Wyrok I C 891/09 1 . oddala apelacje

--- STRONA 1 --- Sygn. akt IA Ca 1140/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2010 r. V Sqd Apelacyjny we Wroclawiu — Wydzial I Cywilny w skladzie: vs Przewodniczqcyz SSA Ewa Glowacka Sqdziowie: SSA Beata Wolflcc — Kobzar (spr.) SSA Franciszek Marcinowski Protokolantz Malgorzata Kurek p0 rozpoznanju W dniu 17 listopada 2010 1'. we Wroclawiu na rozprawie _. sprawy z powédztwa T/V. N. (1) 1'R. N. (1) przeciwko S. S. (1) 1'AgencjiN1'eruchom0éci Rolnych w W. Oddzial Terenowy we WI 0 zaplateg na skutek apelacji powodéw od wyroku Sqdu Okrrggowego we Wroclawiu z dnia 2 wrzeénia 2010 1'. nsygn. akt I C 891/09 1 . oddala apelacje; 2. zascgdza od kaédego z powodéw na rzecz Agencji Nieruchomoéci Rolnych w W. Oddzial Terenawy we W. pd 5.400 zlotych tytulem zwrotu kosztéw postgpowania apelacyjnego; 4 3. zasqdza; od Skarbu Parisfivd Sqdu Okrggowegfo we Wroclawiu na rzecz adwokata B. P. 13 176 zl (w tym 2 376 zlotych podatku od towaréw 1' uslug) tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzgdu w postegpowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Po ostatecznym sprecyzowaniu powédztwa inowodowie R. N. (1) iW. N. (1) dochodzili od solidarnie pozwanych S. S. (1) i Agencji Nieruchomoéci Roinych zaplaty odpowiednio 684 450 zl i 711 900 zl tytulem wyrémiania szkody poniesionej Sygnł. akt IA Ca 1140/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLs1<1E.J Dnia 17 listopada 2010 r. ' Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: va Przewodniczący: SSA Ewa Głowacka Sędziowie: SSA Beata Wolfkc - Kobzar (spr.) SSA Franciszek Marcinowski Protokolant: Małgorzata Kurek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. we Wrocławiu na rozprawie _. sprawy z powództwa WZ N. (1) ÍR. N. (1) przeciwko S. S. (1) 1`AgencjiN1`eruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy we WZ o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 2 września 2010 1'. usygn. akt I C 891/09 '| . oddala apelacje; 2 . zasądza od każdego z powodów na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy we W. po 5.400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; Ą 3. zasądzo; od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokata B. P. 13 176 zł (w tym 2 376 złotych podatku od towarów í usług) tytułem kosztów níeoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu apełacyƒnym. ;UZASADNIENIE Po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa powodowie R. N. (1) iW. N. (1) dochodzili od solidarnie pozwa-nych S. S. (1) i Agencji Nieruchomości Roinych zapłaty odpowiednio 684 450 zł i 711 900 zł tytułem wyrównania szkody poniesionej --- STRONA 2 --- przez powodéw W Wyniku niekorzystnej sprzedaisy nabytych od Agencji gruntéw, do ktérej zostali zmuszeni bezprawnq egzekucjq. Wedlug p0W0d0w, bezprawny czyn pozwanego S.  