Wyrok I C 934.

--- STRONA 1 --- "1 Sygn. akt I C 934.=’11 IIa podsI§Me 1.=s!aw)v 2 dnia 6.09.2001 r: _c do: *9“ £10lfl10ffl1.11CjIpub||$Zn8j Dz. U. 112 pnz. 11¢» z ;,. .1 | zm rzekaz" inf ' bf! in ‘ p uiID ormacjepu cznqu..rm. w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ /1 "”"“““f"*“ '“?>1*""°'*""'*” Ff°_=°““°’1==‘"=>i ' 1QB/10 K10»DwW\»  ....f...‘»¢........................................... '  5 imiqa i nazwisko wni k d ' ' D” 18 g'“d"1a2°m' .... M Sqd Okrsggowy W Warszawie, Wydzia1 I Cywilny “"85 ““‘°“‘°d“‘“°>' w skladzie nast/qpuj qcym: ' Przewodniczapy SSR(del.)Rafa1 Wagner Protokolant stazysta Agnieszka Kuta p0 rozpoznaniu W dniu.10 grudnia 2012 1'. W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa A. G. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Ministrowi Sprawiedliwoéci 0 zap1a.tQ kwoty 400.000 Z1 I. oddala powédztwo; II. odstqpuje 0d obciqialuia powoda kosztami zast:gpstwa procesowego pozwanego; III. przyznaje ze Skarbu Pafistwa  Sqdu Okreggowego W Warszawie na rzecz radcy prawnego D. M. kwotq 7.200 (siedem tysiqcy dwieécie) 21 podwyzszonat 0 nalezny podatek 0d towaréw i uslug tytulem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu oraz kwotg I05 (sto piqé) Z1 tytulem kosztéw przej azdu. Sygn. 1 c 934/11 UZASADNIENIE . J Pozwem z 21 lutego 2011 r. sprecyzowanym pismem z 26 maja 2011 r. powécl A. G. Wni6s1 0 zasagilzenie 0d pozwanego Skarbu Pafistwa — Ministra Sprawiedliwoéci, 300.000 21 z ustawowymi odsetkami 0d dnia Wyroku do dni zaplaty oraz 100.000 21 na rzecz dowolnie Wybranego przez sqd domu dziecka. Powéd dodatkowo wn0si1 0 zasqdzenie kosztéw procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska Wskazai, Ze W zakladach karnych przebywa od lipca 1990. W tym czasie pozwany nie zapewnii warunkéw bytowych, ktére prawo nakazuje zapewnié osobie izolowanej. W ocenie powoda pozwany ponosi odpowiedzialnoéé za nadmieme przeludnienie oraz wynikaj qcy z tego brak nalciytego wyposazenia cel, nieodpowiednie oéwietlenie, zagrzybienie eel mieszkalnych i nadmiemq ich wilgotnoéé, nieodpowiedniq temperature; cel mieszkalnych do pory roku oraz nicszczelnoéé okien, osadzanie Wbrew woli powoda Z osadzonyrni nalezapymi do subkultury WiQZI611I16j, brak ciostqpu do elektrycznoéci W porze dziennej i nocnej, znaczne ograniczenic moiliwoéci kapieli, szczegélnie p0 pracy Wykonywgnej Aw waiunkach izolacji, stan sanitariatéw i laini Qpozew — k. 24, pismo 2.26 maja 2011 r. — k. 12). W odpowicdzi na pozew Skarb Pafistwa wniésl 0 oddalenic powédztwa i zasqdzenie kosztéw postqpowania. W pierwszej kolejnoéci podniésl zarzut przedawnienia za okres nad trzyletni przed wystqpieniem przez powoda z pozwem. Wskazal, Ze dzialanie administracji ; u --- STRONA 2 --- penitencj amej W stosunku do powoda mieécilo siq W ramach Wyznaczonych przez obowiaczujatcy porzqdck prawny. Zarzucil rowniez, Ze powéd nie Wykazal Wysokoéci szkody (odpowiedina. pozew — k. 4548). W Icolej nym'.pi§mie.1§rooésoWym pozwany przcdstawil Warunki socjalnobytowe W jakich przebyWa1 pozwany w Zaldadzie Karnym W S., gdzie powdd przebywzd od 14 Wrzeénia 2008 r. do 1'6 'mar'ca 12010 '1‘; i W Oddziale Zewnqtrznym W B.  pobyt od 24 Wrzeénia 2010 r. (k. 54 60). Strona powodowa swoje zarzuty dotyczqce Warunkow panujqcych W Areszcie 81edczym W K. (...) Oddz.ia1 (...) oraz W innych zakladach karnych (pismo ~ k. 161163). W dalszym toku postqpowania stanowisko stron nie ulegio zmianie. Sqd Okrggowy ustalii nastgpujqcy stan faktyczny: Powod aktualnie ma 44 lata. W zaldadach kamych i aresztach éledczych przebywa od 1990 r. Od ok. 15 roku Zycia jest uzalezniony od alkoholu (teczka osobopoznawcza — k. 75). W 2005 r. przeszedl kuracjq odwykowq, jednakze po opuszczeniu zakladu karnego powrécfl do nalogu i popc1ni1 kolejne przestqpstwo pod Wyplywem alkoholu (opinia — k. 85). W 2010 r. powod ponownie uczesfniczyl W programie cdukacyjnym dla skazanych uzaleznionych odbywajqcych karq pozbawienia wolnoéci (zaéwiadczenie — k. 97).  