Wyrok I C 865/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 865/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Żelazowski Protokolant: st. sekretarz sądowy Jolanta Latała po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. w K. przeciwko (...) S.A. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 2.537 zł (dwa tysiące pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 865/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 lipca 2020 roku Strona powodowa (...) S.A. w pozwie (k. 2-6) skierowanym przeciwko (...) S.A. w K. wniosła o nakazanie pozwanemu zaprzestania działań naruszających dobrą sławę powoda a polegających na publikowaniu i rozpowszechnianiu w formie powszechnie dostępnej, tj. poprzez wydania prasowe, ulotki i materiały drukowane a także przekazem internetowym, treści w nieuzasadniony sposób pomawiających powoda o działania nieetyczne, sprzeczne z prawem i niegodne organizacji związkowej jako rzekomo szkodzące pracownikom a dotyczące rzekomego czerpania zysków z wyprowadzania środków z funduszu socjalnego oraz nakazanie usunięcia skutków takich naruszeń poprzez: a) nakazanie pozwanemu, aby zamieścił w wydaniu (...), który ukazywał się będzie jako pierwsze wydanie po 14 dniach od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, przeprosi o następującej treści: (...) S.A. niniejszym oświadcza, że informacje zawarte w numerze (...) z dnia 19 grudnia 2018 r., nr 17/18 na temat rzekomego występowania nieprawidłowości uszczuplających świadczenia pracowników i podlegających na rzekomym wyprowadzaniu środków finansowych z funduszu ,,pod ochroną (...) (...) i (...)” – są nieoparte na prawdzie. (...) S.A. niniejszym oświadcza, że informacje zawarte w numerze (...) z dnia 22 stycznia 2019 r., nr 1/19 na temat rzekomego zawarcia przez spółki, w których (...) związki --- STRONA 2 --- zawodowe mają swoje udziały, niekorzystnych umów na obsługę funduszu socjalnego, które powodować miały rzekomo niekorzystny skutek dla pracowników – są nieoparte na prawdzie. Powyżej wymienione teksty naruszyły dobrą sławę (...) S.A. i dlatego przepraszamy za naruszenie dóbr osobistych w tej organizacji.” Przy czym treść powinna być opublikowana na 1 stronie czasopisma pogrubioną czcionką A. C. o wielkości 12; b) nakazanie pozwanemu w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, opublikowania na stronie internetowej w portalu F.: (...) i utrzymanie wpisu przez okres co najmniej 6 miesięcy, przeprosin o następującej treści: (...) S.A. niniejszym oświadcza, że informacje zawarte w numerze (...) z dnia 19 grudnia 2018 r., nr 17/18 na temat rzekomego występowania nieprawidłowości uszczuplających świadczenia pracowników i podlegających na rzekomym wyprowadzaniu środków finansowych z funduszu ,,pod ochroną (...) (...) i (...)” – są nieoparte na prawdzie. (...) S.A. niniejszym oświadcza, że informacje zawarte w numerze (...) z dnia 22 stycznia 2019 r., nr 1/19 na temat rzekomego zawarcia przez spółki, w których (...) związki zawodowe mają swoje udziały, niekorzystnych umów na obsługę funduszu socjalnego, które powodować miały rzekomo niekorzystny skutek dla pracowników – są nieoparte na prawdzie. Powyżej wymienione teksty naruszyły dobrą sławę (...) S.A. i dlatego przepraszamy za naruszenie dóbr osobistych w tej organizacji.” przy czym treść powinna być opublikowana pogrubioną czcionką A. C. o wielkości 12. c) nakazanie pozwanemu zapłaty kwoty 10.000 złotych w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, na rzecz Hutniczej Fundacji Ochrony (...) i pomocy (...), ul. (...), (...)-(...) K.; d) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona powodowa wskazała, iż na łamach wydawanego przez pozwanego biuletynu zakładowego o tytule ,,Z.’ – który kolportowany jest przez pozwanego m.in. na terenie zakładu pracy gdzie działają organizacje związkowe będące stronami w niniejszej sprawie – pozwany zamieścił w grudniu 2018 r. (nr 17/18 z dnia 19 grudnia 2018 r.) tekst pod tytułem: ,,Fundusz socjalny ląduje w Sądzie”, w którym naruszono dobrą sławę powoda. Strona powodowa wywodziła, iż w artykule zawarto między innymi oskarżenia o udział w procederze mającym na celu wyłudzenie kilku milionów złotych z funduszu socjalnego, a także o czerpanie przez powodowa organizację z takiego działania bezprawnych korzyści, poprzez uczestnictwo w spółkach świadczących usługi za środki pochodzące z funduszu. Q tekście wskazano m.in., że: „(...) Od wielu już lat proceder wyprowadzania środków finansowych z funduszu czyli z kieszeni pracownika trwa w najlepsze, pod ochroną (...) i (...), którzy w spółce obsługującej fundusz socjalny posiadają udziały i czerpią zyski. (...) Okazało się że bezpodstawnie podwyższano ceny ofert ograbiając nawet o kilkaset złotych więcej osobę korzystającą z wypoczynku. (...) Okazało się że mający w tym interes związkowcy w K. nie mówili prawdy. (...) Z kalkulacji wynika, że z funduszu bezprawnie mogło być wyprowadzone kilka milionów złotych, oczywiście kosztem świadczeń pracowników.(...) Pozostaje mieć nadzieję na to, czego pozornie nie wykluczamy, że to nasze wnioski są mylne i że nasi prawnicy źle rozumieją prawo i tą „działalność”, a rozdawanie paczek świątecznych przez związkowców z tych dwóch organizacji odbywa się z uczciwych dochodów i członkowie nie będą musieli ich w przyszłości zwracać." W ocenie powoda, twierdzenia te zawierają w sobie oczywiście pejoratywny wydźwięk co do zakresu jego działalności oraz drugiej organizacji związkowej oraz w oczywisty sposób naruszają dobrą sławę powodowej organizacji, która jako związek zawodowy działa w interesie i na rzecz pracowników. Zdaniem powoda, opisywanie jego działań jako nieuczciwych i zmierzających do rzekomego pokrzywdzenia pracowników niewątpliwe godzi w jego dobre imię. --- STRONA 3 --- Następnie, strona powodowa podniosła, że w jednym z kolejnych wydań (...) z dnia 22 stycznia 2019 r. po raz kolejny pozwany zawarł tekst godzący w dobrą sławę powoda. W tekście pod tytułem ,,(...) cd…” napisano: ,,(…) W odpowiedzi podtrzymaliśmy w całości zasadność rozstrzygnięcia przez sądem tej bulwersującej wszystkich pracowników sprawy. Bo kto jak nie sąd miałby rozstrzygnąć tą kwestię? Może ci sami działacze związkowi którzy ją stworzyli? Drenaż funduszu i kieszeni pracowników trwa nadal. Przypomnijmy że chodzi o niekorzystne umowy na obsługę funduszu socjalnego w efekcie tego ogromne środki finansowe wywędrowały z funduszu i przy okazji z kieszeni pracowników też, do spółki w której dwa (...) związki zawodowe mają swoje udziały”. Zgodnie z twierdzeniem strony powodowej powyższy tekst – zawarty w kolportowanym wśród pracowników biuletynie – kolejny raz stanowił naruszenie jego dobrej sławy. Strona pozwana (...) S.A. w odpowiedzi na pozew (k. 38-40) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów dojazdów pełnomocnika do Sądu w Krakowie. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona pozwana wskazała, iż nie może zaprzestać stosowania strategii informacyjnej nakreślonej przez Zarząd Związku, która polegała na przybliżeniu czytelnikom biuletynu informacyjnego działań Zarządu (...) w celu wyjaśnienia załodze ciągłych zastrzeżeń co do najkorzystniejszych świadczeń na terenie kraju, realizowanych ze środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej ZFŚS). Monopol na realizacje świadczeń z ZFŚS ma ,,Hut- (...) S.A., w której dwa (...) związki zawodowe mają swoje udziały (w tym strona powodowa), na mocy umowy zawartej z pracodawcą, tj. (...) S.A. Bezspornym w sprawie było, iż: Strony postępowania są organizacjami związkowymi działającymi w (...) S.A. Na mocy umowy zawartej z (...) S.A. realizacja świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych obsługiwana jest przez spółkę ,,HUT- (...) S.A., w której udziały posiadają związki zawodowe. Ponadto, Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Na łamach wydawanego przez stronę pozwaną - (...) S.A. biuletynu zakładowego o tytule (...), kolportowanego przez pozwanego m.in. na terenie zakładu pracy, został opublikowany tekst pod tytułem: ,,(...)”