Postanowienie I C 980/11 WYROK W IMIENIU RZEC ZYPOSP OLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 980/11 WYROK W IMIENIU RZEC ZYPOSP OLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Katarzyna Antoniak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Łęczycka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa A. B. przeciwko (…) Spółce Akcyjnej w Ł. o zadośćuczynienie i odszkodowanie I. zasądza od pozwanego (…) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powódki A. B. niżej wymienione kwoty: - 30.000 (trzydzieści tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od 26 września 2009r. do 14 marca 2012r. w wysokości 13% w stosunku rocznym i od 15 marca 2012r. do dnia zapłaty w wysokości ustawowej, - kwotę 12.650 (dwanaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od kwoty 5.000 (pięć tysięcy) złotych od 26 września 2009r. do 14 marca 2012r. w wysokości 13% w stosunku rocznym i od 15 marca 2012r. do dnia zapłaty w wysokości ustawowej oraz od kwoty 7.650 (siedem tysięcy sześćset pięćdziesiąt) złotych od 23 czerwca 2011r. do 14 marca 2012r. w wysokości 13% w stosunku rocznym i od 15 marca 2012r. do dnia zapłaty w wysokości ustawowej, II. w pozostałej części powództwo oddala, --- STRONA 2 --- III. zasądza od pozwanego (…) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powódki A. B. kwotę 144,68 (sto czterdzieści cztery złote sześćdziesiąt osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, IV. nakazuje pobrać od pozwanego (…) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.132,50 (dwa tysiące sto trzydzieści dwa złote pięćdziesiąt groszy) tytułem części nieuiszczonej opłaty od pozwu, a w pozostałej części opłatę tę przejmuje na rachunek Skarbu Państwa . --- STRONA 3 --- Sygn. akt. I C 980/11 UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Siedlcach – I Wydziału Cywilnego wpłynęła sprawa z powództwa A. B. skierowanego przeciwko (…) Spółce Akcyjnej w Ł. o zasądzenie kwoty 25.000 złotych tytułem stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej wskutek śmierci siostry z ustawowymi odsetkami od 30 sierpnia 2010r. do dnia zapłaty, kwoty 50.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wskutek śmierci siostry z ustawowymi odsetkami od 30sierpnia 2010r. do dnia zapłaty oraz kwoty 7.650 złotych tytułem zwrotu kosztów pogrzebu A. B.(2) z ustawowymi odsetkami, a także kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania wskazano, że w dniu 19 sierpnia 2009r. w miejscowości B. gmina Z. doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego śmierć poniosła siostra powódki A. B.(2). Osobą odpowiedzialną za spowodowanie wypadku był kierująca pojazdem marki R. nr rejestracyjny (…) M.B.. Wobec śmierci sprawcy wypadku postępowanie w sprawie zdarzenia zostało umorzone. M. B. posiadała obowiązkowe ubezpieczenie OC w (…) SA. W związku z powyższym powódka zawiadomiła pozwanego o doznanej szkodzie. W odpowiedzi na powyższe pozwany przyznał i wypłacił powódce kwotę 35.000 złotych, na która składa się kwota 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia oraz kwota 15.000 złotych tytułem stosownego odszkodowania. Powódka stoi na stanowisku, iż przyznane kwoty nie rekompensują poniesionej przez nią szkody majątkowej i niemajątkowej, dlatego pismem z 24 sierpnia 2010r. wezwała pozwanego do wypłaty kwoty 25.000 złotych i 30.000 złotych odpowiednio tytułem uzupełniającego odszkodowania i zadośćuczynienia. Powyższe pozostało jednak bez odpowiedzi ze strony ubezpieczyciela. Roszczenie o uzupełniające odszkodowanie znajduje uzasadnienie w przepisie art.446§3 kc, który stanowi o stosownym odszkodowaniu dla najbliższych członków rodziny zmarłego, jeżeli wskutek jego śmierci doszło do znacznego pogorszenia ich sytuacji życiowej. W myśl licznych orzeczeń Sądu Najwyższego w przepisie tym chodzi o szkodę o charakterze majątkowym, jednak najczęściej ściśle powiązaną i przeplatającą się z uszczerbkiem o charakterze niemajątkowym, a więc o szkodę trudną do uchwycenia i ścisłego zmierzenia. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, iż w wyniku tragicznej śmierci 19-1etniej siostry powódka doznała ogromnej straty, bólu, cierpienia i osamotnienia, z czego nie może się otrząsnąć do dzisiaj. Przeżyte cierpienia wpłynęły ujemnie nie tylko na sprawność psychiczną i fizyczną powódki, ale wywołały ponadto pogorszenie jej sytuacji życiowej i --- STRONA 4 --- ekonomicznej. Długotrwały szok psychiczny i stany depresyjne jakie towarzyszyły powódce po śmierci siostry przez długi okres uniemożliwiały jej kontynuację pracy zarobkowej, a tym samym zdobycie środków utrzymania. Przed wypadkiem siostry powódka studiowała w systemie dziennym i jednocześnie od 2008r. prowadziła własną działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami. Działalność ta rozwijała się i przynosiła coraz większe zyski. Z uwagi na śmierć siostry powódka zmuszona była zamknąć powyższą działalność. Stan psychiczny, w jakim się znajdowała uniemożliwiał jej bowiem zajmowanie się sprawami firmy, w której podstawą był bezpośredni kontakt z klientami. To zaś przełożyło się na dochodowość prowadzonej firmy. Ponadto po śmierci siostry na powódkę spadło szereg dodatkowych obowiązków m.in. opieka nad chorymi babciami, którą dotychczas sprawowała zmarła siostra, co wiązało się z koniecznością ciągłych dojazdów z W., gdzie powódka się uczy do rodzinnej miejscowości. Powyższe świadczy o znacznym pogorszeniu sytuacji życiowej i ekonomicznej powódki w następstwie śmierci siostry. W odniesieniu do żądania uzupełniającego zadośćuczynienia wskazano, iż znajduje ono oparcie w przepisie art.446§4 kc. Podniesiono, iż nie do opisania i wycenienia jest rozmiar cierpienia i krzywdy doznanej przez powódkę w związku z tragiczną śmiercią A. B.(2). Stopień bliskości między powódką a jej siostrą był niezwykle duży. Wpływ na to miał w dużej mierze fakt, że siostry wychowywały się w niepełnej rodzinie. Na skutek śmierci ojca, który zmarł ,gdy powódka miała kilka lat, powódka i jej siostra K. przejęły część obowiązków pracującej matki związanych z opieką nad najmłodszą siostrą A.. Poczucie odpowiedzialności i wzajemna troska spowodowały, że więź między siostrami była niezwykle trwała. Na skutek tragicznego wypadku powódka straciła osobę, na którą w trudnych sytuacjach mogła liczyć i która również w przyszłości miała być dla niej oparciem, tym bardziej, że zmarła była niezwykle zdolną osobą - tuż przed wypadkiem zdała maturę i miała podjąć studia medyczne. W tej sytuacji kwota wypłacona tytułem zadośćuczynienia nie rekompensuje w pełni doznanej przez powódkę krzywdy. Odnośnie roszczenia o zwrot kosztów pogrzebu A. B.(2) wskazano, że powódka poniosła te koszty w wysokości 7.650 złotych, a żądanie ich zwrotu znajduje uzasadnienie w przepisie art.446§ 1 kc. W odniesieniu ustawowych odsetek z tytułu opóźnienia wskazano, że datę początkową żądania odsetek stanowi dzień 30 sierpnia 2010r., w którym upłynęły 3 dni od dnia doręczenia pozwanemu pisma powódki z 24 sierpnia 2010r. wzywającego do zapłaty należności dochodzonych pozwem (pozewk.2-4 oraz pisma procesowe powódki z 17 czerwca 2011r. i 3 sierpnia 2011r. - daty wpływu do Sądu zawierające rozszerzenia powództwa k.77-78 i 86). --- STRONA 5 --- Pozwany (…) Spółka Akcyjna w Ł. nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska wskazano m.in., iż w przypadku odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej chodzi o utratę realnej możliwości stabilizacji warunków życiowych, przy czym ocena czy doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej nie może wynikać z subiektywnych reakcji i ich życiowych konsekwencji. W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacji, w której rodzina traci wynagrodzenie za pracę lub inne