Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 941/20
' ew
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2022 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Dorota Marszałkowska
Protokolant: Protokolant sądowy Piotr Ziółkowski
po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. w Bydgoszczy |
sprawy z powództwa T.G.
przeciwko Skarbowi Państwa — Ministerstwu Sprawiedliwości
reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej
o zapłatę
1. Powództwo oddala,
2. Zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 10.800 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych)
tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w którym je zasądzono
do dnia zapłaty, :
3. Nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na
rzecz (...) kwotę 8.856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych)
tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu,
4. Kosztami sądowymi w sprawie obciąża Skarb Państwa.
' SSO Dorota Marszałkowska
--- STRONA 2 ---
.
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 11 września 2020 r. przeciwko Skarbowi Państwa —
Oddziałowi Zewnętrznemu w T. Zakładu Karnego w I. powód T. G. wniósł o
zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 160.000 zł wraz z odsetkami
"ustawowymi od dnia złożenia pozwu, tytułem zadośćuczynienia za doznane
krzywdy w związku z uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia będących
następstwem niewłaściwego udzielania powodowi jako osadzonemu w zakładzie
karnym świadczeń zdrowotnych. Nadto powód wniósł o zasądzenie od
pozwanego na jego rzecz kwoty 50.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia
złożenia pozwu, tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy w związku z
naruszeniem przez personel medyczny zatrudniony u pozwanego praw pacjenta
w trakcie procesu udzielania powodowi jako osadzonemu w zakładzie karnym
świadczeń zdrowotnych. Powód wniósł również o zasądzenie na rzecz jego
pełnomocnika kosztów nieopłaconej w części, jak i w całości, pomocy prawnej
udzielonej powodowi z urzędu.
'W uzasadnieniu podano, że powód został osadzony w Areszcie Śledczym w T.
(obecnie Oddziale Zewnętrznym w T. Zakładu Karnego w I.) w dniu 3 listopada
2016 r. celem odbycia kary pozbawienia wolności. Wyjaśniono, że powód od
wielu lat choruje na cukrzycę insulinozależną, a w trakcie odbywania kary
pozbawienia wolności miał zapisaną przez lekarza insulinę o nazwie (...).
Wskazano, że ostatecznie ambulatorium przekazywało powodowi insulinę o
nazwie (...) i (...). Zaznaczono, że w dniu 14 stycznia 2017 r. powód z powodu
wysokiej glikemii i utrzymującej się od około 2 miesięcy biegunki został
przewieziony do szpitala i po przeprowadzeniu badań tego samego dnia
przekazano go do Zakładu Opieki Zdrowotnej Aresztu Śledczego w B., w którym
przebywał do 31 stycznia 2017 r. Wskazano, że powód z uwagi na pogorszenie
się. stanu zdrowia zaczął analizować otrzymywane leki i na przełomie
marca/kwietnia 2019 r. powziął podejrzenie co do jakości przekazywanej mu
insuliny, bowiem pomimo jej przyjmowania poziom cukru w jego organizmie był
zawyżony. Zdaniem powoda personel medyczny zatrudniony u pozwanego
przekazywał mu przeterminowaną insulinę oraz stosował zamienniki w stosunku
do tych zapisywanych przez lekarza.
Zaznaczono, że pozwany przekazał organom prowadzącym śledztwo pustą fiolkę
leku P. — insulinę, którą jak ustaliły organy ściągania została sprowadzona
imiennie dla innego więźnia w 2012 r. i której okres przydatności upłynął przed -
2017 r. Podano również, że powód zwrócił się do producenta leków z zapytaniem
o dopuszczalność stosowania zamienników konkretnej insuliny. Podkreślono, że
w odpowiedzi podano, iż leki są podobne, ale nie identyczne, a różnice mogą
powodować odmienne reakcje organizmu na leki i wpływać na ich skuteczność,
jak również, że nie wolno podawać pacjentowi leków po zakończeniu okresu |
--- STRONA 3 ---
.
ważności i nie można określić ewentualnych skutków po podaniu pacjentowi
przeterminowanych lekarstw. W ocenie powoda pozwany dopuścił się naruszenia
art. 6 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta,
uprawniającego pacjenta do uzyskiwania świadczeń zdrowotnych udzielonych z
należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w
warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom
fachowym i sanitarnym.
