Wyrok I C 89/17 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2020r. Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydzi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 89/17 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2020r. Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydział Cywilny Przewodniczący : $.$.O. Mariu Woźniak Protokolant: sek, sąd. Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020r. we Włocławku na rozprawie sprawy z powództwa R. P. , przeciwko Skarbowi Państwa -Zakładowi Karnenu we W. | o zapłatę i ustalenie 1. . zasądza od pozwanego Skarbu Państwa -Zakladu Karnego we W. na rzecz powoda R. P. kwotę 40 000 zł (czterdzieści tysięcy] z ustawowymi odsetkami od dnia 23 marca 2017r, do dnia zaplaty ; 2. oddala powództwo w pozostałej części ; 3. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Karnego we W. na rzecz powoda R, P. kwotę 2 871 zł [ dwa tysiące osiemset siedemdziesiąt jeden] tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ; 4. zasądza od powoda R. P. na rzecz Skarbu Państwa -Zukładu Karnego we W. kwotę 2 538 zł ( dwa tysiące pięćset trzydzieści osiem ] tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ; 5. nakazuje pobrać od powoda R. P. z zasądzonego roszczenia na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego we Włocławku kwotę 2 352 zł 45 gr. [ dwa tysiące trzysta pięśdziesiąt dwu 45/100] tytułem zwrotu części kosztów sądowych „ które tymczasowo poniósł Skarb Państwa ; 6. nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Kamego we W. na rzecz Skarbu Państwa -Sydu Okręgowego we Włocławku kwotę 638 zł 76 gr. | sześćset trzydzieści osiem 76/100] tytułem zwrotu części wydatków , które tymczasowo poniósł Skarb Państwa ; . 7. pozostałymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. SSO. ” . Maria Woźniak --- STRONA 2 --- 1C 89/17 Powód R. P. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa- Zakładu Karnego we W. kwoty 76 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa , tj, 23 marca 2017r. do dnia zapłaty, ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki zdarzenia z dnia 11 listopada 2014r, oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu podał , że od 2004, choruje na padaczkę Jekooporną . Pomimo tego zostało mu przez pozwanego przydzielone łóżko piętrowe nie posiadające barier zabezpieczających przed upadkiem . W dniu 11 listopada 2014r. powód doznał napadu padaczki i w jego wyniku doszło do jego upadku , z łózka powodując złamanie żuchwy. "Pozwany naruszył zatem dyspozycję art. 417 k.c. wobec naruszenia art. 102 pkt. 1 i art. 115 k.k.w. Nie zostały też zapewnione powodowi odpowiednie świadczenia zdrowotne w sytuacji doznanego urazu, co doprowadziło do naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia. Podstawę dochodzonego roszczenia stanowią przepisy art. 24 k.o. i art, 448 k.c. 'W złożonej odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Peństwa -Zakład Karny we W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu [k. 33-35] . W uzasadnieniu wskazał , że pozwany działał zgodnie z obowiązującymi przepisami a łóżko powoda było wyposażone w barierki ochronne [ k. L12- 115]. Sąd Okręgowy ustalił : Na wniosek powoda z dnia 5 sierpnia 2014r. , który chciał podjąć naukę w gimnazjum, został on w dniu 2 września 2014r. przetransportowany do pozwanego. Od 1 października 2014r. był osadzony w celi nr (...) wraz z czterema innymi współosadzonymi : Ł. B., M. G., D, K., KM. Zostało mu przydzielone, pomimo zalecenia służb medycznych, przez służby wewnętrzne pozwanego łóżko