażdżyca tętnic wieńcowych. Leczenie choroby podjęto niezwłocznie po jej rozpoznaniu, tj. po wykonaniu koronarografii. Planowanego leczenia kardiochirurgicznego z powodu niewłaściwej postawy powoda nie można było przeprowadzić. Leczenie powoda w pozwanych placówkach w zakresie schorzeń serca prowadzone było prawidłowo i w niezbędnym zakresie, nie doprowadziło do powstania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. Miażdżyca jest samoistnym degeneracyjnym procesem uszkadzającym tętnice, nie związanym z pobytem w zakładzie karnym. Dowód: opinia biegłego kardiologa z dnia 2 września 2016 r. – k. 1282 – 1284. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w G. w 2007 r. powód był diagnozowany w Oddziale (...) Szpitala (...) w G. jednakże nie wyraził zgody na kontynuację diagnostyki. W 2012 r. był kierowany również do leczenia szpitalnego na oddział chirurgii ręki, zaś w lutym 2013r. otrzymał skierowanie do poradni kardiologicznej, w marcu 2013 r. skierowanie do poradni neurologicznej, a w maju 2013 r. do poradni urologicznej i na rehabilitację kręgosłupa. Dowód: 1. świadectwo lekarskie o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 27.05.2009 r., k. 110 2. skierowanie do szpitala na Oddział (...) Ręki z dnia 17.09.2012 r., k. 15 3. skierowanie do poradni specjalistycznej kardiologicznej z dnia 04.02.2013 r., k. 145 4. skierowanie do poradni specjalistycznej neurologicznej z dnia 22.03.2013 r., k. 145 5. skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej z dnia 16.05.2013 r., k. 144 6. skierowanie do poradni specjalistycznej rehabilitacyjnej z dnia 16.05.2013 r., k. 144 Powód miał zalecone leczenie laryngologiczne w 2007 r., które miało polegać na operacji skrzywionej przegrody nosowej. Pourazowa deformacja nosa w sposób znaczny ograniczała drożność. W świadectwie o stanie zdrowia z 17.10.2007 r. w , które zostało wystawione przez Zakład Karny (...) we W.) w Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w B. wynika, że powód odmówił leczenia przegrody nosowej i nie chciał własnoręcznie podpisać odmowy leczenia, co zostało odnotowane w jego książeczce zdrowia. --- STRONA 12 --- Powód miał ustalony termin septoplastyki ( zabiegu operacyjnego przegrody nosowej) w Klinice (...) (...) przy ul. (...) we W.. Termin tego zabiegu został ustalony na 25 czerwca 2013 r. Natomiast na dzień 25 sierpnia 2013 r. planowany był zabieg celem leczenia przykurczu D. lewej dłoni w Klinice (...) przyul. B. we W.. Celem powyższego leczenia lekarz Aresztu Śledczego we W. wnioskował o udzielenie powodowi przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Ostatecznie leczenie przykurczu D. lewej dłoni odbyło się w trakcie pobytu powoda w okresie od 2 grudnia 2014 r. – 8 grudnia 2014 r. Dowód: zaświadczenia z ZK (...) we W. z dnia 17.10. 2007 r., świadectwo lekarskie z dnia 27.05.2009 r. – k. 110, świadectwo lekarskie z dnia 19.06. 2013 r. – k. 1094, karta informacyjna – k. 119. Powód w czasie pobytu w zakładach karnych i w aresztach śledczych w zakresie schorzeń kręgosłupa, w związku ze stwierdzoną dyskopatią szyją i lędźwiowo – krzyżową, zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo – krzyżowego, był leczony prawidłowo, zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej. Z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa LS wykonano u powoda badanie TK kręgosłupa. W badaniu tym stwierdzono dyskopatię, wobec czego był konsultowany przez neurologa. Stwierdzone zmiany w kręgosłupie LS mają typowy charakter degeneracyjny – nie są to zmiany wywołane nieprawidłowym leczeniem lub pobytem w zakładzie karnym. Powód był prawidłowo diagnozowany, wykonano w 2010 r. badanie rezonansem magnetycznym. Badanie to wykazało nawrotową dyskopatię na poziomie (...) po stronie prawej i dyskopatię na poziomie L5/S1. Jest to częste powikłanie po zabiegu usunięcia dysku międzykręgowego. Powód został zakwalifikowany do kolejnego zabiegu operacyjnego, ale z powodu schorzeń