Postanowienie I C 93/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia. 16 lutego 2011r. Sąd 0l

--- STRONA 1 --- I .C5593/09 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strońa“1 I r Szukanie Statystyld Reguły anonirnizaojí Wsparcie Wylogujsię Bożena Zych Sąd Okręgowy W Elblągu z 16 lutego 2011: l C 93/O9 l Metryka Treść Historia _ Wersja: rozszerzona zanonimízowana Dubłiczna Pobierz PDF Utajnij Sprawdź ponownie Wycofaj do sprawdzenia ííßubtikuj J I ' Sygn. akt I C 93/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia. 16 lutego 2011r. Sąd 0l<_t*egow¿„f W Elblągu I Wydzial Cywiltiy ± w skladzie .następuj ącym: : 'Pi'zewodniczacy: SSO Dorota Zientara j Protokolant: st. seler. sad. Kata1'zyna Kowalska. Í po rozpoznaniu W dniu 15 lutego 2011 r. W Elblągu. na rozprawie . sprawy z powództwa M. M. ' przeciwko A. S. (1) o zapłatę i ustalenie 1. zasadza od _pozwanego A. S. (1) na rzecz powódki M. M. kwotę 85.000 zl /osiemdziesiąt pięć tysiecy/ z ustawowymi odsetltami liczonymi od Z l‹:wot:y 35.000 zl od dnia 9.8 lutego 2009 r. i od kw-'o't§,' 50.000 zl od dnia 21.7 ltwiemia 12.009 1*. do dnia zapłaty; 0 zasadza od pozwanego na rzecz powódki l<\-votę. 100 zl /sto zlot),-'ch/, płatna od dnia 1 marca 2009 r. do dnia 15 kazdego miesiaca tytułem rent_\,-'_; 3. ustala, że pozwany będzie ponosi-1 odpowiedzialność za mogące wystąpić W przyszłości tt powódki dalsze skutki urazu, jakiemu uległa W dniu _ 1st2yc:z1nia 2004 tz; 4. W pozostalym zakresie powództwo oddala; 5. odstepuje od obciążenia powódki kosztami sądoi-vyziii W części obejmującej oddalone powództwo; 6. nie obciąża pozwanego kosztami procesu; 7. odstępuje od obciążenia pozwanego `koszta1.ni sa_'d.o'»'-x-3-'.tii.i; JS://10.11.93.22/ncouFt-admin/Content/$N/15101000000O503_L__C___0OO093_2009___ UZ 2011-02-16 001/P... 2014-04-94 --- STRONA 2 --- l C 93/09 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona 2 z 7 ps://10.11.93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503___l___C___OO0093__2009__UZ_2011-02-16 001/P... 2014-04 24 nakazuje wypłacić ze Skarbu 'Państwa Sądu Okręgowego w Elblągu na rzecz adwokata P. T. (1) kwotę 4.428 zł / cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem zlotych/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona powódce z urzędu. Sygn. akt IC 93/09 UZASADNIENIE Powódka M. M. 0 ostatecznym s_ recyzowaniu aozum doma a-ła. si- zasadzeiiia od .iozwane o A. S. (1) kwo -' 200.000 zł tytułem . . . 1 Š - zadośóuczyn'ie11ia za krzywdy zwiazane uraza mi odniesionyimi wskutek pobicia przez pozwanego wraz ustawowymi. odsetfkalni od kwoty 35.000 zł od dnia 20 stycznia 2004 r. do dnia zapłaty, od kwoty 50.000 zł od dnia 16 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty, od kwoty 65.000 zł od dnia 23 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty i od kwoty 50.000 zl od dnia 1,8 stycznia. 2011 r. do dnia. zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od 'pozwanego na jej :rzecz kwoty 500 miesięcznie tytułem :renty płatnej do 15 dnia kazdego miesiaca, począwszy od 20 stycznia 2004 r. uwagi na zmniejszenie widoków na przyszłość i zwiększenie potrzeb oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki zdarzenia, które mogą wystąpić w przyszłości. _ ` W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż pozwany w dniu 1 stycznia 2004 r. spowodował u powódki szereg obrażeń ciała, za co został skazany prawomocnym. wyrokiem sadu. Na skutek doznanych urazów powódka poddana zosta"-l-a długot.rwałe:mu leczeniu, _przesz-la kilka operacji _plastycznycfh krocza i odbytu, a mimo to nadal nie powrócilra do zdrowia. Zaznaczone, ze powódka jest rn-l:od.ą kobieta i przez _pozwanego 'utraciła szansę na normalne życie. (pozew k. 2-3, pismo z dnia 11 stycznia 2009 r. k. 8, stanowisko pełnomocnika powód.ki na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. k. 32, pismo z dnia 23 kwietnia 201.0 r. k. 217 - 220, pismo procesowe z dnia 18 stycznia 2011 r. k. 283~284) Pozwany A. S. (1) wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, że powódka zaniedbala leczenie i prowadziła tryb życia nie pozwalający na szybki powrót. do zdrowia, wobec czego nie zachodzi związek przyczyinowy _pomiędzy jego dzia-lzaniern a obecnyni stanem zdrowia 'powód ki. Ponadto w jego ocenie szkoda powinna być miarkowana