Podkreślono, że należyta staranność personelu medycznego powinna objawiać się
między innymi w czuwaniu nad podawaniem pacjentowi przepisanych przez
lekarza leków, a wydawanie zamienników powinno się odbywać pod okiem
lekarza, a dodatkowo udzielając świadczeń zdrowotnych w warunkach
odbywania kary pozbawienia wolności personel medyczny powinien podjąć
starania, by wydawane leki były zdatne do użycia i nie zagrażały więźniowi,
któremu je przekazano. Zdaniem powoda naruszenie jego praw jako pacjenta
miało charakter zawiniony, wynikający z niewłaściwej organizacji ambulatorium
pozwanego oraz braku staranności personelu medycznego w procesie udzielania
świadczeń zdrowotnych. Powód podkreślił, że od czasu aplikowania mu przez
personel medyczny pozwanego przeterminowanych leków odczuwa silne bóle
brzucha i nadbrzusza, będące następstwem silnych biegunek, które towarzyszą
mu od 3 lat. Wskazano, że powód dodatkowo cierpi na bóle głowy i bóle kostno-
stawowe, odwadnia się, ma problemy z kontrolowaniem swoich potrzeb
fizjologicznych, doświadcza zaburzenia pola widzenia i zawrotów głowy.
Podano, że problemy gastrologiczne powoda skutkują podawaniem mu w sposób
przewlekły leków przeciwbiegunkowych, które nie powinny być stosowane
długotrwale. Wyjaśniono, że nie zdiagnozowano problemów gastrologicznych
powoda i jest on leczony objawowo sprzecznie z ostrzeżeniami zawartymi w
charakterystyce produktu leczniczego. Zdaniem powoda spowodowanie
wydłużenia procesu leczenia, które również wiązało się z cierpieniami
fizycznymi, uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia za krzywdę. Nadto
wskazano, że powód utracił zaufanie do osób wykonujących zawód medyczny
oraz odczuwa strach i obawy co do skuteczności dalszych działań medycznych.
'W ocenie powoda personel medyczny nie podawał i nie podaje mu regularnie
wszystkich leków, w tym insuliny, która jest mu potrzebna do regulowania
poziomu glukozy we krwi (k. 4-10).
Postanowieniem z dnia 2 listopada 2020 r. Sąd zwolnił powoda w całości od
ponoszenia kosztów sądowych w sprawie (k. 94).
W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa — Oddział Zewnętrzny w T.
Zakładu Karnego w I. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie
na jego rzecz kosztów procesu. W pierwszej kolejności pozwany podniósł zarzut
przedawnienia roszczeń za okres przypadający 3 lata przed dniem wniesienia
--- STRONA 4 ---
o
pozwu. Wskazano, że o hipotetycznej krzywdzie i osobie zobowiązanej do jej
naprawienia powód wiedział już w czasie wystąpienia zdarzeń opisywanych w
pozwie. Zdaniem pozwanego z uwagi na powyższe roszczenie powoda za okres
przed 7 września 2017 r. uległo przedawnieniu. Nadto pozwany zaznaczył, że
roszczenie powoda jest bezpodstawne co do zasady, jak i co do wysokości.
"Pozwany zakwestionował, by doszło do niezgodnego z prawem działania lub
zaniechania po jego stronie, powód doznał jakiekolwiek szkody w wyniku
niezgodnego z prawem działania lub zaniechania pozwanego, jak również by
istniał normalny związek przyczynowy między szkodą powoda a niezgodnym z
prawem działaniem lub zaniechaniem pozwanego.
