Wyrok I C 975/12 I .

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 975/12 I ._ :" f~ 'zz' I ż- ͬŜ"'.‹_;§Ł _ H' -'ur ,„¬f›¬'¬-" x' ._ _ wYRo|‹ W |M|ENiu RzEczYPosPoL|TEJPoLsk|EJ Dnia 06 k|istopada2013 tr. Sąd Okręgowy w Ostrołęcewydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO JerzyDymke , Protokolantżd “sekr. sąd." Marta Mrozek po rozpoznaniujw„dniuk„6;jistopaida 2013 r. yw~Ostrołęce na rozprawie SpraWyZ„pQWództWaD('kP' p p t p p t k przeciwko PowszecthrineiirniutttidZakładowiUbeizipiteiczeńt siedzibąw Ozapłatę. i -. . r -k orzeka: I. zasądza od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. z siedzibą w W. (...) na rzecz powódki D. P: (...) a) kwotę 40 000 (czterdzieści tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, b) kwotę 11 000 (jedenaścietysięcy)złotych tytułem odszkodowania, - obie płatne poczynając cudnie 19 iipza 2012r. do dnia zapłaty, _ „ _ ± s t p II. oddala „powództwow_pozostałej„części,~ ę _ ę III. zasądza od (pozwanego ha rzecz' powódki flkwottę 319,70 (trzysta dziewiętnaście złotych siedemdziiesiifąt roszy) dizwrotuikosztów iprocesu, IV. nakazuje pobraćna rzecz Skarbu Państwa -kasa SąduOkręgowego W Ostrołęce-od pozwanego Powszechnego_Zakładu Ubezpieczeń Sę.A. zsiedzibąw W. kwotę 2 550 (dwa tysiącepięćsetttttpięćidzieirsiiiątt)tt izłotych”tytułemopłaty należnej od sumy uwzględnionego V. odstępuje od kpkściąganiazzzasądzońegopdna rzeczvpowódki roszczenia brakującej opłaty sądowej należnej od powództwa iw oddalonej części. I j ' 'r ._ --- STRONA 2 --- sygn.lC975/12 Uzasadnienie W pozwie wniesionym w dniu 5 października 2012 r. do Sądu Okręgowego w Ostrołęce powódka D. P. (...) wystąpiła o zasądzenie od pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. zadośćuczynienia pieniężnego w<kwocie' 100.000 złorazP;odszkodowania kwocie 11.000 zł, w obu przypadkach z odsetkami ustawowymi od dnia 19 lipca 2012 r., a ponadto zwrotu kosztów procesu. Roszczenie powódki było związane ze śmiercią córki M. P. (...) w wypadku drogowym w dniu 24 kwietnia 2000 r. Pozwany zakład ubezpieczeń, nie kwestionując co do zasady swojej odpowiedzialności cywilnej za szkodę wyrządzoną przez sprawcę wypadku, wniósł o oddalenie powództwa w całościi zasądzenie kosztów procesu. Zarzucił, że na gruncie prawa mającego zastosowanie w tej sprawie powódce w ogóle nie przysługiwało dochodzone zadośćuczynienie pieniężne, ponieważ zdarzenie wyrządzające szkodęmiałos_miejsce przed wprowadzeniem w 2008 r. przepisu kreującego roszczenie danegorodzaju.Niewypowiedziałsięnatemat wysokości zadośćuczynienia, aninieprzedstawił bliżej swojego stanowiskaco do żądanego w pozwie odszkodowania, które obejmowało koszty pogrzebu i postawienia nagrobka. Sąd ustalił i zważał,(conastępuje:ę córka powódki - M. P. (...), ur. 24 listopada 1992 r. Sprawcą wypadku był kierowca ciągnika rolniczego Z. J. (...),któryiiiżaswój czynizostał ` skazany prawomocnym wyrokie r., _ - _ ;_ - sl/gn - (...) z mocy 8 rt. 2 k.k karę 2 lat pozbawie nia wolności