Wyrok I C 942/10 1. oddala apelację

--- STRONA 1 --- I WYROK W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 6 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Jarosław Grobelny Sędzia: SO Brygida Łagodzińska Sędzia: SO Maria Antecka (spr.) Protokolant: p.o. stażysty Olga Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. w Poznaniu sprawy z powództwa Si i B przeciwko S' P; Z; K wK o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I C 942/10 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 369 zł brutto tytułem wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda adw. K N w postępowaniu apelacyjnym. Mśśm I-Ii. Grobelny /-/M. A ntecka --- STRONA 2 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. Sąd Rejonowy Poznań —Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, w sprawie z powództwa S' i B przeciwko S P _ Z. fC ; w K i o zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.500 zł (pkt 1 wyroku); w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt 2 wyroku); nie obciążył powoda kosztami procesu (pkt 3 wyroku); kosztami procesu obciążył pozwanego w 1/4 części i z tego tytułu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 366 zł tytułem części wynagrodzenia (brutto) ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda - adwokat K Ni pkt 4 wyroku); a także przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań- Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu na rzecz adwokat K, N kwotę 1.098 zł tytułem pozostałej części wynagrodzenia (brutto) za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu (pkt 5 wyroku). Wydając powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: S B < jest wielokrotnym recydywistą, karanym od 1967 r. Powód posiada opinię negatywną w miejscu zamieszkania z uwagi na nadużywanie alkoholu oraz utrzymywanie kontaktów z elementem przestępczym. Karę pozbawienia wolności powód rozpoczął odbywać w areszcie śledczym w L , skąd był przetransportowany do Z K w K . Zachowanie skazanego w tych jednostkach było zmienne. Był trzykrotnie wyróżniony nagrodami regulaminowymi oraz raz ukarany dyscyplinarnie za powrót z widzenia bezdozorowego w stanie po spożyciu alkoholu. Od grudniu 1992 r. powód przebywał w Z K w G Wykonywał pracę zarobkową na zewnątrz jednostki, wyróżniał się sumiennością i zaangażowaniem w miejscu pracy. W rejonie zakwaterowania starał się przestrzegać porządku dnia i regulaminu. Powód deklarował swą przynależność do struktur nieformalnych skazanych grypsujących, jednak nie stwarzał z tego powodu żadnych problemów wychowawczych czy też konfliktowych. Kontakt z rodziną tj. matką i rodzeństwem utrzymywał we właściwej formie. Następnie kary pozbawienia wolności powód odbywał w Z K w Ż i, G Ni i iR Zachowanie S i B w tych jednostkach było oceniane jako zmienne - był bowiem nagradzany, jak i karany dyscyplinarnie. Od listopada 2003 r. powód ponownie został osadzony w Z K w G : i przebywał tam do dnia 7 listopada 2005 r. Kontakt zew nętrzny w form ie w idzeń na terenie zakładu karnego powód w dalszym ciągu utrzymywał z matką i braćmi. Niniejszy kontakt oceniany był w tonie serdecznym. Skazany ubiegał się wówczas o przerwę w odbywaniu kary, aby wspomóc finansowo najbliższą rodzinę. Następną karę pozbawienia wolności S B rozpoczął odbywać w A Ś w N (W dniu 17 listopada 2009 r. W dniu 24 listopada 2009 r. został przetransportowany do Z K _ > w K Z K w R pismem z dnia 25 listopada 2009 r. zwrócił się do D Z K wG; _ o nadesłanie archiwalnych akt osobowych skazanego S 8 W ciągu wielokrotnego odbywania kar pozbawienia wolności, Si B < korzystał pięciokrotnie z dobrodziejstwa warunkowego zwolnienia i dwukrotnie z amnestii. Mimo danej mu szansy powracał do przestępczego trybu życia. W dniu 25 