Wyrok I C 930/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 930/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Grzegorz Tyliński Protokolant sekr. sąd. Monika Śpionek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. (1) przeciwko (...) GmbH z siedzibą w B. o ochronę dóbr osobistych 1) oddala powództwo; 2) obciąża A. K. (1) obowiązkiem zwrotu na rzecz (...) GmbH w B. kosztów postępowania w całości, pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów Referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Pozwem, który wpłynął w dniu 25 lipca 2013 r. powód A. K. (1) wniósł o zobowiązanie pozwanego – (...) GmbH z siedzibą w B. do: złożenia oświadczenia o treści: »Działając w imieniu spółki (...) GmbH z siedzibą w B., w związku z pismem „Zawiadomienie o naruszeniu majątkowych i osobistych praw autorskich" z dnia 10 stycznia 2013 roku wystosowanym przez radcę prawnego F. R. w imieniu (...) GmbH z siedzibą w B. do Fundacji (...) z siedzibą w W., niniejszym oświadczam, że zarzut naruszenia przez pana dr A. K. (1) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Grupa dr Adama R. K. autorskich praw majątkowych i osobistych w związku z produkcją filmu dokumentalnego pt.: „(...) ( (...)) w reż. A. C. jest bezpodstawny i nieuzasadniony, w związku z czym wyrażam ubolewanie i przepraszam za bezpodstawne oskarżenia pod adresem dr Adama R. K.. Jednocześnie potwierdzam, że pan dr A. K. (1) jest jedynym dysponentem praw autorskich wymienionych w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 roku.«, które to oświadczenie miało być sporządzone na piśmie w języku polskim czcionka 12 pkt na papierze firmowym pozwanego i skierowane na piśmie listem poleconym do: Fundacji (...) z siedzibą w W., (...) Funduszu Filmowego, (...) Funduszu Filmowego, (...), (...) Konkursu Filmowego, (...), (...) Centrum (...), Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Fundacji (...); a nadto o zobowiązanie pozwanego do złożenia przeprosin o treści »Działając w imieniu (...) GmbH z siedzibą w B., niniejszym składam przeprosiny za bezpodstawne oskarżenie o naruszenie przez pana dr A. K. (1) autorskich praw majątkowych i osobistych w związku z produkcją filmu dokumentalnego pt.: „(...) ( (...)) w reż. A. C..«, które to przeprosiny mają być złożone na ręce powoda, sporządzone czcionką 12 pkt. na papierze firmowym pozwanego, w języku polskim; zobowiązanie pozwanego do zaniechania dalszych niedozwolonych działań polegających na rozpowszechnianiu informacji o tym, iż powód naruszył prawa autorskie pozwanego lub osób trzecich przy realizacji produkcji ww. filmu dokumentalnego oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 28 000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych powoda i zasądzenie od pozwanego na rzecz: Fundacji (...) z siedzibą w W., (...) Funduszu Filmowego, (...) Funduszu Filmowego, (...); (...) Konkursu Filmowego, (...), (...) Centrum (...) kwoty po 1 000 zł dla każdej z wymienionych instytucji tytułem sumy pieniężnej na cel społeczny promocji i rozwoju sztuki filmowej realizowanej --- STRONA 2 --- w ramach statutowej działalności w/w instytucji. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powód prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Grupa dr A.R. K. w J. związaną między innymi z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych. W związku ze swoją działalnością podjął się produkcji filmu (...) ( (...)). Powód wskazał, iż pozwany, jako osoba prawna nie współpracował z nim przy produkcji wyżej wspomnianego filmu, nie miał legitymacji prawnej do posługiwania się tytułem filmu, ani nazwiskiem reżysera, nie był umocowany przez powoda do występowania w jego imieniu przed instytucjami, czy osobami fizycznymi i prawnymi. Pozwany nie nabył też żadnych majątkowych praw autorskich do jakichkolwiek utworów składających się na końcowy efekt produkcji filmowej. Podał również, że w trakcie produkcji nie doszło do powstania utworów autorstwa osób związanych z pozwanym, wobec czego powód nie mógł naruszyć autorskich praw osobistych pozwanego do produkcji filmowej, gdyż takie nigdy po stronie pozwanego nie powstały i nie mogły zostać przez niego nabyte. Powód wskazał, iż był wyłącznym dysponentem autorskich praw majątkowych do części składowych produkcji filmowej i zarzut pozwanego dotyczący naruszenia autorskich praw osobistych, bądź majątkowych pozwanego jest nieuzasadniony. Powód podał, iż w dniu 10 stycznia 2013 r. pozwany, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, skierował do Fundacji (...) z siedzibą w W. pismo, w ramach którego zarzucił powodowi naruszenie majątkowych i osobistych praw autorskich pozwanego, informując, iż jest wyłącznym dysponentem materiałów filmowych obejmujących zdjęcia wykonane przy P. Pomordowanych Ż. w B. oraz wywiad z niemieckim historykiem prof. V. K., zaś powód poprzez dystrybucję pilota filmu (...) i niewymienienie w czołówce pozwanego oraz niedokonanie odpowiednich rozliczeń finansowych, dopuścił się naruszenia osobistych i majątkowych praw autorskich pozwanego. Powód wskazał, iż powyższe pismo zawierało nieprawdziwe informacje stawiające powoda w sposób bezprawny w złym świetle. W wyniku przedmiotowego pisma, Fundacja zagroziła powodowi odebraniem udzielonych dotacji i zażądała wyjaśnień. Bez względu na udzielenie tychże wyjaśnień, pozycja powoda jako beneficjenta dotacji przy realizacji kolejnych projektów, uległa gwałtownemu pogorszeniu. W związku z powyższym – w świetle zupełnej niezasadności oskarżeń pozwanego zawartych w zawiadomieniu z dnia 10 stycznia 2013 roku – w ocenie powoda doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych tj. naruszenia jego dobrego imienia poprzez przesłanie przez pozwanego korespondencji zawierającej nieprawdziwe i szkalujące informacje do osób trzecich. Podniósł, iż pismem z dnia 30 kwietnia 2013 roku wezwał pozwanego do niezwłocznego zaniechania niedozwolonych działań, które to pismo nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. W odpowiedzi na pozew pozwana spółka (...) GmbH z siedzibą w B. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, iż powództwo nie zawiera w swej treści zarówno prawnych, jak i racjonalnych podstaw, uzasadniających formułowanie zarzutu naruszenia dóbr osobistych, a materiał dowodowy załączony do pozwu jest wybiórczy i w żadnym wypadku nie może przesądzić o prawdziwości twierdzeń powoda. Nadto okoliczności stanu faktycznego przedstawione w uzasadnieniu pozwu znacząco odbiegają od rzeczywistości, a część załączonych do pozwu dokumentów nie dowodzi, wbrew twierdzeniom powoda, iż pozwany nie posiada prawa do części utworów użytych w filmie dokumentalnym. Podniesiono, iż pozwana spółka pełniła rolę koproducenta filmu, nabyła również prawa autorskie D. B.. Podkreślono, iż pozwana spółka odpowiedzialna była za czynności produkcyjne na terenie Niemiec, w tym za doprowadzenie i przeprowadzenie wywiadów z V. K. i C. S. oraz uzyskanie stosownych zezwoleń i zgód na wykonanie zdjęć przy P. Pomordowanych Ż. Europy w B., wraz z pozyskaniem stosownych praw dla potrzeb możliwości ich wykorzystania w filmie dokumentalnym (...). Powyższe działania pozwana spółka zgodnie z ustaleniami z producentem wykonała, a wszystkie podmioty udzieliły praw do ich wykorzystania w filmie. Podniosła, iż posiada wyłączne prawo na wykorzystanie wizerunku, głosu, twarzy i postaci podczas wywiadu z A. C. na potrzeby filmu. Wskazano, iż pozwana zwracała się do powoda z propozycją przeniesienia praw do wywiadu. Podniesiono również, iż pozwana legitymuje się umową zawartą z Fundacją (...) w B., w ramach której pozyskała niczym nieograniczone prawa do wykorzystania motywu pomnika dla potrzeb filmu. Zakwestionowano również twierdzenia powoda co do posiadania tych praw majątkowych. Wskazano, iż mając powyższe na uwadze, wezwanie kierowane do powoda, przedmiotem których było usunięcie skutków naruszenia praw posiadanych przez pozwaną spółkę, uznać należy za konieczne i w pełni uzasadnione ochroną praw przysługujących pozwanej spółce. Wobec niezastosowania się do treści wezwania z dnia 22 października 2012 roku oraz pomimo podejmowanych przez okres kilku miesięcy prób ugodowego rozwiązania sporu, pozwana spółka wystosowała zawiadomienia o zagrożeniu naruszenia praw do Fundacji, co znajdowało swe uzasadnienie w świetle posiadanych przez nią umów. W ocenie pozwanej postępowanie powoda, w zakresie pozyskania dofinansowania od Fundacji (...), przy wykorzystaniu bez wiedzy i woli pozwanej spółki i jej prezesa zarządu, przerobionego dokumentu w postaci „Listu intencyjnego" z dnia 5 stycznia 2011 r., jak również próba --- STRONA 3 --- następczego potwierdzenia posiadanych praw do wywiadu z V. K. oraz do motywów P. Pomordowanych Ż. Europy w B. w formie autoryzacji, potwierdzają jedynie, iż powód realizując film dokumentalny (...), wykorzystał pozwaną spółkę oraz D. B. dla potrzeb pozyskania dotacji i realizacji najważniejszych sekwencji istotnych dla filmu i nie wypłacając D. B. zaległego wynagrodzenia z tytułu pełnionej przez nią funkcji producenta liniowego. W tym stanie rzeczy działania podjęte przez pozwaną w postaci wezwań i zawiadomień, miały na celu ochronę nabytych praw do utworów i tym samym stwierdzić należy, iż podjęte zostały zasadnie i nie noszą znamion bezprawności w rozumieniu przepisów art. 24 Kodeksu cywilnego. Podniesiono, iż zawiadomienie z dnia 10 stycznia 2013 r. o naruszeniu praw przysługujących spółce zmierzało do ich ochrony i poprzedzone zostało wezwaniem powoda z dnia 22 września 2012 r. oraz dalszą korespondencją. W piśmie z dnia 24 lutego 2014 r. powód wskazał, iż pozwana winna udowodnić, iż posiada prawo autorskie – osobiste lub majątkowe do filmu oraz, że powód je naruszył. Wskazał, iż pozwana nigdy nie pełniła żadnej współtwórczej roli w produkcji filmu, nie nabyła żadnych majątkowych praw autorskich do niego. Nadto podał, iż pozwana błędnie utożsamia prawa autorskie z prawem do wizerunku. Pozwana nie udowodniła posiadania jakichkolwiek praw autorskich do filmu, a co za tym idzie zarzut ich naruszenia jest bezprawny. Zakwestionowano, iż pozwana udowodnił, iż pozostawała na stanowisku koproducenta i że faktycznie wykonywała pracę związaną z koprodukcją. Co się zaś tyczy wywiadu z V. K. wskazano, iż pozwana przyznała, iż posiada jedynie prawo do wykorzystania wizerunku, głosu i wypowiedzi, nie zaś praw autorskich, zaś sam V. K. nie posiadał prawa do utworu – udzielonego wywiadu. Zgodę na wykorzystanie wizerunku posiadał również powód. W ocenie powoda pozwana nie wykazała również, iż posiada jakiekolwiek prawa autorskie do sekwencji zdjęciowych P. Pomordowanych Ż.. Na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. strona pozwana podniosła zarzut braku legitymacji procesowej biernej, poprzez wskazanie, iż w ramach art. 429 Kodeksu cywilnego doszło do zwolnienia pozwanego z winy w naruszeniu dóbr osobistych powoda, a to ze względu na zastępowanie pozwanej przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego F. R.. W piśmie z dnia 10 czerwca 2014 r. powód zanegował twierdzenia pozwanej dotyczące braku jej legitymacji biernej procesowej. Wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanej w trybie art. 194 Kodeksu postępowania cywilnego radcy prawnego F. R., jednak w sposób warunkowy – jeżeli zaoferowane przez powoda wnioski dowodowe zostaną oddalone. Wskazał, iż w zaistniałej sytuacji, bezspornym jest, iż pozwana występowała przez pełnomocnika radcę prawnego F. R., działającą na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez prezesa zarządu pozwanego O. T.. Z uwagi na treść pełnomocnictwa, w ocenie powoda bezspornym jest, iż F. R. wystosowując zawiadomienie o naruszeniu majątkowych i osobistych praw autorskich działała w imieniu i na rzecz pozwanej na podstawie skutecznie udzielonego pełnomocnictwa. Podkreślono również, iż pozwana nie zaprzeczyła prawidłowości złożonego przez pełnomocnika zawiadomienia o naruszeniu praw autorskich, ani nie podjęła żadnych działań - jak przykładowo wysłanie odpowiednich pism do adresatów zawiadomień - zmierzających do odwołania oświadczeń zawartych w zawiadomieniu. W ocenie powoda uprawnione jest wnioskowanie, że działania zostały podjęte za zgodą pozwanej i odpowiadały jej woli. Zdaniem powoda zawiadomienie dokonane przez r. pr. R. należy traktować zgodnie z art. 95 § 2 k. c. jako pociągające skutki bezpośrednio dla pozwanej i to pozwana ponosi wszelkie ryzyko ujemnych skutków działania pełnomocnika, tym samym nie można przyjąć prawidłowości argumentacji pozwanej, iż doszło do jej ekskulpacji na