z wa run kowymi zawi eszi oraz zobowiąza ny do ,,naprałwiieniia w częśściszkody poprzez wpłatę na" rzecz pokrzywdzonych D. i D. P. (...) kwoty5.000 zł”.s Kierowcá" ciągnika miał obowiązkowe ubezpieczenie 3' 'V _ . Q OC posiadaczy pojazdów P. (...). i(okoIiczności --- STRONA 3 --- niesporne,^v. W szczególności dokumentacjaw aktach szkodowych pozwanego „,»(___) Dziewczynka mieszkaław G. (...) wraz z rodzicami D. i D. P. (...) i pozostawała pod ich pieczą. Była dzieckiempogodnym, (towarzyskim,,lubianym, rozwijała się prawidłowo. Powódka D. P. (...) bardzo przeżyła śmierć córki, z którą łączyła ją silna więźemocjonalna. M. była jej pierwszym dzieckiem. Powódka bardzo ją kochałaiisiswiązałaswojeplany 'inadziejesna przyszłość. Śmierć córki przyszłanagle i niesspodziewanie. Wypadek zdarzyłsięniedaleko domu, zarazpobiegłanamiejsce izobaczyła M.leżącą pod ciągnikiem. Znalazła się w szoku, silnymsstresie.s¬Nieddługoiipotemdprzestaiła reagować na otoczenie, odizolowała sięssdsod innVch sosóbi. dWYstčł|Diło niej d Poczucie odrętwienia i przytępien ia uczuciowego, - s ai ssstakże objawy iwegetatywne, 'bezsen ność, powtarzającysię lęk. Ze względu na utrzymujące się zaburzenia emocjonalne zasięgnęła pomocy psychologa, G.iB. (...),.którassrozpoznałau niej stany lękowo- depresyjne, nawracające w różnych nieprzewidzianych sytuacjach, które Uffedflieie e8<f>|"e fee'<°1°"e\~e"ie 1 dziećmi» Dedeie dzieieiezese nie może Zap°'““leČ Wraca "lej ld° WVPadk”'°ZUÍe się nieszlczęlślilwa Hi lSlkrzyvv"dzonial. (objawy zespołu stresu posttraumatycznego występowałyętu ,powódl‹i przez okres około sześciu mieeieev eÓf'<i› r>e2'ffle1 Zeetełv 'e'fee°Weć› ie<=*f'e'< szereg z nich,jak_S'tany depresyjno-Iekowe,powtarzają się do chwili obecneji wymagają terapii psychologicznej. Utrzymującetsiętętprzez lata zaburzenia emocjonalne wykazują tendencjędo przejścia wtrwała zmianę osobowości, stanowiąc uszczerbek na zdrowiu psychicznym powódki. ( v. zeznaniapowódki P. (...), k.133-P134 iz k. 90-91,' opinia biegłego sądowego psychoiIogai Z.)zi dnia s24.s06."2013 sr.,k. 105- 109,' zaświadczenie G. B., k. 100). Powódka D. P. (...) ma aktualnie 45 lat ur. (...). Posiada wykształcenie średnie. W dacie wypadku pracowała jako monter samochodów W F. w W., gdzie była zatrudniona do 2001 r.; późniejpodjęła pracę jako opiekunka w Domu Pomocy Społecznej w O.,którą wykonuje do chwili obecnej na pełny etat, zarabiiająco|‹. 1250 zł mies. netto.Jest fizycznie zdrowa.Mieszka nadalw G. (...) wraz z mężemD. P. (...), który pracuje jako konserwatorw Urzędzie Gminy w O., i trójką dzieci: synem K., |at20, uczniem klasymaturalnej --- STRONA 4 --- technikum orazuczącymi się córkami: O., lat 13 i JuIią,8 lat 8. W chwili wypadku Martyny powódka była w ciąży z córką O., która urodziła się zdrowa w dniu 20.09.2000 r. W małżeństwie i rodzinie wszystko układa się dobrze. Od 2003 r. rodzina zamieszkujeiw" nowo wybudowanymi mająjeszcze udział _ , _ V. wyjaśnienia izeznaniapowódkí, k. 90-911i133iiodw.) O Koszt pogrzebu M. P. wąętskwiięetniu, ¿2000 gr.,zorganizowanegoprzez D0mP08r2eb0Wv WvnióSl5000zł i 20Stałbøkrvtv pieniedzv Wspólflvßh r›0WÓdkii iei męża -SfinensewaIi Oni nastepnie nagrobek ‹=ór|<i na Cmentarzu W 0.