Pozwany zaprzeczył, by powód był niewłaściwie leczony i by były wydawane mu
przeterminowane leki. Wskazano, że powód otrzymywał na zlecenie lekarza
wyłącznie insulinę A. i I., żadna inna nie była mu wydawana. Wyjaśniono, że
powód złożył skargę do sędziego penitencjarnego na opiekę lekarską, zarzucając
podawanie mu przeterminowanych leków. Podkreślono, że wykonane po skardze
powoda czynności sprawdzające nie potwierdziły żadnego z podnoszonych przez
niego zarzutów. Nadto podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania
wyjaśniającego ustalono, iż insulina, która rzekomo była wydana powodowi jako
przeterminowana, została wydana innemu osadzonemu w 2012 r. Zaznaczono, że
dotychczas żadna z przeprowadzonych kontroli nie potwierdziła zarzutów
powoda, nieprawidłowości nie potwierdziła również Prokuratura. Wskazano, że
zgodnie z opinią biegłego przeprowadzoną w toku innego postępowania leczenie
powoda w jednostce penitencjarnej było prawidłowe, a pacjent nie dostawał
przeterminowanych leków. Zaznaczono, że nie doszło do naruszenia art. 6 ust. 1
ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, nie doszło do zawinionego
naruszenia praw pacjenta i nie ma podstaw do przyznania powodowi
odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.
Nadto, zdaniem pozwanego, sąd cywilny nie jest powołany do dokonywania
oceny kwestii zastrzeżonych do wyłącznej kognicji sędziego penitencjarnego.
Podkreślono, że pozwana jednostka penitencjarna podlegała regularnym
kontrolom sędziego penitencjarnego, a powód miał możliwość kierowania skarg,
jeśli uznał, iż działania pozwanego są sprzeczne z przepisami k.k.w. i
rozporządzeń wydanych na jego podstawie. Ponadto wskazano, że żądana przez
powoda kwota jest wygórowana i nie znajduje uzasadnienia, a powód nie wykazał
rozmiaru krzywdy, stopnia i rodzaju dolegliwości, ich intensywności oraz
negatywnych skutków dla zdrowia (k. 109-121).
W dalszym toku postępowania strony podtrzymały stanowiska dotychczas zajęte
w sprawie. "
Sąd ustalił, co następuje:
--- STRONA 5 ---
Powód przebywał w pozwanej jednostce penitencjarnej m.in. w okresie od 4
listopada 2016 r. do 22 listopada 2016 r., od 13 grudnia 2016 r. do 14 stycznia
2017 r. oraz od 14 lutego 2017 r. do kwietnia 2017 r. Powód cierpi na cukrzycę
insulinozależną w związku z czym został on przyjęty do pozwanej jednostki z
własnymi ampułkami insuliny oraz urządzeniem do samodzielnego aplikowania
insuliny. Podczas pobytu w pozwanej jednostce powód skarżył się na złe
samopoczucie, bóle żołądka i biegunki.
dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 22-85, 198-214, notatka służbowa z
dnia 17 lipca 2017 r. k. 149, zeznania świadka S. W. k. 262-262v (00:27:36-,
00:37:14), zeznania świadka G. B. k. 302-306, zeznania świadka D. W. k. 308-
311,
W dniu 14 stycznia 2017 r. powód, z uwagi na wysoką glikemię i utrzymującą się
od około 2 miesięcy biegunkę, został przewieziony do szpitala, gdzie
przeprowadzono badania laboratoryjne, a następnie został przekazany do Zakładu
Opieki Zdrowotnej Aresztu Śledczego w B., gdzie przebywał do 31 stycznia 2017
r. Rozpoznano wówczas u powoda zdekompensowaną cukrzycę, przewlekłe
zapalenie wątroby typu C, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka oraz
zapalenie tkanki podskórnej prawego przedramienia. Powód opuścił szpital na
własną prośbę w stanie ogólnym dobrym, z zaleceniem m.in. przyjmowania 3
razy na dobę, po każdym posiłku leku Insulina A. oraz leku I. na noc.
dowód: dokumentacja medyczna powoda k., 22-85, 198-214,
'W trakcie osadzenia w pozwanej jednostce powód, gdy wyrażał taką potrzebę,
był konsultowany ze specjalistami m.in. diabetologiem, neurologiem, ortopedą,
psychiatrą i chirurgiem.
dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 22-85, 198-214, notatka służbowa z
dnia 10 października 2017 r., z dnia 11 września 2017 r. k. 150, 155,
Ambulatorium pozwanej jednostki jest zaopatrywane w leki w związku z
bieżącymi potrzebami, bez magazynowania leków przez dłuższy czas. Podczas
kontroli nie stwierdzano przeterminowanych leków. Dawki insuliny są zlecane
przez lekarzy, a nadzór nad wydawanymi lekami i sprawdzanie, czy nie są
przeterminowane, należy do pielęgniarek i nigdy nie zdarzyło się, żeby podawano
leki przeterminowane. Ważność leków jest sprawdzana co miesiąc. Leki w trakcie
dnia są podawane przez pielęgniarki, natomiast w nocy wcześniej przygotowane
przez pielęgniarki środki przekazują funkcjonariusze działu ochrony. Każde
podanie osadzonemu leku jest odnotowywane w jego książeczce zdrowia.
Powodowi nie podawano zamiennika leku I. tj. P.. Powód samodzielnie aplikował
sobie dawki insuliny. Miał wydawane leki, które musiał przyjmować.
--- STRONA 6 ---
” ©
dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 22-85, 198-214, zeznania świadka M.
N. k. 245-248, 287-288, zeznania świadka Z, K. k. 261-262 (00:05:02-00:27:36),
Leczenie powoda w jednostce penitencjarnej było prawidłowe. Powód korzystał
z pomocy medycznej często i ta pomoc była mu udzielana, był kierowany na
"konsultacje specjalistyczne, a gdy wystąpiła dekompensacja cukrzycy został
skierowany do szpitala, otrzymywał leki, w tym insulinę oraz paski do
samodzielnej kontroli stężenia glukozy. Z dokumentacji medycznej wynika, że
pacjent nie dostawał przeterminowanych leków. Insulina P. N. (jeśli była podana)
może być zamiennie podawana zamiast insuliny I., bez szkody dla zdrowia
pacjenta.
dowód: opinie sądowo-lekarskie sporządzona na potrzeby postępowania
cywilnego w sprawie sygn. I C 623/18 k. 123-128,
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział
Karny nie uwzględnił zażalenia powoda i utrzymał w mocy postanowienie w
przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i
niedopełnienia obowiązków w okresie od grudnia 2016 r. do czerwca 2017 r. w
T., przez personel medyczny Aresztu Śledczego w T., na którym ciążył
obowiązek opieki nad osadzonymi, poprzez wydawanie zamiennika leku I. tj. P.
oraz przekazywanie tych leków pacjentowi — powodowi po upływie terminu
ważności.
W uzasadnieniu wskazano, że jeżeli chodzi o przekazanie powodowi
przeterminowanego leku należy skupić się wyłącznie na możliwości uzyskania
przez niego w kwietniu 2017 r. fiolki z lekiem P., którego ważność upłynęła w
marcu 2017 r., bowiem udostępnił on fiolkę po tym leku. Inne przypadki
podawania powodowi przeterminowanych leków opierają się jedynie na
twierdzeniach powoda. Podano, że insulina z serii (...), której fiolkę przekazał
powód została wydana w 2012 r. dla innego pacjenta, na zaopatrzenie imiennie
indywidualne. Wskazano, że uzasadnione wydaje się więc twierdzenie, iż powód
mógł otrzymać powyższą fiolkę dużo wcześniej, być może od innego skazanego
bądź wniósł ją ze sobą do Aresztu Śledczego. Nie sposób jednak uznać, że podał
ją mu personel medyczny w kwietniu 2017 r.
dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu II Wydziału Karnego z dnia
9 kwietnia 2018 r. k. 16-17,
Powód wielokrotnie składał skargi do Dyrektora pozwanej jednostki,
Okręgowego Inspektoratu Służby. Więziennej, (...) Izby Lekarskiej m.in. na
działanie ambulatorium, wskazując na nieprawidłowość leczenia i uchybienia w
funkcjonowaniu służby zdrowia. Skargi te, po przeprowadzeniu czynności
wyjaśniających, nie były uznawane za uzasadnione.
--- STRONA 7 ---
.