éwczesnego dyrektora Oddzialu Terellowego Agencji  polegal na uzaleinieniu 0d Iapéwki, przcsuniqcia platnoéci kolejnej raty ceny oraz vxydania powodom zaéwiadczenia 0 niezaleganiu z platnoéciami za nabyte grunty. Z kolei Agencja zaprzestala wspéldzialania z powodamj W Wykonaniu u.m6W sprzedaiy gruntéw, do czego W obljczu niezawinionych przez powodéw przeszkéd W terminowej platnoéci zobuwigzywal jg art. 354 § 2 kc. Oboje pozwani Wnieéli 0 oddalenie powédztwa. Pozwany S. S. zaprzeczyi propozycji korupcyjnej iwyjaénil, fie umowy z powodami bylyzawierane bez jego udzialu, zaé ich realizacja przez powndéw nie zostala uzaleiniona od rentownoéci produkcji prowadzonej na zakupionych gruntach. Wskazal tei, fie oczekiwane przez powodéw zaéwiadczenie 0 niezaleganiu z platnoéciami nie moglo byé wydane, bowiem byloby sprzeczne ze stanem rzeczywistym. ._ Pozwana Agencja zarzncila, fie iqdanie powodéw zasadza sit; na blqdnym rozurnieniu ich zobowiqzania umownego i biqdnej wykiadni obowiqzku wxierzyciela z art. 354 § 2 kc. Podniosla, Ze wykraczajqc poza swoja, powinnoéé odraczala powodom platnoéci rocznych rat, co nie oznacza, Ze majq jq obciqiaé wszelkie konsekwencje kolejnych klqsk iywiolowych czy nieudanych zabiegéw agrotechnicznych. Zarzucila tei, fie przylqczajzgc sit; do egzekucji zfiinicjowanej przez inne podmioty realizowala swoje prawa Wierzycielskie. Zdaniem Agencji, szkoda powodéw jest co najmniej wqtpliwa, a jui na pewno nie jest prawidlowe jej wjyliczenie. Podkreélila, fie ze sprzedaity nieruchomoéci powodowie uzyskali znacznie wyiszq cane; nii obciqiajqca powodéw cena ich zakupu. Z powolaniem sis; na art. 4421 kc Agencja zarzucila réwniei przedawnienie 1'06zczenia. Istotne ustalenia faktyc2;n(~: Sqdu Okrggowego przedstawiajq sis; nastqpujgco: VV marcu 20001‘. powéd R. N. (1) naby} 0d pozwanej Agencji trzy nieruchomoéci rolne za lqcznq cane; 314 000 Z1, przy rozloéeniu Ila 14 rocznych rat czqéci oeny nieuiszczonej do czasu zawarcia umowy (251 188 2}}. W tyrn samym czasie i na takich samych Warunkach nabyl od Agencji trzy Lnne nieruchomoéci rolne powéd W. N. (1), tyle, fie W 14 rocznych ratach, poczqwszy od 31.12.2000 r., mial splacié 294 784 21. Obaj powodowie nie zap1aciliWte1'minie pierwszej raty. W zwiqzku z plagq gryzoni, Agencja przesLm(;la jej platnoéé na koniec okresu rozliczeniowego, tj. na 31.12.2014 1:, co znalazlo W_Yl‘£iZ waneksach z 8.02.1001 r. Wydane nastqpnie zaéwiadczenie 0 niezaleganiu z platnoéciarni nje pozwolilo jednak powodom uzyskaé kredytu ,,kl1;sk0Weg0”, bowiem W dacie zaéwiadczenia taki kredyt nie by} juz udzielany. W zwiqzku z suszq raty plame W koficu 2001 1*. zostaly aneksami przesuniqte na koniec 2015 r. Powodowie nie uiécili W terminie takie rat platnych W koficu 2002 r. —_ tym razem réwniei uzyskali przesuniqcie ich platnoéci, jednak w0'<':1r0cz0nych terminach uregulowali nieznacznq czeéé zobowiqzafi. W’ lutym 2004 r. powodowie zwrécili siq do pozwanego S.  éwczesnego clyrektora (...) Oddzialu Terenowego Agencji 0 przeloienie zalegloéci na 2014 rok, motywujqc wniosek suszq Agencja odméwila ich proébie. A Dalsze raty nie byly placone W terminie. W 2005 r. powodowie ponowili wniosek 0 odroczenié platnoéci, tym razern wskazywali na spadek plonéw Wskutek negatywnej reakcji kukurydzy na zastosowany érodek chwastobéjczy. Agencja odméwila prolongaty. przez powodów w wyniku nieltorzystnej sprzedaży nabytych od Agencji gruntów, do której zostali zmuszeni bezprawną egzekucja. Według powodów, bezprawny czyn pozwanego S. - ówczesnego dyrektora Oddziału Terenowego Agencji - polegał na uzależnieniu od łapówki, przesunięcia płatności kolejnej raty ceny oraz wydania powodom zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami za nabyte grunty. Z kolei Agencja zaprzestała