piętrowe, które wówczas nie było zabezpieczone barierką ochronną. Powód od 10-tego roku życia choruje na padaczkę Jekooporną i przebywając na wolności był pod opieką poradni neurologicznej w Ł., gdzie mieszkał. Był też w okresie od 18 do 22 października 2010r. hospitalizowany w (..) z powodu padaczki z napadami częściowymi . Napady te występowały zawsze na ranem. Podczas ich przebiegu występował szczękościsk, zwrot głowy w prawo, występowały toniczne naprężenia ciała i drgawki. Orzeczeniem z dnia 20 września 2013r. powód z uwagi na padaczkę został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepelnosprawności do dnia 30 marca 2015r. dowód : książeczki zdrowia powoda — załącznik , teczka , osadzonego - załącznik , orzeczenie —k. 12 , zeznanie świadka W. K.- e-protokół- k. 122 — minuty- 29.25-31.10, . --- STRONA 3 --- zeznanie świadka K. M.-[ e-protokół -k, 359- minuty-0.0.14-8.27] . W dniu 11 listopada 2014r. powód doznał napadu padaczki i spadł z piętrowego łóżka , z wysokości około 160 cm, uderzając twarzą w drewniane siedzisko stojącego w celi taboretu. Został posadzony na krześle przez współosadzonego. Następnie o wypadku powoda powiadomiono pielęgniarkę , która wezwała karetkę pogotowia. Unieruchomiono żuchwę powoda za pomocą elastycznego bandaża. Powód został przewieziony do Szpitala Wojewódzkiego we W. gdzie wykonane badanie RTG wykazało złamane żuchwy po stronie prawej. Nakazano powodowi utrzymywanie czystości jamy ustnej i przyjmowanie diety półpłynuej. ' W dniu 12 listopada 2014r. wychowawca A. K. w oparciu o zgłoszenie oddziałowego sporządził notatkę , z której wynikało „że w dniu LL listopada 2014r. powód po obudzeniu się spadł z łózka na krzesło , które stało przy łóżku i doznał urazu szczęki . Wdniu 13 listopada 2014r. przetransportowano powoda w pozycji leżącej do szpitala w T. , gdzie został skonsultowany przez lekarza z zakresu chirurgii szczękowej „ który zdiagnozował wystąpienie u powoda obustronnego złamania żuchwy w okolicy trzonu prawego Lokolicy zęba 45] i lewego wyrostka kłykciowego. Wykonany został w znieczuleniu miejscowym zabieg unieruchomienia pętlami z drutu O.S na zębach nr 46,45,44,43. Polecono zastosowanie antybiotyku , diety płynnej , środków przeciwbółowych oraz poddanie powoda zabiegowi operacyjneniu w terminie 7-10 dni w postaci unieruchomienia jednoszczękowego płytami „osteo”trzonu prawego żuchwy . W dniu 14 listopada 2014r. powód otrzymał przerwę w odbywaniu kary pozbawienia wolności celem poddania się w warunkach wolnościowych zalecanemu zabiegowi operacyjnemu żuchwy . W dniach 20-24 listopada 2014r. powód był hospitalizowany na Oddziale (...) (..) w Ł. , gdzie w dniu 21 listopada 2014r w znieczuleniu ogólnym z cięcia wewnątrzustnego dotarto do złamania trzonu żuchwy , założono śruby i wyciąg IMF , zreponowano i ustabilizowano odłamy złamania dwoma płytkami tytanowymi czterooczkowymi z mostkiem systemu Medartis , a następnie dotarto 2 cięcia zażuchwowego do szczeliny złamania wyrostka kłykciowego lewego i ustabilizowano odłamy złamania plytką tytanową czteróoczkową w kształcie litery L, a rany zeszyto warstwowo. Okres pooperacyjny przebiegł bez powikłań zaś w dniu 22 listopada 2014r, wystąpił u powoda napad padaczki, W dniu 24 listopada 2014r. został wypisany w stanie ogólnym dobrym , z ranami w takcie gojenia , z zaburzeniami czucia wargi dolnej i bródki po stronie prawej. W okresie zrastania się kości i gojenia ran , tj. przez okres 6-8 tygodni powód, odczuwał bóle w zakresie twarzy , zaś przez okres 2-3 tygodni po zabiegu zespolenia żuchwy dyskomfort spowodowany