nie tylko zakresem cierpień powódki, ale także możliwościami finansowymi zobowiazanego. Sad ustalił następujący stan faktyczny: i Powódka M. M. i pozwany A. S. (1) Pozostawali w niefornialnym związku od około 1996 -' 1997 roku. Z tego związku ttroclziło się 'troje'd,zieci -w 1999 r. J. S., w 2000 r. A. S. (2) i w 2006 r. K. S. (1). W czasie, gdy strony były ze sobą ziwiązane zdarzało się, że pozwany był ag1'es)-wizy w stosunlru do powódki. Do agresji dochodziło 'p.rzewa:i.nie, gdy był; pod wplywem alkoholu. “l/V" takicfh. syt.uacjacĹl1 wulgarnie wyzywa] powódkę, wyganiał z niieszkania, szarpal za wlosy i odzież, groził pozbawieniern życia, używał przemocy. Z uwagi na agresywne zachowanie pozwanego przez pewien czas powódka byla zmuszona do pobytu wraz z dziećmi w domu samotnej matki. Zdarzalo się, że po pobiciu. przez pozwanego musiała korzystać z pomocy l.ekarsk.iej, raz była hospitalizowana. O M. M. znosiła ataki agresji, miała bowiem nadzieję, że pozwany się uspokoi. Strony rozeszły się dopiero w 2006 r., kiedy pozwany związał się z inną kobietą. /dowód: wyrok Sądu Rejonowego w `ł?1].l)lagt'1 dnia 7 maja 2004 r. w sprawie (...)Ík. 220-222 akt s'p:ra'wy(...), zeznania “powódki M. .M..k. 294, zeznania pozwanego A. S. (1)295-295x-', dokumentacja medyczna k. 75-79, 87-90/ W nocy z 31 grudnia 2003 r. na 1 stycznia 2004 r. powódka wraz z pozwanyin spożywali alkohol w domu., a następnie postanowili wraz z dziećmi pójść na bulwar Z. A. w E., aby obejrzeć pokaz fajerwerków. Do domu wrócili oddzielnie. Pozwany przyszedł do domu jako pierwszy. Kiedy równiez 'powódka wróciła do mieszkania, kazał jej zostać w kuchni, a sam poszedl: położyć. dzieci do łóżka. Następni.e doszło do a'wantu.ry“ podczas, której pozwany bił powódkę pięścianii po całym ciele, kopał ja obutymi nogami w okolice podbrzusza i odbytu, w yw,-'i1ilt1.1 czego doznała aieloni.iejscowych obrażeń a w szczególności rozległej rany szarpanej krocza tj. okolicy odbytu po stronie prawej z ca.łl<owityn1 rozerwaniein rnięśni zwieraczy odbytu, penetrującej do pośladka prawego, a takze stłuczenia głowy wtym twarzoczaszki _podsltórnyin wylewem krwawyin w okolicy oczodołowej prawej i wyłewem krwawym d.o sjšojówek oka prawego, z rana tłuczona. skóry w okolicy czoł-owo - ciemieniowej i podbiegnięciami krwawymi w okolicy podżuchwowej po stronie lewej, stłuczenia z podskórnymi wylewami krwawymi w okolicy podbrzusza, stłuczenia klatki piersiowej z dolegliwościami bólowyzni w obrębie żeber, otarcia naskórka kolan i lokci, które spowodowały rozstrój zdrowia powódki :i naruszenie 'prawidłowej 'lřun kcjí ciała na okres znaczinie przekraczaj acy 7 dni. 2 /dowód: wyrok Sądu .Rejonowego w `El_b`lągL1 dnia 7 maja 2004 r. w sp.rawie(...)- akt sprawy (...), zeznania powódki k. 294, zeznania pozwanego k.295/ --- STRONA 3 --- I 93/O9 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego W Gdańsku Strona 3 z 7 Następnego dnia po zdarzeniu powódka zgłosiła się do (...)w E., skąd zostala ski.erowana do (...)(...)w E.. '.l.`a1n dokonano rewizj'i rany okolicy krocza, stwierdzono po stronie prawej odbj-tu ranę szarpaną długości 5-6 cm z rozerwanieni pierścienia odbytu pełnej grubości. W dniu 7 stycznia 2004 r. dokonano operacyjnej formacji odbytu sztucznego z poprzecznicy, który usytuowane w prawym podbrzuszu; w trakcie kolejnego zabiegu zszyto mięśnie zwieraczy odbytu. W dniu 21. stycznia 2004 ir. powódka zostala wypisana do doinfu zaleceniein kontroli i dalszego leczenia w Poradni Cl'1irurgicznej w E.. /dowód: doktnnentacja medyczna k. 64-74/ W dniu. 12 lutego 2004 r. powódka ud.ala się d.o Komendy Miejskiej Policji w E., gdzie złożyla zawiad.o1nienie 0 przestępstwie popelnionym przez pozwanegoi szczegółowo opisała 1n.in. przebieg zdarzenia z d.nia 1 stycznia 2004 r. Następnie w dniu 9 marca 2004 r. wycofała swoje zeznania i domagala się wycofania sprawy przeciwko pozwanemu. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. powódka zaprzeczyła, a.by pozwany ją. pobil i odmie.nni.e opisala okoliczności, wjakich d.ozna'l-a obrażeń, twierdzac, iż poprzednio oskarzala pozwanego tylko zenisty. Prax-'romocn_ym wyrokiem. dnia 7 maja 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt (...) Sad Rejonowy w 'E.l,b'lągu skaza-l; A. S. (1)za znęcanie się w okresie od. sierpnia 2002 r. do 11 lutego 2004r. nad M. M., w tym za spowodowanie w dniu 1 stycznia 2004 r. rozstroju zdrowia sl<utkt1jącego naruszeniem prawidłowej funkcji ciala na karę _jednego roku i ośmiu miesięcy pozbawienia. wolności. Pozwany odbywal karę pozbawienia wolności do dnia 17 grudnia 2004 r., kiedy to został warunkowo przedterininowo zwolniony z odbycia reszty kary. `Po optlszczeniu Aresztu Śledczego w pozwany za;m.ieszkał razem. powódka. .Po pewnym czasie _po'wód.ka zaszła w ciążę. Jeszcze _przed urodzeniem trzeciego dziecka strony rozstaly się. Pozwany związal się z inną kobietą, która także zaszła z nim w ciążę. 3 /dowód: protokół ustnego zawiadomienia o przestępstwie k. 1-10, protokół przesłuchania świadka k. 79-79v, protokół rozprawy głównej k. 177"- 180, wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 7 maja 2004 r. w sprawie (...)- akta sprawy (...), postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu o wa run kowym przed.ternf1ino'wy1n zwolnieniu w sprawie (...)k. 3 - akt dozoru (...) W okresie od 7 do 8 kwietnia 2004 r. powódka _przebywała w Klinice (...) w Ł., gdzie wylronano badania fkliniczne funlrcji zwieraczy odbytu. .Powódkę zakwal.i'liikowano wówczas do zabiegu operacyi nego w lrflinice, _po u_przedn:irn u.sta`ler1iu 'terminu 'p1'zyjęci.a. Ponownie zg`losila się do Kliniki w Ł. w dniu 9 marca 2005 r. Wykonano operacyjną plastykę zwieraczy odbytu. Wypisana zostala do dornu. w dniu. -21 marca 2005r. z zaleceniami badania kontrolnego za 6 miesięcy. Zg-losil-a się do kontroli dopiero w 2008 11'. i w dni.a.ch od 16 do 20 Inarca 2008 r. wykonano konieczne badania u.moż`liwiające likwidację sztucznego odĹbyt.u. Wypisaina została do domu zaleceniem s'l<ontaktowania się z klinika w celu ustalenia terminu leczenia operacyjnego. W dniu 15 września 2008 r. powódka zglosila się do Oddzialu (...)w (...)w E., gdzie przebywała do dnia września 2008 r. i w tym czasie dokonano operacyjnie likwidacji sztucznego odbytu wraz z operacja _przepukliny ok0.loodbytnicznej. Do domu zosta-la wypisane z zaleceniem dalszej Íkontro`li w (...), gdzie okresowo zglaszala się. /dowód: dokumentacja medyczna k. 4-5, 6, 80-84, 95-1.38, 139-147/ .Powódka podejmowała leczenie zgodnie zalecenia mi lekars`l<.i1ni, a ;niedope.lnianie ter1n:in'u leczenia operacyjnego nie mialo żadnego wp'-lywu na jej obecny stan zdrowia. /dowód: opinia sadowo - lekarska biegłego dr med. J. K. k. 206~2.09, opinia sadowo - lekarska bieglego dr n. med. T. S. k. 277/ W okresie od dnia 6 lipca do dnia 17 lipca 2006 r. powódka p1~zeb}«w-vała w (...)w E.na (...), gdzie silami natury urodziła trzecie dziecko - syna K.. Wyro`kie1n z dnia 15 listopada 2007 r. Sad Rejonowy w 4 90? E. ustalił, iż to pozwany A. S. (1) jest ojcem K. i zasądził od pozwanego na rzecz syna alimenty w wysokości 200 zl miesięcznie. /dowód: dokumentacja medyczna k. 62, wyrok Sądu Rejonowego w Elblągu. z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie (...) k. 162/ Doznane w wyniku. zdarzenia z dnia 1 stycznia 2004 r. obrażenia spow0‹.i.owaly trwały i nieodwracalny uszczerbek na zdrowiu powódki \-yş-'noszący 60%. Wplynę-ly one w sposób zasadniczy, przez niemożność utrzymania gazów i stolca, konieczność noszenia i częstej zmiany 'pampersów, unikanie wysi-l-ku fizycznego oraz dyskotn fort w 'pozyciiu seksualnym, na codzienne 'l:`un.l.<cjonowanie powódki., ograniiczenia w os://10.11_93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503_L_C___000093__2009 Uz 2011-02-16 001/P..- 2014-04 94 --- STRONA 4 --- l C93/09 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strion"a4 z 7 wykoinywaniu pracy oraz kontaktów ni.ięd.zyludzkich. Skutki urazu nie dadzą si.ę w przyszłości wyeliminować ze względu na uszkodzenie mięśni. zwieraczy. Powód.ka poza uszczerbkiern w zakresie somatycznym, doznała również urazu.psychicznego, powodującego istotne zmiany w jej funkcjonowaniu psychospołecznym. M. M. nie uczestniczy w życiu społecznym, a jej al<t}-M-'ność jest wyznaczona. przez stałą konieczność kontrolowania czynności fizjo`l.ogicznycb., co skutk.uje .istotnym i rozleglym wykluczenieni tzw. :n.or1n.al.nego życia. .Powódka wyco.fal:a się większości kontaktów interpersonalnych i swoja aktywność społeczna ograniczył-a wyłacznie do czynności zwiazanych z prowadzeniem domu i wychowaniem dzieci. Skutki te nie maja