Wyrok I C 927/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Krak

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 927/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko Protokolant: Karolina Lipka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M. B. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) Spółka Akcyjna w K. o złożenie oświadczenia i zapłatę I. oddala powództwo; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w K. na rzecz adw. P. S. kwotę 7 527,60 zł (siedem tysięcy pięćset dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy – w tym podatek od towarów i usług) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawna udzieloną z urzędu; III. koszty należne pomiędzy stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt I C 927/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 31 października 2017r. Powód M. B. wystąpił przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) w K. z pozwem o nakazanie zamieszczenia odpowiedniego oświadczenia, zapłatę kwoty 75 000 zł tytułem zadośćuczynienia, zapłatę kwoty 15 000 zł na cel społeczny. W uzasadnieniu zostało wskazane, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda takie jak wizerunek, dobre imię, godność, spokój, zdrowie. Do naruszenia doszło w ten sposób, że pozwany wytoczył przeciwko powodowi proces, który był oczywiście bezzasadny. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że prawo do sądu jest jego konstytucyjnym prawem, a wiec skierowanie sprawy do sądu nie jest bezprawne. Fakt, że pozwany przegrał proces niczego nie zmienia. Pozwany nigdy nie zarzucił powodowi żadnych zachowań, które mogłyby naruszać jego dobra osobiste. Ponadto roszczenia powoda są zdecydowanie wygórowane. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 2 --- Powód M. B. podróżował tramwajem nr (...) w dniu 27.10.2013r. Powód podróżował w pierwszym wagonie. Nie zdążył jeszcze wyciągnąć biletu i rozpoczęła się kontrola, przy czym nie został zablokowany kasownik. W trakcie kontroli powód skasował bilet. Kontroler wypisał wezwanie do zapłaty. Powód nie zapłacił. Dowód: wezwanie k.60, akta sprawy Sądu Rejonowego (...) o sygnaturze akt I C 3516/14 Pozwany Miejskie Przedsiębiorstwo (...) w K. wytoczył powodowi M. B. proces o zapłatę ceny biletu i podwyższonej opłaty. Sąd Rejonowy (...) oddalił powództwo. W uzasadnieniu zostało wskazane, że powód skasował bilet niezwłocznie po wejściu do tramwaju, a kontrola wobec powoda rozpoczęła się zbyt wcześnie. Powód skasował bilet jeszcze przed blokadą kasowników. Sąd wskazał, że powód nie udowodnił swoich twierdzeń. Dowód: akta sprawy Sądu Rejonowego (...) o sygnaturze akt I C 3516/14 Ocenia dowodów: Sąd dał wiarę dokumentom zgromadzonym w sprawie albowiem nikt nie kwestionował ich prawdziwości. Sąd pominął dowód z przesłuchania świadków i powoda, albowiem nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Roszczenie powoda jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Nie ulega wątpliwości, że wytoczenie powództwa narusza dobre imię pozwanego, albowiem zostaje mu postawiony zarzut postępowania niezgodnego z prawem. Nie narusza to jednak wizerunku, ponieważ wizerunek to wygląd zewnętrzny człowieka. Nie narusza to również godności i spokoju. Należy również pamiętać, że zgodnie z art. 361 § 1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Ten przepis ma również zastosowanie do naruszenia dóbr. Zatem naruszający dobra osobiste ponosi odpowiedzialność za wyrządzoną krzywdę tylko wówczas, gdy ta krzywda jest normalnym następstwem jego działania lub zaniechania. Bierzemy tutaj pod uwagę obiektywny, typowy miernik. Można przyjąć, że normalnym, typowym skutkiem wytoczenia powództwa jest stres, niepokój, obawa, złość. Nie sposób jednak przyjmować, że normalnym następstwem pozwu jest jakaś ciężka depresja. Z tego względu sąd nie przyjął, aby następstwem wniesienia pozwu był znaczny uszczerbek na zdrowiu tak jak opisuje to powód. Podsumowując tą cześć wywodów sąd uznał, że doszło do naruszenia dobrego imienia powoda. Powództwo nie mogło być uwzględnione nawet w ograniczonym zakresie, ponieważ zachowanie pozwanego nie było bezprawne. Zgodnie z art. 45. 1 Konstytucji każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. To prawo jest gwarantowane również przez art. 6 konwencji „o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” sporządzonej w R. dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr (...) oraz --- STRONA 3 --- uzupełnionej Protokołem nr (...), jak również przez art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01) (Dz.U.UE C z dnia 14 grudnia 2007 r.). Prawo do sądu jest więc fundamentalnym prawem każdego podmiotu prawa. Oczywiście, że prawo do złożenia pozwu wiąże się z koniecznością podjęcia obrony przez inny podmiot i sąd to rozumie. Podmiot nie może się bać złożenia pozwu, ani sam fakt złożenia pozwu nie może się wiązać z negatywnymi dla niego konsekwencjami, poza koniecznością poniesienia kosztów procesu. W innym przypadku prawo do sądu byłoby iluzoryczne. Nie jest również dopuszczalnym uzależnianie prawa do sądu od oczywistości bądź nieoczywistości roszczenia. Można by się zastanawiać nad nadużyciem tego prawa w sytuacji gdybyśmy mieli do czynienia z tzw. „pieniactwem sądowym” w stosunku do tej samej osoby tzn. gdyby ten sam pozwany był nieustannie gnębiony bezpodstawnymi roszczeniami przez tego samego powoda. Na obecnym etapie jest to jednak tylko kwestia teoretyczna, albowiem brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia takich zachowań po stronie pozwanej. Mieliśmy do czynienia z jednym pozwem. Sąd uwzględnił jednak okoliczność iż istotnie wytoczenie powództwa przez pozwanego powodowi o zapłatę za rzekomy przejazd bez biletu było zbyt pochopne, że kontrola została przeprowadzona w sposób dyletancki, że w istocie rzeczy pozwany nie miał żadnych poważnych argumentów i dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, że w potocznym (nie prawnym) rozumieniu powództwo było oczywiście bezzasadne, że obywatel (pasażer) może czuć się szczególnie źle w takiej sytuacji kiedy jego racjonalne argumenty nie znajdują żadnego posłuchu u pozwanego (który przecież łatwo mógł zweryfikować zasadność roszczenia i już sam zapis na wezwaniu „skasowano po ogłoszeniu kontroli” powinien wzbudzić poważne wątpliwości) i z tego względu sąd – na zasadzie art. 102 kpc – wzajemnie zniósł, należne między stronami, koszty procesu. Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda w wysokości 7527,60 zł (kwota 6120 zł powiększona o podatek od towarów i usług) – Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. „w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu”, albowiem pełnił on swoją funkcję z urzędu. Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.