W Areszcie 81edczyn1 W S. przebywal kilkukrotnie, p0 raz ostatni W okresie od 14 WI‘Z88I113 2008 r. do 16 marca 2010 r. By1 tam zatrudniony przy sprzaganiu i Wydawaniu posilkow. W dniu 19 czerwca 2009 1'. uzyska1 zgodq na posiadanie W celi mieszkalnej odtwarzacza DVD (proéba — k. 102). W dhiu 8 stycznia 2009 2'. powod uzyskai zgodq na posiadanie W oeli mieszkalnej elektrycznej" I1'IfiSZY11'kI' do robienia papierosdw (proéba — "1<. 104). ' " W sprawozdaniu z dnia 4 maja. 2009 r. za okres od"1 stycznia 2008 r. do 31 marca 2009 r. Sqdzia Penitencjamy stWierdzi1, Ze WA1'eszcie 81edczym W S. na konicc 2008 r. ogolny stan liczby osadzonych uleg1 zmnicjszeniu i W tej sytuacji przeludnienie jedno stki nie stanowi istotnego problemu i ksztaltuje sis; na poziomie 107% co W11CZbE1Ch bezwzglcgdnych przedstawia sio nastqpuj dco: Wérod tymczasowo aresztowanych stan osobowy jednostki przekroczony zostal 0 jednq osobq, a Wérod skazanych i ukaranych 0 14 osob. W zwiqzku z tym, Ze kazdego dnia do jednostki przybywajackolejni skazani i ukarani oraz tyrnczasowo aresztowani, ktorzy muszq byé przyjqci, a jednoczeénie inni zostajq W miqdzyczasie zwalniani bqdi kierowani transportami do innych jednostek penitencj arnych, niezmiernie trudno jest uzyskaé efekt przeludnienia zerowego, niemniej przyj Qta organizacja rozmieszczania osadzonych i ich kwalifikowania W podgrupach daje dobre efekty W postaci stabilizowania przeludnienia na poziomie, nad ktorym moina skutecznie panowaé z zachowaniem gwarancji przestrzegania praw osadzonych (k. 113v). W dalszej czqéci sprawozdania Wskazano, Ze W ' 2008 r. W calej placowce 21020110 28 skarg dotyczqcych Warunkow by1oWych(o 42 mniej niz W 2007 r.). Skarzqcy naj czqsiciej kwestionowali rozmieszczenie W celach mieszkalnych i Warunki panujape w pomieszczeniach. Jednak w grupie tej nie odnotowano skarg zasadnych (k. 114). W sprawozdaniu zakwestionowano warunki bytowe w pawilonie B (powod by} osadzony W pawilonie B do 9 kwietnia 2009 r. a nastqpnie W pawilonie C/1,  pismo z 20 grudnia 2011 1". — k. 68) stwierdzaj do potrzeby modemizacyjne. ,,Warunki socjalnobytowe panuj ape W pozostalych oddzia1ach Wizytowanej jednostki byty zroznicowane, ale nie Wzbudzaly Wigkszych zastrzezefi czy 01qa.w.NajniZszy standard stwierdzono W pawilonie B, co powinno sklaniaé administracjq do podejmowania dziahui majalcychna celu poprawq  panujqcych tam Wamnkow (k. 1 17). ' 1 W sprawozdaniu z dnia 12 lipca 2010 r. dotyczqcym Aresztu Sledczego W S. obej muj qcym okres od 1 stycznia 2009r. do 20 maja 2010 r. stwierdzono, Ze zaludrdenie ksztaltuje sic5 na --- STRONA 3 --- poziomie 97% (k. 120v). Potwierdzono rowniez Wykonanie remontu Iaini W oddzialach C1, C2 i C3 (k. 123v). Jednakze rowniez W tym czasie zdarzaiy sirg przypadki osadzenia skazanych W oelach, W ktorych powierzchnia najednq osobe; Wynosi mniej niz 3m 2 (pismo z 30 stycznia i 2 marca 2009 r. — k. 66 i 67). W czasie pobytu W Areszcie Sledczym W S. powod nie zgiaszal Zadnych uwag do osadzenia lub konfliktow ze Wspolosadzonymi (wyjaénienia — k. 72). Na oddziale Zamkniqtym B. powod przebywal W okresie od 24 Wrzesnia 2010 r. do 13 Iistopada 2011 r. (informacja 0 pobytach i orzeczeniach — k. 145). Dostqp do ciepicj Wody skazani W tej palcowce mieli W ramach kqpieli raz W tygodniu W 1a2ni, a W umywalkach W godzinach od 6 do 8, od I3 do 14, od 16 do 16.30 i od 20 do 21 (sprawozdanie k. 151v). Natomiast W protokole z 2 listopada 2010 1'. z przeglqdu roboczego obiektow stwierdzono, ze remontu Z zakresu prac ogolnomalarskich wymaga lainia oraz umywalnie osadzonych, a takze cele