jednak chalrakteru dysfunkcji psychicznych lub emocjonalnych, które wymagał-aby leczenia psychiatrycznego. M. M. nigdy nie korzystala z _pomocy psychiatrycznej i psychologicznej z uwagi n.a skutki doznanego urazu psychicznego, jednak konsekwencje te stanowią dla :niej o'bciażenie psych'iczne, które może być przez nią subiektywnie odbi.erafne jako znaczące lub bardzo znaczące. Rozleg-l:e `konseÍl<.wencje w psychice powódki po ciężkim uszkodzeniu. ciała ltwalifiltowane sa, jako 20% trwały uszczerbek na zdrowiu. /dowód: opinia sądowe - lekarska biegłego dr med. J. K. k. 2o6~2o9, opinia psychologiczna biegł-ej D. K. k. a58~260, opinia sadowo - lekarska bieg-lego dr n. med. T. S. k. 2.77/ Powódka nie stosuje żadnej specjalnej diety. Nie może jeść warzyw i owoców, _produktów mlecznych. Z uwagi n.a nietrzymanie stolca codziennie korzysta ze środków 5 bigiienicznych tj. podpasek, niekiedy z parnpersów. `Dod.a't`l<.owe koszty z tego tytułu wy;n.osza_ miesięcznie okolo 1.00 /dowód: zeznania powódki M. M. k. a94v/ Sad zważył, co następuje: Powództwo co do zasad_y zasługiwalro ;na uwzględnienfie, jednak wysokość zadośćnczyn'ie:nia, jakiego domagala się powódka należało uznać za wygórowana w stosunku. do rozmiaru. i zakresu. doznanej przez nią krzywdy. Tak samo wysokość żądanej renty nie odpowiad.ała faktycznie zwiększonym potrzebom powódki. Nie udowodniono nadto obniżenia możliwości zarobkowych powódki na skutek zdarzenia, z którego wywodzi W :ffix roszczenie a także zmniejszenia widoków _powod.zenia :na przysz-l:o Podstawy prawnej żądania powódki nal.eży upatrywać w przepisach art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 ł<.c, wedle których w .razie uszkodzenia ciala lub wywołania rozstroj 11 zdrowia sąd może _przyznać poszkodowanemu odpowiedínią sumę 'tytu.łeim zadośćticzynienia pieniężnego doznaną krzywdę. Podstawę roszczenia rentowego stanowił przepis art. 444 § a k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. prze'widujacy, że jeżeli poszkodowany wskutek uszkodzenia 'ciała lub wywołania rozstroju zdrowia utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły Cflx px się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki _powodzenia na przyszlo może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. W sprawie bezspornym było, że pozwany ponosi odpowiedzialność wobec powódki za skutki zdarzenia z dnia 1 stycznia 2004 r. Rozstrzygajacy w tym zakresie - stosownie do normy art. 11. k.p.c. - był _p1:'a.womocny 'wyrok skazujący. W świetle uregulowania przyjętego w powołanym _p:rze_piisie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego ¬wyroku skazującego co do _pope`-l'nž.en'ia _przestępstwa wiąże, sad w postępowaniu cywilnym. W tym kontekście podkreślić należy, że pozwany A. S. (1) zostal skazany prawomocnym wj,-'rol<ien1 karnym za znęcanie się w okresie od sierpnia 2002 r. do 11 lutego 20041". nad M. M., w tym za spowodowanie w dniu 1 stycznia 2004 r. .rozstroju zdrowia í naruszenie prawidłowej funkcji ciała. Bez wą.tp.ienia przestępstwo, za które skazany zostal pozwany, stanowi zarazem czyn niedozwolony w rozumieniu art. 415 k.c, co do którego zosta-lzy udowodnione wsz.ystkie _przesłanki odpowiedzialności del.ikt:owej pozwanego (wina, szkoda oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkoda, a zachowaniem. pozwanego). 'I`y:m. samym, fakt prawomocnego skazania pozwanego czynił w niniejszym postępowaniu niewatpliwym jego winę oraz fakt wyrządzenia szkody. ._ , Spór dotyczył więc kwestii wysokości zado czynienia i renty należnych powódce. Pozwany kwestionował nadto, aby wszystkie skutki, na które [[lx ('§\ C3 powołuje się powódka., były wynikiem obrażeń doznanych w i~y11il<.L1 przedmiotowego zdarzenia. W jego ocenie część z nich- związana byla z zan.iedba niem przez powódkę leczen ia i _prowadzenia 'trybu życia nie pozwalającego :na szybki powrót do zdrowia. Zarzuty _pozwanego .nie zn alazlzy potwierdzenia w zgromadzonym .inatżeriale dowodowym. Zarówno biegły chirurg dr med. J. K., jak też biegły zakresu po-lożnictwa i g'inel<o`logíi dir n. med. T. S. w sposób stanowczy zaprzeczyli, aby niedopełnienie terminu leczenia operacyjnego miało wpływ na efekt końcowy terapii i obecny stan zdrowia powódki. Obaj biegli wskazałi, iż powódka _podejmowała leczenie zgodnie z zaleceniami łekarskirni. Biegły J. K. stwierdził, że zgłaszane dolegliwości, w tym także te z zakresu :l'unk.cji od`l)ytu, maja, ścisły związek przebytym w dniu 1. stzyczinia 2004 r. urazem. Wobec tak jednoznacznego sta.n.owi.sl<a biegłych., zeznania ›s://10.11.93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503___ |____C____000093___2009___ UZ__2011-'02-16 001/P. .. 