Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 954/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia: 9 lipca 20131". Sqd Okrqgowy lb Tarnobrzegu Wydzial I Cywilny w skladzie nastgpqjqcym: Przewodniczqcy: Sqdzia Sqdu Okrcggowego Elébieta Staszewska Protokolant: sekr. sqd. Monika Jachowska ‘ p0 rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 1". w Tarnobrzegu na rozprawie sprawy z powédztwa J. W. przaciwko Skarbowi Parishva ~ Prezesowi Sqdu Rejonowego w Mielcu reprezentowanemu przez Prokuratorig Generalnq Skarbu Pcnistwa 0 zadoééuczynienie w kwocie 567.834,27 zl. i. oddala powédztwo w zakresie kwoty 150.000 zl (sto piqédziesiqt tysigcy zlotychj, a w pozostalej czgéci postqpowanie umarza, ' przyznqje 0d Skarbu Paristwa — PrezesuSqdu Okrggowego w Tarnobrzegu tytulem wynagrodzenia did ustanowionego z urzedu dla powoda pelnomocnika adw. P. 0. kwotq 8.856 zl (osiem tysiecy osiemset piqédziesiqt szeéé zlotych), w tym kwotg 1.656 zl (jeden tysiqc szeééset pigédziesiqt szeéé zlotych) z tytulupodatku VAT, HI. nie obciqia powoda obowiqzkiem uiszczenia kosztéw sqdowych. Sygn. akt I C 954/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. Powéd J. W. domagal sis; pierwotnie w trybic przepiséw kodeksu postqpowania karneg0_ zasqdzenia na jego rzecz zadoémczynienia w kwocie 700.000 zl z tytulu nieslusznego pozbawienia wolnoéci, do sprawy VI K 425,103 Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej w okresie od 20.08.2008 r., do 04.03.2009 r. Wyrokiern z 16.12.2009 r., w sprawie II K0 108/09 Sqd Rejonowyw Tamobrzegu odc1a1i}ten wniosek obciqiajqc Skarb Paflstwa kosztami postqpowania. Na skutek apelacji wnioskodawcy od tegoi wyroku Sad Apeiacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 30.03.2010 r., w sprawie II A Ka 26/10 uchylil zaskariony wyrok i przekazai sfprawg do rozpoznania tut. Sqdowi wedlug pzzepiséw postqpowania cywilnego. W piémie z 18.05.2010 r., (k. 100 akt I C 954/12) J. W. sprecyzowai swoje iqdanie w_ ten sposéb, fie domagal sic; zasqdzenia kwoty 132.165,73 zl z tytulu odszkodowania za szkody materialne spowodowane nieslusznyrn
--- STRONA 2 ---
zarzqdzeniem wykonania kary pozbawienia wolnoéci oraz kwoty 567.834,27 zI 2'. tytulu zadoééuczymienia w zwiqzku z bezprawnym przebywaniem w zakladzie karnym, co uniemoiliwilo mu zarobkowanie. Tutejszy Sqd Okrqgowy wyrokiem z18.11.2010 r., w sprawie I C 322/10 (k. 224) uwzglqdnil iqdanie pewoda w czqéci dotyczqcej odszkodowania do kwoty 74.881,98 zl z ustawowymi odsetkami 0d 21 Iipca 2009 r., a z tytulu zadoééuczynienia zasqdzil kwotq 50.000 zl z odsetkami jak wyiej, przyzna} adwokatowi z urzqdu P. O. wynagrodzenie w kwocie 8.78421 znoszqc wzajemnie koszty postqpowania. Oddalil dalej idzgce roszczenia powoda. Na skutek apelacji zioionej przez powoda — w czqéci oddalajqcej powédztwo i apelacji zIo2onej przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa dzialajqcq w imieniu i na rzecz Skarbu Paflstwa reprezentowanego przez Prezesa Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej zmienil zaskariony wyrok w ten sposéb, ze oddalii powédztwo o zasadzenie kwoty 74.881,98 zl i w zakresie odsetek zasqdzonych od zadoééuczynienia w kwocie 50.000 zl, a apelacjg strony pozwanej W pozostalym zakresie i apelacjq powoda w caloéci