§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie I C 976/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocła

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 976/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rudkowska – Ząbczyk Protokolant: Alicja Rajca po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa B. G. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego (...) we W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda B. G. na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. odstępuje od obciążania powoda brakującymi kosztami sądowymi. Sygnatura akt I C 976/14 UZASADNIENIE Powód B. G. w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego (...) we W. domagał się zasądzenia kwoty 80 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dobór osobistych oraz kwoty 20 000,00 zł odszkodowania. W uzasadnieniu powyższego żądania powód podniósł, że w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r. przebywał w Zakładzie Karnym (...) we W. w celi nr (...) oddziału (...), której powierzchnia był zbyt mała, tj. poniżej 3 m 2 na osobę. To uniemożliwiało powodowi modlitwę, bo nie miał miejsca, aby uklęknąć w stronę wschodu. Powód zarzucił także, że cela ta nie posiadała żadnej wentylacji, a kącik sanitarny był oddzielony „starymi, zwisającymi szmatami”, które powód sam musiał załatwić, i które zwisały jedynie do wysokości 1,92 m. Powód podniósł, że miał nerwicę i zaburzenia osobowości spowodowane ciągłym kilkugodzinnym chodzeniem po celi współosadzonego, przez co powód nie mógł skupić się na swoich sprawach. Zarzucił nadto, że codziennie od godziny 10.00 do 12.00 oraz od godziny 24.00 do 5.30 w celi wyłączano prąd elektryczny, co powodowało, że powód nie mógł przygotowywać się do rozpraw nagrywanych w systemie audio – video o korzystać z akt spraw nagranych z urzędu, w tym fotokopii. Nie mógł także oglądać filmu, który zaczynał się o 21.00, bo funkcjonariusze Służby Więziennej o północy wyłączali prąd. Z tych samych powodów nie mógł oglądać transmisji z Igrzysk Olimpijskich w S., ani Sylwestra. Powód podniósł, że powyższe fakty zgłaszał w postaci pisemnych próśb, protestów głodowych, jednak były one lekceważone, a psycholog wyrzuciła go za drzwi, gdy prosił o zapisanie go na terapię, tj. zajęcia pomagające wyciszyć się, zrelaksować i „pracować --- STRONA 2 --- nad nerwami”. Pobyt w powyższych warunkach powodował u powoda nerwicę, agresję oraz poniżenie jego godności osobistej. W piśmie z dnia 26 lipca 2014 r. (k. 18) powód wyjaśnił nadto, że odszkodowania w kwocie 20 000,00 zł domaga się za uszczerbek na zdrowiu psychicznym, który poniósł podczas pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. oraz za uszczerbek na zdrowiu w postaci egzemy, zmian skórnych na nogach, jakich również dostał podczas pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W.. Powód podniósł także, że pogłębiła się jego wada wzroku poprzez trzymanie go bez dostępu światła. W odpowiedzi na pozew (k. 20) strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych na rzecz Skarbu Państwa, w tym z tytułu zastępstwa procesowego – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Strona pozwana przyznała, że pozwany był osadzony w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r., posiadając nadaną przez Komisję Penitencjarną Aresztu Śledczego we W. w dniu 24 października 2013 r. grupę i podgrupę klasyfikacyjną (...) Pozwana jednostka nie jest przeznaczona dla recydywistów penitencjarnych, stąd pobyt w niej powoda miał wyłącznie charakter czasowy i związany był z realizacją czynności procesowych do sprawy Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia o sygnaturze V K 1502/12. Strona pozwana podniosła, że powód w czasie pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. miał zapewnione godne warunki odbywania kary pozbawienia wolności, zgodne z obowiązującymi przepisami. W szczególności cela mieszkalna nr (...) ma powierzchnię 7,99 m 2 i przeznaczona jest dla dwóch osób, co jest zgodne z art. 110 § 2 k.k.w. Od dnia 6 grudnia 2009 