§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 895

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 895!'11 '  Ne podslawia ustawy 1: dnia 6.09.2001 r. u dnstepie WYROK do informacii pui1lic2ns}Dz. U. 112 poz. 1198 2 péén. zm. przeisazano in1mn1ar.j¢ puialiczna w iormie W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dgkummu ‘uh w ‘mm Firzelwurzunei Dnia 20 mama 2012 mku imia i nazwisku "arrioskodawcgr ,  ........... ...... Sqd Okrqgowy W Warszawicl Wydzial Cywilny adres wniaskodawcy w skkadzic: Przcwodniczqcy: SSR fdelj Jan Wawrowski Protokolant Filip Lesiniak  : po rozpoznaniu w dniu 20 rnarca 2012 roku w Warszawic na rozprawie sprawy 2 powédztwa B. C. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Ministr0wiTransp011u, Budownictwai Gospodarki Morskiej i Wojewoclzie (...)0raz1ri.W. 0 zaphltq 1. oddala powédztwo; 2. nie obciagza powédki knsztami procesu. Sygn. Akt I C 89531 UZASADNIENIE . Pozwem z dnia 1 wrzeénia 2011 roku B. C.vmi0sla 0 zasqdzcnic solidarnie 0d Skarbu Paflstwa rcprczcntowanego przez Ministra Infrastmktuly i Woj ewodq {...)oraz Prezydenta m.W.kwoty 3 600 O00 zl, W ‘rym 3 552 300 zl z tytulu bezprawncgo przymusowegn Zalesienia dzialki budowlancj nalczapcj do powédki oraz 47 700 Z} tytulem zadoééuczynienia za straty materialne i moralne spowodowanc brakiem mo?/.1iw0§ci korzystania 2 dzialki, dopuszczenia dowodéw, zwolnicnic od kosztéw sqdowych i przyznanic pclnomocnika z urzqdu oraz zasqdzcnia kosztéw [email protected]. W uzasadnicniu zqdania powédka wskazala, iz przedmiotowcj kwoty dochodzi tytuiem odszkodowania za uszczerbek majqtkowy wynikly z przymusowego i bezprawnego zalesienia nalciqccj do nicj dziafid, zgodnie Z postanowicniarni art. 5 ust. 2 Dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 roku 0 planowanym zagospodarowaniu przcstrzcnnym kraju, an. 6 ustawy Z dnia 3 lipca 1947 roku 0 odbudowie m.W.oraz §3 i 10 rozporzqdzenia Ministra Odbudowy z clnia 11 grudnia 1947 roku 0 txybie postgpowania przy sporzqdzaniu planéw zagospodarowania przestrzennego d1a' obszaru :'n.W.i (...)ZeSpo}u Miejskiego. Zgodnjc z twierdzcnicln powédki zmiana statusu dziafid byia bezprawnai odbyla siq z ratqcym pokrzywdzcnicm wiaécicicli gruntéw, objqty dziamniem wyzej wymienionych aktéw prawnych. Powédka ponadto twierdzi, ze w konsekwencji zmiany statusu dzialki zostaia defacto pozbawiona faktyczncgo prawa wlasnoéci dzia%ki, gdyi nic moie ona w Zaden sposéb z nisj korzystaé i realizowaé swojcgo prawa w%asn0§ci. Zgodnie 2 uzasadnieniem iqdania pozwu nicruchomosié nie maze zostaé sprzedana, polnimo podejmowania przez powédkr; starafi w tyrn kierunku, zc wzglqdu na brak obrotu tego typu nieruchomoéciami, a prowadzcnic gospodarki lcéncj na nicruchomoéci wykracza poza moiliwoéci powédki. POMCSEOHQ SZk0d@ powédka ponadto wywodzi z finktu iistanowienia na obszarze poiotenia nieruchomoéci (...)Pa1"ku (...)oraz zatwierdzenia, W 2004 roku, przcz Wojcwodq (...)]3]3J1l1 