(--) Za |<W0te6000 Wykonany W 2000 r-przez zakład ka mienia rski (...) W (...). Wydatkitętponiesio ne _na „pogrzeb ki nagrobek nie zostały przez nikogozwróconeani powódce,,anijej mężowi. WVÍ0Śfif@"Í0 zeznania powódki, j. w. orazjzaświadczenia nak. " nego zaikłaclu o"|ikwidiację sz|‹0‹:|y 2012 r. |‹r‹›|‹u, W zattośćuczynrentaztytutu syn (__), Pozwany zakład_ ubezpieczeń _odmówił „ ostatecznie powódce przyznania zadośćuczynienia oraz„zwrotu kosztówpogrzebu i nagrobka decyzją z dnia 18 lipca 2012r. P t ( v. pismo PZU na k. 86-87 załączonych akt szkodowych) œtt=_›g0 podstawę bliżej döwodach ocenie sąd byłyto ustalenia niewątpjliwe niezgłoszenia przez pozwanego żadnych jijtwierijdzeńi odnoszących siędo stanu fa ktycznego- --- STRONA 5 --- niesporne. Roszczenie ozadośćuczynienie pozwany W terminie za kwestionował tylko co do samej zasady, a odnośnie odszkodowania poprzestał na wyrażeniu zdziwienia, że zostało zgłoszone tak późno. Inicjatywa dowodowa pozwanego, reprezentowanego od początku procesu przezprofesjonalnego pełnomocnika, ograniczyłasię do złożenia W piśmie procesowym z dnia 21.10.2013.r. wniosku o „dołączenie” opinii biegłego nt. wypadku,wydanej winnej sprawie, toczącej się z powództwamęża powódki, zktórej miałoby wynikać, że ,,posz|<odowana przyczyniła się do powstałej szkody W 50 %” (v. k. 124 ), a który to wniosek został oprotestowany przez powódkę i*nie mógł zostać uwzględniony, zarówno ze względu na swoją formę, jak i na oczywiste opóźnienie. Podobnie należało pominąć, jako spóźnione swssrozumieniussart. 217 par. 2 k.p.c., twierdzenie pozwanego, zgłoszonejakby mimochodem przy powyższej okazji, o przyczynieniu się poszkodowanej do powstania szkody.W rezultacie należało oprzeć się w sprawie najtwierdzeniach i dowodach przedstawionych przez powódkę - jej zeznaniach, sporząclzonej "na jejssdjwniosek opinii biegłego psychologasoraz3najsokreśIonychdokumentach, których treść nie wzbudziła iz urzęduszastrzeżeńcoddo swojejdwajrtości iKprzvdatności. Zeznania powód ki Sąd uznał zatwiatrygodne,*tszczere I nieprzesadne,a opinię biegłej (...) ocenił jako fachowéliiürzekonvwulącą. Sąd ,nie .podzielił poglądu pozwanego,że roszczenie powódki ,ao zadośćuczynienie nie dysponowało podstawą prawną. Znajdowało ono bowiem oparcie W art. 448 wzw. z art. 24 par. 1 k.c. Wbrew opinii pozwanego, W orzecznictwie sądowymukształtował się już całyęnurtgłoszący, że z mocy wskazanych przepisówknajbliższemu członkowirodzinyzmarłego ę przysługuje zadośćuczynienie ętpieniężne za doznaną krzywC|ę,1,agdy„„ę.śmÍerć nastąpiła na skutek deliktu,(który miał miejsce .przed dniem 3 sierpnia 2008 r.( tj. datą Wejścia W życie ¿art.