podstawie art. 429 k. c., gdyż przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania. W ocenie powoda działanie pełnomocnika jest bowiem traktowane jak działanie samej pozwanej, a interpretacja przyjęta przez pozwaną prowadziłaby do zaprzeczenia istoty przyjętej w prawie polskim teorii reprezentacji. Powód wskazał również, iż nie doszło do ekskulpacji pozwanej, bowiem pełnomocnik działał w przeświadczeniu, iż pozwanej dobra osobiste przysługują, zaś samo powołanie się na fakt profesjonalizmu pełnomocnika nie wystarczy by uchylić się od odpowiedzialności. W ocenie powoda w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 416 k. c., bowiem pełnomocnictwa radcy prawnemu F. R. udzielił umocowany do działania w imieniu pozwanej prezes zarządu, w związku z czym skutki prawne działania osoby pełniącej funkcję organu przypisane są reprezentowanej osobie prawnej. Na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez strony Sąd Okręgowy uznał następujące okoliczności za udowodnione: Powód A. K. (1) prowadzi działalność gospodarczą. Działalność związana jest m. in. z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie wydruku (...) karty 21 – 22 akt sądowych). --- STRONA 4 --- Z związku ze swoją działalnością, powód podjął się produkcji filmu (...) ( (...)) w reżyserii A. C., na który uzyskał dotację w kwocie 40 000 zł od Fundacji (...). Do wniosku o dotację załączył pismo z dnia 5 stycznia 2011 r. – list intencyjny pozwanej spółki (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie dokumentacji Fundacji – karty 305 – 421, zeznań świadka E. B. – karty 438 – 440, transkrypcja – karty 449 – 454, zeznań świadka A. C. – karty 512 – 514, transkrypcja – karty 527 – 529 akt sądowych). Spółka (...) GmbH z siedzibą w B. współpracowała z powodem przy produkcji tego filmu. Prezesem zarządu spółki od dnia 1 lutego 2010 r. jest O. T.. D. B. posiada udziały w spółce. Powód nawiązał współpracę z D. B., która miała wykonywać na rzecz powoda czynności z zakresu producenta liniowego – line producer przy tym filmie, co wiązało się z wykonywaniem czynności faktycznych na terenie Niemiec w postaci zabezpieczenia materiałów, rezerwacji miejsc, czy kontaktów z osobami wskazanymi przez powoda, jak również bieżącym tłumaczeniem wywiadów. Spółka realizowała zagraniczną część zdjęć, które odbywały się w B. (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie umowy z dnia 23 sierpnia 2012 r. zawartej między Grupą dr A. R. K. a D. B. – karta 27, wydruku z niemieckiego rejestru handlowego pozwanej wraz z tłumaczeniem – karty 23 – 26, 118 – 119, korespondencji powoda z pozwaną – karta 125, zeznań świadka A. C. – karty 512 – 514 , transkrypcja – karty 527 – 529, zeznań świadka B. K. – karty 563 – 564, zeznań świadka D. B. – karty 635 – 639 akt sądowych). Grupa A. R. K. i A. C. zawarli w dniu 28 grudnia 2011 r. umowę o napisanie i przeniesienie praw majątkowych do scenariusza oraz umowę o dzieło (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie umowy z dnia 28 grudnia 2011 r. o napisanie i przeniesienie praw majątkowych do scenariusza – karty 28 – 38, umowy z dnia 28 grudnia 2011 r. o dzieło z reżyserem – karty 39 – 44, aneks z 2012 r. – karta 45, zeznań świadka A. C. – karty 512 – 514 , transkrypcja – karty 527 – 529 akt sądowych). Umową z dnia 20 lutego 2012 r. zawartą z Agencją (...) doszło do przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów muzycznych stanowiących ścieżkę dźwiękową do filmu (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie umowy z dnia 20 lutego 2012 r. z Agencją (...) – karty 46 – 53 akt sądowych). Zgodnie z umową z dnia 1 stycznia 2011 r. doszło do przeniesienia autorskich praw majątkowych do zdjęć do filmu na rzecz A. K. (2) (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie umowy z dnia 1 stycznia 2011 r. z A. D. – karty 54 – 55 akt sądowych). A. K. (1) uzyskał autoryzację wywiadu przeprowadzonego na terenie Niemiec z prof. V. K. oraz autoryzację materiału stworzonego z udziałem (...) w B. (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie dokumentu – autoryzacji z dnia 11 października 2012 r. filmu, który przedstawia (...) w B. wraz z tłumaczeniem – karty 56 – 57, autoryzacji z dnia 10 października 2012 r. wystawionej przez V. K. wywiadu udzielonego A. C. wraz z tłumaczeniem – karty 59, 634 akt sądowych). Spółka (...) w dniu 13 czerwca 2012 r. uzyskała od V. K. zgodę na wykorzystanie wizerunku w wywiadzie udzielonym na potrzeby filmu oraz zgodę od Fundacji (...) (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie dokumentów oraz korespondencji e – mail – karty 126, 127 – 128, 136 – 137 akt sądowych). W trakcie realizacji filmu A. K. (1) nawiązał współpracę z licznymi podmiotami zainteresowanymi produkcją, w tym między innymi z Towarzystwem Społeczno - (...) w Polsce, (...) Powstania (...), Ambasadą (...) w Polsce, (...) H. Szwajcarską Fundacją (...) w Polsce, Fundacją (...), Fundacją (...) z siedzibą w W. (te okoliczności faktyczne Sąd Okręgowy ustalił na podstawie pisma (...) Powstania (...) z dnia 10 maja 2009 r. – karta 60, pisma przedstawicielstwa Ambasady (...) w Polsce z dnia 17 kwietnia 2009 r. – karta 61, pisma (...) H. z dnia 30 kwietnia 2009 r. – karta 62, pisma Towarzystwa Społeczno - (...) w Polsce z dnia 8 marca 2010 r. – karta 63 akt sądowych). Spółka (...) proponowała A. K. (1) nabycie praw autorskich do wywiadu z V. K. oraz ujęć sfilmowanych na lokalizacji (...) (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie korespondencji e – mail – karta 129 akt sądowych). F. R. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...) Radcy Prawnego z siedzibą w W. (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie wyciągu z (...) karta 181 akt sądowych). --- STRONA 5 --- Spółka nie posiadała wiedzy w zakresie regulacji prawa autorskiego. W odczuciu prezesa zarządu spółki (...) O. T. prawa autorskie mogą być przeniesione tylko raz, co jest zgodne z regulacją prawa niemieckiego. Przedstawiciele pozwanej spółki nie znali również języka polskiego, w związku z niemożnością dojścia do porozumienia z powodem zatrudnili prawnika. Nie polecali jednak pełnomocnikowi kierowania do kontrahentów powoda listów zawiadamiających o naruszeniach dóbr spółki dokonanych przez A. K. (1) (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie zeznań świadka D. B. – karty 635 – 639, zeznań O. T. – karty 642 – 646, opinii prywatnej – karty 280 – 288 akt sądowych). Spółka (...) GmBH udzieliła radcy prawnemu F. R. pełnomocnictwa o treści: »Zarząd spółki udziela radcy prawnemu F. R. pełnomocnictwa do występowania i reprezentowania spółki w sprawie o ochronę majątkowych i osobistych praw autorskich do zdjęć filmu dokumentalnego pod roboczym tytułem (...) przeciwko Grupa dr A. R. K. z siedzibą w B. oraz w sprawie przysługujących spółce rozliczeń w o wypłatę wynagrodzenia z tytułu wykonania czynności i prac związanych z realizacją filmu fabularnego pt. (...) dr A. R. K. z siedzibą w B.. Pełnomocnik upoważniony jest do występowania w imieniu spółki przed dr A. R. K., jego pełnomocnikami, sądami, urzędami administracji państwowej i samorządowej, a także przed instytucjami finansującymi powyżej wskazane dzieła filmowe oraz innymi osobami trzecimi. Radca prawny upoważniony jest do składania w imieniu spółki wszelkich oświadczeń woli i wiedzy, które okażą się niezbędne do realizacji przedmiotu niniejszego pełnomocnictwa«. Pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 16 października 2012 r. przez prezesa zarządu spółki – O. T. (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie pełnomocnictwa – karta 68 akt sądowych). Pełnomocnik pozwanej spółki (...) prowadziła z Fundacją (...) korespondencję dotyczącą wyjaśnienia kwestii współpracy stron i uzyskania dotacji na produkcję filmową (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie korespondencji – karty 122 – 123, 305 – 421, zeznań świadka E. B. – karty 438 – 440, transkrypcja – karty 449 – 454, zeznań świadka D. B. – karty 635 – 639 akt sądowych). Pismem z dnia 22 października 2012 r. r. pr. F. R. działając w imieniu pozwanej spółki wezwała powoda do usunięcia skutków naruszenia majątkowych i osobistych praw autorskich oraz do wypłaty zaległych wynagrodzeń (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie pisma wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – karty 130 – 135, zeznań świadka D. B. – karty 635 – 639 akt sądowych). Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. pełnomocnik pozwanego – r. pr. F. R. skierowała do Fundacji (...) z siedzibą w W. zawiadomienie, w którym zarzuciła powodowi naruszenie majątkowych i osobistych praw autorskich pozwanego, informując, iż pozwany jest wyłącznym dysponentem materiałów filmowych obejmujących zdjęcia wykonane przy P. Pomordowanych Ż. w B. oraz wywiadu z niemieckim historykiem V. K., zaś powód poprzez rozpowszechnienie w ramach pilota filmu (...) materiałów filmowych i niewymienienie w czołówce pozwanego oraz niedokonanie odpowiednich rozliczeń finansowych dopuścił się naruszenia osobistych i majątkowych praw autorskich pozwanego. Podała, iż pozwany miał status koproducenta, jednak z uwagi na zakończenie współpracy koproducenckiej przez powoda prace pozwanego nad realizacją filmu zostały wstrzymane. Wskazała, iż działa w imieniu spółki (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie zawiadomienia o naruszeniu praw autorskich z dnia 10 stycznia 2013 r. – karty 66 – 67, zeznań świadka E. B. – karty 438 – 440, transkrypcja – karty 449 – 454 akt sądowych). Listy dotyczące naruszeń kierowane były również do innych instytucji, w tym do środowiska medycznego czy też instytucji filmowych (ta okoliczność faktyczna została ustalona na podstawie zeznań powoda A. K. (1) – karty 639 – 642 akt sądowych). Mocodawcy nie dystansowali się od stanowiska wyrażonego przez F. R., nie zaprzeczali mu. Treść listu była znana pozwanej spółce, nie była z nią jednak uprzednio konsultowana (te okoliczności faktyczne zostały ustalone przez Sąd Okręgowy na podstawie zeznań świadka E. B. – karty 438 – 440, transkrypcja – karty 449 – 454, zeznań świadka D. B. – karty 635 – 639, zeznań O. T. – karty 642 – 646 akt sądowych). Fundacja (...) z siedzibą w W. pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. skierowanym do A. K. (1) zwróciła się o zajęcie stanowiska w przedmiocie zarzutów dotyczących naruszenia majątkowych i osobistych praw autorskich z związku z realizacją filmu (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie pisma Fundacji z dnia 26 kwietnia 2013 r. – karta 69 akt sądowych). --- STRONA 6 --- Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. A. K. (1) wezwał r. pr. F. R. do niezwłocznego zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia ich skutków, złożenia oświadczeń, względnie do zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie wezwania do niezwłocznego zaniechania niedozwolonych działań datowanego na dzień 30 kwietnia 2013 r. – karty 70 – 73 akt sądowych). Prokuratura Rejonowa (...) prowadzi, pod sygn. akt 3 Ds. 2333/13/VI, śledztwo w sprawie z zawiadomienia spółki (...) Gmbh z siedzibą w B. o czyny z art. 286 § 1 k.k. i 297 § 1 k.k. (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie dokumentów z akt postępowania karnego – karty 458 – 476 akt sądowych). O. T. w korespondencji z dnia 20 stycznia 2014 r. informował Fundację o dalszym przebiegu współpracy z A. K. (1), w tym o złożeniu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez powoda (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie korespondencji e – mail – karty 394 – 395 akt sądowych). W piśmie z dnia 19 grudnia 2014 r. F. R. wskazała, iż wszelkie działania prawne i podejmowane czynności jako pełnomocnika pozwanej spółki, w tym zawiadomienie datowane na dzień 10 stycznia 2013 r,. skierowane do Fundacji (...) z siedzibą w W., podejmowane były na wyraźne polecenie i życzenie jej mocodawcy i wynikały z wyraźnej woli reprezentantów pozwanej spółki. Podała również, iż informowała mocodawców o pismach i wezwaniach (ta okoliczność faktyczna została ustalona przez Sąd Okręgowy na podstawie oświadczenia – karta 260 akt sądowych). Powyższych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy dokonał na podstawie złożonych do akt sprawy i wyżej wskazanych dokumentów, jak również dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową (...) pod sygn. akt 3 Ds 2333/13/ VI oraz zeznań świadków i przeprowadzonego w sprawie dowodu z przesłuchania stron. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Podkreślenia wymaga, iż podstawowe okoliczności sprawy, jak udzielenie przez pozwaną spółkę pełnomocnictwa radcy prawnemu F. R. oraz kwestia wystosowania przez tego pełnomocnika pisma dotyczącego naruszeń dokonanych przez powoda nie były sporne między stronami. Wprawdzie pozwana kwestionowała autentyczność listu intencyjnego załączonego przez pozwanego do dokumentacji związanej z uzyskaniem dotacji na film, niemniej powyższa okoliczność była bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Również kwestia rzeczywistego przysługiwania praw autorskich do sekwencji: wywiadu oraz zdjęć, wobec zasadności podstawowego zarzutu – braku legitymacji biernej procesowej, nie wymagała ustalenia przez Sąd. Podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowiły również zeznania świadka E. B. (k. 438 – 440, transkrypcja k. 449 – 454), świadka A. C. (k. 512 – 514, transkrypcja k. 527 – 529), D. B. (k. 635 – 639) oraz przesłuchanie stron – A. K. (1) (k. 639 – 642) i O. T. (k. 642 – 646). Należało uznać te dowody za materiał spójny ze sobą, przekonujący i nie budzący wątpliwości, a przez to zasługujący na wiarę. Powyższe dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu Okręgowego przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu dowody przeprowadzone w sprawie ostatecznie nie pozwoliły na uznanie, iż wykazane zostało, iż F. R. działała na wyraźne polecenie i w ramach umocowania pozwanej spółki, jak również, iż doszło do bezpośredniego naruszenia dóbr osobistych powoda przez pozwaną spółkę. Zeznania pozostałych świadków również zasługiwały na wiarygodną ocenę, jednakże treść zeznań świadków M. P. (k. 513 – 514), T. K. (k. 546 – 547) i A. D. (k. 582 – 583, transkrypcja k. 606 – 611 ) i F. M. (k. 583 – 585, transkrypcja k. 606 – 611) nie miała znaczenia dla ustaleń w niniejszej sprawie, gdyż nie posiadali oni informacji istotnych dla rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do opinii prywatnej sporządzonej przez A. G. (k. 280 – 288) wskazać należy, iż stanowiła dowód uzasadniający stanowisko pozwanej, iż z uwagi na regulację niemiecką pozwana spółka miała podstawę by twierdzić, iż przysługują jej prawa autorskie do spornych sekwencji, niemniej opinia powyższa, z uwagi na jej charakter – opinii prywatnej nie przesądza o rzeczywistym stanie posiadania majątkowych dóbr osobistych, co do spornych elementów produkcji. W ocenie Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała opinia prawna B. S. (k. 64 – 65), korespondencja mailowa (k. 120), list intencyjny pozwanej z dnia 1 września 2010 r. potwierdzający jej zainteresowanie udziałem w koprodukcji filmu fabularnego (...) (k. 121). Sąd Okręgowy zważył co następuje: Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu w całości. --- STRONA 7 --- Powód wywodził swoje roszczenie z treści art. 23 k. c., zgodnie z którym dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach oraz art. 24 § 1 k.c., w myśl którego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne; w razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z kolei w myśl art. 448 powyższego Kodeksu w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Odpowiedzialność oparta na powyższych regulacjach uzależniona jest od trzech przesłanek – istnienia dobra osobistego, jego naruszenia oraz bezprawności działania. Ciężar udowodnienia pierwszej i drugiej przesłanki obciąża co do zasady pokrzywdzonego (powoda). Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd w pierwszej kolejności ma obowiązek określić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi, ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2004, w sprawie o sygn. akt V CK 609/03, który to pogląd jest w pełni podzielany przez Sąd Okręgowy w tym składzie). W ocenie Sądu Okręgowego zgłoszone powództwo nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na fakt, że pozwany nie posiada legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie. W tym zakresie w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie zawierają definicji legalnej legitymacji procesowej. W nauce prawa, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno – konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa oznacza zatem wynikające z przepisów prawa materialnego, bądź prawa procesowego, uprawnienie do uczestniczenia w konkretnym postępowaniu cywilnym w charakterze strony, a zatem w charakterze powoda (legitymacja czynna) lub pozwanego (legitymacja bierna) lub dokonania określonej czynności procesowej. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego, ewentualnie procesowego. Legitymacja procesowa bierna dotyczy strony pozwanej i uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego, następstwem zaś braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego jest oddalenie powództwa. W niniejszej sprawie odpowiedzialności pozwanej spółki powód upatrywał w pełnomocnictwie udzielonym przez pozwaną radcy prawnemu F. R., która to wystosowała do instytucji, z którymi powód współpracuje pismo, w którym zarzuciła powodowi naruszenie majątkowych i osobistych praw autorskich pozwanej, informując, iż pozwana jest wyłącznym dysponentem materiałów filmowych obejmujących zdjęcia wykonane przy P. Pomordowanych Ż. w B. oraz wywiadu z niemieckim historykiem V. K., zaś powód poprzez rozpowszechnienie w ramach pilota filmu (...) materiałów filmowych i niewymienienie w czołówce pozwanej spółki oraz niedokonanie odpowiednich rozliczeń finansowych dopuścił się naruszenia osobistych i majątkowych praw autorskich pozwanej. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie należało podzielić zarzuty pozwanej spółki odnoszące się do wystąpienia przesłanki ekskulpacyjnej wskazanej w treści art. 429 k. c., zgodnie z którym kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo że wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności. W tym miejscu kategorycznie rozróżnić należy status pełnomocnika od statusu organu osoby prawnej. Stosowanie do art. 416 k. c. osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu. Wskazać jednak należy, iż pełnomocnik nie może być utożsamiany z organem pozwanej spółki, zaś fakt, iż pełnomocnictwo zostało udzielone przez prezesa zarządu pozwanej spółki, przy bezspornym ustaleniu, iż zawiadomienie z dnia 10 stycznia 2013 r. sporządzone i wystosowane zostało przez radcę prawnego F. R., nie zaś przez prezesa zarządu spółki czy tez inny jej organ, nie wypełnia przesłanki jego odpowiedzialności, tym samym zaprezentowana w tym zakresie przez powoda argumentacja winna być uznana za nietrafną. Zwrócić dalej należy uwagę, iż podstawą przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 416 k. c. jest dopuszczenie się czynu niedozwolonego przez osobę, która została powołana jako piastun organu. Chodzi tu o osobę fizyczną, prawidłowo powołaną jako organ jednoosobowy lub wchodzącą w skład organu kolegialnego, zaś w wypadku, gdy w skład --- STRONA 8 --- organu wchodzi osoba prawna, chodzi o osobę fizyczną należycie umocowaną w ramach struktury tej osoby prawnej albo przez tę osobę prawną. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie należało rozważyć kwestię zakresu udzielonego pełnomocnictwa, ustalić do powierzenia jakich czynności doszło poprzez udzielenie przedmiotowego pełnomocnictwa, czy pełnomocnik działała w ramach udzielonego pełnomocnictwa, jak również, czy w realiach faktycznych niniejszej sprawy doszło do powierzenie czynności w rozumieniu art. 429 k. c. Za kluczowe dla oceny powyższych kwestii uznać należało zeznania świadka D. B., przesłuchanie stron postępowania oraz sam dokument pełnomocnictwa (karta 68 akt sądowych), zgodnie z którym „ zarząd spółki udzielił pełnomocnictwa do występowania i reprezentowania spółki w sprawie o ochronę majątkowych i osobistych praw autorskich do zdjęć filmu dokumentalnego pod roboczym tytułem (...) przeciwko Grupa dr A. R. K. z siedzibą w B. oraz w sprawie przysługujących spółce rozliczeń w o wypłatę wynagrodzenia z tytułu wykonania czynności i prac związanych z realizacja filmu fabularnego pt. (...) z siedzibą w B.. Pełnomocnik upoważniony jest do występowania w imieniu spółki przed dr A. R. K., jego pełnomocnikami, sądami, urzędami administracji państwowej i samorządowej, a także przed instytucjami finansującymi powyżej wskazane dzieła filmowe oraz innymi osobami trzecimi. Radca prawny upoważniony jest do składania w imieniu spółki wszelkich oświadczeń woli i wiedzy, które okażą się niezbędne do realizacji przedmiotu niniejszego pełnomocnictwa”. Mając na uwadze tak ujęty zakres pełnomocnictwa wskazać należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, kierując pisma do instytucji współpracujących z powodem – a ta okoliczność faktyczna była podstawą dla zgłoszenia w niniejszej sprawie roszczeń - pełnomocnik r. pr. F. R. nie dochodziła roszczenia w imieniu mocodawcy – pozwanej spółki - nie wykonywała typowych czynności związanych z dochodzeniem roszczenia jak wezwanie do zapłaty, czy wezwanie do zaniechania, wyznaczenie terminu, czy sporządzenia pozwu, a jedynie powiadomiła podmioty współpracujące z powodem, o tym, że doszło do naruszenia praw majątkowych mocodawcy. Wskazać należy, iż owszem, rozgłaszanie o braku praw autorskich kwalifikuje się jako naruszenie dóbr osobistych – czci i dobrego imienia powoda – a zatem r. pr. F. R. naruszyła dobra osobiste powoda A. K. (1), jednak powyższe działanie nie mieściło się w zakresie udzielonym jej przez pozwaną spółkę pełnomocnictwa, nie miało również na celu bezpośredniej ochrony jej praw majątkowych. Pismo z dnia 10 stycznia 2013 r. (karta 66 akt sądowych) zawiera informacje o naruszeniu majątkowych i osobistych praw autorskich pozwanej, informując, iż jest ona wyłącznym dysponentem materiałów filmowych obejmujących wskazane sekwencje. Podkreślenia wymaga, iż celem, jak wskazuje jego treść, nie jest wykazanie, iż to pozwanej przysługują prawa autorskie i dochodzenie roszczeń z tym związanych, a jedynie pogorszenie sytuacji powoda, przedstawienie go jako naruszyciela praw majątkowych pozwanej. W dalszej części pisma pełnomocnik piętnuje działalność prowadzoną przez powoda, jednak również te sformułowania w żaden sposób nie chronią interesów spółki. Nie sposób zatem uznać, iż było to oświadczenie woli i wiedzy, które jest niezbędne dla ochrony majątkowych i niemajątkowych praw autorskich. Rozgłaszanie publiczne, że inna osoba narusza prawa autorskie uprawnionego tych praw autorskich nie chroni. Jest to działalność informacyjna, a nie działalność nacechowana na ochronę praw autorskich. W dalszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż zakres pełnomocnictwa wyznacza z jednej strony art. 91 k. p. c. regulujący kwestię umocowania do czynności procesowych, zaś z drugiej – w aspekcie materialnym art. 98 k. c., zgodnie z którym pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu, zaś do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, aby pozwane przedsiębiorstwo udzielało pełnomocnikowi jakichkolwiek konkretnych wskazówek co do działania w kierunku rozgłaszania o nieprzysługiwaniu powodowi praw autorskich. W toku niniejszego postępowania pełnomocnik pozwanej spółki złożyła do akt sprawy pisemne oświadczenie (karta 260 akt sądowych), iż wszelkie działania prawne i podejmowane czynności jako pełnomocnika pozwanej spółki, w tym zawiadomienie datowane na dzień 10 stycznia 2013 r,. skierowane do Fundacji (...) z siedzibą w W., podejmowane były na wyraźne polecenie i życzenie jej mocodawcy i wynikały z wyraźnej woli reprezentantów pozwanej spółki. Dokument ten nie może stanowić wyłącznego dowodu na to, iż polecenie skierowania do Fundacji i innych współpracujących z powodem podmiotów przynajmniej z dwóch grup przyczyn – w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż użyte w powyższym piśmie stwierdzenie jest na tyle ogólne, że nie może stanowić wyłącznego dowodu na to, że tego rodzaju polecenie istotnie było przeze przedstawicieli spółki wydawane, a marginalnie zwrócić należy uwagę, iż r. pr. F. R. powołała się w tym piśmie na istnienie korespondencji mailowej w temacie przedmiotowych zawiadomień, nie załączając ich jednak. Po wtóre w ocenie Sądu Okręgowego oświadczenie to należy ocenić jak dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k. p. c., który to dowód podlega ocenie tak jak każdy inny dowód w sprawie. Dokument ten powinien zatem podlegać ocenie w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym zaoferowanym przez strony, który w ocenie Sądu Okręgowego winien być uznany za wiarygodny. W konfrontacji z tym materiałem – w szczególności dowodowi z przesłuchania prezesa zarządu pozwanej