oddali}. Przyznai pelnomocnikowi powoda ustanowionernu z urzgdu kwot3 6.642 21 z tytulu nieoplaconej pomocy prawnej. ' Od tego wyroku skargq kasacyjnq zI0i:yIy obie shony. Skargrg kasacyjnq powoda Sad Apelacyjny od1'zuci1prawomocnym postanowieniem z 30.06.2011 r., w spr. IA Ca 10/ 11 L.) 27/11(l<3341 Skarga kasacyjna strony pozwanej z0sta}a przyjgta przez Sqd Najwyiszy do rozpoznania i w jej uwzglqdnieniu Sqd Najwytszy wyroldern z 13.04.2012 r., w sprawie I CSK 398/11 uchylil zaskariuny wyrok Sqdu Apelacyjnego w Rzeszowie z 03.03.2011 w spr. I A Ca 10/11 w czqéci dotyczqcej jego pkt. III tj. oddalajqcej apelacjq pozwanego oraz pkt. IV i przekazal sprawq w tym zakresie Sqdowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sqd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z 27.09.2012 r., uchylii zaskariony wyrok Sqdu Okrqgowego w Tamebrzegu w czqéci dotyczqcej zadoééucqnienia i l<_0_szt0w postqpowania. Rozpoznajqc ponownie sprawl; 2 uwzgiqdnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniach wyroku Sqdu Najwyiszego i Sqdu Apeiacyjnego Sqci I Instancji ustalil, co nastqpuje: W pierwszyrn rzegdzie zauwaiyé naleiy, fie obecne postqpowanie ograniczone jest do roszczenia powoda dotyczgcego zasqdzenia zadoééuczynienia, albowiem jego igdanie 0 zasqdzenie odszkodowania zostain prawomocnie oddalone. Peinomocnik powoda na rozprawie poprzedzajqcej wydanie wyroku tj. 27.06.2013 r., ograniczyl iqdanie z tytulu zadoééuczynienia do kwoty 150.000 zl, a w pozostalej czQ§ci coin:11 je (k. 465). ' J. W. prawomocnym wyrokiem zaocznym z 16.06.2004 r., w spr. VI K 425/03 Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej uznany zostal za winnego popelnienia przestqpstwa niealimentacji wobec wéwczas maloletnich cérek A. i I. W. i skazany za to na karq 8 miesiqcy pozbawienia wolnoéci z warunkowyrn zawieszeniem j ej wykonania na lat 5. Wyrokiem tym zobowiqzany zostal do alimentowania dzieci, do wykonywania pracy zarobkowej oraz naprawienia szkody przez zaplateg kwoty 5.250 z} na rzecz {...) Oddzial w R. w terminie 10 miesiqcy od uprawomocnienia sic; orzeczenia. W tym czasie powéd rnieszka} w K. przy ul. (...), gdzie prowadzil wlasnq dzialalnoéé gospodarczg, ktéra. zawiesil na poczqtku 2005 r. Przeniésl siq do R., mieszkaI przy ul. (...].Za1:rudni1 sis; w dniu 04.10.2005 r., w Zakladzie (...) Sp. z 0.0. z/s w Podgérskiej W.. Sqdu nie poinformowal nigdy 0 zmianie miejsca zamieszkania. Komornik dzialajqcy przy Sqdzie Rejonowym w Kolbuszowej w prowadzonym postqpowaniu egzekucyjnyrn dotyczqcym alimentéw otrzymywal z wynagrodzenia powoda réine kwoty od 771,81 zl do 1713,81 z}. Dzialajqcy przy Szgdzie Rejonowym w Kolbuszowej kurator zziwodowy zloiyl wniosek 0 zarzqdzenie wykonania wobec powoda warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolnoéci. W rarnach prowadzonego post:gpowania wykonawczego Sad Rejonowy w Kolbuszowej zostal W dniu 28.04.2008 r., powiadomiony przez (...) Oddziai w R. , fie powéd nie wykonal obowiqzku zwrotu kwoty 5.250 21, z tylrulu wyplaconych
--- STRONA 3 ---