obrzękiem pourazowym! i pooperacyjnym. Cierpienia psychiczne powoda były związane ze znacznym ograniczeniem wysiłku fizycznego i zmianą diety z normalnej na płynną w okresie gojenia złamanej żuchwy . Wskazane obrażenia spowodowały wystąpienie u powoda długowwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 4% i dotyczyło to głównie złamania struktur stawowych. Złamanie szczęki i żuchwy nie pozostawiło trwalego śladu w zakresie gojenia kości czy dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych co obecnie wskazuje na to, że u powoda nie występuje już z powyższych przyczyn trwały uszczerbek na zdrowiu , a rokowania co do aktualnego stanu twarzoczaszki i czynność i narządu żucia są dobre, U Doznany przez powoda uraz nie spowodował zaostrzenia padaczki. --- STRONA 4 --- dowód : zeznanie świadka K. M. - [ e-protokól -k. 359- minuty-0.0.14-8.27),przesłuchanie powoda — e-protokół- 88- minuyt-6.29-1.02.56 , historia choroby — załącznik , opinia biegłego z zakresu chirurgii szczękowej -k. 178- 180 , opinia biegłego neurologa- k. 379-381, opinia uzupełniająca biegłego z zakresu chirurgii szczękowej. F k.267. , ) Dokonując powyższych ustaleń i mając je na uwadze Sąd Okręgowy zważył : Powód R. P. dochodząc zadośćuczynienia w wysokości 76 000 zł wskazał , że pozwany Skarb Państwa-. Zakład Karny we W. podczus odbywania przez niego kary pozbawienia wolności nie dochował standardów wykonania tych kar przyjętych w polskim i międzynarodowym porządku prawnym. Doszło bowiem do naruszenia przez pozwanego przepisów art. 417 k.c, z. zw. z art. 102 pkt. ian. 115 k.k.w. Było to związane z brakiem zabezpieczenia powodowi właściwych warunków do odbywania tej kary I przydzielono mu łóżko piętrowe bez barierki ochronnej w sytuacji kiedy cierpiał na padaczkę | , a także nie zapewniono mu odpowiednich świadczeń zdrowotnych, co spowodowało naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia i tym samym odpowiedzialność pozwanego także na podstawie art, 24 k,e. w zw. za art. 448 k.c, Pozwany zatem dochodził zadośćuczynienia w oparciu o dwie podstawy prawne. 7 W zakresie pierwszej z nich był zobowiązany do udowodnienia tego, że niezgodne z prawem działanie pozwanego przy wykonywaniu władzy publicznej wyrządziło szkodę w jego zdrowiu . Za "wykonywanie władzy publicznej” w rozumieniu art. 417 $ 1 k.c. należy uznać tylko takie działaniu , które ze swej istoty , a więc ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej wynikają z kompetencji określonych w samej Konstytucji oraz innych przepisach prawa. Wykonywanie władzy publicznej z reguly łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuscji jednostki [element podporządkowania]. Chodzi zatem o działanie w takim obszarze , w którym może dojść do naruszenia prawa i wolności jednostki ze strony władzy publicznej. Jest to istotne zastrzeżenie , gdyż oznacza, że za szkody wyrządzone przez Skarb Państwa przy wykonywaniu innych zadań , nie należących do sfery tzw. imperium , ponosi on odpowiedzialność na zasadach ogólnych [art. 416, 427, 430, 435-436 k.e. i inne]. Niewątpliwie osadzenie powoda w zakładzie karnym celem wykonania orzeczonego wobec niego wyroku należy uznać za wykonywanie przez ten zakład , władzy publicznej w znaczeniu art. 77 Konstytucji , gdyż w działaniu tym posługuje się metodami wladczymi i jest zobligowany do podjęcia takiego działania . Ksztaltuje on bowiem w tym zakresie w drodze przymusu sytuację prawną jednostki [ tak między innymi: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 września 2008r. I CSK 41/08 niepubl. LEX nr 