Wyrok I C 88/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydz

--- STRONA 1 --- P | Sygn. akt:I C 88/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: 95a, bmi Majewska Oajkowka ŚOK po rozpoznaniu w dniu 05 marca 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa B. J. przeciwko K. S. o ochronę dóbr osobistych 1 nakazuje pozwanemu K. S. złożenie w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku oświadczenia w formie ogłoszenia w lokalnym dzienniku (...), w wielkości 20,5 em na 20,5 cm, o następującej treści: „Ja K. S. niniejszym przepraszam B. J. z G. za pomówienie go o korupcję funkcjonariusza policji i tym samym naruszenie jego dóbr osobistych”; 2 oddalić powództwo w pozostałym zakresie; 3. przyznaje pełnomocnikowi powoda adw. N. D. wynagrodzenie w kwocie 4870,80 (cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt i 80/100) złotych w tym 23 % VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach; 4. nakazuje pobrać od pozwanego K. S. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 1042,80 (jeden tysiąc czterdzieści dwa i 80/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 88/14 Powód B. J. wniósł przeciwko pozwanemu K. S. (8.) pozew o zapłatę kwoty 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszone dobra osobiste wraz odsetkami od dnia złożenia pozwu; zamieszczenie przez pozwanego w tygodniku (...) ogłoszenia o następującej treści: „ Ja K. S. niniejszym przepraszam B. J. z G. za pomówienia oraz naruszenia jego dóbr osobistych” oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów sądowych według norm przewidzianych. Ponadto --- STRONA 2 --- pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczył, że nie zostały one zapłacone ani w części, ani w całości. Uzasadniając swe stanowisko powód wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2004 roku pozwany został przesłuchany w Komendzie Miejskiej Policji w G. przez funkcjonariusza, który pouczył go o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań. Podczas przesłuchania pozwany wskazał nieprawdziwe okoliczności. Dopuszczając się konfabulacji przyczynił się do oskarżenia powoda, na odstawie nieprawdziwych okoliczności. Sąd Rejonowy w Rybniku skazał pozwanego za składanie nieprawdziwych zeznań (sygn. akt III 1299/04). Z uwagi na powyższe powód uznaje powództwo za uzasadnione. Pozwany w odpowiedzi wniósł o oddalenie powództwa w całości. Strona pozwana uzasadniając swe stanowisko wskazała, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu, stąd żądanie powoda nie jest zasadne. Sąd ustalił co następuje: Powód B. J. i pozwany K. S. są mieszkańcami G.. Pozwany K. S. wdniach 29 kwietnia, 21 maja 1 września 2004 roku będąc trzykrotnie przesłuchiwanym w charakterze świadka i uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie falszywych zeznań, złożył zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu karnym. Pozwany zeznał nieprawdę odnośnie przebiegu zdarzenia we wrześniu 2003 roku na parkingu przy dworcu PKP w G. związanego z wręczeniem korzyści majątkowej w postaci butelki koniaku przez powoda B. J. funkcjonariuszom Policji. Na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 10 grudnia 2007 roku (sygn. akt III K 555/07) pozwany został uznany za winnego popełnienia wyżej opisanego czynu, który wyczerpał znamiona ustawowe występku z art. 233 $ 1 kk w zw. z art. 12 kk i został skazany na karę 9 miesięcy pozbawienia z warunkowym zawieszeniem wykonywania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat. O fakcie pomówienia powoda przez pozwanego dowiedzieli się bliscy powoda, jego rodzina oraz znajomy policjant, który uczestniczył w zdarzeniu. Powód nigdy nie miał przedstawionych zarzutów o popełnienie przestępstwa korupcji, ani nigdy nie został skazany za popełnienie tego przestępstwa. Powód był przesłuchiwany w powyższej sprawie wyłącznie w charakterze świadka. Przeciwko powodowi toczyło się inne postępowanie karne o popełnienie przestępstwa związanego z przywłaszczeniem cudzego mienia, w wyniku którego to procesu został skazany na karę 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. W toku postępowania powód przebywał przez okres 21 miesięcy w areszcie śledczym. Został zwolniony w dniu 11 stycznia 2006 roku. W trakcie pobytu powód doznał zawału serca. W 2011 roku doznał on drugiego zawału serca, zaś w 2012 roku miał przeprowadzoną operację wszczepienia tzw. „bypassów” w wyniku przechodzonej choroby wieńcowej. Na skutek znacznego pogorszenia się stanu zdrowia, powód został zwolniony z obowiązku odbywania kary pozbawienia wolności. Od 2011 roku w związku ze złym stanem zdrowia przebywa pod stałą opieką lekarską. Powód