éwiadczefi alirnentacyjnych na rzecz jego dzieci. ZUS wskazai adres korespondencyjny powoda na skrytko pocztowq 571, (...)(...) R.. Na wyznaozony termin posiedzenia w dniu 02.06.2008 r., powodowi wyslano wezwanie na znany adres w I<., ktore zostalo zwrocone z adnotaojq ,,nie podjqto w terminie", co Sqd uznal za prawidlowe dorqczenie. Tego dnia Sad zarzqdzil w sprawie VI K0 861/07 wykonanie wobec powoda warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolnoéoi w wyrniarze B rniesiqcy. Odpis postanowienia zostal wysIany r0w11ie:'1 na adres W K. i nie podjqty przez powoda. Sqd uznal, Ze postanowienie 0 zarzqdzeniu wykonania kary uprawomocnilo sic; 01.07.2008 r. I 20 sierpnia 2008 r., powéd zostal zatrzymanyi osadzonyw Zakladzie Karnymw R.. 11.09.2008 r., przetrzmsportowany zostal do Zaidadu Karnego w D., a nastqpnie 20.11.2008 r., do Zakladu Karnego w U.. Ustanowiony przez powoda profesjonalny pelnomocnik wniésl 0 przywrocenie powodowi terminu do zloienja zafialenia na postanowienie Sqdu 0 zarzqdzeniu Wykonania kary, ktére na skutek zaialenia powoda tut. Sad OI<rqgovI"y postanowieoiem 2 19.02.2008 r., w Spr. V Kzw 192/08 uchyli} je i przekazal sprawo Sgdowi Rejonowemu w Kolbuszowej do ponownego rozpoznania. Sagd ten postanowieniem z 17.02.2009 r., uchyli} swoje postanowienie z 02.0 6.2008 r., 0 zarzqdzeniu wykonania kary, uznajqc ie brak bylo podstaw do jego wydania. _ Tak stanowisko Sqdu Apelacyjnego w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku z 03.03.2011 r., w spr. I A Ca 10/11 jak i Sqdu Najwyészego w uzasadnieniu wyroku z 13.04.2012 r., w spr. I CSK 398/11 przesqdzajq, 1'10 powod nie uzyska} w postopowaniu karnym orzeozenia, ktére wskazywalyby na bezprawnoéé orzeczenia Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej, na podstawie ktérego orzeczono wobec powoda wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolnoéci, w zwigzku z niewykonywaniem obowizgzkow okreélonych w prawomocnyrn wyroku skazujqcym Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej. Powod nie przodstawiajqc orzeozenia, ktére stwierdzaioby niezgodnoéé zprawem orzeczenia o zarzqdzeniu wykonania orzeozonej w stosunku do niego kary nie mofie powolywaé sis; skutecznie na odpowiedzialnoéé odszkoclowawozq Skarbu Paxistwa — Prezesa Sqdu Rejonowego w Kolbuszowej opartq na przepisie art. 4171 § 2 kc. Powolany przepis wproot wskazuje, fie odszkodowania Zqdaé moéna wylqcznie po stwierdzeniu we whéciwym postojjowaniii; ié'wydane prawomoone orzeczonie jest niezgodne 2 prawem. Wobec wiqiqcego stanowiska sqdu wyiszej instancji oraz Sgdu Najwyiszogo rozwaienia wymaga odpowiedzialnoéé pozwanego Skarbu Pazistwa na podstawie art. 4172 kc. Skarb Pafistwa moie ponosié odpowiedzialnoéé odszkodowawozq bqdi byf: zobowiqzanym do zaplaty zadoééuozynienia pieniqénego za doznanq lcrzywdq na podstawie tego przepisu, jeieli przez zgodne z prawem wykonywanie wladzy publicznej zostala wyrzqdzona szkoda na osobie poszkodowanego, gdy okolicznoéci, a zwlaszcza niozdolnoéé poszkodowanego do pracy lub jego ciqikie poloienie materialne wskazujq, fie wymagajq tego wzglody slusznoéci, a wiqo gdy brak jest podstaw do przyj QCI3 odpowiedzialnoéci na zasadaoh ogélnych ale istniefiq powody, ktore przemawiajq za kompensacjq szkody. Osoba poszkodowana w zwiqzku z legalnyrn, zgodnym 2. prawern dziafianiem wladzy publicznej moie iqdaé odszkodowania wylqcznie za szkody na osobie, w skutek naruszenia débr osobistych, a w szczegélnoéci uszkodzenia ciala lub wywohmia rozstroju zdrowia. Powod