spółki --- STRONA 9 --- i świadka D. B., z których wynikało, iż pozwana spółka jako podmiot działający poza polskim rynkiem, nieposiadający wiedzy prawniczej i wykształcenia kierunkowego w tym przedmiocie, jak również nieznający języka polskiego, poleciła prowadzenie F. R. spraw w zakresie ochrony jej praw autorskich i nie wiedziała, w znaczeniu nie kontrolowała szczegółowo działań podejmowanych przez pełnomocnika. Dokonując oceny tego dowodu, zwrócić także należy uwagę, iż r. pr. F. R. niewątpliwie zainteresowana była w złożeniu oświadczenia o określonej treści, które minimalizować będzie jej znaczenie w sprawie, przede wszystkim wobec ewentualnej możliwości skutecznego wystąpienia przez powoda przeciwko temu pełnomocnikowi z roszczeniem o ochronę dóbr osobistych, czy również z możliwością zainicjowania skutecznego postępowania dyscyplinarnego. Te okoliczności prowadzić muszą w istocie do poglądu o potrzebie przyznania niejako mniejszej mocy dowodowej dokumentowi przedstawionemu przez r. pr. F. R., aniżeli pozostałym dowodom zgromadzonym w sprawie, w szczególności dokument ten nie mógł być wyłączną podstawą do dokonania ustaleń faktycznych, co do uzyskania przez F. R. od przedstawicieli pozwanej Spółki wyraźnych wytycznych co do wystąpienia z pismami. Przy ustaleniu zakresu pełnomocnictwa i jego skutków dla odpowiedzialności pozwanej spółki Sąd Okręgowy poddał je również analizie na płaszczyźnie wyznaczonej przez art. 95 § 2 k. c., zgodnie z którym czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Powód wskazywał bowiem, iż pełnomocnik działał w imieniu i na rzecz pozwanego, zaś wystosowanie przedmiotowego zawiadomienia pociąga za sobą skutki w zakresie odpowiedzialności samej pozwanej. Wskazać należy, iż instytucja przedstawicielstwa obejmuje zastępstwo bezpośrednie, przez które rozumie się działanie w cudzym imieniu na podstawie odpowiedniego upoważnienia i ze skutkami bezpośrednio dla reprezentowanego. Istotą przedstawicielstwa jest działanie przedstawiciela w imieniu reprezentowanego i na jego rzecz. Oznacza to, że czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach jego umocowania wywołuje związane z nią skutki prawne bezpośrednio w sferze prawnej reprezentowanego. Podstawą przedstawicielstwa jest umocowanie, czyli uprawnienie do działania w imieniu reprezentowanego z bezpośrednim skutkiem prawnym dla niego. Umocowanie będące podstawą działania w charakterze przedstawiciela dotyczy według art. 95 k. c. czynności prawnej bądź czynności prawnych. Jednakże należy przyjąć, że przedstawiciel może być również uprawniony do dokonania innych czynności (czynów) zgodnych z prawem, niebędących czynnościami prawnymi, w szczególności dotyczy to przejawów woli podobnych do oświadczeń woli (np. wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia - art. 455 k.c.) czy zawiadomień (np. zawiadomienie sprzedawcy o wadzie rzeczy - art. 563 k.c.) (tak M. Pazdan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, s. 459; klasyfikację zdarzeń cywilnoprawnych podają A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne, 2000, s. 123). W zasadzie przedstawicielstwo nie odnosi się do dokonywania czynności faktycznych, jednakże może dotyczyć czynności zmierzających bezpośrednio do wywołania czynności prawnych. W analizowanym przypadku nie sposób jednak mówić o wyrażeniu woli, a co najwyżej – o wyrażeniu wiedzy. Jak już jednak wyżej wskazano złożone przez r. pr. F. R. oświadczenie woli nie zmierzało bezpośrednio do wyrażenia woli, a mogło stanowić do najwyżej instrument oddziaływania na powoda. Co więcej - wskazać należy, iż treść pełnomocnictwa nie wskazuje na zlecenie pełnomocnikowi rozgłaszania informacji dotyczących powoda, a na ochronę interesów pozwanej spółki. W toku niniejszego postępowania nie zostało wykazane, iż spółka zleciła pełnomocnikowi rozgłaszanie o braku praw autorskich po stronie powoda, tym samym argumentacja strony powodowej odnosząca się do kwestii nieudzielenia przez powierzającego – pozwaną informacji i zaleceń, dzięki którym do naruszenia by nie doszło, bowiem pełnomocnik działał w przeświadczeniu, iż pozwanej spółce prawa autorskie przysługują, jest całkowicie niezasadna w świetle ustalenia, iż działanie podjęte przez pełnomocnika w ogóle nie zostało mu zlecone. W ocenie Sadu Okręgowego przy tak uczynionych ustaleniach nie sposób wywieść, iż pozwana spółka ponosi odpowiedzialność za działania pełnomocnika, a odpowiedzialność ta jest związana z umocowaniem do działania w imieniu pozwanej spółki zgodnie z art. 95 § 2 k. c. Uznając, iż w sprawie niniejszej pozwana spółka powierzyła prowadzenie swoich spraw osobie, która w działalności zawodowej trudni się wykonywaniem tego rodzaju czynności, Sąd Okręgowy zbadał również, czy pozwany nie podnosi w tym zakresie tzw. winy w wyborze – której zaistnienie mogłoby rodzić po jego stronie odpowiedzialność. Podnieść tu należy, iż odpowiedzialność powierzającego czynność uzasadniona jest istnieniem związku przyczynowego między powierzeniem czynności a wyrządzeniem przez sprawcę szkody. Opiera się ona na założeniu, że ze strony powierzającego czynność miało miejsce uchybienie co do wyboru właściwej osoby. Chodzi zatem o winę w wyborze (culpa in eligendo). Powierzenie wykonania czynności innej osobie w rozumieniu art. 429 k. c. nie jest ograniczone. Może mieć charakter jednorazowy lub dotyczyć pewnego zespołu czynności, czynności te mogą polegać na działaniu lub zaniechaniu, mogą to być czynności faktyczne lub prawne, proste lub złożone, tj. wymagające wiedzy specjalistycznej; powierzenie może być odpłatne lub nieodpłatne. Powierzenie drugiemu wykonania czynności, w rozumieniu art. 429 może być dokonane przez powierzającego bądź osobiście, bądź też przez inną osobę, która sprawuje w określonym zakresie --- STRONA 10 --- zarząd jego spraw i z jego woli w tym zakresie działa w jego imieniu, taka jednak inna osoba musi działać w imieniu powierzającego w granicach umocowania do wykonania określonej czynności lub określonego rodzaju czynności (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 grudnia 1971 r. w sprawie III CRN 402/71, które to stanowisko Sąd Okręgowy podziela). Odpowiedzialność ciąży na powierzającym bez względu na to, czy sam sprawca ponosi winę wskutek wyrządzenia przez niego