Wyrok I C 943/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy w Białym

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 943/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Małgorzata Kudrycka – Jarosz Protokolant: sekr. sądowy Anna Owerczuk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa P. S., A. S., M. S.. R. S. przeciwko T. S. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego T. S.na rzecz powodów: A. S. kwotę 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych), P. S.kwotę 30.000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) M. S. kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) i R. S. kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym od dnia 13 sierpnia 2010 roku do dnia zapłaty; II. Zasądza od pozwanego na rzecz powodów: A. S. kwotę 2.417 zł P. S.kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz M. S. kwotę 1.717 zł i R. S. kwotę 1.867 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwoty po 1.217 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; III. Odstępuje od obciążania pozwanego brakującymi kosztami sądowymi obciążającymi stronę pozwaną, które przejąć na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Powodowie A. S., P. S., M. S. i R. S. wnieśli o zasadzenie na ich rzecz od pozwanego T. S.zadośćuczynienia, na rzecz A. S. kwoty 40.000zł, na rzecz P. S.kwoty 30.000zł oraz na rzecz R. i M. S. kwot po 10.000zł na rzecz każdej z nich, zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 2-5). Powód T. S.wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powodów kosztami procesu (k.64). Sąd ustalił, co następuje: --- STRONA 2 --- Małżeństwo powódki A. S. i pozwanego T. S.naznaczone było przemocą fizyczną i psychiczną oraz problemem alkoholowym pozwanego. Pozwany T. S.nadużywał alkoholu już od drugiego roku małżeństwa, będąc pod jego wpływem, ale również i będąc trzeźwy znęcał się fizyczne i psychicznie nad swoją żoną A. S. oraz dziećmi P. S., R. S. i M. S. wszczynająca awantury domowe, wyzywając powodów, stosując przemoc fizyczną wobec powodów w szczególności zaś wobec A. S.. Interwencje policji w domu stron w związku z nagannym zachowaniem powoda miały miejsce już 1993r. Wyrokiem karnym w sprawie III K 2759/97 Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 1998r. pozwany został skazany za znęcanie się nad członkami rodziny w okresie od października 1994r. do 9 czerwca 1997r. na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Sąd zobowiązał również pozwanego do powstrzymywania się w tym okresie od nadużywania alkoholu ( dokumenty z akt sprawy III K 2759/97 k. 94 prawomocny wyrok skazujący). Pomimo wyroku skazującego i napiętnowanie niewłaściwego zachowania, pozwany nie zmienił swojej postawy wobec członków najbliższej rodziny. W związku z otwarciem przez pozwanego piwiarni w 1995r., w dalszym ciągu nadużywał on alkoholu przejawiając agresję wobec członków rodziny. Pozwany coraz mniej kontrolował swoje zachowanie posuwając się do duszenia A. S., kopania żony po całym ciele, wyrywania jej włosów grożenia członkom rodziny niebezpiecznymi narzędziami w postaci siekiery a nadto drewnianego kija i pręta. Do dzieci pozwany zwracał się w sposób wulgarny również im grożąc i stosując przemoc fizyczną bez żadnych powodów. Zachowanie to znalazło odzwierciedlenie w wyroku skazującym T. S.za znęcanie się nad A. S., P. S.i M. S. w okresie od stycznia 2000r. do 7 listopada 2002r. Z tym, iż zachowanie pozwanego polegające na kopaniu po całym ciele, rzucaniu na podłogę, ciągnięciu za włosy i wyrywaniu włosów w dniu 6 listopada 2002 r. spowodowało u powódki A. S. naruszenie czynności narządu ciała przez okres poniżej 7 dni. Wskazanym wyrokiem Sąd wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat.( dokumenty z akt postępowania XIII K 430/03 k. 186-196 wyrok z uzasadnieniem). Agresja pozwanego względem rodziny nie ustała nawet po rozwiązaniu związku małżeńskiego T. S.i A. S. w 2002r. Strony z powodu braku możliwości finansowych zamieszkiwały w jednym domu. Pozwany zajmował górną kondygnację domu, pozwana z dziećmi niższą. W tym czasie pozwany wielokrotnie groził powodom niebezpiecznymi narzędziami w postaci noża i wideł, wyzywał ich słowami wulgarnymi, groził pozbawieniem życia i spaleniem domu. W dniu 11 czerwca 2007r. pozwany rzucił się na powódkę A. S. z nożem powodując u powódki rany kłute klatki piersiowej, zaś u stającego w obronie matki małoletniego P. S., rany cięte powieki oka lewego, grzbietu nosa, tylnej lewej powierzchni klatki piersiowej, wewnętrznej części przedramienia prawego i dłoni lewej obrażenia te skutkowały u powodów naruszeniem czynności narządu ciała i rozstrojem zdrowia na okres przekraczający 7 dni. Zdarzenie to znalazło odzwierciedlenie w wyroku z dnia 9 listopada 2007r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie III K 156/07, mocą którego T. S.został skazany za znęcanie się fizyczne i psychiczne nad A. S., P. S., M. S. i R. S. okresie od 13 stycznia 2004r. do 11 czerwca 2007r. poprzez wulgarne wyzwiska członków rodziny, groźby pozbawienia życia przy demonstracji niebezpiecznych narzędzi typu widły, nóż, szarpanie, popychanie, naruszanie nietykalności cielesnej w inny sposób, za co został skazany na 3 lata pozbawienia wolności ( dokumenty z akt sprawy Sądu Okręgowego III K 156/07 wyrok k. 351-353, uzasadnienie k. 379-392). Obrażenia ciała powódki A. S. znalazły wyraz w obdukcji znajdującej się w aktach sprawy III K 430/03 (k.23) w protokole oględzin sądowo-lekarskim ze sprawy III K 2759/97, dokumentacji lekarskiej z pogotowia ratunkowego znajdujące się w aktach sprawy III K 156/07 (k.51-52,64) Po zdarzeniu z czerwca 2007r. z dnia 11 czerwca 2007r.powódka rozpoczęła leczenie w poradni zdrowia psychicznego. (k. 2-5). Powodowie wskazywali, iż w związku z nagannym zachowaniem pozwanego doznali krzywdy i rozstroju zdrowia zwłaszcza psychicznego a nadto powódka A. S. i P. S.doznali obrażeń ciała skutkujących przysporzeniem im cierpień fizycznych. Podkreślali fakt, iż zachowanie pozwanego zagrażało ich życiu i zdrowiu wzbudzając lęk i wykluczając normalne funkcjonowanie w domu stron. --- STRONA 3 --- A. S. (k.64-65) wskazywała na drastyczność zachowań pozwanego w okresie małżeństwa, kopanie jej po brzuchu, bicie po głowie prętem metalowym, grożenie nożem i innymi niebezpiecznymi przedmiotami. Wskazywała, iż do chwili obecnej pozostała jej nerwowość i lęk, a w sytuacjach stresowych jej organizm reaguje problemami gastrycznymi. M. S. (k. 66) P. S.