Powód złożył również skargę do Dyrektora Zakładu Karnego w B.-F. na sposób
postępowania funkcjonariuszy m. in. w zakresie niewłaściwie dostarczonego mu
leku. Przeprowadzone czynności wyjaśniające nie potwierdziły zarzutów
powoda.
dowód: notatka służbowa z dnia 17 sierpnia 2018 r. k. 143, pisma Dyrektora
Okręgowego Służby Więziennej w B. k. 144, 159, 163, notatka służbowa z dnia 10
lipca 2017 r., z dnia 12 września 2017 r., z dnia 10 października 2017 r., z dnia
12 grudnia 2017 r. k. 147-148, 154, 162, 166, pisma Aresztu Śledczego wTk
152, 157, 160, 164, sprawozdania z czynności wyjaśniających k. 146, 153, 161,
165, wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej k. 158, pismo Dyrektora Zakładu
Karnego w B.-F. z dnia 5 czerwca 2019 r. k. 21,
Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o w/w dokumenty oraz
zeznania powołanych świadków. Autentyczność zgromadzonych w sprawie
dokumentów nie była przez strony podważana, nie budziła także zastrzeżeń Sądu.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków M. N. i Z. K. na okoliczność zasad
wydawania leków osadzonym, skarg powoda dotyczących służby zdrowia
Aresztu Śledczego, przeprowadzonych kontroli i zgodnego z prawem działania
pozwanego. Zeznania świadków odnośnie powyższych okoliczności wzajemnie
ze sobą korespondowały, były logiczne, spójne i zgodne ze stanem wiedzy, jaki
posiadali w sprawie. Zeznania powołanych świadków potwierdziły oraz
uzupełniły ustalenia wynikające z dokumentów.
Oceniając zeznania świadków S. W., G. B. i D. W. na okoliczność faktu
zażywania przez powoda leków w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności,
złego stanu zdrowia powoda w okresie grudzień 2016 r. — styczeń 2017 r.,
informowania przez powoda służb medycznych pozwanego o podawaniu mu
przeterminowanych leków i dolegliwości powoda, Sąd miał na uwadze, że
przebywali oni z powodem w izolacji więziennej i z tego względu, mając na
uwadze zasady doświadczenia życiowego, istniała możliwość wpływania przez
powoda (pośrednio lub bezpośrednio) na treść tych zeznań jeszcze przed
wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie lub już w jego trakcie. Sąd dał
wiarę zeznaniom powołanych świadków jedynie w części, w której wskazywali
na fakt zażywania przez powoda insuliny w trakcie odbywania kary pozbawienia
wolności oraz na dolegliwości, na jakie skarżył im się powód. Sąd nie podzielił
natomiast zeznań powołanych świadków w części, w której wskazywali, że
podawana powodowi insulina była przeterminowana, służba więzienna „truła”
powoda starymi lekami, a funkcjonariusze ignorowali skargi powoda. Zeznania
te nie są wiarygodne, albowiem nie znajdują potwierdzenia w pozostałym
materiale dowodowym zebranym w sprawie.
--- STRONA 8 ---
.
Sąd pominął dowód z wysłuchania powoda z uwagi na jego nieusprawiedliwione
niestawiennictwo na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. Sąd na podstawie art.
2352 $ 1 pkt 3 k.p.c. pominął również dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu
diabetologii, bowiem nie byłby on w stanie określić, czy powodowi podano
„ przeterminowany lek, stąd dowód ten byłby nieprzydatny dla rozstrzygnięcia
"sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadny okazał się podniesiony przez
pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Zgodnie z art. 442! k.c.
roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega
przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział
się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i
o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być
dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę
($ 1). W razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć
się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany
dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia ($ 3).
Zaznaczyć należy, że rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia jest tożsame z
powzięciem przez poszkodowanego informacji o szkodzie i osobie zobowiązanej
do jej naprawienia. Nie budzi wątpliwości Sądu, że powód w dniu 14 stycznia
2017 r. mógł dowiedzieć się o swoim złym stanie zdrowia, bowiem w tym dniu
powód, z uwagi na wysoką glikemię i utrzymującą się od około 2 miesięcy
biegunkę, został przewieziony do szpitala, gdzie przeprowadzono badania
laboratoryjne, a następnie został przekazany do Zakładu Opieki Zdrowotnej
Aresztu Śledczego w B.. Nadto z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że
rzekomo przeterminowana insulina, której fiolkę miał otrzymać powód, miała mu
zostać wydana przez personel medyczny pozwanego w kwietniu 2017 r.