dochody regularnie przekazywane przez zmarłego. Powódka sama zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a decyzja o wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców podjęta była w sposób indywidualny z przyczyn czysto subiektywnych. Zmarła nie współpracowała z powódką, co mogłoby uzasadniać zmianę sposobu wykonywania zadań lub w ostateczności zakończenia działalności. Ponadto powódka prowadziła własną działalność, mogła zatem tak zorganizować pracę, aby radzić sobie z ciężarem po stracie osoby najbliższej. W odniesieniu do żądania zadośćuczynienia na podstawie art.446§4 kc wskazano, że zasądzenie tego świadczenia nie jest obligatoryjne. Decyzja o jego zasądzeniu powinna być podjęta po wszechstronnym rozważeniu okoliczności danej sprawy. Do przyznania zadośćuczynienia nie jest wystarczający sam fakt śmierci osoby najbliższej, ale powinny także zachodzić dodatkowe okoliczności wskazujące, że śmierć poszkodowanego stała się dla najbliższych źródłem udręczeń moralnych. Stosownie do powyższego powódka nie wykazała, iż rozmiar doznanych przez nią w wyniku śmierci siostry cierpień przenosi miarę przeciętną, a więc stanowiącą naturalną konsekwencję zdarzeń tego typu. W szczególności nie przedstawiła opinii specjalistów z zakresu psychiatrii i psychologii, którzy byliby władni stwierdzić występowanie u powódki dolegliwości, które nie mogą być potraktowane jako normalne następstwo doznanych przeżyć. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazano, że zadośćuczynienie powinno się cechować umiarkowaną wysokością, która nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i ma mieć charakter kompensacyjny, a nie represyjny. Kwota zadośćuczynienia wypłaconego powódce spełnia powyższe przesłanki, w związku tym dodatkowe roszczenie jest nieuzasadnione. W odniesieniu do żądania odsetek ustawowych od zadośćuczynienia z ostrożności procesowej wskazano, że powinny być one zasądzone nie od 30 sierpnia 2010r., ale od dnia wyrokowania przez sąd pierwszej instancji (odpowiedź na pozew k.54-58 i pismo procesowe pozwanego z 11 lipca 2011r. - data wpływu do Sąduk.81). Sąd ustalił, co następuje: --- STRONA 6 --- W dniu 19 sierpnia 2009r. na przejeździe kolejowym w miejscowości B. gmina Z. miał miejsce wypadek komunikacyjny, w którym śmierć poniosły kierująca samochodem osobowym marki R. o numerze rejestracyjnym (…) M. B. oraz pasażerka tego samochodu i zarazem córka kierującej A. B.(2). Prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. śledztwo w sprawie wypadku podlegało umorzeniu wobec stwierdzenia, że M. B. będąca sprawcą zdarzenia zmarła (postanowienie z 23 grudnia 2009r. o umorzeniu śledztwa w sprawie wypadku z 19 sierpnia 2009r. - aktach szkody ). Zmarłe w wyniku wypadku M. B. i A. B.(2) zamieszkiwały w miejscowości C. gmina Z.. Do najbliższej rodziny zmarłych należały powódka A. B. oraz K. B.. Zmarła A. B.(2) była najmłodszą córką M. B. i S. B.. W chwili śmierci miała niespełna 19 lat (data urodzenia (…)). Powódka jest średnią córką M. B. i S. B., urodziła się (…)., a K. B. najstarszą córką M. B. i S. B., urodziła się (…) (kopie odpisów skróconych aktów urodzenia powódki i K. B. oraz aktów zgonu M. B. i A. B.(2) – w aktach szkody. S. B. - ojciec powódki, K. B. i zmarłej A. B.(2) zmarł . dniu (…). W chwili jego śmierci powódka i K. B. miały odpowiednio niespełna 5 i 6 lat, a A. B.(2) niespełna 4 miesiące ( kopia odpisu skróconego aktu zgonu S.B. - w aktach szkody). Po jego śmierci M. B. sama wychowywała córki. Zamieszkiwała z nimi w miejscowości C. w jednym domu z rodzicami zmarłego męża. Przedwczesna śmierć ojca skutkowała pogłębieniem więzi między siostrami B.. Starsze - powódka i K. z upływem czasu przejmowały opiekę nad najmłodszą A. B.