mieszkalne Wymagajq remontu W zakresie prac ogolno — malarskich, napraw  stolarki drzwiowej i okiennej (protoko1 k. 155). Natomiast W protokole po kontroli z 19 kwietnia 2010 r. stwierdzono, 2e obiekt spelnia wymogi W zakresie bezpieczeristwa i Wymogi uzytkowe (k. 15?157v). Powod nalezal do subkultury W1QZ16I1116j, W ktorej zaprzestal udziaiu W 2009 r. (dokumentacja As w s., Wpis Z 12 sierpnia 2009 r.  k. 77V). Powyzszy stan faktyczny Sqd ustalil na podstawie dokumentow zioionyoh do akt sprawy, a takze na podstawie zeznaxi powoda. Wartosé dowoclowa zeznazi swiadkow K. C. i A. Z. (k. 220221) byla ograniozona, gdyz osoby te nie przebywaly W jednej celi Z powodem, ajedynie W tej samej jednostce W B.. PotWierdzi1y one, Ze Warunki bytowe byly trudne. Skarzyii sio na ograniczenia W dostqpic do p1aldu, cieplrej Wody, brak Wentylacji, zagrzybienie. Niemniej zeznania te sq spojne z zeznaniami powoda. Jak Wynika z zeznali powoda, W zakladzie W B. problem przeludnienia col go nie dotyczyl, gdyz W 5 osob przebywal W celi 6 osobowej. Zarzucil, Ze nie zawsze miai mozliygosé ' Wykapaé sic; W miej sou pracy, ajak Wracal to natryski byly juz zamkniqte. ’/ Powod W swoich zeznaniach potwierdzil, Ze W Areszcie Siedczym W S. przebywal na oddziale B, ale nie zg1asza1 powazniej szych uwag do Warunkow tam panuj qcych. Podniosl jedynie, Ze ciepla Woda byia limitowana i bylo slabs oswietlenie (k. 267v). .2 “ Z zeznafi powoda Wjmika, Z6 co do swoj ego pobytu W Zaldadzie Kamym W N. nie mial nic do powiedzenia (k. 267v). I W oconie Sqdu, z1oZone przez stronq pozwanq sprawozdania sqdziow penitencj amych stanowiq Wiarygodny dowod na to, jaki byl ogélnic stan kontrolowanych placowek. W dokumentach tych W sposéb rzeczowy, bez pomij ania niewygodnych dla zakiadow kamych faktow, przedstawiona zostala panuj qca w nich sytuacj a. Jednakze dowod ten, podobnie jak zeznania swiadkow, shxzyé mogqjedynie weryfikacji prawdziwosci zeznafi powoda, o czym bodzie mowa W dalszej czqsci uzasadnienia, gdyz nie zawiera on Zadnych informacji na temat konkretnych eel, W ktorych przebywal powod. ' Sqd Okrggowy zwaiyl, co nastgpujez Powod A. G. doohodzi W niniejszym procesie usuhiqcia skutkow naruszenia jego dobr osobistyoh.  . ' ' W ocenie Sqdu, strona. pozwana trafnie podniosia zarzut przedawnienia za okres nad trzyletni przed vvystqpieniem pr_zez powoda 2 pozwcm, na podstawie art. 442 1 k.c. Powod nie WS1(E1Z&1 --- STRONA 4 --- Zadnych okolicznosci, ktore przemawiaiyby za tym, Ze z powodztwem nie mogi Wczesniej Wystapié. Dobra osobiste cziowieka pozostaja pod ochrona Konstytucji RP, W ktorej zawarte sa  przepisy dotyczace bezpoérednio dobr osobistych. Wsrod przepisow o Wolnosciach, prawach i obowiazkach cziowieka, ustawodawca W art. 30 stanowi, Ze przyrodzona i niezbywalna godnosé cziowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i oehrona jest obowiazkiem Wiadz publicznych. Zgodnie Z trescia art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnosci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazWisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona praWa cywilnego niezaleinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. W mysl art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone oudzym dziaianiem, moze Zadaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze Zadaé, aieby osoba, ktora dopuseiia sie naruszenia, dopeiniia czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegoinoéci azeby 2102)/1a oéwiadczenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moZe on roWnieZ Zadaé zadoséuczynienia pienieinego lub zapiaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoieczny. Stosownie do tresci § 2 przywoianego przepisu, jezeli Wskutek naruszenia dobra osobistego zo staia Wyrzadzona szkoda maj atkowa, poszkodowany