przebywak w zaldadach karnych od 20.08.2008 r., do 05.03.2009 r., czyli niepeine siedem miesiocy. W czasie pobytu w zakladzie karnym powéd nie leczyi sie; i nie korzystal poza rutynowymi badaniami z Zadnej pomocy lekarskioj (dowodz ksiagika zdrowia osadzonego k. 49a). Nie doznal Zadnego uszkodzenia oiaIa. Przes¥uchany w Lrybie art. 299 kpc, powod zeznal, fie nigdy nie leozyl sir; 11 psychiatry, twierdzfi, 20 korzystai z ,,pewnych oséb w zakresie psychiatrii” ale nie wskazal ich i nie podal jakiego rodzaju zaburzenidi wjaki sposob leczyl. Pedal ie czuje siq zahmany, korzysta ze érodkow uspokajajqcych w postaci naparow ziolowych, utrztcii status spoleczny, znajomych i praco. Powéd by¥ zatrudniony przy pracach budowlanyoh na terenie Niemiec na okres prébny od stycznia do 21 kwiotnia 2013 r., ale umowa ta zostala rozwiqzana i pouczono go, 2e mote sin; staxaé o zasilek dla bezrobotnyoh na terenie tego pafistwa (dowod: pismo dotyczqce zatrudnienia 10472473). Powéd ma przygotowanie zawodowe do pracy przy
--- STRONA 4 ---
urzqdzeniach grzewczych, a w zwiqzku z brakiem przygotowania do wykonywania prac morarskich nie wykonywai ioh w spo.sob oozeldwany przez pracodawce. Bedqc w zaldadzie karnym powéd pracowa1 odplatnie. Powod ponadto podaje, do bedgc w zakladzie kamyrn by} zle traktowany przez wsp0lwis;ini0w,I<t0rq1 szydzili z niego, szarpaii go, wymagali robienia im kawy. Z opinii ‘oieglej psyoholog wynika, ze skutki pobytu powoda w zakladzie karnym bedq dhxgotrwale, a urazy w sferze psychiki zwiqzane z pobytem w zakladzie karnym majqzie rokowania co do moiliwoéci ich zupelnego wyeliminowania. Powod ozuje swq bezwartoéciowoéé, nieprzydatnoéé, depresyjnoéé, ma niski stopiefi odpornoéci psychioznej na stres. Odczucia te wediug bieglej nie wystepowaly przed osadzeniem w zakladzie karnym (dowédz opinia k. 195202, opinia uzupeiniajqoa k. 430431). W opinii uzupelniaj qcej biegia stwierdzila, ie w/w zaburzenia noszq znamiona dlugotrvvaloéci, a ezas ich trwania nie jest moéliwy do ustalenia. . Sod aprobuje ustalenia bieglej co do przezyé pozwanego w zwiqzku z osadzeniem go w zakladzie karnym, ale uznaje, ie wniosld bieglej oparte so na subiektywnych odczuciach powoda, jej przedstawionych i opisanych. Wnioski bieglej nie znajdujq potwierdzenia w funkojonowaniu powoda po jego zwolnieniu z zakladu karnego. Powod nawet nie twierdzil, fie korzystal z pomocy psychiatry bqdi psychologa. Podjql zatrudnienie w oboym pafistwie, nie znajqc jezyka, a wiec gdyby wystepowaly u niego bezwartoéoiowoéé, nieprzydatnoéé, depresyjnoéé, a przede wszystkim niska odpornoéé psyohiczna to nie odwaéylby sio no wyjazd do praoy za granice. Jego nieprzydatnoéé do praey nie wynikaia z wystqpowania wyéej wskazanych z:1burzefi,lecz byIa wynikiem nieprzygotowania zawodowego. Wykonywanie pracy przez okres kiiku miesiecy na terenie Niemiec i to przy budowie, éwiadczy o zdolnoéci wykonywania pracy przez powoda. Negatywne odozuoia w zwiqzku 2 odbywaniem kary pozbawienia wolnoéci sq z reguiy obeene 1.1 kazdego z osadzonyoh 1 wiqiq siq 2 poczuoiem krzywdy. Nalezy uwzglednié, fie powod zostai zasadnie skazany za uchylanie sie z obowiqzku alimentacyjnego na rzecz rnaloletnioh dzieci. _ Powod nie wykaza}, by po zwolnieniu go z zakladu kamego p0szukiwaI pracy do