r. w Zakładzie Karnym (...) we W. nie wystąpiło zjawisko przeludnienia, a więc norma powierzchni 3 m 2 przeznaczona dla jednego osadzonego była i jest zachowana. Nadto powód w skargach kierowanych do różnych instytucji wielokrotnie podnosił zarzut umieszczenia w warunkach przeludnienia, jednak zarzut ten nigdy nie został uwzględniony. Strona pozwana podniosła, że powoda starano się zakwaterować z odpowiednio dobranymi osobami, które nie stwarzały problemów wychowawczych, przy czym o miejscu zakwaterowania osadzonego decyduje wyłącznie administracja więzienna. Powód wielokrotnie skarżył się na niewłaściwy dobór współosadzonych, choć zdarzało się, że w trakcie rozmów wychowawczych nie podnosił takiego problemu. Powód podnosił przy tym różne powody chęci zmiany składu osobowego celi, jednak rzeczywistą przyczyną stawiania warunków przez powoda co do doboru skazanych w celi była jego osobowość, wysoce konfliktowa, co generowało napięcia z kolejnymi współosadzonymi. Każdą taką sytuację bezzwłocznie analizowano i podejmowano stosowne działania, które zmierzały do uniknięcia eskalacji konfliktów. W okresie przebywania powoda w Zakładzie Karnym (...) we W. w celi, w której osadzony był powód, oprócz niego samego przebywało a jedenastu innych skazanych. Jednocześnie, ze względu na dokonywane przez powoda akty samoagresji i próby samobójcze nie mógł być on zakwaterowany do celi jednoosobowej lub przebywać pojedynczo w celi kilkuosobowej. Powyższe zdarzenia, związane z wyrażanym prze powoda niezadowoleniem z doboru współosadzonych, były najczęstszą przyczyna jego roszczeniowego zachowania, ujawniającego się między innymi protestem głodowym. Strona pozwana zaprzeczyła, aby administracja Zakładu Karnego (...) we W. kiedykolwiek utrudniała powodowi dostępu do aktów prawnych. Powód mógł bowiem korzystać z zasobów biblioteki Zakładu, co też czynił, a nadto na jego wniosek zostały mu dostarczone wszystkie publikowane orzeczenia, wyroki i postanowienia różnych sądów, o jakie prosił, w formie nagrania danych na płycie CD. Powodowi zostały także przekazane czyste płyty CD i DVD celem nagrywania przez sądy procesów dotyczących jego osoby. Powód zgłosił także potrzebę korzystania w celi mieszkalnej ze sprzętu komputerowego tłumacząc, że jest mu on niezbędny do odtwarzania płyt CD przesyłanych przez sądy, na których znajdowały się treści z akt toczących się z jego udziałem postępowań karnych. Prośba powoda została rozpoznana pozytywnie i sprzęt komputerowy, po wydaniu opinii przez dział informatyki, techniki i łączności, powodowi wydano, jako jedynemu ze skazanych przebywających w Zakładzie Karnym (...) we W.. Pomimo powyższej pomocy, jaką powód otrzymał z Zakładu, wystosował on skargę do Ministerstwa Sprawiedliwości, w której podniósł zarzut niszczenia przez funkcjonariuszy tegoż Zakładu należącego do niego mienia w postaci płyt CD. Zarzut ten został uznany za bezzasadny. --- STRONA 3 --- Strona pozwana przyznała, że celem racjonalnego gospodarowania energią elektryczną, we wszystkie dni tygodnia wprowadzono godziny wyłączeń energii elektrycznej w porze dziennej godzinach od 10.00 do 12.00, a w porze nocnej w godzinach od 24.00 do 5.00. Ponadto podniosła, że w celi nr (...) kącik sanitarny zabudowany był płytami pilśniowymi na metalowym stelażu do wysokości 1,70 m, które zapewniały osadzonemu poczucie intymności podczas załatwiania potrzeb fizjologicznych. Zabudowa kącika nie wymagała żadnego dodatkowego rozwieszania szmat. Strona pozwana podniosła, że cela nr (...) miała sprawną wentylację grawitacyjną, użytkowane przewody kominowe były szczelne, a ich stan techniczny poddawany był kontrolom okresowym, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Okna w spornej celi były szczelne, w dobrym stanie posiadały konstrukcję umożliwiającą ich otwieranie dla okresowego wietrzenia pomieszczenia przez samych osadzonych. Strona pozwana wskazała także, że powód, który jest muzułmaninem, miał zachowane prawo do wykonywania praktyk religijnych. Tym samym zarzut powoda, że poprzez umieszczenie go w celi