współdziałania z powodami w wykonaniu umów sprzedaży gruntów, do czego W obliczu niezawinionych przez powodów przeszkód w terminowej płatności zobowiązywał ją art. 354 § 2 kc. Oboje pozwani wnieśli 0 oddalenie powództwa. Pozwany S. S. zaprzeczył propozycji korupcyjnej iwyjaśnił, że umowy z powodami były zawierane bez jego udziału, zaś ich realizacja przez powodów nie została uzależniona od rentowności produkcji prowadzonej na zakupionych gruntach. Wskazał też, że oczekiwane przez powodów zaświadczenie 0 niezaleganiu z płatnościami nie mogło być wydane, bowiem byłoby sprzeczne ze stanem rzeczywistym. ._ Pozwana Agencja zarznciła, że żądanie powodów zasadza. się na błędnym rozumieniu ich zobowiązania umownego i błędnej wykładni obowiązku nierzyciela z art. 354 § 2 kc. Podniosła, że wykraczając poza swoją powinność odraczała powodom płatności rocznych rat, co nie oznacza, że mają ją obciążać wszelkie konsekwencje kolejnych klęsk żywiołowych czy nieudanych zabiegów agrotechnicznych. Zarzuciła też, że przyłączając się do egzekucji zainicjowanej przez imie podmioty realizowała swoje prawa wierzycielskie. Zdaniem Agencji, szkoda powodów jest co najmniej Wątpliwa, a już na pewno nie jest prawidłowe jej wyliczenie. Podkreśliła, że ze sprzedaży nieruchomości powodowie uzyskali znacznie wyższą cenę niż obciążająca powodów cena ich zakupu. Z powołaniem się na art. 4421 kc Agencja zarzuciła również przedawnienie roszczenia. Istotne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego przedstawiają się następująco: VV marcu 20001'. powód R. N. (1) nabył od pozwanej Agencji trzy nieruchomości rolne za łączną cene 314 000 zł, przy rozłożeniu na 14 rocznych rat części ceny nieuiszczonej do czasu zawarcia umowy (251 188 zł). W tym samym czasie i na takich samych warunkach nabył od Agencji trzy inne nieruchomości rolne powód W. N. (1), tyle, że w 14 rocznych ratach, począwszy od 31.12.2000 r., miał spłacić 294 784 zł. Obaj powodowie nie zapłacili w terminie pierwszej raty. W związku z plagą gryzoni, Agencja przeslmęła jej płatność na koniec okresu rozliczeniowego, tj. na 31.12.2014 r., co znalazło wyraz waneksach z 8.02.1001 r. Wydane następnie zaświadczenie o niezaleganiu z płatnościami nie pozwoliło jednak powodom uzyskać kredytu „klęskowego”, bowiem w dacie zaświadczenia taki kredyt nie był juz udzielany. W związku z suszą raty płatne w końcu 2001 r. zostały aneksami przesunięte na koniec 2015 r. Powodowie nie uiścili W terminie także rat płatnych W końcu 2002 r. -_ tym razem również uzyskali przestmięcie ich płatności, jednak w odroczonych terminach uregulowali nieznaczną cześć zobowiązań. W lutym 2004 r. powodowie zwrócili się do pozwanego S. - ówczesnego dyrektora (...) Oddziału Terenowego Agencji o przełożenie zaległości na 2014 rok, motywując wniosek suszą Agencja odmówiła ich prośbie. , Dalsze raty nie były płacone w terminie. W 2005 r. powodowie ponowili wniosek 0 odroczenie płatności, tym razem wskazywalí na spadek plonów wskutek negatywnej reakcji kukurydzy na zastosowany środek chwastobójczy. Agencja odmówiła prolongaty. --- STRONA 3 --- Z kolei W grudniu 2005 1*. powodowie Wystapili z Wnioskami 0 umorzenie zalegloéci, wnioski ponowili W n1.a1'cu 2006 r. — W ohu wypadkach powolywali sis; na straty spowodowane klgskami Zywiolowymi. Z poczatkiem