listopada 2009 r. w miejscowości Ż zmarła A B z domu Z będąca matką powoda S , B( Wnioskiem z dnia 25 listopada 2009 r. skazany zwrócił się do Z. K _ w K o udzielenie zezwolenia w trybie art. 141 a § 1 kkw na okres 4 dni w okresie od dnia 27 listopada 2011 r. do dnia 1 grudnia 2009 r. Uzasadniając powyższe, skazany wskazał, iż w dniu dzisiejszym dowiedział się, że zmarła mu matka, jednocześnie 1 --- STRONA 3 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 wskazując, iż do czasu aresztowania się nią opiekował i przez ostatni rok wspólnie z nią zamieszkiwał. Swój wniosek motywował również tym, że po pogrzebie chciałby załatwić wszystkie konieczne formalności, w szczególności zabezpieczyć mieszkanie. Wychowawca skazanego - J< W; t w swojej opinii z dnia 26 listopada 2009 r. wskazała, iż prognoza kryminalistyczno-społeczna skazanego kształtuje się negatywnie. Z uwagi jednak na fakt, iż osobą zmarłą jest matka skazanego ze względów humanitarnych poparła jego prośbę o udzielenie przepustki w trybie art. 141 a § 1 kkw. Decyzją z dnia 27 listopada 2009 r. : Z. K ' w K nie wyraził zgody na opuszczenie zakładu karnego przez skazanego w trybie art. 141 a § 1 kkw. Swoją decyzję uzasadnił tym, iż skazany mimo zaistniałych okoliczności nie daje gwarancji prawidłowego wykonywania zezwolenia z uwagi na negatywną prognozę społeczno- kryminologiczną, ani nie gwarantuje terminowego powrotu do zakładu karnego z uwagi na rozpoczęcie okresu dwuletniego wykonywania kary pozbawienia wolności. *Z Ki i w K podał także, iż sprawy związane z pochówkiem matki skazanego może dopełnić jego rodzeństwo. W dniu 16 grudnia 2009 r. na prośbę skazanego został on przeniesiony do Zi i K w g ; . u Powód nie odwołał się od decyzji < Z iK w Kt _ , gdyż nie wiedział, co ma robić. Powód był związany z matką uczuciowo i miał z nią bardzo dobry kontakt. W okresie przebywania na wolności, wspólnie z nią zamieszkiwał. Matka odwiedzała powoda w z " k , w których skazany odbywał kary pozbawienia wolności. Kiedy dowiedział się o śmierci matki, był załamany, nie mógł spać w nocy. Po uzyskaniu informacji, że nie będzie mógł uczestniczyć w ceremonii pogrzebowej, całkowicie się załamał. Pod koniec marca 2010 r. trafił do szpitala. Powód był przygnębiony z powodu śmierci matki przez ponad pół roku od jej śmierci. Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy oraz w aktach osobowych powoda Si i Bi a ponadto na uznanych w całości za wiarygodne zeznaniach świadków Jt W j i Ai .. S' oraz zeznaniach powoda S Bi 1 . Sąd I instancji uznał, że zeznania powoda nie były kwestionowane przez stronę pozwaną, natomiast w świetle doświadczenia życiowego należało uznać przeżycia i stany uczuciowe towarzyszące powodowi po śmierci je g o m atki za wysoce prawdopodobne. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd Rejonowy dokonał następujących rozważań prawnych: W pierwszej kolejności Sąd Rejonowy wskazał, że zarzut niewłaściwości sądu podniesiony przez pozwanego był bezpodstawny, albowiem instytucja dóbr osobistych jest uregulowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, co czyni niniejszą sprawę sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 kpc. Następnie Sąd I instancji podniósł, że dochodzone przez powoda roszczenie znajduje podstawę prawną w przepisach art. 4172 kc w zw. z art. 448 kc. Pozwany ponosi odpowiedzialność na zasadzie słuszności, a jej przesłankami są: wykonywanie zgodnie z prawem władzy publicznej, naruszenie dobra osobistego, adekwatny związek przyczynowy pomiędzy aktem władzy publicznej a naruszeniem dobra osobistego oraz zasadność przyznania zadośćuczynienia w świetle zasad słuszności. Ustalony w sprawie stan faktyczny był w zasadzie bezsporny, sporna była jedynie jego ocena prawna, a