(k. 66-67) i R. S. (k. 65-66) informacyjnie słuchani podali, iż nie pamiętają okresów, w których pozwany się nie awanturował, zawsze był niezadowolony i zawsze, nawet kiedy był trzeźwy znajdował powód do bicia. Nie potrafili wskazać żadnych pozytywnych zachowań ojca podkreślając, iż pozwany, nie przytulał ich nie rozmawiał z nimi. Powodowie wskazywali, iż bił ich bez powodu, ściągał z łóżek, budził w nocy, groził pozbawieniem życia, wyzywał wulgarnie i na ich oczach bił A. S.. Podkreślali, iż jako dzieci wstydzili się sytuacji rodzinnej. R. S. wskazywał, iż wielokrotnie musiała uciekać z domu przez okno, zdarzało się iż pozwany przychodził do niej do liceum i wyzywał córkę od prostytutek. Opisany przez powodów obraz gehenny rodzinnej wskazuje na nieuzasadnioną i niepohamowaną agresję pozwanego, zaciekłość w krzywdzeniu najbliższych członków rodziny, którzy oczekiwali od niego wsparcia pomocy i miłości. A. S. wskazywał, iż dzieci budziły się w nocy z krzykiem, a powodowi P. S.zdarza się to do dziś. W pomięci stron utkwiło zdarzenia podczas którego na oczach małoletnich dzieci pozwany pobił A. S. tak, iż nie mogła się ruszyć z podłogi, po czym schował telefon, aby powodowie nie mogli zadzwonić na pogotowie. W wyniku tego zdarzenia powódka miała uszkodzony nerw w biodrze i do dnia dzisiejszego męczy się przy dłuższym chodzeniu. Szczególnie traumatycznie powodowie przeżyli zdarzenie z 11 czerwca 2007r., kiedy to pozwany okaleczył powódkę A. S. i P. S.nożem. Od tego czasu powodowie boją się wychodzić sami z domu wieczorem. Powód P. S.wstydzi się swoich blizn i faktu, iż są one konsekwencją zachowania ojca. M. S. jak i pozostali powodowie podkreślili, iż przy każdym zdenerwowaniu ma bóle brzucha i tiki nerwowe i ciężko jest jej funkcjonować w różnych sytuacjach życiowych. Co do negatywnych konsekwencji zachowań powoda wątpliwości nie mieli opiniujący w sprawie biegli. Wprawdzie biegła z zakresu neurologii (k. 124-131) nie stwierdziła negatywnych konsekwencji somatycznych związanych z urazem spowodowanym zaatakowaniem A. i P. S.nożem. Jednak należy wziąć pod uwagę sygnalizowaną przez biegłą z zakresu medycyny sądowej M. D. (k. 196-203, 224)okoliczność, iż obrażenia jakich doznała powódka realnie zagrażały jej życiu i jedynie szybka interwencja medyczna i szczęście sprawiły, iż powódka żyje. Nadto jak ustalił Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie karnej III K 156/07 zakres obrażeń nie wynikał z zamiaru pozwanego a jedynie z pozycji obronnej powodów. Zatem fakt, iż powodowie A. i P. S.nie odnieśli poważniejszych obrażeń wynika, z tego, iż się bronili i w niewielkim stopniu potrafili zniwelować przewagę fizyczną pozwanego. Biegła z zakresu neurologii wskazała również na szereg obrażeń jakich doznała powódka w trakcie małżeństwa z pozwanym: uraz oka prawego w 1996r.uraz głowy i policzka prawego w 1996r., uraz głowy w 1995r., depresja reaktywna po pobiciu w 2007r., smugowate podbiegnięcia krwawe na brzuchu powstałe po uderzeniu narzędziem twardym tępym o wydłużonym kształcie 2002r, rany kłute klatki piersiowej 2007. Wątpliwości co do psychicznych konsekwencji nagannych zachowań pozwanego nie miała natomiast biegła z zakresu psychologii klinicznej W. G. (k.145-154, 169-177). Biegła opiniując każdego z powodów wskazywała, iż wskutek wieloletniego znęcania się powodowie doznali długotrwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym pod postacią zaburzeń adaptacyjnych o charakterze chronicznym. Podkreślała, iż funkcjonowanie każdego z powodów w chwili obecnej jest zaburzone i wskazuje na chroniczny zespół stresu pourazowego. W przypadku powoda P. S.biegła podkreślała współistnienie zaburzeń adaptacyjnych wynikających z traumatycznego zdarzenia z 2007r. Podkreśliła, iż doznane wówczas obrażenia fizyczne oraz młody wiek powoda w chwili zdarzenia stanowią wzmocnienie negatywne zaistniałych zaburzeń i sprzyjają