dwuosobowej i brak w niej wolnej przestrzeni, nie mógł się modlić, jest nieuzasadniony. Strona pozwana podniosła, że powód, jako osoba, która w przeszłości dokonywała prób samobójczych, nie mógł być zakwaterowany w celi jednoosobowej. Nadto powód kilkakrotnie podejmował protesty głodowe, przy czym najczęściej nie przyjmował jednego z trzech dostarczanych mu posiłków, by po rozmowie z wychowawcą bądź kierującym oddziałem penitencjarnym odstępować od protestu i spożyć kolejny posiłek. Powód przyznawał następnie w rozmowach z wychowawca i psychologiem, że takie zachowanie i postępowanie ułatwia mu osiągnięcie założony celów, a ponadto wskazywał, że głodówka jest jednym z nieodłącznych elementów jego wiary – często z niej korzysta, co przyczynia się do poprawy jego kondycji fizycznej i odtrucia organizmu. Jednocześnie oświadczył, że nikt nie jest w stanie zmusić o do wizyty u lekarza celem konsultacji medycznej w związku ze zgłaszanymi protestami głodowymi. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód B. G. w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r. w Zakładzie Karnym (...) we W. odbywał karę pozbawienia wolności jako osoba, która bierze udział w czynnościach procesowych. (okoliczność bezsporna) W powyższym okresie powód był osadzony wyłącznie w dwuosobowej celi mieszkalnej nr (...) na oddziale (...). Cela ta miała powierzchnię 7,99 m 2 i była wyposażona w standardowy sprzęt kwaterunkowy. (okoliczność bezsporna) Kącik sanitarny w celi, w jakiej był osadzony powód, był zabudowany płytą pilśniową do wysokości ok. 180 cm – 190 cm, tj. nie do pełnej wysokości celi. W tym czasie nie były wieszane przez powoda zasłony, które miałyby zastępować wygrodzenie kącika sanitarnego wykonane z płyt pilśniowych. (dowód: zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Cela, w której był osadzony powód w Zakładzie Karnym (...) we W., posiadała wentylację grawitacyjną, która była sprawna. W celi nie występowała wilgoć, ani zagrzybienie. (dowód: zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Powód wielokrotnie wnosił o zmianę osoby współosadzonego, powołując się na brak możliwości nawiązania właściwych relacji związanych z przebywaniem w jednej celi, utrudnianie powodowi przez współosadzonego przygotowywania się do postępowań karnych, niemożność udostępniania współosadzonemu własnego telewizora powoda, uciążliwość współosadzonego, w tym jego choroby, otyłość i wydzielany zapach, jak również starszy wiek i chrapanie oraz konflikty ze współosadzonymi. Na skutek uwzględniania wniosków powoda, w spornym okresie jedenastokrotnie dochodziło do zmian osób współosadzonych z powodem. --- STRONA 4 --- (dowód: notatka z 11 grudnia 2013 r., k. 33; notatka z 16 grudnia 2013 r., k. 34; notatka z 20 lutego 2014 r., k. 35; notatka z 20 marca 2014 r., k. 37; notatka z 12 marca 2014 r., k. 39; notatka z 14 marca 2014 r., k. 40; notatka służbowa z 3 kwietnia 2014 r., k. 72; notatka służbowa z 16 kwietnia 2014 r., k. 76; wniosek powoda z 19 marca 2014 r., k. 77-78; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Powód domagał się osadzenia w celi jednoosobowej, jednak z uwagi na podejmowane w przeszłości próby samobójcze możliwość ta była wyłączona. (dowód: zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Powód był zadowolony z warunków bytowych panujących w celi, w której był osadzony. Nigdy nie domagał się zmiany zajmowanej celi mieszkalnej. Po opuszczeniu jednostki wysyłał do wychowawcy i dyrektora oddziału kartki z pozdrowieniami, a nadto dzwonił z podziękowaniami za opiekę. (dowód: zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Podczas osadzenia w Zakładzie Karnym (...) we W. powód wielokrotnie podejmował protesty głodowe, odmawiając przyjmowania poszczególnych posiłków w ciągu dnia. Powód odstępował od protestów głodowych po osiągnięciu doraźnych, partykularnych korzyści. W rozmowach z wychowawcą twierdził także, że jako muzułmanin nieprzyjmowanie posiłków traktuje jako element swojego obowiązku wobec założeń wiary. (dowód: notatka z 3 marca 2014 r., k. 