Wyrok I C 950/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 950/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Biarda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa R. G. przeciwko Gminie M. S. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo. Sygn. akt: I C 950/12 UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Siedlcach – I Wydziału Cywilnego wpłynął pozew R. G. skierowany przeciwko Gminie M. S., w którym powołując się przepisy art.24§2 kc i ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wnosił o przyznanie mu przez pozwaną lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...), a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz na podstawie art.444§1 kc w zw. z art.445§1 kc zadośćuczynienia w kwocie 77.000 złotych. Z treści pozwu oraz pism uzupełniających pozew wynika, że powód zarzuca pozwanej naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia psychicznego poprzez przyznanie mu mieszkania położonego w S. przy ul. (...) i narażenie go tym samym na konieczność znoszenia osób znajdujących się otoczeniu tego miejsca, które szkodliwie wpływają na jego zdrowie psychiczne. Są to osoby spożywające alkohol oraz psychopaci. W celu wyeliminowania tej sytuacji wnosi o przyznanie mu w w/w mieszkania przy ul. (...) w S., podnosząc przy tym, że on miał pierwszeństwo do otrzymania tego lokalu, a razie nieuwzględnienia tego roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia za spowodowanie rozstroju zdrowia (pozew wraz z załącznikami k.2-147, pismo uzupełniające pozew z 13 września 2012r. - data wpływu do Sądu k.173-255, pismo powoda precyzujące stronę pozwaną z 3 grudnia 2012r. - data wpływu do Sądu k.324-327 i oświadczenie powoda złożone na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012r. w przedmiocie oznaczenia strony pozwanej k.363). Pozwana Gmina M. S. nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska pozwana wskazała, że Centrum Pomocy (...) w S. w piśmie z 6 listopada 2006r. wystapiło do Urzędu Miasta w S. z prośbą o rozważenie możliwosci przydziału lokalu mieszkalnego dla powoda, który mieszka --- STRONA 2 --- w złych warunkach mieszkaniowych, a jest uczestnikiem (...) Domu (...) w S. dla osób z zaburzeniami psychicznymi i niepełnosprawnością intelektualną i korzysta z różnych form terapii zajęciowej oraz gorących posiłków. W okresie tym powód mieszkał w S. przy ul. (...) w budynku, który groził zawaleniem, co stwierdził sam powód w pozwie. W kwietniu 2008r. powód otrzymał ustną propozycję zasiedlenia lokalu mieszkalnego połłożonego w S. przy ul. (...) o powierzchni 22 m kw. W piśmie z 14 kwietnia 2008r. powód odmówił przyjęcia w/w lokalu. Pismem z 6 stycznia 2010r. wskazano powodowi lokal socjalny przy ul. (...) o powierzchni 21 m kw. Powód lokal ten przyjął i w nim zamieszkał. Wskazany przez powoda w pozwie lokal przy ul. (...) jest obecnie zasiedlony. Roszczenia powoda o przydział lokalu, jak i wypłatę zadośćuczynienia nie znajdują oparcia we wskazanej przez powoda podstawie prawnej ,tj. art.23 i 24 kc w zw. z art.5 kc. Lokal mieszkalny zajmowany przez powoda jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w odrębnym budynku, gdzie znajduje się tylko jeden lokal, który zajmuje powód. Obok znajduje się budynek wielorodzinny, komunalny. Najemcami lokali w tym budynku są mieszkańcy miasta, a nie margines lub pijacy. W tych okolicznościach powód nie wykazał naruszenia przez pozwaną jego dóbr osobistych, a przeciwnie pozwana zaspokoiła bardzo dobrze potrzeby mieszkaniowe powoda (odpowiedź na pozew wraz z załącznikami k.308-309). Sąd ustalił, co następuje: Przed 2010r. powód zmieszkiwał w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w S., gdzie na podstawie umowy najmu korzystał z jednego pokoju. Powód był podopiecznym – uczestnikiem (...)Domu (...) w S. i korzystał z terapii zajęciowej oraz pomocy w formie gorących posiłków. Z uwagi na zły stan techniczny budynku przy ul. (...) zagrażający bezpieczeństwu ludzi, pismem z 6 listopada 2006r. Centrum Pomocy (...) w S. wystąpiło do Urzędu Miastu w S. o przydzielnie powodowi lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu miasta. Pismem z 31 marca 2008r. Centrum Pomocy (...) ponowiło swój wniosek o przydzielenie powodowi