zwłaszcza zasadność żądanego przez powoda zadośćuczynienia oraz jego wysokość. Sąd Rejonowy stwierdził następnie, że decyzję w sprawie udzielenia przepustki w trybie art. 141a § 1 kkw w zakładzie typu półotwartego podejmuje dyrektor jednostki, który przed udzieleniem takiego zezwolenia analizuje wszelkie przesłanki przemawiające za lub 2 --- STRONA 4 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 przeciw przyznaniem przepustki po zapoznaniu się z dokumentacją skazanego - zgodnie z § 25 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. nr 151, póz. 1469). Historia karalności powoda Si i B oraz pozostałe okoliczności w niniejszej sprawie nie dawały podstaw do przyjęcia pozytywnej prognozy społeczno-kryminologicznej. Przed przekazaniem wniosku skazanego do rozpatrzenia I Zi i K. w Kt , został on zaopiniowany przez wychowawcę działu penitencjarnego w sposób pozytywny jedynie ze względów humanitarnych, pozwanej jednostki wydał jednak decyzję odmowną. Działanie organów pozwanego polegające na wykonywaniu władzy publicznej pozostawało jednak w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Powód nie odwołał się od powyższej decyzji. Odnosząc się do drugiej z przesłanek odpowiedzialności strony pozwanej polegającej na naruszeniu dobra osobistego Sąd ten wskazał, iż do takiego naruszenia niewątpliwie doszło. Powód Si B nie uczestniczył bowiem w ceremonii pochówku swojej matki. Bez wątpienia powód cierpiał psychiczne i odczuwał żal po śmierci matki, uczucia te - w świetle doświadczenia życiowego - niewątpliwie uległy wzmożeniu na skutek odmowy udzielenia mu przepustki celem uczestniczenia w ceremonii pochówku. W ten sposób powód, jako osoba najbliższa zmarłej, został pozbawiony prawa pochowania własnej matki, możliwości sprawowania kultu pamięci zmarłej, a w ten sposób zostały naruszone jego uczucia religijne. Sfera uczuciowa związana z kultem pamięci osoby najbliższej należy bowiem do intymnej i skomplikowanej dziedziny ludzkich uczuć, a do powątpiewania w ich szczerość czy autentyczność nie ma podstaw. Do dóbr osobistych człowieka należy prawo pochowania osoby bliskiej. Związek przyczynowy pomiędzy aktem władzy publicznej a naruszeniem dóbr osobistych powoda jest oczywisty. Pozbawienie możliwości uczestniczenia w ceremonii pogrzebowej matki powoda z całą pewnością miało wpływ na zachowanie, uczucia, kondycję psychiczną jak i fizyczną powoda. Ponadto powyższe nie było kwestionowane przez stronę pozwaną. Względy słuszności stanowiące ostatnią z przesłanek odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 4172 kc stanowią kryterium oceny, które musi być uwzględnione przez organ orzekający zarówno przy przyznaniu zadośćuczynienia, jak i określeniu wysokości należnego świadczenia. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zasadnym jest przyznanie powodowi zadośćuczynienia w świetle zasad słuszności. Pomimo tego, że działanie pozwanego było zgodne z przepisami prawa i uzasadnione historią karalności powoda, to jednak w świetle zasad słuszności zasadnym było wyrażenie zgody na udział powoda chociażby w samej ceremonii pogrzebowej jego matki i to nawet w asyście strażników S’ W; Odnosząc się do wysokości należnego zadośćuczynienia Sąd Rejonowy wskazał, że ma ono na celu złagodzenie ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami fizycznymi i psychicznymi poszkodowanego i to przeżyć zarówno już doznanych, jak i mogących wystąpić w przyszłości. Zadośćuczynienie ma charakter kompleksowy i winno być rekompensatą za całą krzywdę związana ze zdarzeniem, z którego wynikło. Przepisy prawa, w tym kodeksu cywilnego, nie ustanawiają żadnych kryteriów, na podstawie których powinno być ustalane zadośćuczynienie, wypracowała je natomiast judykatura, a zwłaszcza