mote Zadaé jej naprawienia na zasadach ogolnyoh. W mysl art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia surne pieniezna na Wskazany przez niego cel spoieczny, niezaieznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Przepis art. 445 § 3 k.c. S'[OSl.1jC=_SiQ. Obowiazek poszanowania i ochrony godnosci ludzkiej powinien bye realizowany przez Wiadze publiczne przede Wszystkim tam, gdzie Paiistwo dziaia W ramach imperium, realizujao sWoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moze prowadzié do Wiekszego ograniczenia praw eziowieka i jego godnoéci, niz to Wynika z zadafi ochrormych i celu zastosowanego srodka. Zapewnienie przez Pafistwo godzivvych Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym Z podstawowyeh Wymagaii demokratycznego paflstwa pravmego, znajduj aoynfi Wyraz W normaeh prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost Z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publieznych z dnia 19 grudnia 1966 roku /Dz. U. _;..1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169112 art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia_4 grudnia 1950 roku stanowiacych, Ze kazda osoba pozbawiona Wolnoéci bedzie traktowana W sposob humanitamy i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci cziowieka. Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia z dnia 28 lutego 200?‘ roku Wyrazii poglad, 12 odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci W przeludnionych celach, z nieoddzielonatoaletai weziem sanitamyrn, przy braku zapewnienia Wszystkim osadzonym osobnego miejsca do spania, moie stanowié przej aw ponizaj acego traktowania, prowadzacego do naruszenia godnoéci osob pozbawionych Wolnosci. Na gmncie prawa polskiego moie Wiec uzasadniaé Zadanie _ zasadzenia zadoséuczynienia na podstawie art. 24 W zwiazku z art. 448 k.c. jako naruszajace dobra osobiste skazanego: godnoéé i prawo do intymnosci (V CSK 431/06, OSNC 20081111 3). Sad Najwyiszy W przywoianym orzeczeniu WS1(21Z8.1, 12 takioh Warunkow nie mozna uznaé za uzasadniony i normalnyelement kary pozbawienia Wolnoéci, co Wynika takie z art. 110 § 2 l<.k.W., W ktorym ustawodawca, dostosowojac przepisy dotyczacce Wykonania kary pozbawienia Wolnosci do norm prawa europej skiego, z_aWar1 Wymogi dotyczace warunkow bytowych W celach mieszkalnych i Wskazai, Ze powierzchnia przypadajaca na skazanego nie moze Wynosié niniej nii 3 m 2, cele rnusza byé Wyposaione W odpowiedni sprzet zapewniajacy skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie Warunki higieny, dostateczny dopiyw powietrza oraz odpowiednia temperature i oswietlenie. Tylko W --- STRONA 5 --- szczegolnie uzasadnionych Wypadkach okreélonych W art. 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postepowania Wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianyeh W nim przepisaeh Wykonawczych, rnoze doj at do ograniczenia Wielkoéci powierzchni celi na jednego skazanego ponizej 3 In 2, jednakze jedynie na czas okreslony. T1ybuna1Konstytucyjny Wyrokiem z dnia 26 maja 2008 roku uznai jednak, 2e art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.  Kodeks kamy Wykonawczy (Dz. U. NI 90, poz. 557, ze zm.) jest niezgodny z art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przyjal, Ze przepis Wymieniony W czeéci I Wyroku traci moo obowiazuj acaz uplywem 18 miesiecy 0d dnia ogloszenia wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (SK 25107, OTKA z 2008 roku Nr 4, poz. 62, Dz. U. z 2008, Nr 96, poz. 62). W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunai uznal, Ze nadmierne zageszczenie W celi moze samo W sobie byé kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne, a W razie wyj atkowej kumulacji roznych niedogodnoéci  nawet jako tortura. Ocena stopnia dolegliwosci wynikaj