kardiologicznych nie podjęto takiego leczenia. Powód był prawidłowo diagnozowany i kierowany do zabiegu operacyjnego. Powód obecnie nie może być operowany z powodów niezależnych od lekarzy, przyczyną odstąpienia od zabiegu operacyjnego są zmiany kardiologiczne, podjęcie się leczenia operacyjnego obarczone byłoby zbyt dużym ryzykiem utraty życia. Dowód : opinia biegłego sądowego le. med. S. G. – k. 1075-1076, opinia uzupełniająca – k. 1155. Powód był stale pod kontrolą internistyczną i kardiologiczną w związku z ciężkim schorzeniem serca oraz cukrzycą. W związku ze schorzeniami neurologicznymi powód stale otrzymuje leki przeciwpadaczkowe. Leczenie powoda, w szczególności w zakresie schorzeń neurologicznych, od 2001 r. do teraz było prawidłowe, wystarczające i zgodne ze sztuką lekarską. W szczególności należy wskazać, że prawidłowo przebiegało leczenie padaczki pourazowej. Z dokumentacji medycznej wynika, że ilość napadów padaczkowych systematycznie spada. Prawidłowe było również leczenie dolegliwości bólowych kręgosłupa. Powód otrzymywał leki przeciwzapalne, wielokrotnie wykonywano u niego badanie Rtg, TK i RM kręgosłupa. Możliwość intensywniejszego leczenia schorzeń kręgosłupa jest ograniczona poważną chorobą serca, co oznacza, że nie jest obecnie wskazane leczenie operacyjne kręgosłupa. Dowód: opinia biegłego neurologa – k. 1199-1203, opinia uzupełniająca – k. 1249. Powód otrzymał skierowanie na oddział okulistyczny w związku ze zmianami zwyrodnieniowymi w plamkach przy rozpoznanej cukrzycy stopnia II. Powód został zapisany do kolejki oczekujących na zabieg zaćmy, przewidywany termin operacji jest wyznaczony na dzień 18 września 2017r. i 18 lutego 2018 r. Dowód: skierowanie do szpitala z 2014 r. – k. 1103, zaświadczenie – k. 1220. Powód skierował do sądu rejonowego we Wrocławiu powództwo, którego przedmiotem było niewłaściwe leczenie urologiczne. Powód zarówno w niniejszej sprawie, jak i w sprawie skierowanej do sądu rejonowego we Wrocławiu, nie konsultował z żadnym z lekarzy zarzucanych nieprawidłowości w leczeniu, swoje twierdzenia opiera wyłącznie na własnym przekonaniu. Dowód : przesłuchanie powoda – zapis rozprawy z dnia 5 maja 2014 r. (00:02-00:17). Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. --- STRONA 13 --- W pozwie pozwany zarzucał nieskuteczne leczenie chorób istniejących, z chorobą kręgosłupa krzyżowo-lędźwiowego , kręgosłupa szyjnego, do których od dnia 20.06.2001 r. do 5 lipca 2013 r. po osadzeniu, doszła choroba serca, cukrzyca, jaskra, nadciśnienie tętnicze, zwiększone napady epilepsji. Wobec takich twierdzeń powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz od strony pozwanej kwoty 200.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za nieskuteczne leczenie chorób współistniejących powoda z chorobą kręgosłupa w jednostkach penitencjarnych od dnia 20 czerwca 2001r. do dnia złożenia pozwu, tj. 5 lipca 2013r. Ponadto powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz renty w wysokości po 2.500 zł miesięcznie. Powód nie wskazał precyzyjnie jakiej kwoty dochodzi tytułem zadośćuczynienia a jakiej tytułem odszkodowania, i co składa się na dochodzone odszkodowanie. Powód zarzucał niewłaściwą opiekę medyczną w wyniku której miało dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci utraty zdrowia. Ze względu na stanowisko pozwanego zaprezentowane w odpowiedzi na pozew, w pierwszej kolejności wymagał rozważenia podniesiony w sprawie zarzut przedawnienia roszczeń powoda. Roszczenia te bowiem powód wywodził z faktu naruszenia dóbr osobistych, jakie miały miejsce w czasie jego pobytu we wskazanych jednostkach penitencjarnych, w których przebywał począwszy od 20.06.2001 r. do lipca 2013 r. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił przepis art. 23 k.c. w zw. z art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Przepis art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zdaniem sądu stwierdzić należy, że skoro przepis art. 24 k.c. przewiduje, że odpowiedzialność majątkowa za naruszenie dóbr osobistych możliwa jest na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym, a więc odsyła m in. do art. 448 k.c., to do majątkowego roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. należy stosować terminy przedawnienia przewidziane dla roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Kwestię przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym reguluje obecnie art. 442 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Powyższy przepis został wprowadzony do kodeksu cywilnego na mocy ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007, Nr 80, poz. 538), która weszła w życie 10 sierpnia 2007 roku. Dokonana zmiana polegała na uchyleniu wcześniej obowiązującego przepisu art. 442 k.c., zgodnie z którym roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulegało przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W każdym wypadku roszczenie przedawniało się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Przepis art. 442 1 k.c. stosuje się jednak nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny, a więc 10 sierpnia 2007 roku. --- STRONA 14 --- Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż w dacie wniesienia pozwu tj. 5 lipca 2013r. roszczenie powoda przedawnione były w części. Stosując przepis art. 442 1 k.c. oraz trzyletni termin przedawnienia objętych żądaniem roszczeń, należy stwierdzić, iż roszczenie powoda o zadośćuczynienie z tytułu czynu niedozwolonego jakim miało być naruszenie jego dóbr osobistych przez stronę pozwaną, było co do okresu przed datą 5 lipca 2010 r. w całości przedawnione. W tym miejscu należy też zauważyć, biorąc pod uwagę treść sformułowanych przez powoda ogólnikowych zarzutów dotyczących nieprawidłowego leczenia, że powód już w trakcie kiedy rzekomo dochodziło do nieprawidłowego leczenia miał wiedzę zarówno co do swojej szkody, jak i osoby zobowiązanej do jej naprawienia. Zdawał sobie bowiem sprawę, co naruszało jego dobra osobiste i kto jest za to odpowiedzialny. Skoro zaś powód wystąpił z pozwem 5 lipca 2013 roku, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia majątkowych roszczeń powoda w tym zakresie należało uznać za zasadny. Właściwą chwilą dla określenia początku trzyletniego biegu przedawnienia jest bowiem moment „dowiedzenia się o szkodzie”, gdy poszkodowany „zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody”; inaczej rzecz ujmując, gdy ma „świadomość doznanej szkody” (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 11 lutego 1963 r., sygn. akt III PO 6/62, OSNCP 1964, nr 5, poz. 87). Należy ocenić, że powód posiadał wiedzę, kiedy jego stan zdrowia się pogarszał, co potwierdza obszerna dokumentacja medyczna prowadzona w związku ze zgłaszanymi przez powoda dolegliwościami. Niezależnie od powyższego, mając na uwadze to, że w przypadku ujawnienia się szkody po upływie terminów określonych w art. 442 1 k.c., w zupełnie wyjątkowych przypadkach możliwe jest sięgnięcie do konstrukcji prawnej nadużycia prawa określonej w art. 5 k.c. Sąd dokonał oceny, czy podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda, nie stanowi nadużycia przysługującego jej prawa. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, w tym w szczególności zachowanie i sylwetkę osobowościową powoda, rozbudowaną dokumentację medyczną nie sposób przyjąć, porównując jednocześnie dobra naruszone przez powoda oraz rzekomo naruszone przez pozwanego, że skorzystanie przez stronę pozwaną z zarzutu przedawnienia roszczenia, stanowiłoby w takim przypadku nadużycie przysługującego jej prawa. Odnosząc się natomiast co do dalszego okresu, tj. od 5 lipca 2010 r. do 5 lipca 2013 r. wskazać należy, że żądanie powoda również w tym zakresie jako nieudowodnione podlegało oddaleniu. W ocenie sądu, na gruncie przedmiotowej sprawy powód nie wykazał, by zaktualizowały się przesłanki uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego. Dla