2014-04-24 --- STRONA 5 --- I C 93/09 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona5 z 7 r świadków przesluchanych na wniosek, pozwanego - K. S. (12), B. Z., w kftórych. opisali tryb zycia prowadzony przez powódkę, pozostawały bez wplywu na rozstrzygnięcie. Poza tym stwierdzić należy, iż wiarygodność tych świadków ze względu na bliskie pokrewieństwo z pozwanym, a przez to bezpośrednie zainteresowanie wynikiem sprawy, budziła wątpliwości. Warto też zauważyć, że świadkowie opisując zdarzenia, w których miała brać udzial; powódka i które :miały świadczyć o jej çnagarmyrn zachowaniu, w 'przeważającej większości powolzywali się na finformacje uzyskiwane od innych osób. Sami nie byli bezpośrednimi świadkami tych zdarzeń. Pozwany nie wnosił o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które naocznie obserwowaly zachowanie powódki, co mogłoby uniaiygodnić relacje K. S. (2), B. Z. i Z. Z.. W ocenie Sądu pozwany nie wyliazał, aby powódka przyczyniła się w jakimkolwiek zakresie do zwięl<szenia rozmiaru swojej krzywdy i aby jej zachowanie bądź też zaniechanie w procesie leczenia, a także tryb życia wpłynęły na aktualny stan jej zdrowia. Tym samym wszystkie następstwa odniesi,onycĹh w związku pobiciem w dniu 1. stycznia 2004 r. oblfażeń pozostają w ad.efkwatnyrn zwiazku przyczynowym zachowaniem pozwanego i z tego tytułu winien on ponieść odpowiedzialność. 7 O rozmiarze należnego powódce zadość.uczynienia decydował rozrniar doznanej przez nia krzywdy, tj. zarówno stopień cierpień fizycznych_, jak i psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność iiastępstw. Należało również wziąć pod uwagę łc‹)rnj,Je'nsac_1,¿j'r1y charakter zadośćuczynienia. mrfm a.\. Q0CJ... 'Ponadto 'wysoko " ośćuczynienia musi, być u'trzy1nana w rozsądnych granicach, od.powi,adaja_c:ycl1 aktualnyrn warunkorn i 'pirzeciętncj stopie życiowej społeczeństwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 200812, II CSK 536/07, System lnf`ormacji Prawnej Lex ~ Lex Omega nr 461725). Uwzględnić należało też, że wysokość zadośćuczynienia powinna być odczuwalna dla _poszkodowanego i przynosić mu równowagę, naruszoną przez doznaine cierpienia. Nie bylo zadnych wątpliwości, że skutki p:rzed1niotowego zdarzenia, przede wszystkim zwi ązane :rana szarpana krocza usz`l<odzenie1n mięśni zwieraczy odbytu są niezmiernie dotkliwe. Poza ogromnym bólem związanym z samym pobiciem, koniecznością poddania się szeregu operacjorn i dłu.got1'wałym procesem leczenia, powódka przez kilka lat musiała funkcjonować ze sztucznym odbytem. Dyskonifort i skrępowanie temu towarzyszące są .niewatpliwie trudne do opisania. Nie można też pomijać wszelkich ograniczeń w prowadzeniu norrnalriego życia, wynikających z charakteru obrażeń. W szczególności ntietrzymanie stolca, poza koniecznością codziennego używania środków higi.enicznych, takich jak podpaski. czy pampersy, powoduje ogromny dyskolnfort i rodzi obawę przed upokorzeniem w przypadku niekontrolowanego załatwienia potrzeb fizjologicznych w miejscu publicznym.. To z kolei doprowadziło do tego, że powódka całkowicie zmieniła nawyki żywieniowe i stara. sięjeść tylko wieczoreim, gdy nie .musi wychod.zić domu tak, aby kontr0_lować ewentualne niespodziewane oddanie stołca. Powódka ogra niczyła zycie towarzyskie, nie prowadzi życia intymnego. Ze sporządzonych w sprawie przez biegłych z zakresu. chirurgii, położnictwa i ginekologii oraz psychologii opinii wynika jasno, 'że' doznane przez powódkę obrażenia i uszczerbek na zdrowiu wpłynęły w sposób zasadniczy na jej codzienne funkcjonowanie, ograniczenia w wyk0;n.ywani,u pracy oraz kontaktach rniędzyl.udzkicl1. W szczególności 'wynika 'to niernożności utrzymania gazów i stolca, konieczności noszenia i częstej zmiany środków higienicznych, unikania wysiłku fizycznego oraz dyskomfortu w pożyciu seksualnyni. Co istotne, powódka poza uszczerbkiem w zakresie somatycznyrn, doznała również urazu psychicznego powodującego istotne zmiany w jej funkcjonowaniu psychos_pol.ecznym. Przede wszystkim nie uczestniczy w życiu społecznym, a jej aktywność jest wyznaczona _przez sta-l:a_ konieczność kontrolowania czyn ności fizjolog'iczinych, co skutk.uje istotnyrn i. rozl.egl;yrn 'wykluczeniem tzw. normalnego życia. 