orzecznictwo Sądu Najwyższego. Wskazuje ono, że zadośćuczynienie ma kompensacyjny charakter, w związku z czym musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Określenie wysokości zadośćuczynienia powinno być dokonane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, m.in. wieku poszkodowanego, czasu trwania cierpień i ich nasilenia. Sąd I instancji ustalając wysokość 3 --- STRONA 5 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 należnego powodowi zadośćuczynienia miał na uwadze powyżej wskazane kryteria. Przede wszystkim uwzględnił, że odmowa udzielenia przepustki celem uczestniczenia w pogrzebie matki skazanego spowodowała u powoda bardzo silne odczucie bólu, cierpienia. Powyższe niewątpliwie wpłynęło negatywnie na jego psychikę. Odczucia te były uzasadnione, tym bardziej że pozwany był związany z matką uczuciowo i miał z nią bardzo dobry kontakt. W okresie przebywania na wolności, wspólnie z nią zamieszkiwał. Matka odwiedzała powoda w zakładach karnych, w których skazany odbywał kary pozbawienia wolności. Z drugiej jednak strony ustalając wysokość zadośćuczynienia należało przyjąć, że powód nie wykazał swoich twierdzeń, iż na skutek decyzji odmawiającej przepustki podlegał leczeniu szpitalnemu. Powyższe nie zostało potwierdzone żadnym dowodem w sprawie. Ponadto nie można zapomnieć o tym, iż postępowanie administracji pozwanego pozostawało zgodne z przepisami prawa, co uzasadnia odmowę przyznania zadośćuczynienia w pełnej wysokości. Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że odpowiednim zadośćuczynieniem dla powoda będzie kwota 2.500 zł (oscylująca w granicach obecnego jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia netto) i taką kwotę na podstawie wskazanych przepisów zasądził od pozwanego na rzecz powoda (pkt 1 wyroku). Sąd oddalił jednocześnie żądanie pozwu w pozostałym zakresie (pkt 2 wyroku). Orzekając o kosztach postępowania Sąd Rejonowy uwzględnił bardzo trudną sytuację materialną powoda i na podstawie przepisu art. 102 kpc nie obciążył go kosztami postępowania sądowego (pkt 3 wyroku). Na podstawie art. 100 kpc, Sąd ten obciążył kosztami procesu pozwanego w 1/4 części, bowiem w takim zakresie przegrał sprawę. Pełnomocnikowi powoda należało zwrócić koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu w łącznej wysokości 1.200 zł podwyższone o stawkę podatku VAT (§ 6 pkt 4 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W związku z powyższym należna pełnomocnikowi powoda kwota wyniosła 1.476 zł. W związku z powyższym Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 366 zł tytułem części wynagrodzenia (brutto) ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda (pkt 4 wyroku). Pozostała część wynagrodzenia pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu wyniosła kwotę 1.098 zł, i przyznano ją od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu (pkt 5 wyroku). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się pozwany SI P • —Zi K w K i, który złożył apelację zaskarżając je w całości. Pozwany w/w wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 kpc, polegające na przekroczeniu granic zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że na skutek nieudzielania przepustki powodowi została wyrządzona krzywda oraz, że wskutek tego przebywał on w szpitalu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 4172 kc, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zasądzenie odszkodowania wobec powoda uzasadnione jest względami słuszności, w szczególności krzywdą, jakiej doznał powód wskutek uniemożliwienia mu uczestniczenia w pogrzebie matki. Mając na względzie powyższe zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego wg norm przepisanych, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 