36; notatka z 27 lutego 2014 r., k. 38; notatka z 12 marca 2014 r., k. 39; notatka z 14 marca 2014 r., k. 40; notatka służbowa z 12 marca 2014 r., k. 67; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z 26 lutego 2014 r., k. 68; oświadczenie powoda z 28 lutego 2014 r., k. 177; oświadczenie powoda z 4 marca 2014 r., k. 178; oświadczenie powoda z 29 stycznia 2014 r., k. 185; oświadczenie powoda z 12 marca 2014 r., k. 194; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Powód odmawiał konsultacji psychologicznej proponowanej mu przez wychowawcę. Ostatecznie był czterokrotnie konsultowany przez psychologa, podczas których to konsultacji notorycznie poruszał kwestię osadzenia go w celi jednoosobowej. W trakcie konsultacji powód nie zgłaszał chęci udziału w programach readaptacyjnych z zakresu przeciwdziałania agresji, nie oczekiwał pomocy psychologicznej, a jedynie realizacji potrzeby dotyczącej osadzenia, był agresywny, roszczeniowy, arogancki, formułował także groźby. (dowód: notatka z 12 marca 2014 r., k. 39; sprawozdanie z 12 marca 2014 r., k. 49-50; pismo M. S. z 11 marca 2014 r., k. 51; skarga powoda z 25 lutego 2014 r., k. 52; skarga powoda z 18 marca 2014 r., k. 61; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Na wniosek powoda, po wydaniu opinii przez dział informatyki, techniki i łączności, powodowi wydano sprzęt komputerowy konieczny celem odtwarzania płyt CD przesyłanych mu przez sądy, na których znajdowały się informacje stanowiące treść akt sądowych. Wyrażano mu także zgodę na korzystanie z faksu. (dowód: sprawozdanie z 13 lutego 2014 r., k. 45-46; notatka służbowa z 16 kwietnia 2014 r., k. 76; pismo Zakładu Karnego (...) we W. z 18 lutego 2014 r., k. 88; wniosek powoda z 9 stycznia 2014 r., k. 174; wniosek powoda z 9 stycznia 2014 r., k. 175; prośba powoda z 11 marca 2014 r., k. 179; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Na wniosek powoda zostały mu także przesłane nagrane na płycie CD treści orzeczeń Sądu Najwyższego, Sądów Apelacyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego, jak również teksty wskazanych aktów prawnych i adresy ambasad oraz akredytowanych korespondentów RP. Mógł też korzystać z zasobów biblioteki poza wyznaczonymi godzinami, mając między innymi dostęp do najnowszych aktów prawnych. --- STRONA 5 --- (dowód: pismo Zakładu Karnego (...) w W. z 9 kwietnia 2014 r., k. 55 wniosek powoda z marca 2014 r., k. 56-57; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) W okresie osadzenia powoda w Zakładzie Karnym (...) we W. były realizowane przerwy w zasilaniu gniazd wtykowych w celach mieszkalnych w godzinach od 24.00 do 5.00 oraz od 10.00 do 12.00. Wyłączenia zasilania odbywały się w celu racjonalizacji wykorzystania między innymi energii elektrycznej i wprowadzone zostały na podstawie zarządzenia nr (...) Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z dnia 23 sierpnia 2013 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad gospodarowania energią i wodą. (dowód: wyjaśnienia z 7 kwietnia 2014 r., k. 73; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Powód wielokrotnie zgłaszał skargi do organów Służby Więziennej i innych organów, zarzucając między innymi osadzenie go w celi dwuosobowej, a nie celi jednoosobowej, czasowe wyłączenia energii elektrycznej, które uniemożliwia mu przygotowywanie się do spraw sądowych, a także brak odpowiedniej opieki psychologicznej oraz dostępu do aktów prawnych. Wobec braku uzasadnionych podstaw żadna ze skarg powoda nie została uwzględniona (dowód: pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 6 marca 2014 r., k. 41; pismo Zakładu Karnego (...) we W. z 24 lutego 2014 r., k. 42; pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 11 marca 2014 r., k. 43-44; sprawozdanie z 13 lutego 2014 r., k. 45-46; skarga powoda z 9 stycznia 2014 r., k. 47; pismo Zakładu Karnego (...) we W. z 12 marca 2014 r., k. 48; skarga powoda z 25 lutego 2014 r., k. 52; pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 29 maja 2014 r., k. 53; skarga powoda z 28 marca 2014 r., k. 