Niewątpliwie zatem powód najpóźniej w kwietniu 2017 r. powziął wiedzę o
ewentualnej szkodzie i podmiocie obowiązanym do jej naprawienia. Pozew w
niniejszej sprawie został natomiast wniesiony w dniu 11 września 2020 r., zatem
po upływie 3 lat zarówno od stycznia 2017 r., jak i od kwietnia 2017 r. W efekcie
podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia musiało skutkować
oddaleniem powództwa w tej sprawie.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że powództwo podlegało oddaleniu
również z innych przyczyn. Powód nie udowodnił bowiem dokonania przez
pozwanego jakichkolwiek naruszeń jego dóbr osobistych czy też jego praw jako
pacjenta, nie wykazał również powstania krzywdy i jej rozmiaru. W myśl art. 417
$ 1 k.c. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez
niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy
publicznej. Przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa, na gruncie tego
--- STRONA 9 ---
.
przepisu są: szkoda wyrządzona przy niezgodnym z prawem wykonywaniu
czynności z zakresu władzy publicznej oraz adekwatny związek przyczynowy
pomiędzy niezgodnym z prawem wykonywaniem takich czynności a powstaniem
szkody.
Odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej przewidzianej
wart. 417 k.c. w postaci szkody wskazać należy, że jest ona rozumiana szeroko -
jest nią każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu,
zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Art. 417 k.c. dotyczy
zatem również odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu naruszenia dóbr,
osobistych obywatela, co oznacza możliwość wystąpienia przez pokrzywdzonego
z roszczeniem o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę niemajątkową.
Zgodnie z brzmieniem art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak
w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub
pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania,
twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod
ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych
przepisach.
Art. 24 k.c. stanowi w $ I, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym
działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba,
która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego
skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w
odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również
żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej
na wskazany cel społeczny.
Natomiast art. 448 k.c. statuuje, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może
przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę
tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie
zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny,
niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Podstawę prawną do żądania zadośćuczynienia w sytuacji powoda mógłby
stanowić również przepis art. 445 $ 1 k.c., zgodnie z którym sąd może przyznać
poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za
krzywdę doznaną w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Przesłanek koniecznych do przyznania zadośćuczynienia powód jednak nie
wykazał. .
Podnoszone przez powoda okoliczności dotyczące niewłaściwej opieki
medycznej w czasie pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej nie znalazły
--- STRONA 10 ---
K ©
odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym. Nie budzi wątpliwości, że
realizacja spoczywających na administracji zakładu karnego obowiązków w
zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności należy do
działań władczych i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy
„publicznej zawartym w dyspozycji art. 417 $ 1 k.c. Szczegółowe zasady
"udzielania pomocy medycznej osadzonym zostały zawarte w wydanych na
podstawie art. 115 $ 9 i 10 k.k.w. rozporządzeniach.
Pozwany skutecznie zakwestionował stanowisko powoda co do uchybień w
funkcjonowaniu pozwanej jednostki w zakresie zapewnienia powodowi jako
osadzonemu opieki medycznej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że
powód nie udowodnił, by podawana mu w pozwanej jednostce insulina była
przeterminowana. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń powód
udostępnił organom w postępowaniu karnym jedynie jedną fiolkę z lekiem P.,
którego ważność upłynęła w marcu 2017 r. Podkreślić jednak należy, że inne
przypadki podawania powodowi przeterminowanych leków opierają się jedynie
na twierdzeniach powoda. Insulina z serii (...), której fiolkę przekazał powód
została wydana w 2012 r. dla innego pacjenta, na zaopatrzenie imiennie
indywidualne. Uzasadnione jest zatem twierdzenie, iż powód mógł otrzymać
powyższą fiolkę dużo wcześniej, być może od innego skazanego, bądź wniósł ją
ze sobą do Aresztu Śledczego. Nie sposób jednak uznać, że podał ją mu personel
medyczny w kwietniu 2017 r.