skutecznego dochodzenia od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z pogorszenia jego stanu zdrowia powód musiałby przede wszystkim udowodnić, że w czasie osadzenia we wskazanych jednostkach penitencjarnych, pozbawiono go prawa do odpowiedniej opieki lekarskiej, a bezpośrednim tego skutkiem było pogorszenie się jego stanu zdrowia. Powyższych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej powód nie udowodnił. Przeprowadzone dowody w żadnej mierze nie potwierdziły zarzutów powoda odnośnie nieprawidłowego leczenia go w jednostkach penitencjarnych, czy polegającego na odmawianiu udzielania mu pomocy oraz przeprowadzania rehabilitacji. Jak wynika z dokumentacji strony pozwanej dotyczącej pobytu powoda w przedmiotowych jednostkach penitencjarnych, podczas odbywania kary T. W. miał zapewnioną należytą opiekę zdrowotną. Powód korzystał regularnie z konsultacji lekarzy ambulatorium oraz specjalistów, jak również rehabilitacji. Mając na względzie już samą tylko ilość odbytych przez powoda konsultacji lekarskich oraz badań diagnostycznych zdaniem sądu należy stwierdzić, iż T. W. miał zapewnioną należytą opiekę medyczną podczas pobytu w pozwanych jednostkach penitencjarnych. Poszczególne zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz pozostałe dokumenty powołane w stanie faktycznym potwierdzają okoliczność, iż powodowi nie odmawiano udzielenia pomocy, zaś zgłaszane przez niego dolegliwości nie były bagatelizowane przez personel medyczny. Co istotne, w uzasadnionych przypadkach celem przeprowadzenia prawidłowego leczenia powodowi udzielana była przerwa w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Nadto zarzuty powoda odnośnie pogorszenia jego stanu zdrowia nie były sprecyzowane na tyle aby ustalić czy powód zarzuca nieprawidłową opiekę zdrowotną czy też odmowę udzielenia takiej opieki. Powód nie wskazał również jakie zarzuty składa konkretnym jednostkom penitencjarnym. Nie wykazał również by były takie sytuacje, że zgłaszał dolegliwości personelowi w areszcie lub zakładzie karnym i nie było ze strony personelu prawidłowej reakcji, choć to na nim spoczywał obowiązek wykazania takich faktów. Abstrahując jednak od powyższego pozwany Skarb Państwa wykazał, że dostęp do opieki medycznej powód posiadał, nadto co istotne z opieki tej w --- STRONA 15 --- bardzo szerokim zakresie korzystał. Jeśli natomiast powód zarzuca, że opieka medyczna była nieprawidłowa winien wskazać, z czego taki wniosek wywodzi, niewątpliwie bowiem sam fakt istnienia chorób nie oznacza, iż za ten stan zdrowia odpowiada Skarb Państwa. W toku postępowania zostały przeprowadzone opinie przez biegłych sądowych z zakresu chirurgii – ortopedii, kardiologii i neurologii. W wyniku składanych przez pełnomocnika powoda zarzutów opinie te były uzupełniane, w całości były jednak utrzymywane przez poszczególnych biegłych. W ocenie sądu opinie zostały sporządzone w sposób rzetelny i zupełny, w oparciu o obszerną dokumentację medyczną powoda. Opinie te zostały ocenione jako wiarygodne wobec czego mogły stanowić podstawę ustaleń stanu faktycznego a ich wnioski i ustalenia sąd przyjął jako własne. Z opinii biegłego sądowego z zakresu chirurgii i ortopedii jednoznacznie wynika, iż leczenie prowadzone w pozwanych jednostkach prowadzone było prawidłowo, zgodnie ze sztuką lekarską. Powód był prawidłowo diagnozowany, kierowany na specjalistyczne badania, uczestniczył w zabiegach rehabilitacyjnych. Natomiast brak przeprowadzenia zabiegu operacyjnego kręgosłupa wynikał z przyczyn niezależnych od lekarzy czy też pozwanych jednostek a mianowicie z przyczyn kardiologicznych. Biegły jednoznacznie również wskazał, iż dolegliwości bólowe kręgosłupa odczuwane przez powoda wynikają ze zmian zwyrodnieniowych a nie są wynikiem jakichkolwiek zaniedbań w leczeniu. Podobnie nie ma żadnych nieprawidłowości w leczeniu powoda w zakresie schorzeń neurologicznych. Biegła sądowa jednoznacznie wskazała, że leczenie było