8 390 Powódka wycofała się z większości kontaktów i.nt:erpersonalnych i swoją aktywność społeczna ograniczył-a wyłacznie do czynności zwiazanych, prowadzeniem domu i w_§„'‹.:howanien1 dzieci. Podkreślić trzeba, że trwały uszczerbek na zdrowiu powódki został oszacowany przez biegłych łącznie na 80%. Na wysokość zadośćuczynienia musi wpłynąć fakt, że skutki urazu nie dadza się w przyszłości wyeliminować ze względu na uszkodzenie mięśni zwieraczy. Do chwili obecnej .nie udalo się bowiem _jeszcze wykonać urzad.zenia zastępujacego funkcje zwieraczy odbytu. Ponadto jak wskazuje powódka, prawdopodobnie w okresie menopauzy będzie konieczny powrót do sztucznego odbytu. Sad uwzględnił wnioski płynące z opinii biegłych, albowiem zostaly one sporządzone w sposób rzetelny ijasny, poza tym żadna ze stron nie kwestionowafla ich prawidłowości, a Sąd nie znalazł podstaw do jej podważenia. Zatem opinie te, jako w pełni rniarodajny dowód dla oceny stanu zdrowia powódki mogły stać się pods'tawa_ dla ustalenia okoliczności istot nych dla rozstrzygnięcia spra'wy. 1 W ocenie Sądu, 'przywołane okoliczności uspźrawiedliwialy przyznanie 'powódce zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 85.000 zl. 'Kwota ta w UJ\ px sposób dostateczny wynagradza doznane przez nia krzywdy 'i pewnością przedstawia ekonomicznie odczuwałną warto Jedinocześnie zasądzona na rzecz powódki kwota niejest nadmierna w stosunku do doznancj krzywdy. Żądanie przewyższające zasadzoną kwotę należało uznać za wygórowane, co skutkowało częściowym oddaleniem powództwa. Niezrniernie trudno _jest wycenić krzywdę i przełożyć ją na wartości lnaterialne, jednak kwota 200.000 zł była nieadekwatna do rozmiaru tej krzywdy prą-' uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. ps://10.11.93.22/ncourt-admin/Content/$N/15101000O000503__ |____C___000093____2009_ UZ___2011-02-16____O01/P... 2014-04-24 --- STRONA 6 --- I C 93/O9 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona 6 z 7 _-/` Przede v¬.-"szystĹk;i1n uwzgl.ędn.ić należało, iż kolejne rozszerzenia _powództwa w toku procesu byly wyn.ikiem stanowiska bieg-lzych. W tym miejscu podkreślić należy, iż decydującym 0 wysokości zadośćuczynienia jest krzywda odczuwana przez osobę poszkodowaną. Jak zauważono wyżej ,,wycenienie" tej ltrzywdy jest trudne, niemniej winno być dokonane .i to w stosunku do odczuwa.nyc.h cierpień fizycznych i psychicznych. Krzywda jest w tym znaczeniu. pi.erwotn.a. O_pi nie bieg-łycb są natoiniast wtórne i same n i.e wpływają na wielkość krzywdy, a tym sa rnyin wysokość należnego zadośćuczynienia. Podkreśłić trzeba, że określenie trwałego uszczerbku. na zdrowiu jest jedynie wartością pomocniczą przy ustalaniu należnego zadośćuczynienia. Biegli w warunkach niniejszej sp1'awy nie ujawnili żadnych nowych. 9 okoliczności dotyczących stanu zdrowia powódki, nieznanych jej samej przed wszczęciern procesu. Stąd. też w ocenie Sądu najbardziej adekwatna kwotą zadośćuczynienia kompensującą krzywdę jest ta, wyrażona przez powódkę po pierwsąfm rozszerzeniu pozwu. Wówczas bowiem powódka korzystała już z pomocy profesjonalnego peł:n.o1nocn:ika, który powinien _pomóc _jej _prawidlowo ok;reś'li.ć wysokość żądania. Wtedy też powódka oceniła wysokość zadośćuczynienia w stosunku do snbiektywnie odczuwanej przez siebie krzywdy związanej z negatywnyzni skutkami doznanych obrażeń, a nie w oparciu o opinie biegłych. Przeciwne stanowisko _prowadził-oby do wniosku, że opinie biegłych poglębily u powódki _poczucie krzywdy, co nie mia-l:oby racjonalnycb. podstaw. Zadośćuczynienie winno ;rel<o1npein.sować rzeczywiście doznaną lnizywdę, rozmiar cierpień, przy czym ich odbiór jest sprawą indywidualną, związaną z osobistą wrażliwoś-cia, właściwą dla konkretnej osoby. Dodatkowo należy wskazać, iż na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, miała wplyw w pewnym stopniu. również postawa samej powódki. W szczególności nie można bylo nie zauważyć, iż powódka. jeszcze przez kilkanaście miesięcy _po zdarzeniu pozostawała w związku z