lutego 2005 powodowie zalegali ze splatq 100 409,12 zl (R. N. (1)) i S7 856,82 zl (W. N. (1)). W kwietniu i grudniu Agencja uzyskala tytuly wykonawcze przeciwko powodom, po czym przyiqczyla sit; do egzekucji toczacej siq z inicjatywy innych Wierzycieli. W zwiazku z rychlq licytacja publicznq nieruchomoéci nabytytzh oci Agencji, powodowie sprzedali je osobom fizycznym: E. H. za 711 888 zl (W. N.) oraz maifionkom J. iJ. H. za 655 944 zi (R. NJ. Przy takich ustaleniach Sad Ok1'Qgowy uznai iadanie powodéwwobec obojga pozwanyah za nieuzasadnione. W éwietle twierdzefi powodéw, iadanie kierowane do Agencji Sqd zakwalifikowal jako odszkodowawcze, Wywodédne z nienaleiytego Wykonania umowy sprzedairy nieruchomoéci rolnych. VV ocenie Sqdu Okrqgowego, Wbrew przeéwiadczeniu powodéw, Agencja wxypelnila swoje zobowiqzania umovme, przenoszqc na powndéw wlasnoéé a nastqpnie Wydajqc im sprzedane nieruchomoéci, natomiast nie naleiy do obowiqzkéw sprzedawcy Wspéldzialanie z kupujacym W zaplacie ceny przez odroczenie terminu zaplaty czy umorzenie dlugu. Zdaniern Sadu Okrqgowego, odmowy dalszych ustqpstwna rzecz powodéw nie moina tei. uznaé za nadufzycie prawa, zaé Wczeénicjsze odroczenia platnoéci rat i tak Wykraczaly poza obowiazek Z art. 354 §2 kc. C0 do pozwanego S. Sad stwierdzil, fie jedyna moiliwq podstawt; jego odpowiedzialnoéci méglby stanowié art. 415 kc, tyle ifie p0W0d0Wie nie Wykazali Wymaganych ktunulatywnie przeslanek jego odpowiedzialnoéci deliktowej. Przede Wszystkim Sad wykluczyl normalny zwiqzek przyczynowy miqdzy zarzucana mu propozycja k01'upcyjna a ewentualna szkoda p011iesi0na przez p0W0déW Wskutek sprzedaiy nieruchomoéci W zamiarze 1lIf1ii(1']iQCi& ich licytacji publicznej. Dlatego tei: — jak Sad Wskazuje — nie jest istotny W}'nik postqpowania karnego prowadzonego przeciwko S. S., stojqcernu pod 2'.a1‘zutem korupcyjnym. Sad Wskazal tei, fie czy to jako osoba fizyczna, czy to jako dyrektor oddzialu Agencji, pozwany S. nie by} obowiqzany do Wystawienia puwoclom zaéwiadczenia 0 niezaleganiu Z platnoéciami. ‘N ocenie Sadu Okrcggowego, rzeczywista przyczyna zbycia nieruchomoéci przez p0W0déW osobom trzecim nie miaia Zadnego zwiazku ani z osoba pozwanego S. ani z bezprawnym dzialaniem badfi zaniechaniern Agencji. Bez udziaiu pozwanych p0W0d0Wie popadli W zadluienie i nie moixna pozwanych obciaiyé 0dp0Wiedziah10:icia za decyzje powodéw 0 korzystniejszym zbyciu nieruchomoéci, nii dokonana W trybie przylnlisowej licytacji publicznej, zwlaszcza, is W Wyniku sprzedaiy p0W0d0Wie uwolnili sis; 0d zadhtienia a uzyskana cena znaczaco przewyiszala cent; zakupu. i.’\T}'1‘{)1(i€1T1 z 2.09.2010 r. Sad Olaqgovvy oddalil powédztwa obu powodéw i od kaidego Z nich zasadzil na rzccz pnzwanej Agencji zwrot kosztéw procesu. POW0d0Wie zaskariiyli Wyrok, Wnoszqc odrqbnie apelacjq sporzqdzona samodzielnie i przez pelnomocnika z urzqdu. W osobiécie zioionej apelacji zarzucili naruszenie przepiséw postqpowania cywilnegoz  art. 235 kpc przez zlamanie zasady bezpoérednioéci, co polegalo na zaniechaniu przesluchania powodéw,  art. 233 kpc przez dowohiq i Wybiérczq ocene; dowodéw, dokonanq w zamiarze ,,d0pas0Wania” ich do z géry przyjatego rozstrzygniacia, _  art. 217 §1 kpc przez nieuzasadnione oddalenie wni0s‘ku 0 przesluchanie éwiadkéw G., (...), D. i K. oraz 