58; skarga powoda z 4 kwietnia 2014 r., k. 59; pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 30 maja 2014 r., k. 60; skarga powoda z 18 marca 2014 r., k. 61; pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 13 czerwca 2014 r., k. 62-63; sprawozdanie z 31 marca 2014 r., k. 64-66; zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z 26 lutego 2014 r., k. 68; pismo Zakładu Karnego (...) we W. z 7 kwietnia 2014 r., k. 70-71; pismo Zakładu Karnego (...) we W. z 21 kwietnia 2014 r., k. 74-75; wniosek powoda z 19 marca 2014 r., k. 77-78; pismo Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 maja 2014 r., k. 79; pismo Zakładu Karnego we W. z 30 kwietnia 2014 r., k. 80-81; pismo Zakładu Karnego we W. z 29 kwietnia 2014 r., k. 82; notatka służbowa z 29 kwietnia 2014 r., k. 83; notatka służbowa z 28 kwietnia 2014 r., k. 84; notatka służbowa, k. 85; notatka służbowa z 29 kwietnia 2014 r., k. 86; notatka służbowa z 29 kwietnia 2014 r., k. 87; pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z 9 kwietnia 2014 r., k. 89; wniosek powoda z 12 marca 2014 r., k. 184; zeznania świadka S. S. (2), e – protokół z 16 stycznia 2015 r., 00:11:26-00:29:57, k. 125) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Z poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych wynika, że świadczenie strony pozwanej, którego spełnienia powód dochodził w niniejszym postępowaniu, stanowi zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznał powód w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności w warunkach niewłaściwych pod względem sanitarno – bytowym oraz powierzchni cel. Zgodnie z art. 448 zd. 1 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Jednocześnie zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. --- STRONA 6 --- Obowiązek zadośćuczynienia krzywdy powoda przez stronę pozwaną zależał więc od wykazania zachowania strony pozwanej stanowiącego naruszenie dobra osobistego powoda, wystąpienia krzywdy powoda i związku przyczynowego między nimi. Strona pozwana zaprzeczyła, aby powód osadzony był w celach, które nie spełniały standardów określonych w kodeksie karnym wykonawczym, szczególnie pod względem powierzchni cel. Okoliczności powyższe jako sporne wymagały więc udowodnienia (art. 229 k.p.c.). Ciężar dowodu spoczywał przy tym na powodzie, który z faktów tych wywodził skutki prawne (art. 6 k.c.). Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie potwierdził zarzutów stawianych przez powoda stronie pozwanej co do warunków wykonywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym (...) we W.. Powód w pierwszej kolejności zarzucał, że cela, w której był osadzony, była przeludniona. Strona pozwana skutecznie wykazała jednak, że powód w okresie objętym pozwem, to jest od 10 grudnia 2013 do 26 marca 2014 r., przebywał w celi, której powierzchnia na jednego osadzonego przekraczała 3 m 2 , a więc zgodnej z art. 110 § 2 k.k.w. Między stronami bezsporne było to, że cela nr (...), w której powód był osadzony, miała powierzchnię 7,99 m 2 . Rozmiar celi został podany przez stronę pozwaną, przy czym zasadniczo pozostawał on zbieżny z tym, który przedstawił powód w pozwie (7,585 m 2 ). W celi tej łącznie z powodem osadzonych było 2 skazanych, co daje minimum 3 m 2 na osobę. Skoro tak, to zostały zachowane standardy przewidziane w kodeksie karnym wykonawczym. Zdaniem Sądu nie zasługiwał przy tym na uwzględnienie zarzut powoda, jakoby przy ustalaniu powierzchni celi, jaka przypadała na każdego osadzonego, nie powinny być uwzględniane powierzchnie zajmowane przez sprzęt kwaterunkowy oraz powierzchnia kącika sanitarnego. Sposób obliczania powierzchni celi prezentowany przez powoda nie wynika z żadnych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Wręcz przeciwnie, z wykładni przepisu art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w. wynika, że powierzchnia celi, przypadająca na skazanego wynosi nie mniej niż 3 m 2 , jednak chodzi o powierzchnię bez sprzętu kwaterunkowego skoro w zdaniu drugim powołanego przepisu ustawodawca przepisuje, że