ochrony Patku (...), Wprowadzajqcego szereg ograniczcfi w sposobie dysponowania nicruchomoéciq. Powédka podnnsi, Ze plan ochrony zatwierdzony przez Wojewodq naruszal lprzcpisy ustawy 0 ochronie przyrody. (...)Park (...), zgodnie z przcpisami rozporzstdzcnia Wojcwody (...)nr 13 2 dnia 4 kwictnia 2005 roku oraz ustawy 0 gospodarce  nicruch0m0§ciami, powinicn zostaé zakwalifikowany, jako przestrzcfi powstala dla realizacji celéw publicznych. W knnsekwencji realizuj ap zadania celu publicznego organ}; administracji, bcz wyplaty stosownych odszkodowafi faktycznie ograniczylylprawo wlasnoéci powédki. Wysoknéé udszkodowania powiidka ustalfia zgodnic z postanowicniami rozporzqdzenia Rady Ministréw z dnia 21 wrzeénia 2004 roku W sprawie wyceny niemchomoéci, stanowiqccgo i2 w razic braku transakcji rynkowych, za wartoéé nicruchomoéci przyjmuje sir; wartoéé nieruchomoéci 0 przcznaczcniu plzcwaiajqcym wérédgruntéw przylcgiych. Kwota zacloééuczynienia stanowi subiektywna ocencg uszczerbku, ktéry poniosla powédka w zwiqzku z faktycznqnicmoiliwoéciq wykonywania prawa w}asn0éci.  --- STRONA 2 --- P02wani m. W.i Skarb Palistwa Wnusili 0 Oddaienie powédztwa oraz zasqdzenie od powodéw ha jego rzecz kosztéw zastqpstwa procesowcgo wediug norm przepisanych. W uzasadnieniu swoich stanowisk pozwani podnicéli zarzuty: braku ich legityrnacji biemcj, nic udowodnicnizl przsslanek odpowiedzialnoéci oraz przcdawnicnia ro'szcz¢:15, ' _ W trakcie proccsu strony popieraly swoje stanowiska. , Sqd Okrggowy ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: B. C.j6SfW'i&§CiC161kQ nieruchomoéci oznaczonych ewidcncyjnic jako dzialki 0 numerach: (...)z obrqbu (...)(dawne numcry cwidencyjne (...)z obrqbu (...))p010z0nych w W., c1zic1nica(...)z czcgo dzialka ew. 11r(...),ja1<0 dtoga pozostajc we wladaniu m.W.. Zgodnie 2 informacjq z ewidencji gruntéw (k. 8182) dziaiki cw. nr (...)0raz (...]sQdZiaikami 0 uzytku leénym. Jak Wynika z treéci ksiqg Wieczystych prowadzonych dla powyiszych nicruchomoéci powédka nabyia prawo Wiasnoéci na podstawic postanowiefi 0 stwierdzcniu nabycia spadku. Zgodnic z postanowicniarni art. 5 ust. 2 dekrelu 2 dnia 2 kwiemia 1946 roku 0 planowanym zagospodarowaniu przestrzennym kraju, art. 6 ustawy z dnia 3 iipca 1947 roku 0 odbudowic m.W.0raz § 3 i 10 rbzporzqdzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 194'? roku 0 tryb‘ie postqpowania przy sp01'zqdzaniu planéw zagospodarowania przcstrzcnnego dla obszaru m.st. Warszawy i (...)Zespolu Micjskicgo nie1uch0m0§¢ powédki zostaia zalesiona. Uchwalzfllady Narodowej m.W.z dnia 1? gmdnia 1987 roku zostal utworzony (...)Park (...). Obecnic, status prawny (...)Parku (...]0kreélony jest przez rozporzqdzenic nr 13 Wojcwody {...)z dnia 4 kwieinia 2005 roku v.' sprawie (1..)Paricu (...)im. C. L., opisujape min. granice Parku oraz zakazy obowiaczujqce na jego nbszarze. Ponadto, zgodnic z rozporzzgdzcnic nr 13 Wojcwody (...)2 dnia 16 kwietnia 