(2). Odprowadzały ją do miejscowego przedszkola, następnie pomagały w nauce i w codziennych czynnościach (zeznania świadków Z. W. k.128v, K. B. k.131v oraz powódki k.148). W chwili wypadku powódka i K. B. mieszkały w W.. Powódka kończyła studia licencjackie na prywatnej uczelni na kierunku geodezja i przygotowywała pracę inżynierską. Wraz z siostrą K., która ukończyła studia prawnicze mieszkały w wynajmowanym mieszkaniu. Powódka łączyła studia z własną działalnością gospodarczą z zakresu pośrednictwa nieruchomościami. Miała podpisaną umowę o współpracę z firmą (…), w ramach której negocjowała z klientami tej firmy warunki umów mających za przedmiot obrót nieruchomościami - sprzedaż, wynajem i inne. Dochód z prowadzonej działalności pozwalał powódce na samodzielne utrzymanie się w W. i opłacenie studiów. Powódka i K. B. systematycznie, dwa, trzy razy w miesiącu odwiedzały matkę i siostrę A. oraz dziadków w rodzinnej miejscowości – C., a także babkę macierzystą w miejscowości W. gmina Z.. Przebywając zaś w W. pozostawały w stałym kontakcie telefonicznym z matką i siostrą. A. --- STRONA 7 --- B.(2) w przerwach od zajęć w szkole lub weekendy odwiedzała starsze siostry w W.. Chodziły razem na zakupy, zwierzały się sobie z ważnych spraw. Rok szkolny przed tragicznym wypadkiem był ostatnim rokiem nauki A. B.(2) w szkole średniej. Starsze siostry pomagały jej w przygotowaniach do studniówki, a następnie w przygotowaniach do matury. Na wiosnę 2009r. A. zdała maturę i dostała się na studia medyczne na trzech uniwersytetach medycznych. Jesienią miała podjąć studia najprawdopodobniej na uczelni w P.. Letnie miesiące 2009r. do chwili wypadku były szczęśliwym okresem w życiu rodziny. Najstarsza siostra K. ukończyła studia prawnicze, najmłodsza A. z powodzeniem zdała maturę i dostała się na studia, ona zaś finalizowała pracę inżynierską i prowadziła działalność pozwalającą na utrzymanie się bez pomocy matki (zeznania powódki 146v i 148, zeznania świadków: Z. W. k.128-129, K. B. k.129v-131 v, K. S. k.145-146). Śmierć matki i siostry A. był dla powódki ciosem. Pierwsze dwa tygodnie po wypadku spędziła w rodzinnym domu. Spadał na nią i na siostrę K. obowiązek załatwienia spraw związanych z pogrzebem i innych urzędowych związanych z wypadkiem. Pomagali im w tym siostra matki Z. W. i brat ojca. Po dwóch tygodniach powódka powróciła do W., ale co tydzień wracała do C., aby załatwić pozostałe sprawy - zamówić mszę za zmarłych, wspierać dziadków, którzy bardzo przeżyli wypadek, zamówić nagrobek. Po powrocie do W. powódka nie mogła się odnaleźć. Miała problemy ze snem, nie wiedziała co ma ze sobą zrobić, wychodziła z domu i chodziła po cmentarzu oglądając nagrobki, otaczała się rzeczami zmarłej siostry, nosiła jej biżuterię. Nie korzystał z pomocy psychologa. Zgłosiła się do lekarza rodzinnego, który przepisał jej leki regulujące nastrój o nazwach (…) i (…). Przepisane dawki zużyła, a następnie w obawie przed uzależnieniem zażywała już tylko leki ziołowe. Od chwili wypadku powódka straciła zapał do pracy, nie mogła się skupić. Rozmowy z klientami sprawiały jej ból. Nie mogła znieść widoku młodych szczęśliwych ludzi poszukujących mieszkania. Podczas rozmowy z klientami potrafiła się rozpłakać. Po wypadku nie sfinalizowała żadnej transakcji. Na początku grudnia 2009r. powódka podjęła decyzję o zamknięciu działalności, a w styczniu 2010r. decyzję tę zrealizowała. Od tego czasu utrzymywała się wyłącznie z renty rodzinnej oraz dodatku dla sieroty zupełnej w łącznej wysokości 1.450 złotych miesięcznie. Był to dochód mniejszy od tego, który uzyskiwała prowadząc działalność gospodarczą. Pracę inżynierską, kończącą pierwszy etap studiów powódka obroniła około miesiąc po wypadku. Przez następne miesiące nie potrafiła podjąć decyzji, czy chce kontynuować naukę na studiach magisterskich. W styczniu 2010r. podjęła te studia, a w dniu 20 grudniu 2011r. obroniła pracę magisterską. Obecnie powódka odbywa staż --- STRONA 8 --- z Urzędu (…) w kancelarii rzeczoznawcy majątkowego. W