Zaznaczyć przy tym należy, że ambulatorium pozwanej jednostki jest
zaopatrywane w leki w związku z bieżącymi potrzebami, bez magazynowania
leków przez dłuższy czas. Podczas kontroli nie stwierdzano przeterminowanych
leków. Dawki insuliny są zlecane przez lekarzy, a nadzór nad wydawanymi
lekami i sprawdzanie, czy nie są przeterminowane, należy do pielęgniarek i nigdy
nie, zdarzyło się, żeby podawano leki przeterminowane. Ważność leków jest
sprawdzana co miesiąc. Leki w trakcie dnia są podawane przez pielęgniarki,
natomiast w nocy wcześniej przygotowane przez pielęgniarki środki przekazują
funkcjonariusze działu ochrony. Każde podanie osadzonemu leku jest
odnotowywane w jego książeczce zdrowia. Powód natomiast samodzielnie
aplikował sobie dawki insuliny i miał wydawane leki, które musiał przyjmować.
Wskazać także należy, że z opinii biegłych sądowych sporządzonych na potrzeby
postępowania cywilnego w sprawie sygn. I C 623/18 wynika, iż leczenie powoda
w jednostce penitencjarnej było prawidłowe. Powód korzystał z pomocy
medycznej często i ta pomoc była mu udzielana, był kierowany na konsultacje
specjalistyczne, gdy wystąpiła dekompensacja cukrzycy został skierowany do
szpitala, otrzymywał leki, w tym insulinę oraz paski do samodzielnej kontroli
stężenia glukozy, a z dokumentacji medycznej powoda wynika, że pacjent nie
dostawał przeterminowanych leków. Jednocześnie zaznaczyć należy, że
--- STRONA 11 ---
.
postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Toruniu II Wydział
Karny nie uwzględnił zażalenia powoda i utrzymał w mocy postanowienie w
przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i
niedopełnienia obowiązków w okresie od grudnia 2016 r. do czerwca 2017 r. w
T., przez personel medyczny Aresztu Śledczego w T., na którym ciążył
obowiązek opieki nad osadzonymi, poprzez wydawanie zamiennika leku I. tj. P.
oraz przekazywanie tych leków pacjentowi — powodowi po upływie terminu
ważności. W świetle zebranego materiału dowodowego brak jest zatem
jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że personel medyczny pozwanego
kiedykolwiek podał powodowi lek, który był przeterminowany.
Wprawdzie z dokumentacji medycznej powoda wynika, że w czasie jego pobytu
w pozwanej jednostce penitencjarnej w styczniu 2017 r. doszło do pogorszenia
jego stanu zdrowia, jednak nie wykazano, by miało to jakikolwiek związek z
działaniami, czy też zaniechaniami po stronie pozwanej. Powód przebywał w
pozwanej jednostce penitencjarnej m.in. w okresie od 4 listopada 2016 r. do 22
listopada 2016 r., od 13 grudnia 2016 r. do 14 stycznia 2017 r. oraz od 14 lutego
2017 r. do kwietnia 2017 r. Powód cierpi na cukrzycę insulinozależną w związku
z czym został on przyjęty do pozwanej jednostki z własnymi ampułkami insuliny
oraz urządzeniem do samodzielnego aplikowania insuliny. Podczas pobytu w
pozwanej jednostce powód skarżył się na złe samopoczucie, bóle żołądka i
biegunki. W dniu 14 stycznia 2017 r. powód, z uwagi na wysoką glikemię i
utrzymującą się od około 2 miesięcy biegunkę, został przewieziony do szpitala,
gdzie przeprowadzono. badania laboratoryjne, a następnie został przekazany do
Zakładu Opieki Zdrowotnej Aresztu Śledczego w B., gdzie przebywał do 31
stycznia 2017 r. Rozpoznano wówczas u powoda zdekompensowaną cukrzycę,
przewlekłe zapalenie wątroby typu C, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej
żołądka oraz zapalenie tkanki podskórnej prawego przedramienia. Powód opuścił
szpital na własną prośbę w stanie ogólnym dobrym, z zaleceniem m.in.
przyjmowania 3 razy na dobę, po każdym posiłku leku Insulina A. oraz leku I. na
noc.