acej 2 przeludnienia jednostek penitencj arnych, Wymagaj aca analizy ewentualnej kumuiacji takze innych czynnikow Wplywaj acych na wartosciowanie Warurikow przebywania, ma z natury rzeczy charakter oceny in concreto. Trybunai Konstytucyj ny dokonujac oceny zgodnosci przepisu art. 248 § 1 kkw z Konstytucja szeroko zaprezentowai miedzynarodowe orzecznictwo, ktore pojawilo sie na tle problemu niehurnanitarnego odbywania kary pozbawienia Woinosci. Wskazal m. in., 12 zakaz tortur oraz okrutnego, nieludzkiego lub ponizaj acego traktowania W kontekscie traktowania Wieéniow zostai najszerzej poddany analizie przez Europej ski Trybuna1PraW Cziowieka na tie art. 3 Konwencji. Traktowanie nieludzkie zostaio okreslone jako zie traktowanie, ktore jest: zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez diuzszy czas i spoWodoWa1o u ofiary obraienia eiaia albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiozne. ETPC uznat, Ze diugotrwaie przebywanie W przepeinionych celach, W Warunkach uwiaczaj acych ludzkiej godnosoi, stanowi Wystarezaj aca przesianke uznania naruszenia art. 3 Konwencji W postaci traktowania ponizajacego (zob. Wyroki ETPC: z 20 stycznia 2005 r., Mayzit przeciwko Rosji nr 63378700, z 9 marca 2006 r., Cenbauer przeciwko Chorwacji nr 73786101 oraz z.28 maroa 2_006._r., Melnik przeciwko Ukrainie nr 72286101). Jednoczeénie W orzecznictwie podkreslano, Ze eierpienie i ponizenie musza Wykraezaé poza nieunikniony ioh element zwiazany z dana forrna, zgodnego z praWem,traktoWania1ub karania (zob. Wyroki ETPC: z 25 kwietnia "1978 r., Tyrer przeciwko Zj ednoczonemu Krolestwu 111 5856/72; Goering przeoiwko Zjednoczonemu Krolestwu nr 16171989). Oceniajac Warunki uwiezienia, Trybunat uwzgledniat skumulowany efekt tych Warunkow, a takze specyficzne zarzuty podniesione przez skariacego (zob. wyrok ETPC Z 15 lipca 2002 r., Katasznikow przeciwko Rosji nr 47095!99). Warunki, na ktore skargyii sie Wieiniowie przebywaj acy W przeludnionych celach, nie ograniczaja sie do samego nieprzestrzegania metraiu. W sprawaeh rozpatrywanych przez ETPC najczesciej zwracano uwage na: zte Warunki sanitarne, niehigienicznosé i brak prywatnosoi przy korzystaniu z urzadzeii sanitarnych, permanentna niemozliwosé zaspokoj enia potrzeby snu spowodowana niewystarczajaca liczba 1o2ek, jak i nieustannie zapalonym éwiatiem ozy panuj aoym haiasem, niedostateczne oswietlenie uniemoziiwiaj ace czytanie, zia Wentylacje cel, szczegolnie uciazliwa dla osob niepalacych osadzopych z palacymi, Warunki prowadzace do rozprzestrzeniania sie chorob badi brak moiliwoéci leczenia. W Wyroku z dnia 02 paidziemika 2007 roku Sad Naj Wy2szy stwierdzii, 12 przesianka odpowiedzialnosci za namszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnosé dziaiania, przez ktora rozumie sie dziaianie fzaniechanief sprzeczne z porzadkiem prawnym i zasadami Wspotzyoia spoiecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawnosci dziaiania naruszaj acego dobra osobiste, co powoduje, Ze na nim spoozywa cieiar Wykazania, ice jego dziaianie byio zgodne z prawem. Jednakze osadzenie skazanego W celi _W Warunkaoh, W  ktorych powierzchnia na jedna osobe Wynosiia mniej n12 3 m , przy speinieniu przesianek okreslonych W art. 248 § 1 k.k.W., jest zgodne z prawem. Jednoczesnie Sad Najwyzszy, Wydaj ac to rozstrzygniecie, przyjai, Ze mimo niezachowania normy 3 m 2 przy braku innych --- STRONA 6 --- dziatafi represyjnych Warunkow W celi nie mozna uznaé za niegodziwe (I1 CSK 269707, Monitor Prawniczy 2007/21/1172). ‘  Natoiiiiast W uzasadnieniu Wyroku z dnia 1'7 marca 2010 roku (I1 CSK 486/09, Lex nurner 599534) Sad Najwyzszy Wskazai, Ze jedynie znaczace i dtugotrwaie odstepstwo od standardu okreslonego W art. 11 § 2 kkw narusza godnoéé i prawo do prywatnoéci skazanego. W kolejnej uchwale z 18 paidziernika 2011 r. (III CZP 25/11) Sad Najwyzszy stwierdzii, Ze umieszczenie osotéy pozbawionej wolnoéci w celi 0 powierzchni przypadajqcej no osadzonego mrziejszej m'z'r 3 m m0z'e stanowié wystarczajqcqprzeslankq srwierdzenia naruszenia jej ddbr osobistych. Odpowiedzialnoéé Skarbu Paristwa na podstawie art‘. 