dopiero celę mieszkalną o tak ustalonej powierzchni wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu między innymi osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny. Nadto należy zważyć, że zarówno kącik sanitarny, jak i sprzęt kwaterunkowy w celi służą do zwykłego z niej korzystania przez osadzonych, trudno zatem odliczać powierzchnię, jaką zajmują, od ogólnej powierzchni celi przypadającej na osadzonych. Dla negatywnej oceny zarzutów powoda w rozważanym zakresie nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że informacje o braku przeludnienia w Zakładzie Karnym (...) we W., podawane w zeznaniu świadka S. S. (2), są zgodne z tymi, jakie Sąd posiada również z urzędu. Problem przeludnienia w istocie był obecny w polskich zakładach karnych, co potwierdziły też liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zakłady karne są jednak na bieżąco dostosowywane do zapewnienia godziwych warunków kary pozbawienia wolności, uszczegółowionych w kodeksie karnym wykonawczym, a gwarantowanych zarówno w art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jaki w przepisach Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W związku z działaniami służb podległych Ministrowi Sprawiedliwości, w tym Służby Więziennej, od 2009 r. problem przeludnienia w zakładach karnych na terenie naszego kraju praktycznie nie istnieje. Wobec powyższego Sąd za nieudowodniony uznał zarzut przeludnienia celi, w której powód był osadzony w spornym okresie w Zakładzie Karnym (...) we W.. Materiał dowodowy zaoferowany w sprawie nie potwierdził również pozostałych zarzutów powoda co do złych warunków sanitarno – bytowych panujących w celi nr (...) oddziału (...) Zakładu Karnego nr we W., które miałyby naruszać jego dobra osobiste. W oparciu o zeznania świadka S. S. (2) oraz dokumenty przedstawione przez stronę pozwaną Sąd ustalił, że cela, w której osadzony był powód, posiadała wentylację, o sprawności której mógł świadczyć fakt niewystępowania w celi zawilgocenia, ani zagrzybienia. W celi zamontowane były również okna, których otwarcie także mogło służyć do przewietrzania celi. --- STRONA 7 --- Kącik sanitarny w celi, w jakiej był osadzony powód, był zabudowany płytą pilśniową do wysokości ok. 180 cm – 190 cm, tj. nie do pełnej wysokości celi. W tym czasie nie były wieszane przez powoda zasłony, które miałyby zastępować wygrodzenie kącika sanitarnego wykonane z płyt pilśniowych. Tym samym nie potwierdziły się zarzuty powoda, jakoby kącik sanitarny w celi nie był w ogóle trwale wygrodzony, a do jego wydzielania służyły jedynie zasłony „załatwione” przez powoda. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że wprawdzie godne warunki odbywania kary w zakładach karnych obejmują również zapewnienie prywatności i intymności, między innymi związanymi z potrzebami fizjologicznymi, to jednak nie przewidują one zapewnienia samodzielności pomieszczeń przeznaczonych na toalety, ani ich oddzielenia murem od pozostałej części celi (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 lipca 2012 r., IV CSK 603/11). Ponadto w okresie osadzenia powoda w Zakładzie Karnym (...) we W. były realizowane przerwy w zasilaniu gniazd wtykowych w celach mieszkalnych w godzinach od 24.00 do 5.00 oraz od 10.00 do 12.00. Powyższe wyłączenia zasilania odbywały się w celu racjonalizacji wykorzystania między innymi energii elektrycznej i wprowadzone zostały na podstawie zarządzenia nr (...) Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z dnia 23 sierpnia 2013 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad gospodarowania energią i wodą. Zważywszy na czas wyłączeń zasilania, który przypadał na porę nocną oraz jedynie na dwie godziny w ciągu dnia, Sąd uznał, że w żaden sposób nie wpływały one na możliwość przygotowywania się powoda do procesów prowadzonych z jego udziałem. Poza porą nocną powód dysponował bowiem łącznie siedemnastoma godzinami w ciągu dnia, w czasie których miał swobodny dostęp do energii elektrycznej w gniazdach wtykowych. Trudności w przygotowaniu się powoda do procesów mogły