pracy nie ma kontaktu z klientami, pracuje tylko na dokumentach – przy opracowaniu operatów szacunkowych. Taki system pracy jej odpowiada. Zarabia od 750 złotych do 1.000 złotych miesięcznie, jeżeli pracuje dodatkowo w domu (zeznania świadków : M. T. k.50v-51, Z. W. k.128-128v, K. B. k.130-131, K. S. k.145v146 oraz zeznania powódki k.147-147v, 148v). Obecnie powódka i K. B. co dwa tygodnie albo częściej, jeżeli jest taka potrzeba, przyjeżdżają do domu rodzinnego w C., w którym nadal mieszkają dziadkowie ze strony ojca, w tym chora na cukrzycę babcia. Opiekują się nimi, sprzątają mieszkanie, przygotowują posiłki. Codzienną pieczę sprawuje nad nimi mieszkający bliżej drugi syn. Przed wypadkiem opiekę nad dziadkami, szczególnie nad babcią sprawowała A. B.(2), która z racji zainteresowania medycyną potrafiła reagować w przypadku nagłych spadków poziomu cukru u babci. Od chwili wypadku powódka nie prowadzi życia towarzyskiego, nie bierze udziału w uroczystościach rodzinnych np. przyjęciach weselnych nawet bliskich krewnych. W rocznicę wypadku spotyka się z żyjącą siostrą oraz kolegami zmarłej siostry przy jej grobie. Od śmierci siostry powódka nie cieszy się ze świąt, które prowokują przykre wspomnienia i potęgują poczucie straty. Spędza je z dziadkami i siostrą K., odwiedza również druga babcię w miejscowości W. (zeznania świadków : Z. W. k.129v i K. B. k.130vi 131 oraz powódki k.148v). Powódka poniosła koszty pogrzebu siostry w wysokości 2.400 złotych i postawienia nagrobka w wysokości 5.250 złotych (faktura Vat z 24 sierpnia 2009r. i oświadczenie A. G. z 11 czerwca 2011r. k.79-80 oraz zeznania świadka A. G. k.144-145). Pozwany, u którego M. B. posiadała ubezpieczenie oc posiadaczy pojazdów mechaniczn ych wypłacił powódce w toku postępowania likwidacyjnego kwotę 35.000 złotych, z czego 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 446§4 kc i 15.000 złotych tytułem stosownego odszkodowania na podstawie art.446§3 kc (decyzja pozwanego o wypłacie odszkodowania z 14 sierpnia 2010r. - w aktach szkody). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki A. B. zasługiwało na uwzględnienie do kwoty 41.650 złotych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że odpowiedzialność pozwanego który na etapie likwidacji szkody wypłacił powódce odszkodowanie i zadośćuczynienie nie budzi wątpliwości. Przeprowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków oraz powódki --- STRONA 9 --- przesłuchanej w charakterze strony dało jednakże podstawy do ustalenia, iż przyznane przez pozwanego odszkodowanie nie wypełnia ustawowej przesłanki odszkodowania stosownego, a zadośćuczynienie nie rekompensuje w pełni krzywdy doznanej przez powódkę w związku ze śmiercią siostry A. B.(2). Zgodnie z art.446§3 kc sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż odszkodowanie, o którym mowa w powyższym przepisie obejmuje szeroko pojęte szkody majątkowe, często nieuchwytne lub trudne do obliczenia, prowadzące do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej osoby najbliższej. Pogorszenie takie może być spowodowane utratą członka rodziny dostarczającego bliskim środków utrzymania, czy też sprawującego opiekę np. nad małoletnimi dziećmi. Przyjmuje się jednak, iż o pogorszeniu sytuacji życiowej można mówić również w przypadku, gdy między osobą zmarłą a osobą najbliższą nie zachodziło powiązanie natury finansowej czy z zakresu opieki, ale śmierć osoby bliskiej spowodowała silny wstrząs psychiczny pociągający za sobą osłabienie aktywności życiowej osoby najbliższej i w konsekwencji pogorszenie jej sytuacji życiowej w aspekcie materialnym. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z pozwanym, iż na skutek śmierci A. B.(2) nie nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powódki. Sam zresztą pozwany wypłacając powódce na etapie postępowania likwidacyjnego odszkodowanie w wysokości 15.000 złotych uznał, że pogorszenie takie nastąpiło. Oceny wymagało jedynie, czy wypłacona kwota jest odszkodowaniem stosownym. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż kwotę tę należy podwyższyć o 5.000 złotych ,tj. do kwoty 20.000 złotych. Z twierdzeń powódki wynika, iż znacznego pogorszenia sytuacji życiowej nie upatruje ona wprost w decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, która przynosiła jej dochody pozwalające na samodzielne utrzymanie w W. i opłacenie nauki, ale w osłabieniu aktywności życiowej, której jednym z przejawów, obok przerwy między pierwszym a drugim etapem studiów, było zaprzestanie prowadzenia tejże działalności. Działalność ta oprócz tego, że była źródłem utrzymania powódki była również polem do nauki i zdobywania doświadczenia zawodowego w trudnym zawodzie pośrednika nieruchomości. Powódka wykonywała działalność we współpracy z firmą (…), nie posiadając ówcześnie licencji pośrednika. Działalność ta oparta na współpracy z klientami przynosiła jej jednak obok wymiernych dochodów również satysfakcję i jak zeznała, gdyby nie wypadek, który spowodował. że nie była w stanie spotykać się z klientami i angażować w ich sprawy --- STRONA 10 --- najprawdopodobniej dalej rozwijałaby przedmiotową działalność (zeznania k.147v). W obecnej zaś sytuacji życiowej powódka odbywa staż w kancelarii rzeczoznawcy, na który została skierowana z Urzędu (…) z wynagrodzeniem 750 złotych i nie planuje wznowienia działalności gospodarczej. W swoich zeznaniach powódka wskazała również na inny aspekt jej sytuacji życiowej po wypadku z 19 sierpnia 2009r., a mianowicie konieczność przejęcia opieki nad dziadkami ze strony ojca, którą dotychczas sprawowały matka i siostra zamieszkujące z dziadkami domu w C.. W ocenie Sądu zważywszy na fakt, iż A. B.(2) przed wypadkiem zdała maturę i dostała się na studia, zasadne jest przyjęcie iż po wakacjach 2009r. podjęłaby ona naukę i również opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania. Nie ulega jednak wątpliwości, iż jednoczesna śmierć matki i siostry powódki spowodowała, iż powódka stanęła przed obowiązkami, których wcześniej nie wykonywała Reasumują, Sąd uznał, że roszczenie powódki o uzupełniające odszkodowanie zasługuje na uwzględnienie do kwoty 5.000 złotych. Przechodząc do roszczenia o uzupełniające zadośćuczynienie wskazać należy na przepis art.446 kc, zgodnie z którym sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Pozwany wypłacił powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 20.000 złotych i jak wskazał w odpowiedzi na pozew kwota ta wyczerpuje roszczenie powódki, która nie udowodniła, iż rozmiar doznanych przez nią cierpień uzasadnia wyższe świadczenie. Sąd nie podziela poglądu pozwanego, iż powódka nie wykazała zasadności podwyższenia kwoty zadośćuczynienia oraz że rozmiar cierpień i krzywdy można udowodnić jedynie opiniami specjalistów z zakresu psychiatrii czy psychologii. Powódka przedstawiła dowody z zeznań świadków w osobach członków jej rodziny – Z. W. i K. B. oraz innych osób jej bliskich - chłopaka M. T. i przyjaciółki K. S., którzy w spójnych i logicznych zeznaniach przedstawili relacje łączące powódkę z A. B.(2) oraz jej reakcję na śmierć siostry. Z zeznań tych, których wiarygodność nie budzi wątpliwości Sądu wynika, iż powódka, podobnie jak K.B., była bardzo związana z najmłodszą siostrą. Na naturalną więź, która zazwyczaj łączy rodzeństwo nałożyło się doświadczenie związane z przedwczesną utratą ojca, które jeszcze silniej związało siostry, z których powódka wraz z K. B. jako starsze opiekowały się najmłodszą A.. Silna więź przetrwała mimo wyjazdu powódki do W.. Siostry pozostawały w stałym kontakcie, wiedziały wzajemnie o swoich sprawach, jedna cieszyła się z sukcesów drugiej. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości fakt, iż śmierć A. B.