lokalu mieszkalnego (pisma Centrum Pomocy (...) z 6 listopada 2006r. k.312 i 31 marca 2008r. k.77 kierowane do Urzędu Miasta w S.). W dniu 7 kwietnia 2008r. powód złożył w Urzędzie Miasta w S. formalny wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu socjalngo z mieszkaniowego zasobu miasta. Niedługo poźniej – jeszcze w kwietniu 2008r. pozwana przedstawiła powodowi propozycję zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego położonego przy ul. (...) w S.. W piśmie z 14 kwietnia 2008r. powód odmówił przyjęcia w/w propozycji wskazując, iż po zapoznaniu się z budynkiem i osobami w nim przebywającymi oraz w związku z pogaraszającym się stanem zdrowia nie może zamieszkać w powyższym lokalu (wniosek powoda z 7 kwietnia 2008r. o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu pozwanej k.74-76, pismo powoda z 14 kwietnia 2008r. k.311). Następnie trwała między powodem a pozwaną wymiana pism w przedmiocie przyznania powodowi lokalu mieszalnego. Między innymi w pismach z 14 września 2009r. i 15 września 2009r. powód wystąpił do pozwanej o przyznanie mu lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...). Pismem z 9 listopada 2009r. pozwana poinformowała powoda, że w chwili obecnej nie posiada odpowiedniego wolnego lokalu do zasiedlenia przez powoda, a także, że jego wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego rozpatrywany będzie łącznie z wnioskami innych osób ubiegających się o najem lokalu w miarę zgłaszania przez zarządcę i administratora mieszkaniowego zasobu miasta wolnych lokali do zasiedlenia (pisma powoda z 14 września 2009r. i 15 września 2009r. k.72-73, pismo pozwanej do powoda z 9 listopada 2009r. k.94). Pismem z 6 stycznia 2010r. pozwana wytypowała powoda do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego położonego w S. przy ul. (...) oznaczonego numerem (...) o powierzchni 21 m kw na czas oznaczony od 8 stycznia 2010r. do 31 grudnia 2011r. (pismo pozwanej z 6 stycznia 2010r. skierowane do powoda k.310). Powód przyjął propozycję pozwanej i podpisał umowę najmu w/w lokalu socjalnego na wskazany okres. Powód w dalszym ciągu mieszka w tym lokalu, obecnie nie wiąże stron umowa najmu. Mieszkanie składa się z pokoju i kuchni, jest wyposażone w instalację doprowadzającą wodę (okoliczności niesporne – wyjaśnienia powoda k.318v – minuta 16 nagrania). Powód ma 59 lat, utrzymuje się z emerytury w kwocie około 720 złotych miesięcznie wypłacanej przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (kopia decyzji w przedmiocie emerytury z marca 2012r. k.270). --- STRONA 3 --- Powód jest pacjentem Poradni Zdrowia (...) w S.. Zdiagnozowano u niego schizofrenię paranoidalną. Powód nie leczy się systematycznie, nie przyjmuje leków (historia choroby powoda z (...) k.349-356). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda R. G. okazało się nieuzasadnione i jako takie podlegało oddaleniu. Z okoliczności podniesionych przez powoda w pozwie oraz z wyjaśnień złożonych przez niego na rozprawie w dniu 20 listopada 2012r. wynika, że powód stoi na stanowisku, iż pozwana przydzielając mu lokal socjalny położony przy ul. (...) w S. naruszyła jego dobro osobiste w postaci zdrowia psychicznego. W następstwie bowiem zamieszkania w tym lokalu zmuszony był do przebywania w otoczeniu osób spożywających alkohol oraz psychopatów, co negatywnie wpłynęło na stan jego zdrowia psychicznego, powodując jego pogorszenie. Na tej podstawie wnosił o nakazanie pozwanej przyznania mu lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...), którego otoczenie – w jego ocenie – nie będzie wpływało negatywnie na stan jego zdrowia, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zadośćuczynienia za spowodowanie rozstroju zdrowia w wysokości 77.000 złotych (pozew, w tym teza dowodowa dla biegłych k.6v-7, wyjaśnienia powoda k.318v-319). Zgodnie z art.417§1 kc za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W świetle zacytowanego uregulowania władze publiczne ponoszą odpowiedzialność za swoje działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, jeżeli są one niezgodne z prawem, przy czym w doktrynie utrwalony jest pogląd, iż „niezgodność z prawem” określana również bezprawnością dotyczy niezgodności z normami prawa skodyfikowanymi w źródłach prawa. Dla powstania odpowiedzialności obok zdarzenia sprawczego konieczne jest ponadto wykazanie dalszych przesłanek tej odpowiedzialności, tj. szkody i związku przyczynowego między zachowaniem władzy a szkodą, która to szkoda przybrać może postać szkody w mieniu (majątkowej), jak i na osobie (majątkowej i niemajątkowej – tzw. krzywdy stanowiącej przesłankę zasądzenia zadośćuczynienia). Zgodnie z art.24§1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne; w razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z powyższego uregulowania wynika, że przesłanką odpowiedzialności jest bezprawne naruszenie dobra osobistego. Przez bezprawność rozumie się natomiast niezgodność z przepisami prawa, a w szerszym ujęciu również z zasadami współżycia społecznego. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż pozwana kierując powoda do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego położonego w S. przy ul. (...) spowodowała naruszenie dobra osobistego powoda w postaci zdrowia psychicznego. Poza sporem pozostaje, że zdrowie, w tym zdrowie psychiczne jest dobrem osobistym człowieka podlegającym ochronie w myśl przepisów m.in. kodeksu cywilnego - art.23, 24, 444, 445, 448 i ustawy z 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 1994r. Nr 111, poz.535). O prawie do ochrony zdrowia każdej osoby stanowi ponadto przepis art.68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Działanie pozwanej w postaci skierowania powoda do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przy ul. (...) w S. nie było działaniem z obszaru ochrony zdrowia, ale z pewnością nie było działaniem niezgodnym z przepisami prawa i wymierzonym przeciwko zdrowiu powoda. Przeciwnie pozwana realizowała w ten sposób nałożony na nią ustawą z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005r., Nr 31, poz.266) obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, który to obowiązek w myśl art.4 ust.1 powyższej ustawy należy do zadań własnych gminy jako jednostki samorządu --- STRONA 4 --- terytorialnego. Jak wynika z ustaleń faktycznych powód nie miał zaspokojonych należycie potrzeb mieszkaniowych i działanie pozwanej zmierzało do zapewnienia powodowi właściwych warunków zamieszkania. W tych okolicznościach brak jest przesłanek do uznania, iż opisanym działaniem pozwana naruszyła przepisy prawa, w tym przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Sam zaś powód nie wskazał z czego wywodzi obowiązek gminy zapewnienia mu konkretnie wskaznego lokalu przy ul. (...). Zauważyć wreszcie należy, że powód podpisując umowę najmu lokalu socjalnego przy ul. (...) w S. wyraził zgodę na zamieszkanie w przedmiotowym mieszkaniu, uprzednio zaś odmówił zawarcia umowy najmu lokalu położonego przy ul. (...), argumentując to względami natury zdrowotnej (vide: ustalenia faktyczne). Niezależnie od powyższego zaważyć, że w katalogu roszczeń przysługujących osobie ubiegajacej się o ochronę dóbr osobistych nie ma roszczenia zmierzającego do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego. Z przytoczonego wyżej art.24§1 kc wynika, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, które dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie ,tj. w art.448 kc może on również zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W ocenie Sądu z przyczyn wskazanych wyżej na uwzględnienie nie zasługiwało również roszczenie powoda o zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art.444§1 kc w zw. z art.445§1 kc. Zgodnie z tymi przepisami w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytyłem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zauważyć w tym miejscu należy, że powód jest osobą, u której zdiagnozowano chorobę psychiczną w postaci schizofrenii paranoidalnej. Z zapisów historii choroby powoda w Poradni Zdrowia (...) wynika, że powód cierpi na nią od 1970r. (zaświadczenie lekarskie k.351), przy czym aktualnie nie leczy się systematycznie, nie przyjmuje leków, co sam przyznał wyjaśniając, że nie chodzi na wizyty i nie przyjmuje leków, gdyż nie są mu potrzebne i sam wie, które sytuacje są dla niego groźne i stara się je eliminować (wyjaśnienia powoda k.319 minuta 25 i 26 nagrania). Majac na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.