zatem wynikać z innych czynników (np. wielości spraw, w których uczestniczył powód), a nie umiarkowanie ograniczonego dostępu do energii elektrycznej w celi. W ocenie Sądu powyższe warunki nie mogą być uznane za naruszające godność osadzonych czy inne ich dobra osobiste. Powód nie przedstawił zaś skutecznie dowodów, które uzasadniałyby wnioski przeciwne, mimo że to na nim spoczywał ciężar udowodnienia naruszenia dóbr osobistych przez stronę pozwaną. W szczególności powód nie wykazał złego stanu technicznego celi, o którym twierdził w pozwie. Powyższe dotyczy również opieki psychologicznej, do jakiej powód miał dostęp podczas osadzenia w Zakładzie Karnym (...) we W.. Jak wynika z materiału dowodowego przedstawionego przez stronę pozwaną, wbrew twierdzeniom powoda, powód odmawiał konsultacji psychologicznej proponowanej mu przez wychowawcę. Ostatecznie był czterokrotnie konsultowany przez psychologa, podczas których to konsultacji notorycznie poruszał kwestię osadzenia go w celi jednoosobowej. W trakcie konsultacji powód nie zgłaszał chęci udziału w programach readaptacyjnych z zakresu przeciwdziałania agresji, nie oczekiwał pomocy psychologicznej, a jedynie realizacji potrzeby dotyczącej osadzenia. Był przy tym agresywny, roszczeniowy, arogancki, a nadto formułował groźby. Z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że powód w różny sposób, w tym przez protesty głodowe i rzekomą potrzebę pomocy psychologicznej, dążył do osadzenia go w celi jednoosobowej, co z uwagi na podejmowane przez niego w przeszłości próby samobójcze, nie było możliwe. W ten sam sposób powód chciał doprowadzić także do zmiany osoby współosadzonego, które to żądania wielokroć uzasadniane były przez powoda przez odwołanie do niskich ocen i pobudek. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że wszystkie prośby powoda o zmianę współosadzonego zostały uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powód nie wykazał, aby strona pozwana w jakikolwiek sposób naruszyła jego dobra osobiste w związku z osadzeniem go w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r. Należy podkreślić, że wbrew ciążącemu na powodzie ciężarowi dowodu w powyższym zakresie, powód nie zgłosił skutecznie właściwie żadnego wniosku dowodowego. W szczególności postanowieniem z 24 maja 2016 r. Sąd pominął dowód z zeznań świadka R. S. (k. 398), dopuszczony na okoliczność warunków bytowych, w jakich powód był osadzony w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r. (postanowienie dowodowe z 16 stycznia 2015 r., k. 125). Pomimo upływu ponad roku i trzykrotnym zastosowaniu środków przymusu w postaci grzywny (postanowienie z 14 kwietnia 2015 r., k. 172; postanowienie z 11czerwca 2015 r., k. 229 oraz postanowienie z 2 lutego 2016 r., k. 291) świadek ten nie stawiał się na wezwania Sądu, ani nie został skutecznie przymusowo --- STRONA 8 --- sprowadzony. Wobec powyższego, na podstawie art. 242 k.p.c. Sąd oznaczył termin 19 kwietnia 2016 r., po upływie którego dowód z zeznań tego świadka mógł być przeprowadzony tylko wówczas, gdy nie spowodowałoby to zwłoki w postępowaniu. Termin ten upłynął bezskutecznie, w związku z czym na podstawie powołanego przepisu pominął dowód z zeznań świadka R. S.. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r. Sąd pominął także dowód z przesłuchania powoda na okoliczność warunków sanitarnych i bytowych oraz sposobu traktowania powoda podczas jego osadzenia w Zakładzie Karnym (...) we W.. Powód dwukrotnie był wzywany celem jego przesłuchania, przy czym za każdym razem Sąd pouczał go o skutkach niestawiennictwa. Przesłuchanie powoda wyznaczone na dzień 24 maja 2016 r. nie odbyło się albowiem powód odmówił wyjścia z celi celem jego przetransportowania przed Sąd orzekający (k. 393 i 395). Nie odbyło się także przesłuchanie powoda przed sądem wezwanym (Sądem Rejonowym w Kluczborku) albowiem również w tym przypadku powód odmówił wyjazdu z Aresztu Śledczego w O., w którym był wówczas osadzony. Uznając zatem, że zachodzą faktyczne przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania powoda, Sąd dowód ten pominął. Postanowieniem z 24 listopada 2016 r. Sąd oddalił także wniosek powoda o dokonanie oględzin celi nr (...) w Zakładzie Karnym (...) we W.. Zdaniem Sądu dowód ten nie byłby przydatny dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powierzchnia celi stanowiła fakt bezsporny między stronami. W zakresie natomiast wyposażenia celi, w szczególności sposobu organizacji kącika sanitarnego, to dowód ten przeprowadzony kilka lat po okresie zajmowania celi przez powoda, nie mógł przedstawić obrazu istniejącego w okresie osadzenia powoda w spornym Zakładzie Karnym. Sąd oddalił także wnioski powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych psychiatrów wydanych w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich (sygnatura akt II K 312/13) oraz z książeczki zdrowia powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej. Powyższe dowody zostały przez powoda zgłoszone celem wykazania uszczerbku na zdrowiu, jakiego rzekomo doznał podczas pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W., i w konsekwencji uzasadnienia dochodzonego w sprawie odszkodowania w kwocie 20 000,00 zł (k. 18). W pierwszej kolejności należy podnieść, że dochodząc odszkodowania powód winien wykazać szkodę, jakiej doznał wskutek bezprawnego działania strony pozwanej, przy czym szkoda ta może polegać na określonym uszczerbku majątkowym lub utraconych korzyściach. Dochodząc odszkodowania w niniejszej sprawie powód nie powoływał się jednak na żadną z postaci szkody, jakiej miałby doznać wskutek twierdzonego uszczerbku na zdrowiu. W szczególności powód nie twierdził, aby wskutek doznanego uszczerbku doznał jakiegoś uszczerbku majątkowego (np. w postaci wydatków, kosztów leczenia, itp.) lub utracił jakiekolwiek korzyści. Nie powoływał także żadnych dowodów, które miałyby wskazywać na związek przyczynowy pomiędzy istniejącym u niego uszczerbkiem a zachowaniem lub zaniechaniem strony pozwanej. Za taki wniosek nie mógł być uznany wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych wydanych w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Ząbkowicach Śląskich albowiem opinia biegłych sporządzona w innej sprawie stanowi jedynie dokument prywatny, który dowodzi tego, że osoba, która się pod opinią podpisała, złożyła oświadczanie w opinii tej zawarte (art. 245 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze za bezprzedmiotowe Sąd uznał wnioski dowodowe powoda zmierzające do ustalenia uszczerbku na jego zdrowiu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że warunki, w jakich powód osadzony był w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 10 grudnia 2013 r. do 26 marca 2014 r., nie naruszały jego dóbr osobistych. Nie doszło także do powstania jakiejkolwiek szkody w majątku powoda. Tym samym powództwo powoda o zadośćuczynienie za krzywdy z tego tytułu, jak również o odszkodowanie podlegało w całości oddaleniu. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. Zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, Sąd obciążył powoda poniesionymi przez stronę pozwaną kosztami procesu, na które składały się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 120,00 zł (§ 11 punkt 25 obowiązującego w dacie wniesienia pozwu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu; t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Powyższe koszty, zgodnie z dyspozycją art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu --- STRONA 9 --- Państwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1313 ze zm.) zasądzono na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd odstąpił od obciążania powoda brakującymi kosztami sądowymi.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy we Wrocławiu – Wydział#I C 976/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocła#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 448 zd. 1 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 229 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w.#art. 242 k.p.c.#art. 245 k.p.c.#art. 11 ust. 3 ustawy#art. 113 ustawy