2004 roku W sprawic ustanowienia planu ochrony (...)Parku {...)im. C. Lna okres 20 lat. Plan ten nakazuje zachowanic dotychczasowych tqtri:n(')W leénych i nie przewiduje przeznaczenia gruntéw lcsinych na cc:16 nicieéne z wyjqtkicm okrcélonych terenéw do ktérych nic naiezy nicruchornoéci powédki. Stan faktyczny sprawy Sa_d ustalil na podstawic dokumcntéw ziozonych W sprawic, ktére nie byiy kwcstionowanc przcz strony. Sagi uznai dowody z dokumentéw za Wiarygodne, albowism ich autcntycznoéé nic zostala zakwestionowana przcz strony, a ponacito Sqd nie znalazl podstaw do ich podwazenia 2 urzgdu. Sqd Okrggowy zwaiyl, cu nastgpuje: Powédztwo nalciaio uznaé za bszzasadne. Swojc rosz/czcnic powédka wywodzi 2 art. 415 421 Kodeksu cywilnego wbrzmieniu obowiqzujaccym W chwili wyrzqdzenia szkody W zwiqzku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskicj oraz art. 140 Kodcksu cywilnégo. Pnwédka winna zatern, zgodnie z art. 6 Kodeksu c3Wilncgo, udowodnié wszystkie przesianki odpowicdzialnoéci odszkodowawczej, a WiQC bczprawnoéé, \’1’iI'1Q, szkodg i zwiqzek przyczynowy, W tym takic rozmiar szkody, czego jednak nie uczyniia. Sporna w sprawie nieruchomoéé zostaia zaiesiona W latach 40—tych XX wicku w z.wiag:1<u Z postanowicniami art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 roku 0 planowanym zagospodarowaniu przcstrzennym krqu, art. 6 ustawy z dnia 3 lipca 194'? roku 0 odbudowic m.W.0raz §3 i 10 rozporzqclzcnia Ministra Odbudnwy z dnia 11 grudnia 1947 roku 0 trybic postqpowania przy sp01'za_dza11iu planéw zagospudarowania przcstrzennegc dla obszaru m.W.i (...)Zespo1u Micj skicgo i taki stan utrzymuje si@ do dzié. Na skutck we] écia W Zycic przedmiotowych uregulowafi zmienilo sit; zatcm przcznaczcnic nieruchomoéci, ldéra pierwotnie, miaia byé przeznaczona pod budowq micszkaniowq. Wyiqczenic rnoiiiwuéci zabudowy nieruchomoéci Wprowadzono juz wéwczas i occny tej nie zrnienia fakt, is powolanc przepisy nie przewidywaly przyznania Wiaéciciclom nieruchomoéci jakiegokolwiek odszkodowania czy rekompensaiy. Nastqpnie Wylqczenic moiliwoéci zabudowy przedmiotowej nieruchomoéci zostalo uS8.11kCj0n0Wane W koicjnych aktach prawnych: W uchwalc I11’ 207 Rady Narodowej m.W.z dnia 17 grudnia 1987 roku  mocq ktércj ustanowiono Mazowiccki Park Krajobrazowy, potcm W rozporzqdzeniu Wojewody (...)z dnia 30 czerwca 1998 roku w sprawie {...)Parku (...), a \v koficu W rozporzagizeniu Wojewody (...)nr 385. z dnia 24 siycznia 2001 roku W sprawis utworzcnia {...)ParIcu (...)im. C. L.. Zgodnie natomiast z obowiqzujqcyrn W Iatach 19922003 miej scowym planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszczono w ramach parka jedynie ,,utrzymzmic” funkcji mieszkaniowej W obrqbie terenéw 1e§nych nic bqdqcych wlasnosbiq pafistwowq bzgdi komunalnq. Skoro zaé nicruchomoéé nalezqca obecnic do powédki nie byia wéwczas zabudowana, to nie mogio byé mowy 0 ,,utrzyrnaniu” tu funkcji mieszkaniowcj. Takie i w éwietle