szkody. Powierzający odpowiada zawsze za własną winę. Chodzi o to, że kto w celu wykonania czynności posługuje się inną osobą, powinien wyboru dokonać starannie, w szczególności sprawdzić, czy osoba ta ma dostateczne kwalifikacje fachowe, doświadczenie profesjonalne i życiowe, cechy osobiste, kondycje fizyczną i psychiczną czy predyspozycje psychofizyczne, niezbędne do wykonania danej czynności oraz czy nie ma pewnych przyzwyczajeń lub skłonności, które mogą narazić osoby trzecie na szkodę. Uchybienia powierzającego czynność w zakresie wyboru stanowią o jego winie, przy czym ustawa wprowadza w tym zakresie wzruszalne domniemanie winy. Ciężar dowodu braku winy spoczywa na powierzającym czynność; powierzający zwolni się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że wybór był właściwy, dokonany przy zachowaniu należytej staranności. Tym samym nie ma podstaw do przypisania mu jakiegokolwiek niedbalstwa, a tym bardziej winy umyślnej. Ocena w tym przedmiocie może być odniesiona jedynie do okoliczności konkretnego przypadku. Ustawa przyjmuje ponadto skuteczność dowodu ekskulpującego w postaci wykazania, że czynność została powierzona osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich czynności (tak: Bieniek Gerard, Gudowski Jacek, Komentarz do art. 429 Kodeksu cywilnego [w:] Gudowski Jacek (red.), Bielska-Sobkowicz Teresa, Bieniek Gerard, Ciepła Helena, Drapała Przemysław, Sychowicz Marek, Trzaskowski Roman, Wiśniewski Tadeusz, Żuławska Czesława, Kodeks cywilny. Komentarz. Księga trzecia. Zobowiązania, LexisNexis 2013). Odpowiedzialność powierzającego nie zachodzi, jeżeli powierzył on wykonanie czynności profesjonaliście. Spośród wskazywanych w doktrynie interpretacji należy przychylić się do stanowiska, że ustawodawca dokonał istotnego uproszczenia, uznając powierzenie wykonania czynności każdemu profesjonaliście za zachowanie staranne, gdy chodzi o przypisanie odpowiedzialności na podstawie art. 429 k.c. (por. W. Czachórski (w:) System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 569 i n.; por. także uzasadnienie wyroku SN z dnia 16 kwietnia 2003 r., II CKN 1466/00 odmiennie M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, art. 429, nb 11, który uważa, że wykazanie powierzenia czynności profesjonaliście tylko obciąża poszkodowanego ciężarem dowodu winy w wyborze; natomiast W. Dubis (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz, 2013, art. 429, nb 8, przyjmuje, że wykazanie powierzenia czynności profesjonaliście wyłącza odpowiedzialność z uwagi na brak związku przyczynowego między niestarannie dokonanym wyborem a szkodą). Dla zachowania znaczenia społecznego odpowiedzialności powierzającego na podstawie art. 429 k. c. pojęcie profesjonalisty wymaga ścisłej wykładni, która jednak powinna uwzględniać uzasadnione oczekiwania, jakie w konkretnej sytuacji mógł mieć powierzający, gdy określonej osobie zlecał wykonanie czynności. Profesjonalistą jest osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna, o której stanowi art. 33 1 k. c., prowadząca zawodowo taką działalność, która swoim zakresem obejmuje czynność powierzoną do wykonania sprawcy szkody. Zdaniem Sądu Okręgowego pozwana spółka nie ponosi winy w wyborze, ponieważ zleciła prowadzenie sprawy profesjonaliście, zawodowemu pełnomocnikowi, który uzyskał kwalifikacje państwowe do wykonywania zawodu poprzez wpis na listę radców prawnych na zasadach określonych w odrębnej ustawie, po zdaniu egzaminu państwowego lub uzyskania innego dorobku zawodowego. W niniejszej sprawie pozwana przedstawiciele pozwanej spółki nie posiadali wiedzy co do prawa autorskiego, możliwości jego naruszeń i ochrony na gruncie prawa polskiego. Wobec konfliktu miedzy stronami, w tym również w zakresie niemożności porozumienia się z powodem do co kwestii praw autorskich, zdecydowali się na posłużenie się pomocą innego podmiotu – profesjonalnego pełnomocnika, zawodowo trudniącego się obsługą prawną. Wybór pełnomocnika – radcy prawnego, osoby posiadającej kwalifikacje do bycia pełnomocnikiem profesjonalnym oznacza, iż mocodawca może się spodziewać, iż pełnomocnik wykona powierzone mu zadanie bez zarzutu. Udzielenie pełnomocnictwa nie wiąże się również w naturalny sposób z koniecznością sprawdzania i weryfikowania jego działań przy każdej podjętej czynności. Taka weryfikacja z uwagi na nieprofesjonalny charakter mocodawcy, nie byłaby w istocie w ogóle możliwa. Wskazać należy, iż skoro pełnomocnik pozwanej spółki posiadała odpowiednie kwalifikacje, uprzednio zweryfikowane przez odpowiednie organy państwowe, wobec powyższego nie sposób przypisać pozwanej winy w wyborze, jako podmiotowi, który korzysta z usług wykwalifikowanego specjalisty. Jednocześnie wskazać należy, iż jak wykazało postępowanie dowodowe treść korespondencji kierowanej do kontrahentów nie była konsultowana z pozwaną spółką. Tym samym pozwana nie wiedziała, iż pełnomocnictwo nie jest wykonywane nienależycie. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na praktyczne trudności w jakiejkolwiek kontroli czynności podejmowanych przez pełnomocnika, z uwagi na oddalenie siedziby spółki od miejsca, w którym ustanowiony pełnomocnik wykonywał swoje czynności. W ocenie Sądu Okręgowego powierzenie wykonania zastępstwa prawnego i reprezentowania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez osobę prowadzącą działalność poza --- STRONA 11 --- jej granicami na rzecz osoby, która uzyskała wpis na listę radców prawnych i wykonuje zawód, jest tym samym profesjonalistą, posiada dostateczne kwalifikacje fachowe, wyklucza możliwość postawienia zarzutów dotyczących winy w wyborze. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na brak odpowiedzialności pozwanej spółki za działania podjęte przez inny podmiot – radcę prawnego F. R., przy jednoczesnym ustaleniu braku winy w wyborze, a w konsekwencji braku odpowiedzialności pozwanej spółki za naruszenie dóbr osobistych powoda, powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne, o czym Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 kodeksu postępowania cywilnego, uznając, iż pozwana wygrała sprawę w całości. Szczegółowe wyliczenie kosztów pozostawiono Referendarzowi sądowemu – stosownie do art. 108 § 1 zd. 2 k. p. c. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.