w wyniku toczących się wobec niego postępowań karnych, spotkał się z ostracyzmem ze strony jego bliskiego otoczenia oraz nie ma możliwości ponownego nawiązania kontaktów z dawnymi partnerami handlowymi. Powód od 1995 pobiera rentę ze względu na stan zdrowia, tj. z powodu cukrzycy, problemów z nadciśnieniem, chorobą wieńcową. Przed 2004 rokiem powód prowadził zakład obróbki kamieniarskiej w G.. Działalność prowadził do chwili tymczasowego aresztowania. Pozwany pracował wówczas w firmie powoda jako przedstawiciel handlowy. Po osadzeniu powód udzielił pełnomocnictw do prowadzenia działalności swej konkubinie, która prowadziła działalność do końca 2004 roku. Po wyjściu z aresztu śledczego powód utrzymywał się z renty oraz dorabiał jako konsultant ds. umów budowlanych. --- STRONA 3 --- W przeszłości toczyły się między stronami postępowania cywilne o zapłatę, przy czym nie dotyczyły one naruszenia dóbr osobistych. Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku wraz z uzasadnieniem w sprawie III K 1299/04; protokół przesłuchania pozwanego na Komendzie Miejskiej Policji w G. z dnia 29 kwietnia 2004 roku (K. 5-6); przesłuchanie stron (k. 94-96) Powyższe dokumenty Sąd uznał za wiarygodne, albowiem zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, zaś ich wiarygodność nie była podważana. Przesłuchanie stron potwierdziło istotne okoliczności wynikające z dokumentów. Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Powód wnosząc powództwo i w trakcie przesłuchania wskazywał, że w wyniku pomówień jakich doznał ze strony pozwanego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci, zdrowia, dobrego imienia, nazwiska co miało wpływ na jego kontakty handlowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Strona pozwana wskazała na przedawanie roszczenia powoda. Zgodnie z. art. 24. $ 1. kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, Kwestię odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr osobistych reguluje art. 448. kc, który stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym bezprawność czynu pozwanego, który składając fałszywe zeznania naruszył dobra osobiste powoda została ustalona prawomocnym wyrokiem z 10 grudnia 2007 roku (sygn. akt III K 555/07) Sądu Rejonowego w Rybniku. Zgodnie z art. 11 zd. 1. kpe, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Sąd zatem w toku tego postępowania nie był zobligowany do dowodzenia bezprawności czynu pozwanego, gdyż została ona przesądzona wyrokiem karnym. Zgodnie z powyższym, bezzasadnym jest zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż jak wskazuje art. 442'. $ 2 kc, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Roszczenie powoda nie uległo zatem przedawnieniu, gdyż zdarzenie powodujące naruszenie dóbr osobistych powoda nastąpiło w 2004 roku. Stosownie do wyżej cytowanego przepisu art. 24 $ 1 kc w razie dokonanego naruszenia pokrzywdzony może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Celem tego roszczenia jest swoista kompensacja w formie niemajątkowej, skutków naruszenia dóbr osobistych. Treścią tego oświadczenia jest odwołanie krzywdzących zarzutów, przeproszenie, wyrażenie ubolewania, wyjaśnienie pewnych faktów, sprostowanie --- STRONA 4 --- nieprawdziwych informacji. Oświadczenie to ma na celu usunięcie skutków naruszenia, czemu służyć ma forma w jakiej się go dokonuje (Kodeks Cywilny Komentarz, E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2013, s. 67- 68). W ocenie Sądu oświadczenie, które ma złożyć pozwany wskazane w pkt. 1. sentencji pozwoli na usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych powoda jakim jest jego cześć i dobre imię. Nie ulega bowiem wątpliwości, że składając fałszywe zeznania w zakresie korupcji jakiej miał się dopuścić powód wobec funkcjonariusza policji, pozwany naruszył wskazane dobra. Sąd uznał jednak za konieczne zmodyfikowania treści oświadczenia poprzez dodanie słów „ pomówienia go o korupcję funkcjonariusza policji i poprzez to naruszenia jego dóbr osobistych”, bowiem ogólnikowe sformowanie oświadczenia, jakie zaproponował pełnomocnik powoda na rozprawie, mogłoby sugerować, że pozwany przeprasza powoda za wszelkie pomówienia nieokreślonej treści. Mając natomiast na uwadze okoliczność, że pomiędzy stronami istnieje długoletni konflikt, treść tak brzmiącego oświadczenia mogłaby rodzic nadużycia interpretacyjne po stronie powoda. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo wskazując, iż powód nie wykazał by doszło do naruszenia dóbr osobistych w taki sposób, aby uzasadnione było zasądzenie kwoty 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia. W trakcie postępowania, powód wskazał, że domaga się kwoty tytułem zadośćuczynienia z powodu doznanego zawału serca jaki przeszedł w trakcie swego pobytu w areszcie śledczym. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, co przyznał sam powód, nie było związku między faktem jego osadzenia w areszcie śledczym, a pomówieniami jakich dopuścił się pozwany. Powód w toku postępowania o wręczenie korzyści majątkowej funkcjonariuszom Policji był przesłuchiwany wyłącznie w charakterze świadka. Jak zostało ustalone, osadzenie powoda w areszcie śledczym w trakcie którego doznał on zawału serca, było spowodowane toczącym się wobec niego innym postępowaniem w przedmiocie przywłaszczenia mienia, które nie miało związku z pomówieniami jakich dopuścił się pozwany. Za przestępstwo to powód został skazany na karę pozbawienia wolności, która częściowo odbył. W tych okolicznościach nie sposób uznać, że to właśnie fakt pomówienia przez pozwanego doprowadził powoda do zawału serca, a potem pogorszenia stanu zdrowia. Pamiętać należy, że to na pozwanym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanego, a naruszeniem konkretnego dobra osobistego. Zdaniem Sadu powód obowiązkowi temu nie sprostał. Podobnie nie wykazał powód, aby bezpośrednią przyczyna pomówienia go przez pozwanego była utrata kontaktów handlowych z kontrahentami i upadek jego działalności gospodarczej. Nie można bowiem abstrahować od tego, że w tym właśnie czasie powód został zatrzymany, a następnie skazany i osadzony za przestępstwo, co niewątpliwie musiało rzucać się cieniem na jego wiarygodności jako partnera handlowego. W ocenie Sądu to ta właśnie okoliczność miała wpływ na zerwania kontaktów gospodarczych, a nie sam fakt pomówienia, który ostatecznie został ujawniony w postępowaniu karnym i pozwany poniósł tego konsekwencje. Nie wykazał również powód w toku postępowania jaki był zasięg pomówienie, którego dopuścił się pozwany, kto powziął o tym wiadomość oprócz członków rodziny i osób uczestniczących w przesłuchaniu, a zatem jakie faktycznie poniósł konsekwencje negatywnego zachowania pozwanego w życiu towarzyskim, społecznym. Powód na powyższe okoliczności nie przedstawił żadnego dowodu. Stąd, z uwagi na niewykazanie przez powoda zasadności roszczenia w zakresie zasądzenie kwoty 200 000 zł. z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, Sąd oddalił powództwo w tym zakresie, Należy mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z treścią art. 448 k.c, Sąd może przyznać zadośćuczynienie temu czyje dobro osobiste zostało naruszone. Ocena zatem czy zadośćuczynienie jest w danych okolicznościach sprawy słuszną formą kompensaty za naruszone dobro osobiste należy do sądu, gdyż artykuł 448kc nie nakłada takiego obowiązku. Zgodnie z orzeczeniem SN z 13.06.2002r. V CKN 1421/00 zasadnicze przesłanki rozstrzygnięcia o roszczeniu opartym na art, 448 ke to rodzaj naruszonego dobra, intensywność naruszenia, skutki dla poszkodowanego i zachowanie naruszyciela, Pozwany składając fałszywe zeznania, w których pomówił powoda niewątpliwie naruszył jego część i dobre imię. Niemniej jednak, w ocenie sądu, wystarczającym zadośćuczynieniem jest publiczne przeproszenie za zaistniałe zdarzenie, które eliminuje w sposób oczywisty prawdziwość słów pozwanego i daje wystarczający powód do satysfakcji poszkodowanemu. Natomiast wobec faktu, że powód nie wykazał, aby na skutek tego naruszenia ucierpiało jego zdrowie, kontakty gospodarcze, społeczne, ile osób miało możliwość powzięcia wiedzy o tym zdarzeniu, jak również na znaczny upływ czasu, który w naturalny sposób spowodował zatarcie jego znaczenia, Sad uznał, że zasądzenie --- STRONA 5 --- zadośćuczynienie w jakiejkolwiek kwocie byłoby nadużyciem prawa powoda i nieadekwatną formą kompensaty w stosunku do rodzaju i charakteru naruszonego dobra. Powód w niniejszej sprawie był zwolniony z kosztów sądowych w całości oraz przyznano mu z urzędu pełnomocnika, dlatego o wynagrodzeniu pełnomocnika powoda orzeczono na podstawie art. 100 uksc oraz $ 2 ust. 3, $ 6 pkt 6 oraz $ 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, Nr 461). W zakresie w jakim pozwany przegrał sprawę Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 98 kpc i art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zasądzając od powoda na rzecz pozwaną kwotę 1042,80 zł obejmującą wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem zgodnie z $2 ust. 3 i $ 10 ust 1. pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz opłatę stałą od powództwa za naruszenie dóbr osobistych zgodnie z art. 26 ust. pkt. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Gliwice, dn. 8 kwietnia 2015 roku SSR del. Beata Majewska-Czajkowska