pozwanym, planując nim normalne zycie. Wydaje się, ze w tym okresie powinna odczuwać :n.ajwię.l<szy bóJ ii krzywdę, takze nieclzęć do kontaktów seksualnych, a mimo tego godziła się na kolejne ataki agresji ze strony pozwanego, które mogły jeszcze pogorszyć _jej stan zdrowia oraz kontynuowała z nim współżycie seksualne. Zaszła w ciążę z 'pozwanym i urodziła kolejne dziecko. Te okoliczności świadczą, iż uraz psychiczny powódki nie byl- w tym okresie tak duży, skoro .nadal z pozwanym, który wyrządzil jej krzywdę. Warto zwrócić uwage, że w toku procesu karnego bronila pozwanego, starając się wykazać, iz obrażeń d.oz.n_a`-la 'w innych okolicznościacłi niz pierwo'tnie przez nią- wskazywarie. Tak naprawdę doznane w związku z urazem cierpienia fizyczne i psychiczne zaczely być dla niej wyjątkowo d.otkliwe dopiero, gdy pozwany związał się z inną kobietą. Nie umniejszając więc w żadnym razie krzywdy jakiej doznała powódka, Sąd uwzględnił opisane okoliczności przy ocenie wysokości roszczenia tytulu zadośćuczynienia' w ko.n.tekście indywid.ual.nego odczucia krzywdy występuj ącego u powódki. Ca-l:l<owici.e bezpodstawne jest. żąda nie pozwanego, aby wysokość zadośćuczyníienia by-ła określona 'także przy uwzględnieniu _jego mozliwości. finansowych. Przepisy kodeksu. cywilnego nie przewidują badania sytuacji materialnej zobowiązanego do zapłaty zadośćuczynienia jako przesłanki ustal.en.ia odpowiedniej .sumy zadośćuczynienia.. W tym względzie decydujący jest rozmiar k1'zyw<:ly. Bezpodstawne byloby uzale7'.nia:nie' znozliwości. zrel<`.ontpen.s'owania ł<`:rzyw'dy' odniesie nej przez osobę poszkodowaną od. sytuacji niaterialnej 10 osoby zo`bowią_za nej do zapłaty. Odn.1'ien;n.e poglądy są odosobnione, a Sąd orzekaj ący w n.i.niejsze_j sprawie ich nie podziela. Powolfywanie się więc przez pozwanego na jego trudną sytuację materialną nie znaczenia dla -rozstrzygnięcia. Pozwany jest odpowiedzialny za cierpienia tak fizyczne, jaki psychiczne powódki i winien ponieść konsekwencje swojego zachowania, również te finansowe, pozwalające na zadośćuczynienie l<rzywd.zie powódki. Zosta-ła. ona okaleczona i skutki tego okaleczenia będzie odczuwać przez cale życie, ta sytuacja. decyduje o wysokości .należnego jej zadośćuczynienia, a nie možzliwości 'tir1a;n.sowe pozwanego. O odsetkacłi us'tawowycli. od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia orzeczono na podstawie art.. 455 Ík.c. :i art. 481 § 1 i 2 k.c. W niniejszej sprawie powódka przed wniesieniem pozwu nie wz;-wala pozwanego do zapłaty stąd. też skutki wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia, którego termin nie był ściśle oznaczony viywol-uje doręczenie pozwu. W niniejszej sprawie doszło do rozszerzenia pozwu, wobec czego odsetki ustawowe ;należało zasądzić odrębnie od kwoty zadanej w pozwie, od;ręÍbnie od kwoty objętej :rozszerzeniein powództwa. .Do ręczenie pozwu pozwanemu nastąpiło w dniu 27 lutego 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru. k. 22), stąd od.setki ustawowe od kwoty żądanej pozwem tj. 35.000 zł zasądzono od dnia. 28 lutego 2009 r. Rozszerzenie powództwa do kwoty 85.000 zl nastąpiło podczas rozprawy w dniu 16 kwietnia 2009 r. (_protokól rozprawy k. 32), dlatego też odsetki ustawowe od kwoty 50.000 zl zasądzono od dnia 17 ltwietnia 200912 Sąd, przyojrzekanin o żądan iu zasądzenia renty, mia-ł na wzg'lęd.zie to, ze świadczenie art. 444 § 2 k.c. ma na celu naprawi.eni.e szkody przyszłej, wyrazającej się w powtarzalnych wydatkach tytulu zwiększenia potrzeb oraz w nieosi.ą_gnięciu korzyści 1t1ają'tl<owj-'cfili w postaci dochodów, jakie poszkodowany osiągnąłby w przyszłości, gdyby nie doznał rozstroj u zdrowia. Rozmiar tych \.vyd.at'ków i rozmiar utraconych korzyści powinny wyznaczyć wysokość renty. Nie było żadnych wątpliwości, iż _powódka z uwagi na doznane obrażenia _ponosi większe wydatki z 'tytulu zakupu środków higienicznych i środków czystości. ich miesięczny "koszt określiła na kwotę 100 Pozwany w zaden sposób nie kwest:ionował tej okoliczności. W pozostałym zakresie powódka nie wykazała, aby ponosila dodatkowe koszty w związku ze swoim stanem zdrowia. Wprawdzie ws`kazywal-a na konieczność stosowania diety, _jednak poza stwierdzeniem, iż nie może _jeść warzyw, owoców i produktów mlecznych, nie podała. jaką dietę stosuje ii _jakie kwoty