4 --- STRONA 6 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 W uzasadnieniu apelacji pozwany podniósł, że Sąd dał bezkrytycznie wiarę zeznaniom powoda, które złożył przed Sądem Rejonowym w G. a w których wskazał, że był bardzo emocjonalnie związany z matką. Skazany od 1967 r. z niewielkimi przerwami przebywa stale w jednostkach penitencjarnych, trudno zatem uznać za wiarygodne jego twierdzenia o dobrym kontakcie emocjonalnym z matką, z którą zamieszkiwał jedynie w trakcie przerw pomiędzy kolejnymi karami pozbawienia wolności. Ponadto z treści postanowienia o odmowie udzielenia przerwy w odbywaniu kary z dnia 14 kwietnia 2005 r. wynika, że matka powoda nie była zainteresowana uzyskaniem przez niego przerwy w odbywaniu kary, gdyż „nie życzyła sobie obecności syna w domu", z uwagi na nadużywanie przez niego alkoholu. Zdaniem pozwanego, Sąd I instancji ponadto błędnie ustalił, że wskutek uniemożliwienia powodowi uczestniczenia w pogrzebie matki załamał się, tymczasem z notatki psychologicznej, wykonanej w iC w K ' w dniu 1 grudnia 2009 r. wynika, że powodem złego samopoczucia powoda była sam fakt śmierci matki, a nie brak możliwości uczestniczenia w pochówku. Według powoda Sąd naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, opierając się wyłącznie na zeznaniach powoda złożonych przed sądem wezwanym w ramach pomocy prawnej. Zdaniem apelującego Sąd nie wskazał dowodów, na jakich oparł się, ustalając, że powód doznał „bólu i cierpienia" związanego z pozbawieniem go możliwości uczestniczenia w pogrzebie matki. A ponadto fakt, że matka odwiedzała go podczas kolejnych pobytów w jednostkach penitencjarnych nie może samodzielnie świadczyć o tym, że mieli oni ze sobą bardzo dobry kontakt emocjonalny. Uzasadniając drugi z zarzutów apelacji, pozwany podniósł, że w przypadku powoda nie doszło do bezprawnego naruszenia jego dobra osobistego, a zgodnie z art. 24 kc nie przysługuje ochrona przeciwko działaniu zgodnemu z prawem. Ponadto zdaniem pozwanego, wobec powoda nie można stosować kryteriów, które odnoszą się do ogółu społeczeństwa, gdyż jest recydywistą penitencjarnym, który w zakładach karnych, z niewielkimi przerwami, przebywa od 1967 r. Jest zatem osobą zdemoralizowaną, nie odczuwającą krytycyzmu wobec swojego przestępczego zachowania, na co wskazuje fakt nagminnego powrotu do popełniania przestępstw, a także niedochowanie warunków przedterminowego zwolnienia, z którego bez powodzenia korzystał aż pięciokrotnie. Orzekając w sprawie dotyczącej naruszenia dóbr osobistych, Sąd w sposób szczególny zobligowany jest do zachowania niezbędnego obiektywizmu w ocenie faktu oraz stopnia naruszenia dobra. Subiektywne odczucie z naruszenia dobra osobistego może bowiem ulegać zmianom, w zależności od cech poszczególnych osób, czy też ich odczuć. Zadaniem Sądu jest właśnie ocena, czy pomimo subiektywnie odczuwanej krzywdy, w świetle zasad współżycia społecznego oraz przy zastosowaniu kryteriów obiektywnych, można mówić o naruszeniu dobra osobistego. W odpowiedzi na apelację pozwanego, powód S B wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika powoda zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, nie opłaconej ani w całości, ani w części. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna, a podniesione w niej zarzuty chybione. Na wstępie stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, który Sąd Okręgowy w pełni podziela i na podstawie art. 382 kpc przyjmuje jako podstawę swojego rozstrzygnięcia, albowiem wbrew zarzutom podniesionym w apelacji, nie znalazł żadnych podstaw do jego kwestionowania. W tym samym zakresie podzielić należy w całości poczynione przez Sąd I instancji rozważania prawne, które okazały się jak najbardziej 5 --- STRONA 7 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 prawidłowe i wyczerpujące, w szczególności co do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 4172 kc. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez powoda w apelacji, to stwierdzić należy, że okazały się one chybione i jako takie nie mogły spowodować wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. W pierwszej kolejności odnieść trzeba się do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., sygn. II UKN 685/98, publ. Lex nr 41437; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 września 2008 r., sygn. I ACa 1195/06, publ. Lex nr 516569). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 kpc wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. II PK 261/08, publ. Lex nr 707877). W ocenie Sądu Okręgowego, dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, a Sąd ten odniósł się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, nie uchybiając w żadnym razie wymaganiom w/w przepisu. Wbrew twierdzeniom apelującego, ustalając stan faktyczny Sąd nie oparł się wyłącznie na zeznaniach powoda, ale miał na uwadze również m.in. dokumentację zgromadzoną w aktach osobowych pozwanego z Z; K > . Niemniej stwierdzić jednak należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy najbardziej miarodajne dla stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda są właśnie jego zeznania, które w odniesieniu do pozostałego materiału dowodowego oraz zasad doświadczenia życiowego, jak najbardziej prawidłowo uznane zostały za wiarygodne. Mimo oparcia swoich ustaleń o zeznania powoda, Sąd I instancji wykazał, że o naruszeniu dóbr osobistych powoda można mówić przy zastosow aniu kryteriów obiektywnych —odnosząc się również do pozostałego materiału dowodowego, a przede wszystkim zasad doświadczenia życiowego. Sąd Rejonowy nie naruszył również art. 233 § 1 kpc przez to, że oparł się na zeznaniach złożonych przez powoda przed sądem wezwanym w ramach pomocy prawnej. Sąd I instancji prawidłowo skorzystał z możliwości jaką daje mu przepis art. 235 § 1 kpc, natomiast zgodnie z treścią art. 239 kpc, sędzia wyznaczony i sąd wezwany mają w zakresie zleconego im postępowania dowodowego prawa przewodniczącego i prawa sądu orzekającego. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed takim sądem jest zatem tak samo ważne, jak to przeprowadzone bezpośrednio przed sądem orzekającym. Dodatkowo sąd orzekający może zarządzić powtórzenie lub uzupełnienie postępowania dowodowego (art. 241 kpc), jednak jest to wyłącznie uprawnienie tego sądu. Podkreślenia wymaga, że pozwany w toku postępowania przed Sądem I instancji w żaden sposób nie kwestionował postępowania dowodowego przeprowadzonego przed Sądem Rejonowym w G :, tymczasem w myśl art. 239 zd. 2 kpc, na uchybienia w postępowaniu przed sądem wyznaczonym, strony mogą zwrócić uwagę sądu nie później niż na najbliższej rozprawie. Ocena całokształtu okoliczności sprawy pozwala stwierdzić obiektywnie, że na skutek działania pozwanego zostały naruszone dobra osobiste powoda, w szczególności prawo do pochowania i udziału w pogrzebie osoby najbliższej. Świadczą o tym, poza zeznaniami 6 --- STRONA 8 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 samego powoda, również zasady doświadczenia życiowego. Oczywistym jest, że każdy • pragnie pożegnać bliską mu zmarłą osobę, a szczególnie matkę, z którą dzieci są zawsze • silnie związane. Sąd I instancji trafnie uznał, że powód miał dobry kontakt z matką, z którą mieszkał i się nią opiekował, a która regularnie odwiedzała go podczas jego pobytów w zi k . Ustalenia tego nie podważa powołanie się przez pozwanego na wybiórczo wskazane uzasadnienie postanowienia o odmowie udzielenia przerwy W odbywaniu kary, szczególnie, że