¿ 446 par. Dla osób bliskich zmarłemu W wyniku czynu niedozwolonego ich własną krżywdąjest zerwanierodzinnych emocjonalnych więzi. Ten kierunekwykładni zostałęttprzyjęty W Wielu orzeCzeniachSadu Najwyższego, jak uchwała Z 22.10.10 r.,III CZP 76/10 (OSNC Zb.D 11/8/42), wyrok z 11.05.11r., I CSK 621/10 (LEX nr,848128 ), Wyrok z 10.11.201 r.,lI CSK 248/10 (ostvc zh. D. 11/8/44 ). uchwała z 13.07.11 r., tu czP 32/11 (oszvc 12/1/10), wyrok z 15.03.12 r., I CSK314/11 ( LEX nr,1164718 ), uchwała z 7.11.12 r., ||| czP 67/12 (osNc 13/4/45 ), uchwała z 20.12.12 ||| czP 93/12 ( OSNC 13/7-8/84 ). Został też przeważająco zaaprobowany W piśmiennictwie --- STRONA 6 --- prawniczym . Sąd Okręgowv Orze , ,spraWie również podziela to stanowisko,jako trafnei ugruntowane, i przyjmujezawłasne. Reasu m ując Wskutek śmierci rcÓ . W 32000 r. W wypadku zawinionym przez osobę trzecią doszło,dojnaruszenia (dóbr osobistych powódki postaci ,prawa do życia „w ,rodzinie i do zachoWania szczególnej więzi rodzinnej, łączącej ją bez wątpieniaęzezm3arłą,Kco usprawiedliwiało .przyznanie jejzadośćuczynienia pieniężnego za cloznaną krzywdę .na podstawietęart. 448 , Każda krzywda jest bardzoktrudnado»Wycenienia w„pieniądzu.¬Zawsze IGSHO`|<W@S'fÍ8<I|VS|<USVJflF=\- Wdodatku, inaczej niżto sięstałoco ¬Cl0isa mej -zasadyroszczenia,.trudno na razie mówić,aby wykształciłytsię już judykaturze Wpełnym zakresie kryteria pomocne przy określenia wysokości .zadośćuczynienia zart.¿.448 ;k.c., związa nego .Ze śm ierciąkosoby bliskiej wskutek .deliktu _popełnionego przed dniem 4 sierpnia„2008 W ocenieSądu,,powinny być one ściśIe zha rmonizowa ne z ,kryteria mi rządzącymikpodobnym kświadczeniem, o ,którym mewe ft- ¿l46 r›ef- 4 wrwewedzeietevmnowąinstvwßie prawne). natomiast znacząco różnićsię wypra cowanych p rzy,usta|aniu zadość_uczynienia za krzywdę dla osoby „bezpośrednio” poszkodowanej nakpodstawieę ,art...KK(445 par. 1 k.c. (por. na ten temat wyrok SA W Łodzi z 14.04.10, I ACa 178/10- LEX nr 715515 wyrok SA wejWrocławíu ACaii60/13 -"LEX 31322898 ) W 1 na ruszania ja_=.t tnnaga a j nap rawia n ia szkody niemaj zadzyn ieni a rozsadnychgranicat; przeciętnej stopie życiowej spjołecizeństwa, charaikter zadośćuczynienia, rodzaj narujszonego dobra,iizakresijdni naiirusze nia, in dywidualna ocena sytuacji, izaznaczającedsię odmrienności' ozjnajczałybyP wi praktyce, że zadośćuczynieniaA przyzjfnawaneinaijfpodstawie a"rt.s448 k.c. ( i art. 446par. k;c.) powi njnyjbyć 3--I woce n ie Sądué z niżsize od zasąd za nych n a podstawie art. 445ji"par. 1 _ wysltąpienia kalectwa znacznegostopnia lub spsoważniegori rozstrojuii*zd rowia. Należy zgodzić się z poglądem --- STRONA 7 --- wyrażonym W orzecznictwie ( v.»w/w wyrok SA we Wrocławiu z 21.02.13 r.), że najwyższezadośćuczynieniazart. 