Wyrok I C 86/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2016r. Sąd Okręgowy w Opolu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 86/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2016r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Bogusław Kamiński Protokolant: st. sekr. sądowy Jolanta Zyznowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016r. w Opolu sprawy z powództwa D. U. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w O. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda D. U. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis Za zgodność: Sygn. akt I C 86/15 T R A N S K R Y P C J A uzasadnienia wyroku z dnia 20 października 2016r. poczatektekstu [Przewodniczący 00:40:23.688] Powód D. U. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa Aresztu Śledczego w O. kwotę 60.000 złotych, w uzasadnieniu pozwu podniósł, co następuje. On i A. K. odbywali karę pozbawienia wolności w różnych zakładach karnych, od kilku lat byli w narzeczeństwie i w którymś momencie podjęli decyzję o zawarciu związku małżeńskiego. Powód otrzymał zgodę od dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. na zawarcie związku małżeńskiego, natomiast A. K., która w tym czasie była w Areszcie Śledczym w O. takiej zgody nie otrzymała. Nadto dyrektor Aresztu Śledczego w O. nie udzielił mu zgody na wpisanie go na listę osób odwiedzających A. K., co skutkowało również odmową zgody na widzenie z A. K. poprzez Skype, nie udzielono również zgody na dzwonienie do A. K.. Powód uważa, że naruszone zostały jego prawa i dlatego domaga się zasądzenia kwoty 80.000 złotych. Strona pozwana Skarb Państwa wniósł po pierwsze o odrzucenie pozwu z powodu braku zdolności procesowej powoda, a w przypadku nie odrzucenia pozwu, oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Co do odrzucenia pozwu, strona pozwana podniosła, że powód nie jest uprawniony do złożenia pozwu z tego powodu, że A. K. nie udzielono zgody na ślub z nim, ponieważ to ona powinna być powodem w takiej sytuacji. W przypadku nie odrzucenia pozwu, strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, --- STRONA 2 --- albowiem w jej ocenie roszczenie dochodzone pozwem jest bezpodstawne, bowiem powód w żaden sposób nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił domniemanej szkody, jej wysokości, ani tym bardziej nie wykazał normalnego związku przyczynowego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód D. U. odbywa karę pozbawienia wolności od 1981 roku [ns 00:45:08.018] , dowód zeznania powoda, protokół rozprawy i karta 130, 131. A. K. odbywa również karę pozbawienia wolności od 2003 roku, od 2010 roku odbywa karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w O., dowód zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z dnia 20 października 2016 roku. Od około 2012 roku D. U. i A. K. zaczęli ze sobą korespondować. Powód D. U. odbywa karę pozbawienia wolności nie w Areszcie Śledczym w O.. Korespondencja między powodem a A. K. trwała kilka lat, gdzieś do około 2015 roku. D. U. i A. K. nigdy osobiście się nie spotkali, nie znali się, jak również przed 2012 rokiem. W okresie 2012-2015 rozmawiali wielokrotnie telefonicznie. D. U. zaproponował Ani K. zawarcie małżeństwa, A. K. wyraziła na to zgodę. Ostatecznie wycofała się z chęci zawarcia związku małżeńskiego z powodem, to spowodowało, że ich znajomość się zakończyła, przestali ze sobą korespondować. A. K. nie uzyskała zgodę na zawarcie związku małżeńskiego. A. K. nie wyraziła zgody by wpisać powoda na listę osób, które mogłyby ją odwiedzać. Również nie wyraziła zgody, by znajomość między nią, a powodem była utrzymywana przez Skype, dowód zeznania świadka A. K., protokół rozprawy z dnia 20 października 2016 roku, zeznania powoda, protokół rozprawy karta 130, 131. Sąd zważył, co następuje Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. [ns 00:52:00.258] okoliczności faktyczne przez powoda Sąd uznał, że powód wywodzi swoje roszczenie z tak zwanej ochrony dóbr osobistych. Artykuł 23 Kodeksu cywilnego mówi, dobra osobiste człowieka jak w szczególności zdrowie, wolność, część, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza, racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Proponując [ns 00:52:50.718] faktów przytoczonych przez powoda, wynika że powód uważa, że jego dobra osobiste zostały naruszone w postaci prawa do osobistych kontaktów z osobą bliską i telefonicznie kontaktów, prawa do pisania listów do osoby bliskiej, prawo do zawarcia małżeństwa z osobą bliską. Artykuł 24 paragraf 1 Kodeksu cywilnego stanowi, co następuje. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia, może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie, może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Artykuł 448 Kodeksu cywilnego stanowi, co następuje. W razie naruszenia dobra osobistego, Sąd może przyznać temu czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis artykułu 445 paragraf 3 stosuje się odpowiednio. Również powództwo powoda mogło być uwzględnione, powód musiał wykazać, że doszło do naruszenia jego dóbr. Bowiem z przepisów cytowanych wyżej, wynika, że osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, powinna wykazać, iż do naruszeń tych dóbr doszło, zaś domniemaniem prawnym objęta jest jedynie bezprawność działań prowadzących do naruszenia dobór osobistych. W okolicznościach niniejszej sprawy, to zatem na powodzie spoczywał obowiązek wykazania, że określone zachowania przedstawicieli Skarbu Państwa naruszyły jego dobra osobiste. Zdaniem Sądu powód nie wykazał, że jego dobra osobiste zostały naruszone, nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu, a zeznaniom jego w tym zakresie Sąd nie dał wiary. Co do zarzutu, że nie udzielono mu zgody na zawarcie małżeństwa, to przesłuchany w charakterze strony na rozprawie w dniu 6 maja 2016 roku, twierdzi, że odmówiono mu zgody na zawarcie małżeństwa Z A. K., ale pisząc pozew, pisze, że tu cytuję, (...)". Czyli raz twierdzi, że otrzymał zgodę na zawarcie związku małżeńskiego, raz twierdzi, że nie otrzymał zgody na zawarcie związku małżeńskiego. Zdaniem Sądu ta okoliczność przez, ten fakt przez powoda nie został, nie został wykazany. Nie udowodnił również powód, że nie udzielono mu zgody by wpisać go na listę osób odwiedzających A. K.. Tym bardziej, że słuchana w charakterze świadka A. K. zeznała, w tej części Sąd dał jej wiarę, że nie chciałaby powodowi udzielono zgody na to by wpisać go na listę osób mogących ją odwiedzać. Powód nie przedstawił --- STRONA 3 --- żadnego dowodu oprócz swoich zeznań, że występował z taką prośbą i że ta prośba została załatwiona ponownie. Również powód nie udowodnił, że odmówiono mu zgody na widywanie się z A. K. przez Skype, jedynym dowodem są jego zeznania, które jednakże nie potwierdzono żadnym innym dowodem, w związku z tym, w tym zakresie nie dał wiary, tym bardziej, że A. K. słuchana, jako świadek zeznała, że nie chciałaby dochodziło do widzeń z powodem poprzez Skype. Powód też nie przedstawił żadnego dowodu w postaci pisemnej prośby, taką zgodę mu udzielono. Gdy chodzi o rozmowy telefoniczne, no to powód sam sobie przeczy. Twierdzi, że nie udzielono mu zgody na rozmowy telefoniczne z A. K. i w tym zakresie nawet dołączył swoją do pozwu odpowiedź Dyrektora Aresztu Śledczego w O. z dnia 7 lipca 2014 roku, że nie wyraża się zgody na rozmowę telefoniczną z A. K.. Nawet sam słuchany, jako strona zeznał, że rozmawiał telefonicznie z A. K. przez 2 lata, jakieś 2, 3 razy w tygodniu, potwierdziła to również A. K. słuchana jako świadek. I co do tego pisma z dnia 7 lipca 2014 roku, być może jest to pismo wcześniejsze, a po tym piśmie jednakże dochodziło do rozmów telefonicznych w związku z tym, no to pismo z dnia 7 lipca 2014 roku no ma mniejsze znaczenie dowodowe, jeżeli chodzi o żądanie powoda. [ns 01:02:15.718] obowiązki skazanego reguluje Kodekskarny wykonawczy, Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku, tu w rozdziale IV mówi, że skazany ma prawo w szczególności do: utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi, do prowadzenia korespondencji bez jej cenzurowania z organami ścigania, z wymiarem sprawiedliwości i innymi organami państwowymi i samorządowymi oraz rzecznikiem praw obywatelskich. Skazanemu należy umożliwiać utrzymywanie więzi przede wszystkimi z rodziną i innymi osobami bliskimi przez: widzenia, korespondencję, rozmowy telefoniczne, paczki, przekazy pieniężne, a w uzasadnionych wypadkach za zgodą dyrektora zakładu karnego również przez inne środki łączności oraz ułatwiać utrzymanie kontaktów z podmiotami, o których mowa w artykule 38 paragraf 1 Kodeksu karnego wykonawczego. Widzenia z osobą niebędącą członkiem rodziny lub inną osobą bliską skazany może otrzymać za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego. Skazany ma prawo korzystać na własny koszt z samokasującego [? 01:03:34.086] aparatu telefonicznego. Kodeks karny wykonawczy przyznaje również szereg innych praw osobom skazanym, ale w ramach okoliczności faktycznych zgłoszonych przez powoda Sąd zacytował tylko te rozwiązania Kodeksu karnego wykonawczego, które mają związek właśnie z okolicznościami faktycznymi przytoczonymi przez powoda. Zgodnie z tym co Sąd mówił wyżej, że to na powodzie ciąży obowiązek wykazania, że doszło do naruszenia dóbr osobistych. Zdaniem Sądu powodowi nie udało się udowodnić przed Sądem, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci prawa do zawarcia związku małżeńskiego, w postaci prawa do utrzymywania więzi z innymi osobami bliskimi, czyli do tego do czego skazany ma prawo w oparciu o Kodeks karny wykonawczy. Kodeks karny wykonawczy nie zawiera definicji "osoby bliskiej", w związku z tym na potrzeby niniejszego postępowania należało udzielić odpowiedzi czy A. K. była osobą bliską w rozumieniu Kodeksu karnego wykonawczego. Zdaniem Sądu A. K. nie została potraktowana dla powoda jako osoba bliska. [ns 01:05:57.107] osoby bliskie w rozumieniu Kodeksu karnego wykonawczego to są osoby, no przede wszystkim osoby, z którymi łączy skazanego jakiś bardzo zażyły kontakt, wieloletni trwający jeszcze z okresu sprzed tego okresu, kiedy osoba trafiła do zakładu karnego. Jest to konkubent osoby przebywającej w zakładzie karnym. Powód twierdzi, że A. K. była jego narzeczoną, ale z okoliczności ustalonych w sprawie w szczególności zeznań A. K. wynika, że no ta znajomość została nawiązana w okresie, kiedy oboje odbywali karę pozbawienia wolności. [ns 01:07:24.157] A. K. jak i powód w swoich listach wyznawali sobie uczucie, że się kochają, ale biorąc pod uwagę zeznania A. K. w tym zakresie Sąd dał jej wiarę, że jak gdyby wyświadczyła, chciała wyświadczyć powodowi przysługę godząc się na małżeństwo po to, żeby mógł trafić do Zakładu Karnego w O., no to te ich związki nie można uznać, jako takie autentyczne związki emocjonalne i w związku z tym brak podstaw by traktować A. K. jako osobę bliską dla powoda. W związku z tym, zdaniem Sądu, nienaruszone zostało prawo powoda z artykułu 105 Kodeksu karnego wykonawczego, który mówi, że należy skazanemu należy umożliwić utrzymywanie więzi z osobami bliskimi poprzez widzenia, korespondencje, rozmowy telefoniczne i inne środki łączności, mimo tego, że przecież sam powód przyznał, że taką znajomość utrzymywał, ale jednocześnie twierdził, że nie udzielono mu zgody na dzwonienie do A. --- STRONA 4 --- K.. Mówić o naruszeniu dóbr osobistych przy założeniu, że jednak dobra osobiste powoda zostały naruszone, to jeszcze musi być spełniona przesłanka bezstronności po stronie osoby naruszającej dobra osobiste. Zachowanie się jest bezprawne [ns 01:09:54.146] istniejące porządki prawne w szerokim tego słowa znaczeniu. Pod pojęciem porządku prawnego [ns 01:10:01.131] nakazy i zakazy wynikające z obowiązujących przepisów prawnych jak i wytworzone [? 01:10:05.355] i przyjęte w społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Tryb [? 01:10:11.698] postępowania narusza powyższe nakazy lub zakazy albo zasady współżycia społecznego, to wtedy jest bezprawny i spełnia przesłankę obiektywne [ns 01:10:27.927] zachowania. Czy stronie pozwanej można przypisać zachowanie się bezprawne w takim sensie, że naruszyła, poprzez określone decyzje naruszyła prawa powoda, jako skazanego, któremu przysługują z Kodeksu karnego wykonawczego. Zdaniem Sądu nie, ponieważ powód, w ocenie Sądu, nie jest osobą bliską dla świadka A. K. i w związku z tym nawet przy założeniu, że uniemożliwiono mu właśnie chociażby wpisanie się na listę osób odwiedzających A. K., no nie można przypisać naruszenie przez stronę pozwaną artykułu 105 Kodeksu karnego wykonawczego. Również w związku z niezakwalifikowaniem powoda, jako osoby bliskiej można stronie pozwanej przypisać naruszenie artykułu 105a paragraf 4 Kodeksu karnego wykonawczego. Ale nadto przy założeniu, że naruszone zostały dobra osobiste powoda, to samo naruszenie dóbr osobistych powoda przy tak skonstruowanym żądaniu pozwu, że powód domaga się zadośćuczynienia pieniężnego to jeszcze nie wystarczy, by takie zadośćuczynienie pieniężne zasądzić, bowiem artykuł 448 cytowany już wyżej stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny niezależny od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przy naruszeniu dóbr osobistych nie ma obowiązku zasądzania zadośćuczynienia, bowiem jak stanowi artykuł 448 Sąd może zasądzić zadośćuczynienie, ale nadto warunkiem zasądzenia zadośćuczynienia jest to, by osoba pokrzywdzona doznała krzywdy. Tutaj ponownie, jak w przypadku czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, jakich dóbr osobistych, ciężar dowodu spoczywał na powodzie. To obowiązkiem powoda było wykazanie, że doznał krzywdy. Na podstawie no dowodów przeprowadzonych w sprawie nie udało się Sądowi ustalić, przy założeniu, że doszło do naruszenia dóbr osobistych, że powód doznał krzywdy. Powód nawet nie próbował wskazać jaką szkodę poniósł w związku, jak twierdzi bezprawnymi zachowaniami strony pozwanej, nie określił stopnia nasilenia odczuwanej krzywdy. Nie wykazał, że te zachowania opisane przez niego, niekorzystne dla niego stanowiły dla niego źródło ujemnych przeżyć psychicznych, poprzestając jedynie na błędnym założeniu, że samo wytknięcie stronie pozwanej rzekomych uchybień oraz manifestowanie swojego niezadowolenia wystarczy do wykazania krzywdy i otrzymane zadośćuczynienie. Jeżeli chodzi o postępowanie dowodowe, to obowiązkiem powoda zgodnie z artykułem 6 Kodeksu cywilnego jest udowodnienie okoliczności faktycznych [? 01:16:00.482] . Artykuł 6 Kodeksu cywilnego stanowi co następuje, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powód zawnioskował jako dowody przesłuchanie w charakterze świadka A. K., która zostało przesłuchana, przesłuchanie J. G. [? 01:16:39.309] , co do którego to dowodu w oparciu o tezę dowodową Sąd uznał, że przeprowadzenie tego dowodu jest zbędne, zawnioskował również, jako świadka Kierownika Penitencjarnego Aresztu Śledczego w O. i Dyrektora Pawilonu C Aresztu Śledczego w O., koordynatora w Pawilonie C Aresztu Śledczego w Ł., wychowawca Pawilonu C Aresztu Śledczego w Ł.. Tak sformułowany wniosek dowodowy nie mógł być uwzględniony. Obowiązkiem powoda było tak sformułować wniosek dowodowy, by mógł on być przeprowadzony w takim sensie, że powinien podać imię i nazwisko danej osoby, jej adres i okoliczności, na które taki świadek ma być przesłuchany. Powód również zawnioskował do przeprowadzenia dowodów z akt osobowych jego oraz z akt osobowych dotyczących A. K.. --- STRONA 5 --- [ns 01:17:39.573] obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują takiego środka dowodowego, jak dowód z akt osobowych. Wprawdzie Sąd dysponował aktami osobowymi powoda i A. K., ale to obowiązkiem powoda było wskazać z jakich dokumentów znajdujących się w tych aktach, z jakiej decyzji, zaświadczeń należy przeprowadzić dowód i na jaką okoliczność. W związku z zasadą, że proces cywilny jest kontradyktoryjny Sąd nie ma obowiązku analizować akt osobowych, zresztą kilkudziesięciostronicowych i szukać określonego dowodu na okoliczności związane ze złożonym pozwu przez powoda, to jego obowiązkiem było wskazać w aktach osobowych określoną kartę i wskazać na jaką okoliczność ma być ten dowód dopuszczony. Tym bardziej, że powód zdaniem Sądu miał taką możliwość, ponieważ zdaniem Sądu powód ma prawo wglądu do akt osobowych, w związku z tym mógł zażądać, zakład karny udostępnił mu akta osobowe i być może udałoby się wykazać właśnie, że tam są decyzje, w których dyrektor odmawia mu zgody na zawarcie związku małżeńskiego, odmawia mu zgody na wpisanie go na listę osób odbywających odwiedzających A. K., odmawia mu zgody na przebywanie kontaktu z A. K. poprzez S., no ale nawet w okolicznościach, o których Sąd mówił wyżej te dowody być może nie wystarczyłyby do uwzględnienia powództwa tak sformułowanego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powództwo jako bezzasadne powinno podlegać odrzuceniu. Jeżeli chodzi o koszty procesu, z uwagi na to, że powód przegrał proces, w związku z tym w oparciu o artykuł 98 Kodeksu cywilnego zasądzono koszty zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa, która była reprezentowana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w W. w kwocie jak było odczytane w wyroku. Orzeczenie nie jest prawomocne. [koniec części 01:20:17.235]