utrwaleniu tego stanu. Trudności adaptacyjne powoda w opinii biegłej przejawiają się w nawracających niechcianych wspomnieniach, lękach w kontaktach --- STRONA 4 --- społecznych, utrzymującym się napięciu nerwowym, obniżeniu nastroju, bezradności oraz zaburzeniach nerwicowych. Uszczerbek na zdrowiu psychicznym powoda biegła oceniła na 10%. W przypadku A. S. w konsekwencji zachowań pozwanego biegła rozpoznała osobowość zaburzoną, zaburzenia emocjonalne typu nerwicowego. W ocenie biegłej trwały 10% uszczerbek na zdrowiu psychicznym powódki przejawiający się w zaburzeniach adaptacyjnych jest konsekwencją wieloletniego znęcania się pozwanego nad żoną i szczególnie traumatycznego ataku pozwanego w czerwcu 2007r. Konsekwencją zdiagnozowanego uszczerbku na zdrowiu powódki jest utrzymujące się napięcie nerwowe, zwiększona drażliwość, zwiększony poziom lęku, płaczliwość powódki, rozdrażnienie, bezradność, przekonanie, iż po powrocie pozwany będzie usiłował pozbawić ją życia. Biegła ta nie miała również wątpliwości, iż w wyniku działań pozwanego uszczerbku na zdrowiu psychicznym doznały również M. S. oraz R. S. pomimo tego, iż nie były one bezpośrednimi ofiarami przemocy fizycznej w wyniku zdarzenia z dnia 11 czerwca 2007r. Biegła wskazywała, iż funkcjonowanie powódek jest zaburzone i wskazuje na chroniczny zespół stresu pourazowego i współwystępowanie zaburzeń adaptacyjnych manifestujących się w leku w kontaktach społecznych, unikanie kontaktów społecznych, bezradności, utrzymującym się napięciu nerwowym oraz zaburzeniach nerwicowych. Uszczerbek na zdrowiu psychicznym M. S. biegła oceniła na 8 % zaś R. S. 8%-10%. Ustosunkowując się do zgłoszonych przez pozwanego zastrzeżeń do opinii biegła podkreśliła, iż uszczerbek na zdrowiu powódek M. i R. S. utrudniają codzienne funkcjonowanie powódek, lecz nie wykluczają pracy zawodowej. Zatem wbrew twierdzeniom pozwanego fakt, iż powódki pracują nie oznacza, iż nie doznały żadnego uszczerbku, ale jak wskazała biegła wskazują na siłę charakteru i wsparcie pozostałych członków rodziny. Niemniej jednak biegła nie miała wątpliwości, iż stwierdzone zaburzenia nerwicowe, mogą stanowić znaczne obciążenie psychofizyczne i wymagają podjęcia terapii. Sąd nie miał zastrzeżeń do sporządzonych przez biegłych opinii. Każda z biegłych dysponowała specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem życiowym pozwalającym na obiektywne określenie konsekwencji zachowań pozwanego na stan zdrowia powodów. Biegłe poddały wnikliwej ocenie znajdującą się w aktach sprawy dokumentacji medycznej (k. 87, 100-104) jak i dokumentację medyczną z akt spraw karnych III K 156/07, XIIIK430/03 oraz (...)) nadto biegłe podały bezpośrednim badaniom powodów oceniając zarówno stan somatyczny jak i psychiczny. Sąd w pełni zaaprobował ustalenia opinii i zawarte w nich wnioski końcowe. Sąd zważył, co następuje: Podstawę prawną roszczenia o zadośćuczynienie stanowi przepis art. 445 § 1 kpc. Stosownie do treści tego przepisu naprawienie szkody niemajątkowej, tzw. krzywdy, może nastąpić przez przyznanie poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej. Przesłankami do przyznania zadośćuczynienia w świetle przepisów 445 § 1 kc w zw. z art. 444 § 1 kc są doznanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, które to uszczerbki pozostają w adekwatnym związku przyczynowym (art. 361 § 1 k.c.) z czynem niedozwolonym i wiążą się z krzywdą powodującą cierpienia fizyczne i psychiczne będące