dotyczyło ono okresu sprzed prawie 4,5 roku przed zaistniałym zdarzeniem. Nie może to świadczyć o braku więzi powoda z matką, ani o jego uczuciach po jej śmierci i odmowie udziału w pogrzebie. Powyższe odnieść należy również do powołanej w apelacji notatki psychologicznej z dnia 1 grudnia 2009 r., która również nie świadczy o braku krzywdy po stronie powoda. Niewątpliwie uniemożliwienie powodowi udziału w uroczystości pogrzebowej, doprowadziło do powstania u niego poczucia krzywdy i cierpienia - w tym zakresie podzielić należy w całości rozważania Sądu Rejonowego. Dodatkowo wskazać należy, że wbrew zarzutom pozwanego, Sąd I instancji nie stwierdził, że powód trafił do szpitala na skutek braku przepustki, a wręcz przeciwnie, ustalając wysokość zadośćuczynienia stwierdził, że powód nie wykazał swoich twierdzeń w tym zakresie (s. 6 uzasadnienia). Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisu art. 4172 kc oraz uwagi wskazane w jego uzasadnieniu. Przede wszystkim stwierdzić należy, że bez znaczenia są podnoszone okoliczności dotyczące odmowy udzielenia przepustki, skoro zadośćuczynienie na podstawie art. 4172 kc może być przyznane w przypadku działania zgodnego z prawem. Jest to przepis szczególny w odniesieniu do art. 24 § 1 kc. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że odmowa udzielenia przepustki z art. 141 a § 1 kkw, była co prawda zgodna z prawem, jednak samo to nie może w tym wypadku być podstawą oddalenia żądania powoda. Zdaniem Sądu II instancji, Sąd Rejonowy prawidłowo rozważył ziszczenie się przesłanek z art. 4172 kc, w szczególności doznania krzywdy przez powoda, zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy zgodnym z prawem zachowaniem pozwanego, a powstałą krzywdą, a także uzasadnienia żądania względami słuszności. Mimo podstaw do formalnej odmowy udzielenia przepustki, stwierdzić należy za Sądem Rejonowym, że za jej udzieleniem przemawiały jednak względy słuszności. Śmierć matki oraz jej pogrzeb jest dla każdego zdarzeniem niezwykle ważnym, powodującym silne przeżycia. Pozbawienie możliwości udziału w pochówku matki musiało być dla powoda doznaniem szczególnym, a zatem być może należało poszukać innego rozwiązania w tej sytuacji. Pozwany tego nie uczynił, czym doprowadził do wyrządzenia krzywdy, uzasadniającej przyznanie powodowi zadośćuczynienia na podstawie art. 4172 kc w zw. z art. 448 kc. Nie ma racji pozwany twierdząc, że do powoda nie można stosować ocen dotyczących ogółu społeczeństwa. Fakt, że S B' jest wielokrotnym recydywistą, wysoce zdemoralizowanym, bezkrytycznym wobec swojego zachowania i popełnianych przestępstw, nie może przesądzać 0 tym, że nie udzielenie przepustki na pogrzeb matki, nie spowodowało naruszenia jego dóbr osobistych. Wysokość przyznanego zadośćuczynienia nie była kwestionowana przez pozwanego w apelacji. W ocenie Sądu II instancji, kwota 2.500 zł jest w tym wypadku odpowiednia 1brak było jakichkolwiek podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia Sądu I instancji w tym zakresie. Mając na względzie powyższe uwagi, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację jako bezzasadną (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania odwoławczego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc oraz § 6 pkt. 3 i § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 7 --- STRONA 9 --- Sygn. akt XV Ca 1594/11 'obciążając nimi pozwanego, który przegrał postępowanie w II instancji w całości. Z tego względu Sąd Okręgowy zasądził od niego na rzecz powoda kwotę 369 zł brutto tytułem • wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda adw. K N< w postępowaniu apelacyjnym, które nie zostały uregulowane nawet w części (pkt 2 wyroku). SSO B. Łagodzińska SSO J. Grobelny SSO M. Antecka