tego aktu mozliwoéé zabudowjv przedmiotowcj nieruchomoéci . byia W1@C Wyiqczona. I Odnoszqc sic; do powyiszych ustalcfi, Wskazaé naieiy, Z6 jut przepisy z lat 40tych XX wieku, ktére znajdowaiy oparcic w aktach wyiszcgo rzqdu i formalnic miaiy mos ob0Wia_zujqc:;, spowodowaiy ograniczcnia W dysponowaniu nieruchomoécizt przcz p0\>v('1dke;. Sam fakt, Z6 przepisy te nie przewidywaiy mozliwoéci rekompensaty dla wiaécicigli nieruchomoéci, ktérc objqtc zostaly ogrziniczcniami, nic odbierai im owej mocy obswiatzuj agzej. Péiniej sze przepisy umoiliwiiy Wlaécicielom nieruchomofici objgtych takilni ograniczeniami dochodzcnic roszczefi z tego tytuiu. Zakaz Zabudowania nieruchornoéci powédki vtynika takie 2 r0zp0rz:1dzcnia~W0jéW0dy (...) z dnia 30 czerwcgi 1998 roku oraz z rozporzqdzenia Wojewody (...) nr 33a_z dnia 24 stycznia 2001 roku, a zatem 2 przepiséw, ktére wesziy w zyciejuz po 1989 r. W konsckwcncji, nawet gdyby tyiko do tych dwéch aktéw poréwnywaé zakres Ograniczefi wprowadzonych rozporzqdzfiniem Wojewody [...) z dnia 16 kwietnia 2004 roku odnoénie moiliwoéci zabudowy nieruchomoéci, to i tak aktualny pozostawaiby wniasek, ie rozporzqdzcnie to nie Wprowadziio w odnicsieniu do nicfilchomofici powédki Zadnych 0gTa.niczt:11 dalej idgcych niZ dotqd istniejqce. Mocq Rozporzqdzenia Wojewody (...) 16 kwictnia 2004 roku nic nastapiia Zmiana dotychczasowcgu przeznaczenia nieiuchomoéci powédki. Nic nastzgpiio réwniez ograniczcnic sppsobu korzystania 2 tej nieruchomoéci — przynajmnicj nic w rozpatrywanyni W sprawie zakresie, tojcst moiliwoéci jéj zabudowania. --- STRONA 3 --- W okoiicznoéoiach niniojszcj sprawy powodka nic moxie skutecznic Wywodzii: swoich roszozefi, powoiuj do sir; 1'18. ograniczenis korzystania z jcj nieruchomoéci W wyniku Wydania Wczoénicjszych aktow prawnych, to jest przcd rozporzqdzenicin z 2004 roku. Zgodnic bowiem 2 art. S ustawy z 27 lipca 2001 roku o Wprowadzeniu ustawy ~ Prawo ochrony érodcWiska, ustawy o odpadach oraz o zmianic niektorych ustaw (Dz. U. nr 100, poz. 1085 zc zm.), do roszczofi zwiqzmiych Z ograniczeniami sposobu korzystania z nicruchomoéci W zwisczku Z ochronq zasobow érodowiska, powstaiych przcd dniem Wej écia W zycio ustawy, stosujc sir; przepisy dotychozasowe, zaé roszczcnia te przedawniajac sic; 2 dniem 30 czerwca 2004 roku. Przepis ten zostal Wprowadzony W cciu umoziiwienia dochodzcnia roszczcfi, ktore powstaiy W okresie obowiqzywania ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronic i ksztaitowaniu érodowiska (j. t. Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196, ze zm.), jak rowniez roszozcfi Wynikajqcych z Wczeéniej szych rcgulaoji prawnych, ktore nic zawieraiy przepiséw umozliwiajqcych ich dochodzenis (tak tot Sa_d Najwyiszy W uzasadnioniu Wyroku z dnia l grudnia 2010 11, sygn. aktl CSK 86/ 10, LEX 111' 318554). Osoby, ktore tego rodzaju roszczefi chciaty dochodzié, mogiy to skutecznie uczynié do dnia. 30 czorwca 2004 roku, jcicli zaé niie zachowaiy tego terminu, na.ra'za1y sig na podniesienie przcz stroncg przeciwnq zarzutu przcdawnicnia. Tak tez stalo siq W sprawie ninicjszcj. Oznacza to, 2e nawct jeieli powodcc sluiylyjakiekolwick roszczenia z uwagi na wejécie W‘ zycie rozporzqdzcnia Wojewody (...) nr 38a z dnia 24 Stycznia 2001 roku lub przcpiséw jeszczc Wczcénicjszych, to i tak podlegaiyby one oddalcniu z uwagi no skutecznie podnicsiony przez pozwanych zarzut przedawnienia. Nie ma przy tym podstaw, aby kwestionowaé konstytucyjnoéé powolancgo wyzej art. 8 ustawy 2 27 lipca 2001 roku o Wprowadzeniu L1SIfl.W)! Prawo ochrony érodowiska, ustawy 0 odpadach oraz 0 zmianic nicktorych ustaw. Nic sposob upatrywaé naruszenia przcpisow Konstycucji czy tcz (...)1<.0nwencji (...)w samym fakcie ograniczenia dochodzenia roszczefi majqtkowych poprzcz okreélenie tcrminu przedawnicnia. Wypada podkwélié, 2e instymcja przcdawnicnia ma za zadanic uporzaflkowanie stosunkow spoiecznych i jej celemjcst zniesienie utrzymujapej sjq nicpcwnoévci co do trwania W czasie odpowicdzialnoéci, nikt zaé nie mole ponosié odpowiedzialnoéci1naja_t1<owej bez Zadnego ograniczénia. W czasie. Roszczenie odszkodowawczojcst roszczenicrn 0 oharakterze majqtkowym, i to takic Wowczas, gdy dotyczy ono szkody zwiqzanej z nieruchomoéciq. Z tcgo punktu Widzenia przcwidziany W art. 8 zdanie 2 ustawy 2 27 lipca 2001 roku tcrmin przedawnicnia znqduje pains uzasadnicnic, a diugoéé tego terminu byia wyst&rcza_iag:a dla podj Qcia dzialafl przez osoby, lctorym przedmiotowe roszczcnia siuzyly. Jak stwierdzii Sqd Najwyzszy W uzasadnicniu Wyroku 2 dnia 26 marca 2009 r. (sygn. akt I CSK 312/08, LEX nr 738079), W zawartym W art. 8 postanowieniu o przcdawnicniu sig z dniem 30 czcrwca 2004 r. wszystkich niezaspokoj onych dotqd roszczcfi iqczqcych sis; z ograniczeniami sposobu korzystania z nieruchomoéci W zwiaczku z ochronq zasobow érodowiska powstaiych przcd 1 paidziemika 2001 r. z mocy obowiqzujqcych Wowczas przopisow, nalezy dostrzogaé prob; ostateczncgo zamkniqcia spraw vviaécicieii z tytuiu tych naruszefi. Rozwiaczaniu tomu, podjotornu jut wbzasie obowiqzywania obecnej Konstytucji i po przystqpieniu Poiski do protokoiu nr (...)do Konwcncji (...) (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 zc zm.), przyéwiecaio zaé dqzcnio do ochrony praw Wiaécicieli nieruchoinoéci poddanyoh Wczoéniej ograniozoniom, kto1‘o nic zostaty dotqd naiezycie zrekomponsowane. Niezalcznic zaé od powyiszcgo nalezy podkrcéiié, 2e prawn Wiasnoéci nicjest prawem absoiutnym. Zarowno W éwictle obecnio obowiaczujqoych przcpisow, jak i W okresach Wczcénicjszych, L1]')l‘3.\'>"1'li61'113..WiB.