457851 ]. . Z takim rozumieniem wykonywanej w tym zakresie władzy publicznej wiąże się zapewnienie osadzonemu odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Istotnie zgodnie z art. 110 par. 4 pkt. 4 K.k.w. przy umieszczaniu skazanego weli mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności zalegenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne , a powód jako cierpiący na padaczkę miał prawo do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia, pomieszczenia oraz świadczeń zdrowotnych [art. 102 pkt. I k.k.w.]. --- STRONA 5 --- Z wpisów w książeczce zdrowia powoda jako skazanego prowadzonej w Areszcie Śledczym w Ł. [ k. 3 tej książeczki ] wynika, że lekarz stwierdzając, iż powód cierpi na padaczkę, zalecił przydzielenie mu dolnego lózka. Takie samo zalecenie pochodziło od lekarza Zakładu Kamego w S. dokąd powód został przetransportowany w dniu 5 kwietnia 2014r. [ k. 25 książeczki prowadzanej przez ten zakład karny | . W dacie przybycia powoda do pozwanego lekarz psychiatra J. B. również zalecił powodowi dolne łóżko | k. 12 książeczki zdrowia z tego zakładu). Służby penitencjarne i kwatermistrzowskie pozwanego nie dostosówały się jednak do tego zalecenia wewnętrznej służby medycznej i powodowi zostało przydzielone w celi nr 219 łóżko piętrowe. Ta okoliczność była bezsporna. Wskazane powyżej służby pozwanego nie zastosowały się zatem do zalecenia służby medycznej czym naruszony został przepis rl. 110 par. 4 pkt. 4 k.k.w. A wzw. zart. 102 pl. kk.w. Skutkiem umieszczenia powoda był jego upadek z piętrowego łóżka z wysokości koło 160 cm spowodowany atakiem padaczki i doznanie obrażenia w postaci obustronnego złamania żuchwy w okolicy trzonu prawego [ okolicy zęba 45] i lewego wyrostka kłykciowego. Pozwany próbował ekskulpacji poprzez wykazanie , że łóżko powoda było wyposażone w barierkę zabezpieczający przed wypadnięciem z niego. . Żaden z wnioskowanych przez pozwanego na tą okoliczność świadków nie potwierdził tego „ że w dacie zdarzenia, tj. 1 listopada 2014r. łóżko powoda było wyposażone w barierkę zabezpieczającą przed wypadńięciem z niego . Świadkowie : A. K. [ e-protokół -k. 68- minuty- 5.54-25.07), M. S. [ e-protokół -k. 68 minuty- 27.12-40.27] , P. T. [ c-protokól k. 216 -minuty-13.46-17.44] , M. P. [ e-protokól -k, 261- minuty- 5.33-16.01] nie potwierdzili tego, że w dniu zdarzenia łózko przydzielone powodowi było wyposużone w barierkę zabezpieczającą przed wypadnięciem z niego. Były to zeznania , które jedynie wskazywały na to „że łóżka piętrowe winny być w takie barierki wyposażone. Potwierdzenia zamontowania barierki ochronnej przy łóżku powodła w celi nr 219 nie może stanowić dokument z dnia 24 murca 2014r, W Magazyn wyda [k. 115]. Wynika z niego jedynie . że takie barierki do cel nr 116, 103,219 pawilonu (...) zostały przez magazyniera wydane, ale nie wiadomo czy zostały zamontowane. Nadto wydanie barierek nastąpiło w dniu 24 marca 2014r., zaś zdarzenie z udziałem powoda miało miejsce w dniu 11 listopada 2014r. a więc w 8 miesięcy później . Świadek M. S. zeznała , że często spotykała się z tym , że osadzeni demontowali te barierki wykorzystując je do różnego rodzaju ćwiczeń , co mogło stać się także z barierką przy łóżku powoda i w dacie zdarzenia już jej nie było, jeśli nawet w marcu 2014r. została przy nim zamontowana. Fakt braku barierki zabezpieczającej przy łóżku powoda w dacie zdarzenia potwierdził przesłuchany w charakterze świadka współosadzony K. M. [e-protokół -k. 359- minuty-0.0.14-8.27] . Świadek S. K. , inny współosadzony powoda z daty zdkwzenia, nie