448 kc. za 1o"z)/wdq wyrzqdzonq tym naruszeniem nie zalez'y ad winy. I .1ednak:'ze nawet W sytuacji stwierdzenia naruszenia dobr osobistych Sad nie ma obowiazku zasadzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. W kazdym przypadku. Przy stosowaniu tego przepisu sad bierze pod uwage caloksztatt okolicznosci faktycznych, W tym Wine sprawcy naruszenia dobr osobistyeh ijej stopiefl oraz rodzaj naruszonego dobra (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/O5, OSNC 2007/78./101). Przenoszac powyzsze rozwazania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sad uznai, Ze powodztwo nie zastuguje na uwzglednienie. W ocenie Sada powod nie udowodnit, Ze kare pozbawienia Wolnoéci odbywai W Warurlkach uwtaczaj acych jego godnoéci. Co prawda W okresie osadzenia cele, W ktorych przebywai powod, byiy okresowo przeludnione na tyle, Ze powierzchnia przypadajaca na jednego skazanego nie przehaczaia 3m 2, a pozwany nie zakwestionowai tej okolicznosci, Iecz powod ani nie poWo1a1 ani nie udowodnit tego, Ze na skutek trwaj acego diuiszy czas przeludnienia pomiedzy Wieéniami dochodziio do napieé 1 konfliktow, co pogarszaioby stan psychiczny Wieiniow, W tym i jego, azatem, Ze skutkitego przeludnienia miaiy upokarzaj acy Wptyw na jego osobe. Nie mozna zatem ewentualnego negatywnego oddzialywania. przeludnienia na powoda uznaé za nasilone. Powod przede Wszystkim kwestionowat Warunki panuj ace W Oddziale Zewnetrznym W B.. Wskazywal na brak do stepu do cieptej wody W szerszym zakresie 1112 4 godziny na dobe, brak dostepu do Wody W godzinach nocnych, ograniczony czas kapieli, brak swietlicy W oddziale mieszkalnym, zie Warunki sanitarne, zimno W celach mieszkalnych, niewystarczaj aca Wentylacje W palarni, zakwaterowanie z osobami nalezacjnni do subkultury, niewykonanie badaii pod katem gruiiicy, okresowe W}/13lCZ8.I116 §Wiat1a oraz ponizaj ace traktowanie powoda W czasie kontroli osobistej Wykonywanej po powrocie W zwiazku 2 praca W grupie Woinoéciowej. W ocenie Sadu, zgromadzony W sprawie materiat dowodowy potwierdzit okolicznoéci, na ktore zWraca1 uwage powod. Jednakie stwierdzié nalezy, 2e Wiekszosé z nich stanowi naturalna uciazliwosé zwiazanaz odbywaniem kary pozbawienia Wolnoéci. Przepisy okreélaja minimalne wymogi jakie powinny zostaé spelnione. Nie Wynika z nich, aby konieczne byio Wieiniom zapewnienie dostepu do cieptej Wody. Wiezieii powinien mieé prawo do kapieli W Iaéni nie rzadziej nit raz W tygodniu. Juz z samych okolicznosci przedstawionych przez strone powodowa (pismo z 6 Iutego 2012 r. ~ k. 162) Wynika, Ze dostep taki byt zagwarantowany. Jezeli W ciagu 5 godzin i 45 minut rnusiaio Wykapaé sie 140 osob pod 4 natryskami, to oznacza, 2e na 1 osobe przypadalo 10 minut. Co Wiecej, _z zeznari powoda Wynika, Ze normalnie miat on moiliwosé Wykatpania sie W miejscu pracy (,,nie zawsze miaiem mozliwoslé Wykapaé sie W miej sou pracy” — k. 267v). _ W ocenie Sadu, powod nie Wykazai Zadnych okolieznoéci uzasadniajacych twierdzenie, Ze doszio do naruszenia jego dobr osobistych W trakoie kontroli osobistych. W swoich zeznaniach W ogole do tej okoticznosci sie nie odniosi. Natomiast swiadkowie opisywali --- STRONA 7 --- przebieg takich kontroli (k. 220v). Odbywaiy sic W oddziclnym pomieszczeniu z Wyiaczeniem osob postronnych. Santa kontrola osobista, W tym miejsc intymnych, jest dopuszczalna W stosunku do osadzonych. Swiadek K. C. zeznai, Ze dla niego kazda rewizja jest ponizaj