czasu wyjazdu do Niemiec I nie mégl jej uzyskaf: (art. 6 kc]. Nie wykazal takze, ze korzystal z pomocy psychiatry, psychologa 113,11 jakiegokolwiek lekarza. Nie wykazal iadnego konkretnego uszczerbku tak w sferze zdrowia fizyoznego, jak i psyehicznego, a wiee nie mozna twierdzié, 2e rozstroj zdrowia bedzie trwal w nieokreélonym jeszcze ozasie. Twierdzenia powoda o zlym traktowaniu go przez wspolwieéniéw rowniez nie zostaly wykazane. Twierdzenia 0 z}ych warunkach bytowyeh w zaldadach karnych nie mogq byé podstawq do uwzglqdnienia Zedania powoda zasqdzenia zadoééuczynienia opartego 11a zasadaoh slusznoéoi, gdyz wykonywanie kary pozbawienia woinoéci jest z reguly firod}e1n dyskomfortu dla osoby kart1 odbywajqoej. Powéd przed odbyciem kary rzeczywiécie pracowal, ale pracowad takxhe w zakladzie kamyxn, co przyznal. Fakt utraty zarobkéw objqty zqdaniem powoda o zasqdzenie odszkodowania nie moze byf: juzla uwzgledniany w sprawie niniejszej, gdyi W tym zakresie powodztwo zostalo prawomocnie oddalone. Skoro powod nie wykazal niemoznoéci uzyskania pracy bezpoérednio po zwolnieniu. to nie mote twierdzié, fie utraci} zyciowe szanse. Twierdzenia powoda o utracie dobrego statusu spoiecznego oraz kontaktow wéréd oséb znajomych sq jego subiektywnymi odezuciami. Nie zosta}o to wykazane, a ponadto powod nie dopuécik sic; zbrodni, ktora mogiaby go izolowaé towarzysko ze spoieczefistwa. Rowniei podany przez powoda sposéb leczenia sie naparem ziolowym wskazuje na brak rzeczywistych zaburzefi, ktore powod uwypokla w postepowaniu. W przedstawionych okolicznoéeiaeh Sqd uznol, ze nie zaohodzq przesianki zasqdzenia z tytulu zadoééuczynienia igdanej ostatecznie kwoty 150.000 21. Wiekszoéé osob po odbyoiu kary pozbawienia. wolnoéci znajduje sic; w gorszej Sytuacji i rnaterialnej i osobistej niz przed jej odbyciem.
--- STRONA 5 ---
Z przedstawionych wzgledow Sod majqc na uwadze posiadany przez powoda zawod, brak uszczerbkll na zdrowiu w zwiqzku z odbywaniem kary, a tym samym moiliwoéé wykonywania pracy powodztwo oddalil (art. 4172110). Z uwagi na uchybienia zwiqzane z zarzqdzeniem wykonania kary, ktore w sposob oczywisty mia1y wplyw na subielctywne odozucia powoda. przez osadzenie go w zakladzie kamym, Szgd nie obciqzyl p0woda.obow'i21zkiem poniesienia kosztow sqdowych poniesionych w postepowaniu (art. 102 kpc). Na podstawie przepisu § 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporzzgdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z 28.09.2002 r., w sprawie oplrat za ozynnoéci adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz.1348] Sqd przyznal reprezentujzgcemu powoda pelnomocnikowi ustanowionemu z urzedu kwotq 8.856 zl z tytuhz wynagrodzcnia, wraz z podatkiem VAT uwzgledniajsgc naklad pracy pdnomocnika. ‘ Z uwag na cofniecie powédztwa w czeéei przekraozajqcej kwote 150.000 zl Sad w tym zakresie postqpowanie umorzy} (ad. ass km) ZARZADZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniern doreczyé: pelnomoonikowi powoda — adw. P. O. 2 Prokurator1'iGe11eral11ej Skarbu Pafistwa 4
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Rejonowy w Kolbuszowej zostal W dniu 28.04.2008 r.#I C 954/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia#art. 4171 § 2 kc.#art. 4172 kc.#art. 299 kpc#art. 6 kc#art. 102 kpc