wniósł do sprawy niczego istotnego [ k. 317] podobnie jak świadkowie J.L. [ e-protokól-k. 122 -minuty- 12.8-20.37 Ji K. G. [ e -protokół -k 122 -minuty- 3.38-9.56] , którzy nie byli osadzeni w dacie zdarzenia w tej samej celi co powód „a więc nie mieli wiedzy co do okoliczności tego zdarzenia i wyposażenia celi powoda, Poddany analizie wskazany powyżej materiał dowodowy nie potwierdził tego , aby w dacie zdarzenia przy łóżku powoda byla zamontowana barierka zabezpieczająca przed wypadnięciem z niego . Wręcz przeciwnie zeznanie świadka K, M. ,współosedzonego powoda z daty zdarzenia, potwierdziło zeznanie samego powoda , że takiej barierki nie było. --- STRONA 6 --- Sąd nie miał podstaw do tego aby nie dać wiary zeznaniu świadka K. M.- nie była to rodzina powoda lecz osoba zupełnie obca i w żaden sposób niezainteresowana w korzystnym rozstrzygnięciu na rzecz powoda , zaś przedstawiony przez pozwanego materiał dowodowy prawdziwości tego zeznania nie podważył. Z powyższego wynika , zatem , że pozwany naruszył przepis art. 417 par. I k.c. oraz art. 110 par.4 pkt. 4k.k.w. i art. 102 pkt. I k.k.w. Nie zapewnił powodowi bezpiecznych warunków odbywania kary pozbawienia wolności nie realizując zaleceń własnej służby medycznej w kontekście występującego u niego schorzenia i nie kontrolując tego czy łóżko powoda jest wyposażone w barierkę zabezpieczającą przed wypadnięciem z niego . Napad padaczki spowodował , że powód wypadł z niezabezpieczonego barierką ochronną piętrowego łóżka i w wyniku tego upadku doznał obrażeń w postaci obustronnego złamania żuchwy w okolicy trzonu prawego [ okolicy zęba 45] i lewego wyrostka kłykciowego. , Powód, dochodząc odpowiedziulności władzy publicznej na gruncie art. 417 par. 1 k.c. był zobowiązany wykazać, że zaistniały przesłanki tej odpowiedzialności, a wśród nich niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, fakt poniesienia i wysokość szkody oraz adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy takim niegodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej, " a powstaniem tej szkody. Przesłanki te muszą zostać wykazane przez poszkodowanego-powoda kumulatywnie [wyr SA w Białymstoku. z 28.9.2017 r., I ACa 289/17, Legalis; wyr. SA w Szczecinie z 28,6.2017 r., I ACa 133/17, Legalis; wyr. SA w Katowicach z 11.5.2017 r, ACa 1239/16, Legalis; wyr. SA w Krakowie z 13.9.2013 r., I ACa 751/13, Legalis; wyr. SA w Szczecinie 2 8.5.2013 r, I ACa 23/13, Legalis]. Przepis art 417 par. 1 k.e. nie statuuje bowiem „ domniemania bezprawności”, W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania [zaniechania], 2 którego, jak twierdzi poszkodowany, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności, następnie ustalenie czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju i dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego. W niniejszej sprawie powód wykazał zatem, że doszło po stronie pozwanego do zaniechania wykonania zalecenia służby medycznej co do Ióżka jakie należało mu przydzielić, a następnie braku' kontroli w zakresie wyposażenia tego łóżku w odpowiednie zabezpieczenie , co było niezbędne w kontekście schorzenia na jakie cierpi powód. Przydzielenie powodowi łóżka piętrowego wbrew zaleceniom służb medycznych i na dodatek bez odpowiedniego zabezpieczenia doprowadziło do jego upadku z łóżka w wyniku napadu padaczki i rozstroju jego zdrowia polegającego na obustronnym złamaniu żuchwy w okolicy trzonu prawego [ okolicy zęba 45] i Jewego wyrostka kłykciowego. Powód udowodnił zatem wszystkie przesłanki odpowiedzialności pozwanego za wyrządzoną