Nadto w trakcie osadzenia w pozwanej jednostce powód, gdy wyrażał taką
potrzebę, był konsultowany ze specjalistami m.in. diabetologiem, neurologiem,
ortopedą, psychiatrą i chirurgiem. Nie ulega zatem wątpliwości, że pozwany
zapewnił powodowi należytą opiekę medyczną, a jego dolegliwości nie były
bagatelizowane. W pozwanej jednostce powodowi były wydawane leki, które
musiał przyjmować, z uwagi na wysoką glikemię i utrzymującą się biegunkę,
przekazano go do szpitala, gdzie przeprowadzono badania laboratoryjne, jak
również zapewniono powodowi dostęp do lekarza pierwszego kontaktu i lekarzy
specjalistów. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby
przebywanie powoda w pozwanym zakładzie karnym, w warunkach bytowych
wyznaczonych okolicznościami towarzyszącymi izolacji penitencjarnej,
--- STRONA 12 ---
” ©
wywołało u niego negatywne skutki zdrowotne, fizyczne bądź psychiczne
powodujące poczucie krzywdy, związane z opieką medyczną zapewnianą przez
pozwanego.
Podsumowując, w ocenie Sądu, powód nie wykazał przesłanek
"odpowiedzialności Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na
podstawie art. 23, art. 24 w zw. z art. 448 k.c. i art. 445 $ 1 k.c. oraz na podstawie
art. 417 k.c. a contrario powództwo oddalił (pkt 1 wyroku).
W ocenie Sądu nie było podstaw do odrzucenia pozwu w niniejszej sprawie,
bowiem postępowanie cywilne w sprawie sygn. akt I C 623/18 zakończone
wydaniem wyroku z dnia 29 stycznia 2020 r., którym oddalono powództwo,
dotyczyło zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 50.000 zł tytułem
zadośćuczynienia w związku z rzekomym podawaniem przez personel medyczny
powodowi zamiennika leku I. tj. P.. W niniejszym postępowaniu powód
dochodził natomiast zapłaty zadośćuczynienia w związku z rzekomym
podawaniem mu przez personel medyczny leku - insuliny po upływie terminu
ważności.
Zgodnie z art. 98 $ 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić
przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw
i celowej obrony. Art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii
Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej stanowi, że koszty zastępstwa zasądzone lub
przyznane Skarbowi Państwa w sprawie, w której zastępstwo Skarbu Państwa
wykonuje Prokuratoria Generalna, przysługują Skarbowi Państwa - Prokuratorii
Generalnej. Mając na uwadze, że powód przegrał sprawę w całości oraz fakt, że
strona pozwana zastępowana przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej
Polskiej wniosła o zwrot kosztów postępowania, Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku,
w oparciu o art. 98 $ 1 i 1! k.p.c. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego
pozwanego Sąd ustalił w oparciu o art. 99 k.p.c. w zw. z $ 2 pkt 7 Rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (pkt 2 wyroku).
Powód korzystał w procesie z dobrodziejstwa, jakim jest pomoc profesjonalnego
pełnomocnika udzielona z urzędu. Wobec powyższego, Sąd na podstawie $ 8 pkt
7 w zw. z $ 4 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3
października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, nakazał
wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Bydgoszczy na rzecz adw. J.
M. kwotę 8.856 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi
z urzędu (pkt 3 wyroku). "
--- STRONA 13 ---
EUFOR ONE
.
W oparciu o treść art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, kosztami sądowymi w sprawie Sąd
obciążył Skarb Państwa (pkt 4 wyroku).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Bydgoszczy#I C 941/20#art. 6 ust.#art. 8 ustawy#art. 6 ust. 1 ustawy#Art. 417 k.c.#art. 23 k.c.#Art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 417 k.c.#Art. 32 ust. 3 ustawy#art. 99 k.p.c.#art. 113 ust. 4 ustawy