0 ]_3I‘Z€[)I‘OV\r“i1dZ€I1iB dowodu z opinii bieglego W dziedzinie wyoeny nieruchomoéci rolnych,  art. 177§ 1 pkt 4 przez odmoweg zawieszenia postqpowania do czasu rozstrzygniqcia sprawy karnej przeciwko pozwanemu S. S.. A ~ Z kolei w grudniu 2005 r. powodowie wystąpili z wnioskami o umorzenie zaległości, wnioski ponowili w marcu 2006 r. - w obu wypadkach powoływali się na straty spowodowane klęskami żywiołowymi. Z początkiem lutego 2005 powodowie zalegali ze spłatą 100 409,12 zł (R. N. (1)) i S7 856,82 zł (W. N. (1)). W kwietniu i gr'udniu Agencja uzyskała tytuły wykonawcze przeciwko powodom, po czym przyłączyła się do egzekucji toczącej się z inicjatywy innych wierzycieli. W związku z rychłą licytacją publiczną nieruchomości nabytych od Agencji, powodowie sprzedali je osobom fizycznym: E. H. za 711 888 zł (W. N.) oraz małżonkom J. iJ. H. za 655 944 zł (R. NJ. Przy takich ustaleniach Sąd Okręgowy uznał żądanie powodówwobec obojga pozwanych za nieuzasadnione. W świetle twierdzeń powodów, żądanie kierowane do Agencji Sąd zakwalifikował jako odszkodowawcze, wywodżone z nienależytego wykonania umowy sprzedaży nieruchomości rolnych. VV ocenie Sądu Okręgowego, wbrew przeświadczeniu powodów, Agencja nypełniła swoje zobowiązania umovme, przenosząc na powodów własność a następnie wydając im sprzedane nieruchomości, natomiast nie należy do obowiązków sprzedawcy współdziałanie z kupującym w zaplacic ceny przez odroczenie terminu zapłaty czy umorzenie długu. Zdaniem Sądu Okręgowego, odmowy' dalszych ustępstw na rzecz powodów nie można też uznać za nadużycie prawa, zaś wcześniejsze odroczenie płatności rat i tak wykraczały poza obowiązek z art. 354 §2 kc. Co do pozwanego S. Sąd stwierdził, że jedyną możliwą podstawę jego odpowiedzialności mógłby stanowić art. 415 kc, tyle że powodowie nie wykazali wymaganych ktunulatywnie przesłanek jego odpowiedzialności deliktowej. Przede wszystkim Sąd wykluczył normalny związek przyczynowy między zarzucaną mu propozycja korupcyjna a ewentualną szkoda poniesioną przez powodów wskutek sprzedaży nieruchomości w zamiarze uniknięcia ich licytacji publicznej. Dlatego też - jak Sąd wskazuje - nie jest istotny wynik postępowania karnego prowadzonego przeciwko S. S., stojącemu pod zarzutem korupcyjnym. Sąd wskazał też, że czy to jako osoba fizyczna, czy to jako dyrektor oddziału Agencji, pozwany S. nie był obowiązany do wystawienia powodom zaświadczenia o niezaleganiu z płatnościami. VV ocenie Sądu Okręgowego, rzeczywista przyczyna zbycia nieruchomości przez powodów osobom trzecim nie miała żadnego związku ani z osobą pozwanego S. ani z bezprawnym działaniem bądź zaniechaniem Agencji. Bez udziału pozwanych powodowie popadli w zadłużenie i nie można pozwanych obciążyć odpowiedziahrością za decyzje powodów o korzystnicjszym zbyciu nieruchomości, niż dokonana w trybie przymusowej licytacji publicznej, zwłaszcza, że w wyniku sprzedaży powodowie uwolnili się od zadłużenia a uzyskana cena znacząco przewyższała cenę zakupu. i.'Vyrokie1n z 2.09.2010 r. Sąd Okręgovvy oddalił powództwa obu powodów i od każdego z nich zasądził na rzecz pozwanej Agencji zwrot kosztów procesu. Powodowie zaskarżyli wyrok, wnosząc odrębnie apelację sporządzona samodzielnie i przez pełnomocnika z Lu'zędu. W osobiście złożonej apelacji zarzucili naruszenie