mu szkodę wynikającą z art. 417 par. lke. Jeżeli szkodę lub krzywdę wynikającą z rozstroju zdrowia wywołało niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, odpowiedzialność Skarbu Państwa opiera się na zasadach art. 417 par. I k.c., a zadośćuczynienie przysługuje na podstawie art. 445 par, I k.o. Odnosząc się zaś do wskazanej przez powoda podstawy prawnej art. 24 k.e. i art. 448 k.e. w zw. z art. 417 par. ] k.e. pierwszy 2 tych przepisów stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych nie wymaga winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania. Niezapewnienie powodowi przez pozwanego odpowiednićj celi zgodnie z zaleceniami lekwrskimi: stanowiło naruszenie dóbr osobistych w postaci zdrowia oraz uzasadniało odpowiedzialhość Skarbu Państwa również na podstawie art. 24 i 448 k.c --- STRONA 7 --- Nie zostało natomiast wykazane aby pozwany zbyt późno udzielil powodowi właściwych świadczeń związanych z leczeniem doznanego obrażenia. Powód został zaopatrzony wstępnie na terenie zakładu karnego [ założono bandaż), zdiagnozowany , skonsultowany przez chirurga szczękowego i zaopatrzony wtórnie [w znieczuleniu miejscowym zabieg unieruchomienia pętlami z drutu 0.5 na zębach nr 46,45,44,43. ], a następnie niezwłocznie udzielona mu została przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności celem podjęcia leczenia w warunkach wolnościowych. Zaniechania pozwanego , o którym mowa była powyżej doprowadziły do rozstroju zdrowia powoda i skutkowały zastosowaniem reżimu odpowiedzialności wynikającym z art. 445 par. 1 k.c. - Orzecznictwo Sądu Najwyższego wielokrotnie zajmowało się kwestią przesłanek i wysokości zadośćuczynienia określonego dyspozycją art. 445 par. 1 k.o. Jest to bowiem przepis , który w swojej treści zawiera tylko ogólne przesłanki prowadzące do jego zastosowania , natomiast brak jest w nim konkretnej regulacji wysokości zasądzanego zadośćuczynienia . W wyroku z dnia 27 lutego 2004 r. V CK 282/03 [ niepubl. LEX nr 183777] Sąd Najwyższy stwierdził , że „o rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku i inne podobne okoliczności. Niewymiemy w pełni charakter tych okoliczności sprawia, że sąd przy ustalaniu rozmiaru krzywdy i tym samym wysokości zadośćuczynienia ma pewmą swobodę *. Ocena sądu w tym względzie powinna się opierać na całokształcie okoliczności sprawy, nie wyłączając takich czynników, jak np. wiek poszkodowanego . Wiek poszkodowanego może rzutować na rozmiar krzywdy , gdy poszkodowany jest osobą młodą . Z koki w wyroku z dnia 10 marca 2006r. IV CSK 80/05 [ OSNC 2006r. , nr 10 , poz. 175 ] Sąd Najwyższy wskazał na to , że zadośćuczynienie stanowiące sposób naprawienia wyrządzonej szkody niemajątkowej określone dyspozycją art. 445 par I k.c. ma charakter kompensacyjny . Stanowi bowiem sposób naprawienia krzywdy w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych . Winno ono uwzględniać nie tylko krzywdy doznane i istniejące w chwili orzekania, ale także mieć na uwadze te , które poszkodowany może odczuwać w przyszłości „ Istotnym jest stopień natężenia tych krzywd , a o ich rozmiarze decydować będą : rodzaj „charakter , długotrwałość oraz intensywność cierpień fizycznych i psychicznych, stopień i trwałość kalectwa , nieodwracalność następstw wypadku , wiek poszkodowanego . Przewidziane w art. 445 $ 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę ma na celu naprawienie - przez rekompensatę pieniężną - szkody niemajątkowej wyrażającej się krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. W ten sposób ujawnia się aprobowany w