aca, jezeli musi sie rozebrac do naga i przykucnac. Jednakze jest to jedno 2. ograniczeri zwiazanych 2 odbywaniem kary pozbawienia Wolnosci. Czynno sci te sa dopuszczone przepisami 1 nie moga byé potraktowane jako bezprawne, a tyrn samym naruszaj ace dobra osobiste. Powod nie Wykazai rowniez negatywnych nastepstw zwiazanych 2 osadzeniem Z osobami nalezacymi do subkultury Wieziermej. Ponadto, jak Wynika ze ziozonych dokumentow, sam Wczesniej nalezai do subkultury i dopiero po pewnym czasie Z niej zrezygnowat. Zdaniem Sadu rowniez zarzut dotyczacy zlej wentylacji W palarni nie mo gt stanowié podstavvy do zasadzenia odszkodowania. Powéd jest nie tylko osoba palaca, ale rowniet ubiegai sie, z pozytywnym skutkiem o zezwolenie na posiadanie elektrycznej maszynki do robienia papierosow. Zatem to byi jego Wybor i nie musiai, je2e1i nie odpowiadaty mu Warunki chodzic do palarni. W zakresie dotyczacym kontaktu z osoba plujaca krwia, choruj aca na swierzb i Wszawice, W ocenie Sadu istotne jest, 2e jak zeznal powod nie miai on Zadnych obj awow chorobowych. Nie ma rowniez podstaw do przyj ecia, 2e osadzony ma prawo do badari profilaktycznych pod katem gruilicy, tylko dlatego, 2e miai kontakt z osoba, ktora mogia mieé te chorobe. Jednoczesnie W niezbednyrn zakresie powod mial dostep do pomocy Ickarskiej. Otrzymywat rowniez szeroko zakroj ona pomoc W icczeniu uzaleinienia od alkoholu. Niewatpliwie bardzo istotna uciailiwosciaz punktu Widzenia osadzonych, W tym rowniez powoda, byiy zte Warunki sanitarne (zagrzybienie, nieszczeine okna, niesprawny system kanalizacji). Jedna1<z'e W ocenie Sadu W przypadku powoda okolicznosci te nie uzasadniaja przyznania zadoééuczynienia. Uciaiiiwosci te nie pociagnety za soba pogiorszenia stanu zdrowia powoda. Ponadto powod jako osoba pracuj aca W zaktadach karnych nie byi skazany na przebywanie po 23 godziny na dobe W jednej celi. Zatem Wskazywane Warunki nie pociagaty naruszeniajego dobr osobistych W takim stop'niu, ktory uzasadniaiby przyznanie zadoécuczynienia. Strona poWodoWa nie Lidowodniia rowniez, aby powod byi Wjt11(11(O1W1€1( sposob gorzej traktowany od innych, aby funkcjox_1,ariusze odnosili sic W stosunku do niego Wulgarnic czy go zastraszali (nie zgtoszono na te okoiicznosé Zadnych Wnioskow dowodowych, nie Wynika z materiahi dowodowego rowniei, aby powod skladal W tym zakresie jakiekolwiek skargi). Przeciwnie, powod dostawai zgody na diuzsze Wiedzenia z najblizszyrni, na posiadanie dodatkowych przedmiotow W celi mieszkalnej (odtwarzacz DVD), ktore W pewnym stopniu mogiy rekompensowaé panuj ace W celi Warunki. . , Maj ac na uwadze powyzsze, Sad uznai, Ze nie doszlo do naruszenia dobr osobistych powoda Wymagaj acego ochrony prawnej. W konsekwencji zgloszone przez powoda Zadanie jako bezzasadnc podlegaio oddaleniu. Przytoczyc nalezy tu ponownie tresé przepisu art. 448 k.c., zgodnie 2 ktorym W razie naruszenia dobra osobistego sad moZe przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia some tytulem zadoééuczynienia pienieinego za  doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia stone pienieina na Wskazany przez niego cel spoicczny, niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Sad Apelacyj ny W Poznaniri W wyroktt z dnia 11 stycznia 2007 roku Wyrazii poglad, ktory Sad merits‘ W caiosci podziela, Ze przepis art. 448 k.c. ma charakter samodzielny i przysiuguje obok zastosowania innych srodkow koniecznych do usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych, o ile inne srodki nie Wyczerpujaupraumiefi osoby, ktorej dobro naruszono. Zasadzenie zadoscuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sadu --- STRONA 8 --- opartej na analizie okolicznosci konkretnej sprawy zalezy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony W tej formic (I ACa 83 3706, LEX nr 298413). Zgodnie 2 utrwalonym juz dorobkiem doktryny i orzecznictwa o zasadzeniu zadoséuczynienia decyduje rodzaj naruszonego dobra osobistego, stopiefi nasiienia 1 czas tiwania tych naruszefi oraz rozlegiosc 1 diugotrwaiosc skutkow naruszefi dla osoby pokrzywdzonej. Maj ac na uwadze te Wskazania oraz okoiicznosci niniejszej sprawy, Sad uznat, 2e zgloszone roszczenia nie zastuguja na uwzglednienie. Sad nie dopatrzyl sie tez Zadnych dzialaifi swiadczacych o swiadomej represji czy dyskryminacji Wobec powoda ze strony administracji obu placowek. Niezaprzeczainie bowiem panujace W nich panuj ace byiy takie same dla Wszystkich skazanych i jednoczesnie Wypadkowa ograniczonych srodkow finansowych tego resortu, Wieloletnich zasziosci i niemoznoéci osiagniecia standardow europej skich W krotkim czasie. W sytuacji zas braku dzialania strony pozwanej z premedytacjai zamiarem ponizenia a jedynie z powoduitrudnych Warunkow lokalowych przyznanie ochrony za naruszenie dobr osobistych nateiy uznac za sprzeczne 2 zasadarni Wspotzycia spoiecznego 1 poczuciern sprawiedliwosci (taki min. Sad Apelacyjny W Lublinie, I Aca 259/ 10, nie pub1.). Zdaniem Sadu roszczenie powoda pozostaje takze W sprzecznosci z zasadami wspoizycia spoiecznego. Nie mozna bowiem W tego rodzaju sprawach abstrahowaé od realiow spoieczno ~ gospodarczych panujacych W Polsce. Zdaniem Sadu chociaiby sytuacja siuzby zdrowia i osob hospitaiizowanych jest czesto pod Wzgledem bytowym dufzo gorsza niz Wieiniow, ktorzy przeciez znaleiii sie W tyrn, a nie innym miejscu na skutek popetniania najcigzszych, najezesciej umyslnych przestepstw. Podobnie sytuacja lokalowa Wielu rodzin W Polsee, zaj mujacych mieszkania komunalne czy socj alne jest gorsza pod Wzgledem zarowno metraiu, stanu technicznego budynkow czy dostepu do mediow od tej opisywanej przez powoda. Rowniez zakres zajec kulturalno — oswiatowych, sportowych czy rozrywkowych W zaktadach karnych nieraz znacznie przekracza to, co spotcczefistwo oferuje podopiecznym placowek opiekuficzo — wychowawczych. W ocenie Sadu Wprowadzanie W tyrn zakresie standarddw paristw Europy Zachodnicj nie mote odbyc sir; z dnia na dziefi ani rozpoczynaé sie od Wieiniow, a pOI1'11j&1(1'. inne grupy spoiecznc takie jak sieroty, czy rencisci i emeryci, ktorych czesto nie stac na zaspokojenie podstawowych potrzeb Zyciowych, jak zakup iywnosci czy lekow. Co Wiecej, to tylko dzieki pobytom W zakiadach karnych powod miai szansq na leczenie choroby alkoholowej. V,’ Z tych Wszystkich Wzgledow orzeczono jak W sentencji Wyroku. O kosztach procesu Sad orzekt W oparciu o art. 102 k.p.c., maj ac na uwadze przede Wszystkim Wzgledy natury podmiotowej zwiazane z sytuacja finansowai Zyciowa powoda, ktore zadecydowaty o Wczesniej szym zwolnieniu go od kosztow sadowych W caiosci. Zgodzié sie co prawda nalezy Z pogladem Sadu Najvvyzszego Wyrazonym W wyroku z dnia 26 Iistopada 2003 roku (I PK 585/02, nie pub1.), Ze prawo do sadu nie oznacza przyzwolenia na konstruowanie Wszelkich mozliwych roszczefi i Woluntarystyczne okresianie ich Wysokosci, gdyz strona winna miec’: swiadomosé tak forrnutowanych roszczefi, takze W zakresie kosztow postepowania. Jednakzew sprawie niniejszej opisane \NyZC_j Wzgledy " podmiotowe zwiazane przede Wszystkim z sytuacja Zyciowai finansowa powoda, badacego osoba bez dochodow 1 maj atku, miaiy decydujace znaczenie przy rozstrzyganiu o kosztach procesu i przesadziiy o nieobciaianiu nimi powoda. O Wynagrodzeniu petnomocnika 2 urzadu powoda Sad orzekl na podstawie § 6 pkt 6 W 2W. z § 2 ust. 3 1 § 19 rozporzadzenia w sprawie opfat za czynn0s'ci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paristwa kosztdw nieoplaconej pomocy pmwnej udzielonej z urzgdu (Dz.U. nr 163 2 2002 r.,.poz.'134'9 ze zm.) .