448 powinny być zasądzane na rzecz osób, które P na skutek śmierci bliskiego stały dsię samotne, bez rodziny, np. rodziców, którzy utracilisostatnie dzieckoi nie *będą już mogli mieć własnych W rozpatrywanejsprawie rozmiarękrzywdy powódki należy ocenić jako bardzo znaczny. Trzeba Wyeksponować W tymiwzględzie,,że straciła pierworodne dziecko, z którym jako matkę łączyły ją szczególne i niepowtarzalne więzi i z którym żyła razem na co dzień i miała jak najlepsze relacje. Przeżyła bardzo wieIe smrutkukszj*żalu. Wspomnienia pocórce pozostają żywe powodują zaburzenia rremocjonalne, które = jak stwierdziła biegła psycholog- sąwymaga]ąjjsterapii i prowadząrdojtrwałej3zmiany' osobowości powódki. Z"Kodrugiej stronywypada zauważyć, że śmierć M. (...) nie zdezo rga nizowała, naszczęście, j akiśba rd zo poważny, n ieodwraca I ny sposób da |szeso twdaznanego stresuurodziła i‹a|ejne. zdrowa dziecko,s sa jed chowałas też zd olność i 2 ochotę P do pra cy pięcioosobowej¶8ro'dzirej stosunki układają się z naczenie tvowtnian swojej krzywdy .dopiero po .12jlatach od jjPśmiercid dziecka, pod swpływem namowy z zewnątrz. Właściwości psychiki człowieka sprawiają, że długi upływ czasu od chwili jakiegoś tragicznego wydarzenia W jego życiu zmniejsza, mimo wszystko, intensywność negatywnych przeżyć z tym związanych. Mając na uwadze wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, Sąd uznał, że "odpowiednią sumą” W pojęciu art. 448 k.c. będzie kwota 40.000 zł, i dlatego na podstawietego przepisu W zw. z art. 822 par. 1 k.c. orzekł jak W sentencji W pkt la. Podkreślenia wymaga, że została określona po uwzględnieniu odszkodowania zasądzonego W wyroku karnym oraz przy założeniu, że nie było przyczynienia się ze strony poszkodowanej do powstania szkody. Datę początkową odsetek ustawowych za opóźnienie Sąd określiłƒzgodnie › _ Ê z żądaniem pozwu od dnia następnego po decyzji odmownej zakładu ubezpieczeń(art. 481 par.1k.c. ). 1 A Dalej idące żądanie zadośćuczynienia oddalił jako wygórowane. --- STRONA 8 --- Drugie ,żądaniepozwupodlegało uwzględnieniu W całości na podstawie art.446 par. 1 k.c. Przy braku czynnej.obronyprocesowe-jpozwanego należało uznać zawysta rczające „dowodowo W tym zakresie zeznaniesąpowódki, wsparte zaświadczeniami ,wykonawców to poniesieniu przez nią ¿koszt,óW,pogrzebu .córki i nagrobka dla niej, o ich wysokości oraz niewyrównaniu przez nikogo do tej pory wydatków z powyższych tytułów. Zarówno rodzaj wydatków, jak ich głoszona wysokość znajdowałyuprawdopodobnienie Wpodpowiedziachpłynących z Wiedzy powszechnej Pirdoświadczenia życiowego. otatogo orzeczono W pt‹t|t›. .O kosztach procesu Sąd postanowiłna zasadzie (art. 100 zd.1k.p.c., stosunkowo .je rozdzie|ając.W świetle końcowegowynikusprawy, który ujęciu .Wa rtościowym »oznaczał .wygra ną ednocześnie p rzegra ną ' powódkiw przybliżeniu po połoWie, Kstęwystąpiłol uzasadnienie,,dla zniesienia kosztów ra dcowskich po obu stronach do , to bciążenia st ron .opłatami (sądowymi .saw zbliżonej wysokości.(kpolwódka Kuiściła opłatę od pozwufwękkwocie2500 zł, k. 30, e rwzwenvzapłeßi 2tesetytułu 2.550 zł.z80d'¬ietvkt- wyroku, Wtrvbieert- 1 13 u st. u _ k.s , ). Powódka od pozwa n ego zwrot wyd atku wvłożoeie dewedem i>r2Y<=le'f'¬Ym le rozst rzygnięcial kt I|,| ), o raz na od resztyo płaty sądowej ,na zasadzieart.113 Jr'