§C1C1€1Si(16, wtym to polegajqce na swobodnym dysponowaniu nieruchomoéciqi jej zagospodarowaniu, doznawaiy i nada] doznajq ograniczofi. Ustawodawca Wprowadza takic ograniozenia, kierujqo siq zwlaszcza ochrong dobra publicznogo i interest! ogoiu S]J0i6CZC1"1S1IW8., ktoremu intcrcsjcdnostkowy W pcwnych sytuacjach musi ustqpié pierwszcfistwa. Jednq z kategorii takich ograniczcfi sq to zwiagane 2 ochronq éiiodowiska naturalncgo. Takie Wlaénic Wzglqdy zadeoydowaly o uchwalcniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tcrcnoW(...)Zespo111(...) przcznaczonych pod gospodarkq lcéna, a nastopnie kolcjnych aktow, ktdrc obejmowaiy swoim zakresem miqdzy innymi nieruchomoéo nalezqcqobecnic do powodki. Brak jest talcze podstaw do uznania odpowicdzialnoéci pozwanych na podstawic an. 5 1<.c., gdyz zasady Wspoizycia spolecznego nic mogq byé samodzielnq podstawa do kreowania roszczefi, a jedynis érodkiem obrony. Nalczy podzielié W tym zalcresie poglqcl Sztdu Najwyzszcgo wyrazony W Wyroku z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt III CSK 181110 (LEX nr 864003), ii artykui 5 k.c. zakazujo czynicnia ze swcgo prawa uzytlcu, ktory by by} sprzoczny zc spoiecznogospodarczym przeznaczcnicm tego prawa iub z zasadami Wspoliycia spoieczncgo. Przepis ten nic mote stanowié podstawy dia skonstruowania prawa podmiotowcgo, w oparciu o ktorc dochodzoncjest powodztwo, mozc natomiast uzasadniaé oddalenie powoclzrwa sprzecznego z zasadami Wspoizycia spoiecznego albo sprzccznego zc spoiecznogospodarczym przeznaczcnicm prawa, na podstawie ktorego roszczonio jest dochodzonc przez powoda. Odnoszztc sir; do legitymacji bicmej W niniejszcj sprawie nalezalo uznaé, iz powodka niczasadne V1'}*'WO(1Z1 odpowiedzialnoéé m. W.z nast:gpstwa prawncgo Prczydium Rady Narodowej m.W.gdyz zostalo one ustanowionejako organ administracji pafistwowej "j€dTlOStkfi. szczcbla wojewodzkiego, z zwiqzku z likwidacjq gmin. Tym samym, m.W.nic moic byé traktowane jako nastqpca prawny Prezydium, a odpowicdziainoéé zajcgo dziaiania ponosi Skarb Pafistwa rcprczcntowany przcz Woj ewodg (...). Nalezy tei podziciié zarzuty pozwanego co do braku nastqpstwa prawnego Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej ijego odpowicdziainoéci za dziaiania Biura Odbudowy (...), (...)i Ministra Odbudowy, gdyz takie nastgpstwo nie wynika z Zadnego aktu prawnego. Ponadto, Wskazaé naiezy, is gdyby powodka Wykazala podstawy odpowiedzialnoéci pozwanych nic mogliby oni odpowiadaé solidarnie, gdyz W myél przepisu an. 369 Kodeksu Cywilncgo zobowiqzmaie jest solidarne, jezeli to wynika 2 ustawy lub z czynnoéci prawnej, a w przedmiotowej sprawie brakjest regulacji ustawowej w tym zakresie. Majzgc powyiszo na Wzglodzie Sqd orzeid jak W punkcie 1 scntcncji. _ Wobec trudnej sytuacji lTlaj21tkO\\"Sj powodki, ktora zostaia zwolniona od kosztéw saglowych oral jcj podesziego wicku, Sqd uznai, iz zachodza_ Wskazane W art. 102 k.p.c. przesianki do nicoboiqgania jej kosztami procesu.’

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#I C 895#art. 5 ust. 2 Dekretu#art. 5 ust. 2 dekrelu#art. 6 ustawy#art. 64 ust. 3 Konstytucji#art. 140 Kodcksu#art. 6 Kodeksu#art. 5 ust. 2 dekretu#art. 8 ustawy#art. 8 zdanie#art. 8 postanowieni#art. 102 k.p.c.