. Treść tego artykułu odnosiła się do organizowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wyjazdów. W artykule tym strona pozwana podała, iż założyła sprawę w związku z szeregiem nieprawidłowości, które uszczuplają świadczenia pracowników. Wskazała, iż „(...) Od wielu już lat proceder wyprowadzania środków finansowych z funduszu czyli z kieszeni pracownika trwa w najlepsze, pod ochroną (...) i (...), którzy w spółce obsługującej fundusz socjalny posiadają udziały i czerpią zyski. (...) Okazało się że bezpodstawnie podwyższano ceny ofert ograbiając nawet o kilkaset złotych więcej osobę korzystającą z wypoczynku. (...) Okazało się że mający w tym interes związkowcy w K. nie mówili prawdy. (...) Z kalkulacji wynika, że z funduszu bezprawnie mogło być wyprowadzone kilka milionów złotych, oczywiście kosztem świadczeń pracowników.(...) Pozostaje mieć nadzieję na to, czego pozornie nie wykluczamy, że to nasze wnioski są mylne i że nasi prawnicy źle rozumieją prawo i tą „działalność”, a rozdawanie paczek świątecznych przez związkowców z tych dwóch organizacji odbywa się z uczciwych dochodów i członkowie nie będą musieli ich w przyszłości zwracać." dowód: biuletyn strony pozwanej (...) nr 17/18 z dnia 19 grudnia 2018 r., k. 24-27. Następnie, w jednym z kolejnych wydań biuletynu (...) nr 1/19 z dnia 22 stycznia 2019 r. po raz kolejny opublikowano artykuł odnoszący się do kwestii wyjazdów organizowanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W tekście pod tytułem ,,(...)cd…” wskazano, iż: ,,(…) W odpowiedzi podtrzymaliśmy w całości zasadność rozstrzygnięcia przez sądem tej bulwersującej wszystkich pracowników sprawy. Bo kto jak nie sąd miałby rozstrzygnąć tą kwestię? Może ci sami działacze związkowi którzy ją stworzyli? Drenaż funduszu i kieszeni pracowników trwa nadal. Przypomnijmy że chodzi o niekorzystne umowy na obsługę funduszu socjalnego w efekcie tego ogromne środki finansowe wywędrowały z funduszu i przy okazji z kieszeni pracowników też, do spółki w której dwa (...) związki zawodowe mają swoje udziały”. --- STRONA 4 --- dowód: biuletyn strony pozwanej (...) nr 1/19 z dnia 22 stycznia 2019 r., k. 28-31. Powodowy związek zawodowy jest udziałowcem Spółki Hut (...) w udziale wynoszącym 20%. Imprezy dla pracowników organizowane ze środków funduszu socjalnego lub dofinansowywane z jego środków uwzględniają obowiązkową dodatkową marżę na rzecz Spółki naliczaną od każdej czynności i każdego pracownika stanowiącą, stosownie do umowy zawartej w dniu 17 listopada 2016 r. na świadczenie usług socjalnych pomiędzy (...) S.A. i Hut (...) Sp. z o.o. jej zysk (vide w szczególności§11). Sprawia to, że ceny np. wycieczek są wyższe niż ceny wolnorynkowe. Dodatkowo Spółka nie organizuje wycieczek i innych usług, lecz zakupuje je na wolnym rynku doliczając swoje marże i opłaty. Wynagrodzenie pobierane jest za obsługę funduszu oraz od organizacji poszczególnych imprez. Pomimo, że pracownicy zyskali możliwość indywidualnego wykupu np. wczasów na wolnym rynku, nadal wniosek o dofinansowanie musi zostać złożony za pośrednictwem Spółki, która pobiera z tego tytułu marże. (...) korzystających z funduszu jest ponad 3,5 tys., nie licząc członków ich rodzin. Liczna różnego rodzaju