w związku nią wydatkuj e. Warto zauważyć, ze na rozprawie - JS://10.1 1.93.22/nCourt-admin/content/$N/15101000O00O503__l_C__000O93_2009___UZ_20'l1-O2-16 001/P... 2014~O4-24 --- STRONA 7 --- I C 93/09 treść orzeczenia - Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Strona 7 z 7 ` 1- łeurocotrrt Admin 2.0.5 C13) 1992 - 2014 Neurosoft Sp. z o.o.. Wszelkie prawa zastrzeżone Zgłoszeriie bieda is://10.11.93.22/ncourt-admin/content/$N/151010000000503___[__C_000093 2009 Uz 2011-02-16 001/P ')n1 ¿1_nz_'›z 11 w dniu 11.7 września 2009 r. powódka oświad.czyl-a, iż nie stosuje żadnej diety (k. 149y), a przes'łuch:iwana jako strona w dniu :15 lutego 2011 ir. stwierdziła, że istotnym eleinentern jej' diety jest pieczywo. Nie ulega wątpliwości jednak, że ten składnik wyżywienia nie wpływa na podwyższenie kosztów utrzymania. M. M., poza koniecznością zakupu środków higienicznycli, nie określiła dokładnie, jakie dodatkowe wydatki bądź utracone korzyści składają się na kwotę 500 'tytu-l:em renty. Powódka dornaga-la się 'także u"względ.n'ie:nia w zasądzonym świadczeniiu rentowyr.c 'takze faktu utraty widoków (fix ps powodzenia na przyszło Należy zauważyć w tym ntiejscu, jednak, że nie wykazała by taka utrata przełożyła się w jakikolwiek sposób na uszczerbek 1na_jątkowy. W ł<onsekwencji należało przyznać powódce świadczenie rentowe w wysoltości 100 zł miesięcznie, płatne w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od 1 marca 2009 r., jako wyrównanie wyda.tków związanych z koniecznością zakupu środków higienicznych. Datę początkową płatności. :renty określono na dzień, 1 marca 2009 r., uwzględniając rnotnent wez'wani.a pozwanego do spełnienia takiego świad,czenia oraz fakt, że powódka nie żądała renty za okres wcześniejszy. W 'pozostałym zakresie żądanie powódki jako nieusprawiedłiwione oddalone. Sąd 'pozytywnie odniósł się do żądania powódki w zakresie ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości na skutek zaistniałego zdarzenia (art. 11.89 kpc). Wskazać bowiem należy, szkody na osobie nie zawsze powstają _jednocześnie ze zdarzeniem, które wywołało uszkodzenie ciała. Są one z istoty swej rozwoj owe. Poszkodowany nie zawsze może w chwili wszczęcia. procesu dochodzić wszyst'l<i.cÍh roszczeń, jakie mogą mu _przys-ląugiwać określonego stosunku prawnego. Następstwa uszkodzenia ciała są bowiem z reguły wielorakie i zwłaszcza w x-vypadłtach cięższych uszkodzeń wywoł uj ą n'iekiedy skutki, których dokładnie nie można określić ani przewidzieć, gdyż są one zależne od indywidualnych właściwości organu organizmtt, osobniczej wrażliwości, przebiegu leczenia i rel1abili.tacji oraz wielu innych '\. czynników. Powódka doznała uszkodzeń ciala, które w przysz'-l-ości być może będą wymagały kolejnych zabiegów. Jak wskazała, w okresie menopau.zy prawdopodobnie będzie konieczne ponowne u:t`or1nowanie odbytu sztucznego. Uzasadnione _jest więc ustalenie odipowiedzialności pozwanego na przyszłość za szkody, jakie .mogą powstać w związku z urazein, jakiemu powódka uległa w dniu 1 stycznia 2004 r. f 12 Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 2.8 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 1". Nr 90, poz. 594 j.t. ze zm.) odstąpiono od o`bciążani.a powódki. kosztarni sądowymi w części obejmującej odd.a`lone _powództwo, niając na względzie jej trudną sytuację materialną. Tak samo, mając na względzie sytuację osobistą i majątkową pozwanego (6 dzieci, niewysoltie dochody, koszty utrzymania związane przede wszystkiin z koniecznością opłacenia wynajętego mieszkania, obowiązki finansowe względem powódki ¬wş"11il<a_jące z niniejszego wyroku), na :mocy art.. 102 k.p.c. odstąpiono od obci.ążani.a go koszt;a1.ni procesu, i kosztami sądowymii. W punkcfie 8 wyroku orzeczono na podstawie art. 12.9 ust. 1 ustawy Prawo o adwoÍl<.a"turze (Dz. U. :2009 r. Nr 146, poz. 1188 j .t. ze zm.) i § 6 ust. 6 w zw. art. § 2 ust. 3 Roz"po:rzą_dze:ni.a M`i:nis'tra Sprawiiedliwości w sprawie opłat za czynności ad wokackie oraz ponoszenia przez Skarb .Pa ństwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1398 ze zin.) nakazując wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Elblągu na rzecz adwokata P. T. (2) kwotę 4.428 zł (3.óoo zł + 23% VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej 'udziel onej powócłce z urzędu.