przepisów postępowania cywilnego: ' art. 235 kpc przez złamanie zasady bezpośredniości, co polegało na zanicchaníu przesłuchania powodów, ' art. 233 kpc przez dowohią i wybiórczą ocenę dowodów, dokonaną W zamiarze „dopasowania” ich do z góry przyjętego rozstrzygnięcia, _ ' art. 217 §1 kpc przez nieuzasadnione oddalenie wniosku o przesłuchanie świadków G., (___), D. i K. oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w dziedzinie wyceny nieruchomości rolnych, ' art. 177§ 1 pkt 4 przez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej przeciwko pozwanemu S. S.. O ~ --- STRONA 4 --- W uzasadnieniu swojej apelacji powodowie wyrazili przekonanie, ie Sad nie rozpozna} czy Wrecz nie uchwycii istoty sprawy, skupii sie na kwestiach drugorzednych i niespornych, przypisujqc powodom intencje i zarzuty, ktorych nigdy nie Wyraialj. Powoilowie podnieéli, Ze nigdy nie oczekiwali od pozwanych poéwiadczenia nieprawciy, a jedynie odroczenia piatnoéci rat ze Wzgledu na niezawinione trudnoéci finansowe i w tym kontekécie naleéalo rozwaiaé propozycje; korupcyjna S. S. oraz przylqczenie sie Agencji do postepowania egzekuqjnego. W apelacjach sporzqdzonych przez pehiomocnika procesowego powodéw dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 4'71 kc w zwiqzku z art. 354 §1 i 2 kpc przez blgdne uznanie, ieiw szczegélnych przypadkach obowiqzek wspoldzialania 2. dluinikiem nie obejmuje odroczenia platnoéci. Zarzucono tei obraze art. 361 kc przez wykluczenie zwiqzku rniedzy propozycja korupcyjnq pozwanego S. S. ze szkodq powodow. Sqd Apelaogjny zwaiyl: Apelacje sa oczywiécie nieuzasadnione. Sad Apelacyjny stanowczo podziela Wniosek Sqdu Okregowego, fie powodowie nie Wykazali przeslanek odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanych, czy t0 deliktowej czy to kontraktowej. Zarzucany pozwanemu S. czyn korupcyjny pozostawalby W norrnalnym zwiazku przyczynowym z ewentualna szkoda powodow tylko Wéwczas, gdyby od korzyéci majqtkowej uzalefinial czyimoéé, do ktorej byiby osobiécie z0bligoWany i gdyby zaniechanie tej czynnoéci spowodowalo uszczerbek W majqtku powodow. POW0doWie tymozasem twierdza, ie pozwany S. oczekiwai korzyéci majatkowej za kolejne odroczenie irn terminu piatnoéci raty, przy czym blednié zakiadaja, fie byio to powinnoécia pozwanego S. jako owczesnego dyrektora (...) oddzialu Agencji Nieruchomoéoi Rolnych, obowiqzanej do Wspoldziaiania z nimi jako dhiinikarni z umoW sprzedaiy. Tym samym roszczenie odszkodowawcze Wobec obojga pozwanych powodowie W istocie Wywodza 2. art. 354 §1 kc, a tylko z braku Wiezi kontraktowej miedzy nimi a pozwanym S. i z racji przestepczego charakteru zarzucanego mu czynu przypisuja mu odpowiedzialnoéé deliktowa. _ W konsekwencji mimo formalnie réinych podstaw ewentualnej odpowiedzialnoéci odszkodowawezej kaédego z pozwanych, W obu Wypadkach 0 Wyniku sprzmy decydowal przede wszystkim zakres obowwiazkow pozwanej Agencji jako Wierzyciela. Said Apelacyjny stanowczo podziela stanowisko Sqdu Okregowego, fie kolejne odroczenie platnoéci raty nykraczaio poza ustawowy obowiazek Wspéidzialania z dluinikiem. Sposéb Wykonania zobowiazania, a W konsekwencji takie sposéb Wspoldzialania Z diufinikiem, Wyznacza art. 354 §1 kc. W przypadku dlugu pienieiznego Wspéldzialanie wierzyciela sprowadza sie wiec do