orzecznictwie kompensacyjny charakter zadośćuczynienia pieniężnego [ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2004 r. I CK 131/2003 OSNC 2005r. , nr 2, poz. 40 ] Przyjmowane jest w orzecznictwie zapatrywanie zgodnie , z którym przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego wysokość zadośćuczynienia powinna być "utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa [ tak np. wyroki Sądu Najwyższego z. dnia 26 lutego 1962 r. IV CR 902/61, OSNPCP 1963r. nr 5 poz.92 , z dnia 24 czerwca 1965 r. I PR 203/65 OSPiKA 1966r. , nr 4 „poz. 92, z dnia 12 września 2002 r. IV CKN 1266/00 niepubl. ] . W wyroku z dnia 29 maja 2008 r. II CSK 78/08 [ niepubl. LEX nr 420389 | Sąd Najwyższy stwierdził , że „ ocena kryteriów decydujących o wysokości zadośćuczynienia zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Dlatego konfrontacja danego przypadku 2 innymi może dać jedynie orientacyjne wskazówki, co do poziomu odpowiedniego zadośćuczynienia, Kierowanie się przy ustalaniu sumy zadośćuczynienia sumami zasądzanymi z tego tytułu w innych sprawach może tylko zapobiegać powstawaniu rażących dysproporcji w podobnych sprawach. Wysokość świadczeń przyznanych w innych sprawach, choćby w podobnych stanach faktycznych, nie może natomiast stanowić dodatkowego kryterium miarkowania zadośćuczynienia, a wysokość zadośćuczynienia pieniężnego powinna uwzględniać aktualne warunki oraz stopę życiową społeczeństwa, kraju, w którym mieszka poszkodowany. Najbliższym punktem odniesienia powinien być poziom życia osoby, której przysługuje zadośćuczynienie, gdyż jej stopa życiowa rzutować będzie na rodzaj wydatków konsumpcyjnych mogących zrównoważyć doznane cierpienie *. . --- STRONA 8 --- Celem ustalenia rozmiaru doznanych przez powoda obrażeń w wypadku w dniu 11 listopada 2014r. i ich skutków , a także rokowań na przyszłość Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy : specjalisty chirurgii szczękowo-twarzowej i stomatologicznej dr n. med A. Z. [ k. 178-180], jego opinii uzupełniającej [k. 267] i neurologa dr n. med. J. R. [ k. 379-381]. Żadna z tych opinii przez którąkolwiek ze stron nie została skutecznie podważona , ani nawet zakwestionowana . Z pierwszej z nich wynika , że na skutek upadku z łóżka spowodowanego napadem padaczki powód doznał obustronnego złamania żuchwy w okolicy trzonu prawego [ okolicy zęba 45) i lewego wyrostka kłykciowego. Był dwukrotnie poddawany zabiegom w znieczuleniu miejscowym i ogólnym , . : stopień dolegliwości bólowych i uciążliwości związanych z rodzajem obrażenia był znaczny. W okresie zrastania się kości i gojenia ran , tj. przez okres 6-8 tygodni powód odczuwał bóle w zakresie twarzy , zaś przez okres 2-3 tygodni po zabiegu zespolenia żuchwy dyskomfort spowodowany obrzękiem pourszowym i pooperacyjnym. Cierpienia psychiczne powoda były związane ze znacznym ograniczeniem wysiłku fizycznego i zmiana diety z normalnej na płynną w okresie gojenia złamanej żuchwy . Ten stan rzeczy potwierdziły również zeznania świadków : W. K. [ e - protokół -k. 122 -minuty- 25.09-43.37] i A. P. [e-protokół -k. 122 - minuty 44.47-52.09]- osoby najbliższe dla' powoda [ matka i żona] , które po jego powrocie ze szpitala sprawowały nad nim opiekę, Wskazane obrażenie spowodowało wystąpienie u powoda długotrwałego uszczerbku ua zdrowiu w wysokości 4% i dotyczyło to głównie złamania struktur stawowych. Złamanie szczęki i żuchwy nie pozostawiło jednak trwałego śladu w zakresie gojenia kości czy dysfunkcji stawów skroniowo- żuchwowych co obecnie wskazuje na to, że u powoda nie występuje już z