usług może sięgać 50.000 w różnych formach świadczeń socjalnych – m.in. dofinansowanie do biletów, kina, przedszkola. Oznacza to znaczne kwoty sięgające kilku milionów złotych za okres ostatnich trzech lat wstecz wydatkowane z funduszu wyłącznie na rzecz Spółki, uszczuplające zgromadzone na nim środki. Sporne publikacje i wypowiedzi podjęte zostały przez przedstawicieli strony pozwanej w celu ochrony interesów pracowników Huty i związku zawodowego, który reprezentują oraz w celu wykazania nieprawidłowości w wydatkowaniu środków z funduszu socjalnego. dowód: odpis księgi akcyjnej Spółki Hut- (...), k. 76-105, umowa z 17 listopada 2016 r. na świadczenie usług socjalnych zawarta pomiędzy (...) S.A. i Hut (...) Sp. z o.o. – w aktach sprawy Prok. Rej. W D., PR3 Ds. 926/2019, t. I (dokumentacja), zeznania przedstawiciela strony pozwanej, protokół elektroniczny rozprawy z dnia 21 lipca 2020 r., k. 130-131 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów. Zgromadzone w sprawie dowody z dokumentów prywatnych i urzędowych zostały uznane przez Sąd za wiarygodne, ich autentyczność i wiarygodność nie były również kwestionowane przez żadną ze stron. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności ustalił Sąd również na podstawie dowodu z przesłuchania przedstawiciela strony pozwanej uznając je w całości za wiarygodne bowiem korespondują one z całokształtem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 448 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne, tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., sygn. akt V CKN 195/01, LEX nr 53107). O dokonaniu naruszenia dobra osobistego decyduje obiektywna ocena konkretnych okoliczności, a nie subiektywne odczucie osoby zainteresowanej. Bezprawność działania jest wyłączona m.in. wówczas, gdy działanie podjęte zostało w ramach istniejącego porządku prawnego, a także gdy ma na celu ochronę uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. Zgodnie z ogólną regułą dowodową zawartą w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Także przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, --- STRONA 5 --- że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Zatem wskazać należy, że to na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, natomiast pozwany był zobowiązany wykazać, że naruszenie nie było bezprawne. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że strona powodowa nie wykazała, aby doszło ze strony pozwanego związku zawodowego do naruszenia dóbr osobistych w postaci m.in. dobrego imienia powoda. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd doszedł do przekonania, iż zarzuty i sformułowania zawarte w spornych artykułach dotyczą spółki HUT- (...) S.A., tj. podmiotu świadczącego usługi z zakresu organizacji wypoczynku z funduszu socjalnego, natomiast w stosunku do powodowego (...) S.A. odnoszą się jedynie pośrednio. W ocenie Sądu strona pozwana podała do publicznej wiadomości informacje zgodne z prawdą, dotyczące obsługi funduszu socjalnego, dążąc do wyjaśnienia okoliczności związanych z jego funkcjonowaniem i obsługą, a negatywna ocena obsługi funduszu wyrażona w spornej publikacji podyktowana była troską o społeczny interes członków reprezentowanego związku zawodowego i szeroko rozumiany interes pracowników (...) S.A., co wyłącza bezprawność spornych wypowiedzi w związku z czym powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. sentencji wyroku w oparciu art. 98 § 1 i 3 i art. 99 k.p.c., obciążając nimi, stosownie do wyniku procesu, w całości stronę powodową. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika powódki – radcy prawnego w kwocie 2.520,00 zł ustalone na datę wniesienia pozwu w oparciu o § 2 pkt 4 i §8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.