(2) był dla powódki ogromnym ciosem, podobnie jak śmierć matki, która zginęła w tym samym wypadku. --- STRONA 11 --- Jednoczesna śmierć dwóch bliskich osób powoduje zwielokrotnienie cierpień i trudno oddzielić cierpienia po śmierci matki od cierpień po śmierci siostry. Nie ulega jednak wątpliwości, iż kwota zadośćuczynienia w wysokości 20.000 złotych nie rekompensuje krzywdy doznanej przez powódkę w związku ze śmiercią siostry. Należy podkreślić, iż zadośćuczynienie z art.446§4 kc ma na celu rekompensatę nie tylko cierpień psychicznych - bólu po śmierci osoby bliskiej. Cierpienia takie występują bowiem niemal w każdym przypadku śmierci najbliższego członka rodziny. Chodzi w nim również o krzywdę w znaczeniu utraty członka rodziny. W wyniku śmierci ojca powódki, a następnie tragicznego wypadku z 19 sierpnia 2009r. powódce z najbliższej rodziny, rozumianej jako rodzice i rodzeństwo (powódka jest jeszcze osobą niezamężną i nie posiadającą dzieci) pozostała jedna siostra K. B.. Nie ulega wątpliwości, że gdyby nie tragiczny wypadek powódka i A. B.(2) jako osoby bardzo młode jeszcze przez wiele lat utrzymywałby relacje rodzinne. Obecnie zaś z 5¬osobowej rodziny pozostała jedynie powódka i K. B.. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że należne powódce zadośćuczynienie wynosi 50.000 złotych i zasądził na jej rzecz kwotę 30.000 złotych stanowiącą różnicę między kwotą należną a wypłaconą przez pozwanego. Sąd uwzględnił wreszcie roszczenie powódki o zwrot kosztów pogrzebu A. B.(2) w myśl art.446§ l kc stanowiącego, że jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty pogrzebu temu, kto je poniósł. Powódka przedstawiła dowód na poniesienia kosztów usługi pogrzebowej w kwocie 2.400 złotych oraz kosztów postawienia nagrobka, które podzielony na dwa (nagrobek dla M. B. i A. B.(2)) stanowi kwotę 5.250 złotych. Powódka przyznała wprawdzie, iż pobrała zasiłek pogrzebowy z ZUS w kwocie 6.200 złotych (oświadczenie powódki k.132), jednakże jak wynika z uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z 15 maja 2009r. w sprawie III CZP 140/08 (OSNC 2009/10/132) zasiłek pogrzebowy wypłacany na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu odszkodowania dochodzonego na podstawie art.446§1 kc. Mając to na uwadze sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 7.650 złoty tytułem zwrotu kosztów pogrzebu. Odsetki od przyznanej kwoty odszkodowania i zadośćuczynienia należą się powódce od 30 dnia po doręczenia pozwanemu pisma powódki z 24 sierpnia 2010r. zawierającego żądanie uzupełniających świadczeń (vide: pismo powódki z dowodem doręczenia go stronie pozwanej k.8-9 akt sprawy ). Odsetki zaś od przyznanego zwrotu kosztów pogrzebu od 23 --- STRONA 12 --- czerwca 2011r. ,tj. od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu pisma zawierającego rozszerzenie powództwa o zapłatę kwoty 7.650 złotych (vide: pismo pozwanego k.81). O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art.100 zd. 1 kc. Całość żądania powódki opiewała na kwotę82.650 złotych. Zasądzeniu podlegała kwota 42.650 złotych, co stanowi 52% roszczenia. Koszty poniesione przez obie strony wyniosły łącznie 7.234 złotych i składają się na nie wynagrodzenia pełnomocników stron w wysokości po 3.617 złotych każdego. Stosowanie do wyniku sprawy powódka powinna ponieść koszty procesu w 48%; tj. w wysokości 3.472,32 złotych (48% z 7.234). Zasądzeniu na jej rzecz podlegała zatem kwota 144,68 złotych stanowiąca różnicę między kosztami poniesionymi, a tymi które stosownie do wyniku sprawy powinna wnieść (3.617-3.472,32). Ponadto stosowanie do art. 113 ust.1 z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowy w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.132,50 złotych tytułem opłaty od uwzględnionej części powództwa (5% od 42.650). W pozostałej opłatę od pozwu, od której uiszczenia powódka był zwolniona, przejął na rachunek Skarbu Państwa.