powyższych przyczyn trwały uszczerbek na zdrowiu ,u rokowania co do aktualnego stanu twarzoczaszki i czynność i narządu żucia są dobre. Z kolei z drugiej z opinii wynika, że doznany przez powoda uraz nie spowodował zaostrzenia padaczki , a charakter obrażenia przemawia za tym , iż doszło do nich w następstwie napadu padaczkowego. Przedstawiony powyżej stan powoda, okres leczenia i. znaczne dolegliwości z tym związane, skutki obrażenia zwłaszcza w sferze psychicznej [ograniczenie wysilku fizycznego i zmiana diety z normalnej na płynną w okresie gojenia złamanej żuchwy], występowanie podbródkowej, szpecącej blizny poopercyjnej w połączeniu z jego młodym wiekiem skutkowały przyjęciem, że Sąd uznał za w pełni uzasadnione zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 40 000 zł z tytułu zadośćuczynienia. Jest to, zdaniem Sądu, wartość ekonomicznie odczuwalna , odpowiadająca przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa , utrzymana w rozsądnych granicach rekompensująca na pewno nie w całości , z punktu widzenia powoda , te uciążliwości , które stały się jego udziałem na skutek zaistniałego wypadku. Żadna bowiem wysokość zadośćuczynienia nie będzie stanowiła dla powoda w pełni wymiernej wartości w relacji do doznanych obrażeń i ich skutków. Żądana natomiast przez powoda kwota 76 000 zł była zbyt wygórowana i pozostawała w sprzeczności z ustaleniami i wymogami , o których mowa była na wstępie rozważań, zwłaszcza wobec ustalenia że okres leczenia doznanego obrażenia trwał około 6- 8 tygodni i nie pozostawił żadnego trwałego uszczerbku na zdrowiu, Powód twierdził , że nie ma częściowego czucia . w dolnej wardze i ma częściową utratę smaku, czemu zaprzeczył biegły 2 zakresu chirurgii szczękowej stwierdzając, iż rokowania co do stanu twarzoczaszki i czynność narządu żucia są dobre, co wynika z dokumentacji w postaci wpisów w książeczce zdrowia powoda oraz braku składania przez powoda skarg w tym zakresie [ k. 267] . Wobec braku ujemnych skutków obrażenia nie było tym samym podstaw do ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki zdarzenia --- STRONA 9 --- z dnia 11 listopada 2014r. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 417 par: 1 k.c. oraz art. 445 par. k.e. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 40 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 marca 2017r. do dnia zapłaty. Odsetki zostały zasądzone od dnia wniesienia powództwa do Sądu [k. 21) albowiem już pismem z dnia 24 lutego 2017r. [k. 20] pozwany odmówił wypłaty zadośćuczynienia, które pismem z dnia 29 grudnia 2016r. do niego skierowanym, zostało określone na kwotę 76 000 zł [k. 16] . W pozostałej części powództwo zostało oddalone jako zawyżone, O kosztach procesu postanowiono w oparciu o art. 100 k.p.e, i art. 113 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych mając na uwadze fakt, że powód wygrał w 53%-tach oraz poniższe rozliczenie : > koszły procesu powoda pozwanego Skarbu Państwa opłata sądowa od pozwu 3 800 zł , wydatki 1 205 zł 22 gr, koszty zastępstwa procesowego - 5417 zł , 5 400 zł. Należało wskazać na fakt , że nie było możliwe nakazanie ściągnięcia od pozwanego Skarbu Państwa -Zakładu Kamego we W. części opłaty sądowej od pozwu , od uiszczenia której powód był zwolniony bowiem Skarbu Państwa nie można taka opłatą sądową obciążyć [ art. 113 ust. 5 w zw. z art, 94 ustawy z dnia 28 lipca 2005r, o kosztach sądowych w sprawach cywilnych]. 'W cej sytuacji ściągnięcie od pozwanego części kosztów sądowych dotyczyło jedynie wydatków [ 1205 zł 22 gr. x 47%]. S.S.O. Maria Woźniak