prowadzone zgodnie ze sztuką medyczną, w oparciu o szeroko prowadzoną diagnostykę. Nie można również żadnych zarzutów postawić stronie pozwanej w związku z przebiegiem leczenia schorzeń serca. Wnioski takie jednoznacznie wynikają z opinii biegłego kardiologa. Pomimo tego, iż do wymienionej opinii powód złożył zarzuty sąd mając na uwadze, iż zostały one sformułowane w sposób ogólnikowy a opinia biegłego została sporządzona wyczerpująco i jednoznacznie - oddalił wniosek o jej uzupełnienie. Na marginesie należy wskazać, że w trakcie przesłuchania powód zeznał, iż twierdzenia o tym, że jest źle leczony wyrobił sobie wyłącznie w oparciu o własne przekonanie. Powód zeznał, iż informacji takiej nie uzyskał od żadnego lekarza. Oznacza to, że powód sam nie wskazał nieprawidłowości w leczeniu, nie złożył w tym zakresie nawet żadnych twierdzeń, przerzucając niejako w tym zakresie na sąd poszukiwania bezprawnych działań po stronie Skarbu Państwa. W tym miejscu należy również wskazać, iż na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. ( k. 1333) sąd oddalił wniosek o uzupełniające przesłuchanie powoda uznając, iż roszczenie powoda dotyczy okresu od 5 lipca 2010 r. do 5 lipca 2013 r. , co do których to okoliczności powód wypowiadał się szczegółowo w trakcie przesłuchania. Upływ czasu wpłynął raczej na zatarcie w pamięci szczegółów, wobec czego uzupełniające słuchanie powoda nie było celowe. Ponadto w niniejszej sprawie została złożona obszerna dokumentacja, która w sposób wyczerpujący pozwala na dokonanie istotnych w sprawie ustaleń. Oddalając powyższy wniosek sąd miał również na uwadze, iż powód reprezentowany był w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał nieograniczoną możliwość zadawania w imieniu powoda pytań do biegłych. Sąd oddalił również wniosek powoda złożony w jego imieniu przez pełnomocnika z urzędu o dołączenie dodatkowej dokumentacji medycznej z okresu 2003 – 2009 r. uznając, iż jest to wniosek spóźniony. Należy również podkreślić, że w powyższym zakresie roszczenie powoda sąd uznał za przedawnione, zatem brak tej dokumentacji nie ma znaczenia dla rozpoznania istoty sprawy. Sąd oddalił również wnioski dowodowe powoda dotyczące ustosunkowania się przez biegłych powołanych w niniejszej sprawie do stanowiska biegłych powołanych w toku postępowania przygotowawczego Ds. 26/13, tj. do opinii sporządzonej przez (...) Medyczny, Katedrę i Zakład Medycyny Sądowej z dnia 30 stycznia 2013 r. Opinia ta nie została dopuszczona jako dowód w sprawie ponieważ została złożona na etapie końcowym postępowania, mimo że sporządzona została jeszcze przed złożeniem pozwu. Dołączenie tej opinii było jednak niecelowe z tego względu, że opinia dotyczyła leczenia urologicznego, które nie jest objęte przedmiotem tego postępowania. Brak jest też podstaw prawnych, by biegli wypowiadali się co do jej treści, skoro jest to w niniejszej sprawie opinia prywatna, a biegli przedstawili już swoje stanowisko w sporządzonych przez siebie opiniach w oparciu o bogatą dokumentację medyczną. Ponadto na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2017 r. sąd zmienił wcześniejsze postanowienie dowodowe i oddalił wniosek o sporządzenie opinii przez biegłego z zakresu okulistyki i biegłego diabetologa. --- STRONA 16 --- Po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną sąd doszedł do przekonania, iż przeprowadzenie wymienionych dowodów doprowadzi do zbędnego wydłużenia postępowania. Jest rzeczą powszechnie znaną, iż cukrzyca jest współczesną chorobą cywilizacyjną. Powód w toku postępowania postawił zarzut, iż wykryto u niego cukrzycę, nie składał natomiast żadnych twierdzeń co do zarzutów, jakie z tego tytułu czynił stronie pozwanej zarzuty. Z ustaleń stanu faktycznego poczynionych w oparciu o dokumentację medyczną wynika, iż po wykryciu u powoda cukrzycy niezwłocznie było wdrożone leczenie w połączeniu z dietą insulinoniezależną. Poziom cukru we krwi był wielokrotnie badany u