następstwem naruszenia czynności narządu ciała. W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność za szkodę niemajątkową jakiej doznali powodowie powiązana będzie z zasadą winy wyrażoną w treści art. 415 kodeksu cywilnego, który stanowi, iż kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia. Wina pozwanego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, bowiem został ona kilkakrotnie usankcjonowana skazującymi wyrokami karnymi. Zgodnie zaś z art. 11 kpc sąd cywilny związany jest ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa - a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, czyli osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu - które znajdują się w sentencji wyroku. Oznacza to, że sąd - rozpoznając sprawę cywilną - musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym (wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1977 r., IV PR 63/77, Lex, nr 7928). W postępowaniu cywilnym pozwany nie może bronić się zarzutem, że nie --- STRONA 5 --- popełnił przestępstwa, za które wcześniej został skazany prawomocnym wyrokiem wydanym w postępowaniu karnym, ani też że przestępstwem tym nie wyrządził szkody. Związanie dotyczy, ustalonych w sentencji wyroku, znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia, dotyczących czasu, miejsca, poczytalności sprawcy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wyjaśnień powodów (k.64-67) , dokumentów z akt spraw karnych ( dokumenty z akt sprawy Sądu Okręgowego III K 156/07 wyrok k. 351-353, uzasadnienie k. 379-392, dokumenty z akt postępowania XIII K 430/03 k. 186-196 wyrok z uzasadnieniem, dokumenty z akt sprawy III K 2759/97 k. 94 prawomocny wyrok skazujący ) jak i opinii biegłych (k. 124—131, 145-154, 169-177) wskazuje na zasadność żądań pozwu Przewidziane w art. 445 k.c. zadośćuczynienie polega na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej mającej rekompensować mu szkodę niemajątkową wyrażającą się krzywdą w postaci doznanych cierpień fizycznych i ujemnych przeżyć psychicznych. Pierwszą i zasadniczą przesłankę określającą rozmiar należnego zadośćuczynienia stanowi więc stopień natężenia doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych, ich intensywność, nieodwracalność skutków zdrowotnych, ale także wywołane doznaną szkodą poczucie bezradności i nieprzydatności społecznej. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż żądanie pozwu jest zasadne również co do wysokości. Powodowie A. i P. S.zostali najbardziej poszkodowani postępowaniem powoda. Ich uszczerbek na zdrowiu, choć bez istotnego wpływu na funkcjonowanie fizyczne, pozostawił ślady w postaci blizn. Dla młodego człowieka jakim jest P. S.jest to niewątpliwie dyskomfort zwłaszcza, iż blizny te znajdują się na twarzy i rękach, a więc miejscach szczególnie widocznych. Pozwany swoim działaniem naruszył bardzo czułe partie ciała – twarz, powiekę, co z pewnością wiązało się z cierpienie fizyczne, a obecnie powoduje u powoda dyskomfort psychiczny. Powód zaznaczył, iż wstydzi się tego, iż zrobił mu to ojciec. Poważniejsze obrażenia odniosła w czerwcu 2007r. A. S., iż choć obecnie nie mają one wpływu na jej funkcjonowanie, jak podkreślała biegła M. R., w chwili zdarzenia powódka „niemal czuła że umiera”, bowiem rany te realnie zagrażały jej życiu. Cierpienia fizyczne i psychiczne powódki w tym zakresie nie podlegają wątpliwości. Szczególnie dotkliwy uszczerbek na zdrowiu rzutujący na obecne funkcjonowanie każdego z powodów powstał w sferze ich zdrowia psychicznego. Jak słusznie wskazała powódka M. S. „…do dzisiaj jesteśmy wszyscy oszpeceni psychicznie”. Powodowie do dziś odczuwają skutki negatywnej atmosfery domowej spowodowanej zachowaniem pozwanego. Każdy z nich, cierpi na nadmierną nerwowość, lek w kontaktach społecznych, bezradność, utrzymujące się napięciu nerwowym oraz zaburzeniach nerwicowych. Biegła W. G. wskazywał na konieczność poddania się długotrwałej terapii, zwłaszcza w przypadku P. S.. Niezasadne są w tym zakresie zarzuty pozwanego, iż powódki M. i R. S. wykonują pracę zawodową, zatem brak jest jakichkolwiek negatywnych konsekwencji w ich funkcjonowaniu. Powódki pracują i sprawiają wrażenie normalnie funkcjonujący osób, biegła nie miała jednak wątpliwości, co do ich uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Uszczerbek ten nie jest tak ewidentnie widoczny jak uszkodzenia ciała, jednak wpływa na funkcjonowanie powódek czyniąc zasadnym ich roszczenie o zadośćuczynienie. Na wymiar zadośćuczynienia wpływ miała również karygodność zachowań pozwanego. Krzywdy, jakiej powodowie doznali od własnego ojca i męża nie wymaże z ich pamięci nic. Była ona, w ocenie Sądu tym bardziej dotkliwa, iż krzywdziła ich osoba najbliższa, odpowiedzialna za zapewnienie im bezpieczeństwa i spokoju. Powodowie, zwłaszcza dzieci pozwanego narażone były na ustawiczny lęk i strach. Wstydzili się stosunków rodzinnych, interwencji policyjnych, jednocześnie narażeni byli na cierpienia fizyczne i zagrożenie życia i zdrowia, pozwany nie przebierał bowiem w środkach stosując przemoc fizyczną i psychiczną. Szczególną krzywdą było dla małoletnich wówczas powodów przyglądanie się cierpieniom ich matki. Pozwany na ich oczach dotkliwie bił bowiem A. S.. Obawa o własne zdrowie i życie towarzyszyła powodom przez całe dzieciństwo, okaleczając ich niejako pod względem psychicznym. Bezsilność, ból i cierpienie towarzyszyły również powódce A. S. w okresie jej małżeństwa z pozwanym, ale również po jego rozwiązaniu. Powódka z jednej strony czuła obawę o zdrowie dzieci nękanych biciem przez pozwanego, z drugiej strony wiedziała, iż jej interwencje spowodują kumulację agresji na niej. Powódka wielokrotnie stawała w obronie --- STRONA 6 --- dzieci doświadczając przemocy fizycznej i psychicznej a pozwany odmawiał jej nawet prawa do skorzystania z pomocy lekarskiej. Okoliczności te uzasadniały przyznanie powodom zadośćuczynienia A. S. kwoty 40.000zł, która odpowiada skali doznanych cierpień i powstałemu uszczerbkowi fizycznemu i psychicznemu, konsekwencjom na funkcjonowanie powódki oraz długotrwałości narażenia powódki na cierpienia, P. S.kwoty 30.000zł odpowiadającej skali doznanych cierpień, doznanemu uszczerbkowi i jego konsekwencjom na funkcjonowanie powoda oraz M. i R. S. kwot po 10.000zł odpowiadającej zarówno uszczerbkowi i jego konsekwencjom jak i doznanym cierpieniom. O odsetkach orzeczono na mocy art. 481 § 1 kc ustalając, je od dnia doręczenia pozwanemu pozwu (k. 53). Mając na uwadze powyższe ma podstawie art. 445 kc orzeczono jak w sentencji. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepis art. 98 kpc i 6 pkt 4,5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Sad odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami sądowymi wyłożonymi tymczasowo przez Skarb państwa stosownie do art.102 kpc uznając, iż sytuacja finansowa pozwanego w chwili obecnej wyklucza możliwość poniesienia całości kosztów tego procesu.