zakazu podejmowania dzialari uniemoiliwiajacych bqdi utrudniajqcych spelnienie éwiadczenia pieniqinego oraz — tylko W powyiszych granicach  w nakazie honorowania ustalonych zwyczajow, 0 ile takie ftmkcjonuja powszechnie lub zostaly uksztaltowane W stosunkach miedzy kontrahentami, wreszcie w nakazie honorowania zasad wspéiiycia spolecznego. Oczekiwanie powodow, is pozwana Agencja czy pozwany jako dyrektor oddzialu, umorzq diug badi odrocza jego splate, zdecydowanie Wykracza ponad te powinnoéci, a vvrcgcg pozostaje w sprzecznoéci Z ich obowiazkami z art. 354 § 1 kc, bowiem zmierza do niedopuszczalnego uszczuplenia uprawniefi wierzyciela. W éwietle Wiaéciwie Wykladanego art. 354 §2 kc W Zadnym razie nie moina tei uziiaé Wczeéniejszych odroczefi piatnoéci rocznych rat za stale obowiazujgcy Agencje zwyczaj. Podobnie nieuprawnione jest zaloienie, fie zasady W uzasadnieniu swojej apelacji powodowie wyrazili przekonanie, że Sąd nie rozpoznał czy wręcz nie uchwycił istoty sprawy, skupił się na kwestiach drugorzędnych i niespornych, przypisując powodom intencje i zarzuty, których nigdy nie wyrażalj. Powodowie podnieśli, że nigdy nie oczekiwali od pozwanych poświadczenia nieprawcły, a jedynie odroczenia płatności rat ze względu na niezawinione trudności finansowe i w tym kontekście należało rozważać propozycję kor'upcyjną S. S. oraz przyłączenie się Agencji do postępowania egzekucyjnego. W apelacjach sporządzonych przez pełnomocnika procesowego powodów dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 471 kc W związku z art. 354 §1 i 2 kpc przez błędne uznanie, żeiw szczególnych przypadkach obowiązek współdziałania z dłużnikiem nie obejmuje odroczenia płatności. Zarzucono też obrazę art. 361 kc przez wykluczenie związku między propozycją korupcyjna pozwanego S. S. ze szkodą powodów. Sąd Apelacgjny zwaźył: Apelacja są oczywiście nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny stanowczo podziela wniosek Sądu Okręgowego, że powodowie nie wykazali przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych, czy to deliktowej czy to kontraktowej. Zarzucany pozwanemu S. czyn korupcyjny pozostawałby W normalnym związku przyczynowyrn z ewentualna szkoda powodów tylko wówczas, gdyby od korzyści majątkowej uzależniał czynność, do której byłby osobiście zobligowiany i gdyby zaniechanie tej czynności spowodowało uszczerbek W majątku powodów. Powodowie tymczasem twierdzą, że pozwany S. oczekiwał korzyści majątkowej za kolejne odroczenie im terminu płatności raty, przy czym błędnie zakładają, że było to powirmością pozwanego S. jako ówczesnego dyrektora (__.) oddziału Agencji Nieruchomości Rolnych, obowiązancj do współdziałania z nimi jako dłużnikami z Lunów sprzedaży. Tym samym roszczenie odszkodow'awcze wobec obojga pozwanych powodowie w istocie wywodzą z art. 354 §1 kc, a tylko z braku więzi kontraktowej między nimi a pozwanym S. i z racji pr'zestępczego charakteru zarzucanego mu czynu przypisują mu odpowiedzialność deliktową. _ W konsekwencji mimo formalnie różnych podstaw ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej każdego z pozwanych, w obu wypadkach o wyniku sprawy decydował przede wszystkim zakres obowiązków pozwanej Agencji jako wierzyciela. Sąd Apelacyjny stanowczo podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że kolejne odroczenie płatności raty wykraczało poza ustawowy obowiązek współdziałania z dłużnikiem. Sposób wykonania zobowiązania, a W konsekwencji także sposób współdziałania z dłużnikiem, wyznacza art. 354 §1 kc. W przypadku długu pieniężnego współdziałanie wierzyciela sprowadza się więc do zakazu podejmowania działań uniemożliwiających bądź utrudniających spełnienie świadczenia pieniężnego oraz - tylko w powyższych granicach - w nakazie honorowania ustalonych zwyczajów, o ile takie frmkcjonują powszechnie lub zostały ukształtowane w' stosunkach między kontrahentami, wreszcie w nakazie honorowania zasad współżycia społecznego. Oczekiwanie powodów, że pozwana Agencja czy pozwany jako dyrektor oddziału, umorzą dług bądź odroczą jego spłatę, zdecydowanie wykracza ponad te powinności, a wręcz pozostaje W sprzeczności z ich obowiązkami z art. 354 § 1 kc, bowiem zmierza do niedopuszczalnego uszczuplenia uprawnień wierzyciela. W świetle właściwie wykładanego art. 354 §2 kc w żadnym razie nie można też uznać wcześniejszych odroczeń płatności rocznych rat za stale obowiązujący Agencję zwyczaj. Podobnie nieuprawnione jest założenie, że zasady --- STRONA 5 --- Wspoiiycia spoiecznego obligujq Wierzyciela do nieustajqcych ustqpstw na rzecz dh12."nika, ktéry popadi W kiopoty finansowe, choéby z niezaleinych od niego przyczyn. VV kontekécie powyiszych uWag oczywistym jest, fie Iegalna egzekucja prowacizona przeciwko powodom z udzialem min. Agencji nie byla skutkiern bezprawnego czynu badi zaniechania ktéregokolwiek Z pozwanych, co wyklucza choéby poéiedni zwiazek zachowania pozwanych z koniecznoécia nieko1'zystr1ej jak twierdzq powodowie —— sprzedaiy nieruehomoéci na Wohiyrn rynku. Brak pierwszego ogniwa w laficuchu zdarzefi decydujqcych 0 odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwanych Wylaczai potrzebc; badania dalszych przeslanek tej odpowiedzialnoéci. Dlatego slusznie Sad Okregowy odmowil zawieszenia postqpowania do czasu prawomocnego zakoficzenia spfawy karnej Wobec pozwanego S. oraz zaniecha} postepowania dowodowego w kierunku ustalenia ewentualnej szkody powodéw. Z tyeh Wzgledow apelacje oddalono na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postegpowania odwolawczego orzeczono p0 myéli art. 98 kpc. mk współżycia społecznego obligują wierzyciela do nieustających ustępstw na rzecz dlużrlika, który popadł W kłopoty finansowe, choćby z niezależnych od niego przyczyn. VV kontekście powyższych uwag oczywistyrn jest, że Icgalna egzekucja prowadzona przeciwko powodom z udziałem rn.in. Agencji nie była skutkiem bezprawnego czynu bądź zaniechania któregokolwiek z pozwanych, co wyklucza choćby pośiedni związek zachowania pozwanych z koniecznością niekorzystnej- jak twierdzą powodowie - sprzedaży nieruchomości na wolnym rynku. Brak pierwszego ogniwa W łańcuchu zdarzeń decydujących o odpowiedzialności cdszkodowawczej pozwanych wyłaczał potrzebę badania dalszych przesłanek tej odpowiedzialności. Dlatego słusznie Sąd Okręgowy odmówił zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej wobec pozwanego S. oraz zaniechał postępowania dowodowego W kierunku ustalenia ewentualnej szkody powodów. Z tych względów apelacje oddalono na podstawie art. 385 kpc. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono po myśli art. 98 kpc. mk