powoda, nie można zatem stronie pozwanej poczynić zarzutu, że zaniedbywała przeprowadzenia tego badania. W odniesieniu do jaskry powód nie zarzuca nieprawidłowego leczenia, wręcz potwierdza, że leczenie przeciwko jaskrze jest nieustannie prowadzone ( pismo z dnia 11 marca 2013 r. – k. 64). Nadto celem leczenia jaskry powodowi została udzielona przerwa w karze ( k. 96 akt KOW 1164/14). Z ustaleń stanu faktycznego wynika również, że prowadzone było leczenie okulistyczne, a na dzień 18 września 2017 r. i 18 lutego 2018 r. powód ma zaplanowane terminy operacji zaćmy. Powód nie wskazał w toku postępowania, by zgłaszał stronie pozwanej problemy ze wzrokiem, które nie skutkowałyby następnie przeprowadzeniem stosownych badań lub konsultacji. Rolą sądu nie jest poszukiwanie działań bezprawnych po stronie pozwanej, lecz weryfikacja złożonych w tym zakresie twierdzeń strony. Skoro powód nie wyartykułował w tym zakresie zarzutów ograniczając się do ogólnikowych twierdzeń o złym leczeniu – należało ocenić, że nie sprostał w tym zakresie ciężarowi złożenia w toku postępowania istotnych dla sprawy twierdzeń. Wobec powyższego sąd uznał, iż przeprowadzanie opinii przez biegłego z zakresu diabetologii i okulistyki niepotrzebnie przedłuży postępowanie. Reasumując dotychczasowe wywody należy stwierdzić, iż w niniejszym procesie powód nie wykazał, by zaktualizowały się przesłanki odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. Przede wszystkim brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by powód był niewłaściwie leczony w jednostkach penitencjarnych, czy też opieki medycznej był pozbawiony. Nadto co do części roszczenia powództwo jest przedawnione. W świetle powyższego, powództwo jako bezzasadne podlegało w całości oddaleniu. Brak wykazania krzywdy, brak wykazania bezprawności po stronie pozwanej skutkował również oddaleniem powództwa w zakresie roszczenia o zasądzenie renty. Wskazać należy na marginesie, iż w myśl art. 417 2 k.c. jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują że wymagają tego względy słuszności. Przepis art. 417 2 k.c. zawiera znowelizowaną regulację prawną odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną takim wykonywaniem władzy publicznej, któremu nie można przypisać cechy bezprawności (tzw. szkody legalne) i koresponduje w tej mierze z regulacjami prawnymi, które wykraczają poza minimalny standard ochrony jednostki określony przez art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Celem regulacji jest zapewnienie poszkodowanym kompensaty szczególnie dotkliwych uszczerbków spowodowanych władczą działalnością (imperium) jednostek państwa i samorządu terytorialnego, jeżeli przemawiają za tym normy etyczne, a wobec zgodnego z prawem zachowania sprawcy usunięcie tych następstw nie jest możliwe na podstawie przepisów ogólnych. Wskazaną w przepisie zasadą odpowiedzialności jest zasada słuszności. Jednocześnie, odnosząc się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, w oparciu o powyższe rozważania, stwierdzić należy, iż powództwo oparte na podstawie powyższego przepisu również nie mogło zostać uwzględnione. W punkcie II. sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 108 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) zasądził jedynie częściowo od --- STRONA 17 --- powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej reprezentującej pięć jednostek penitencjarne kwotę 100 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu. Zasądzenie tych kosztów w całości byłoby niecelowe z uwagi na sytuację materialną powoda. W punkcie III. sentencji wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi reprezentującemu powoda w toku niniejszego postępowania, to jest adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokościach ustalonych na podstawie § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461), powiększonych o należny podatek VAT, stosownie do § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia.