Postanowienie I C 842/O9 WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2010 r. Sqd Okrcggowy w Kaliszu

--- STRONA 1 --- Sygn.aktI C 842/O9 WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2010 r. Sqd Okrcggowy w Kaliszu I Wydzial Cywilny w skladzie nastzgpujzgcymz Przewodniczqcy SSO Tadeusz Sobocifiski Protokolantz st. sekr. szgdowy Barbara Kaszyfiska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2010 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powédztwa Z. N. (1) przeciwko Skarbowi Pa1’1stwa Komenda Powiatowa Policji w (. 0 zadoééuczynienie i rents; 1 . Oddala powédztwo. 2. Nic obciqzyé powoda kosztami procesu. T Sobocifiski UZASADNIENIE Pozwem z dnia 11 maja 2009 r. zlozonym w Sqdzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim, powéd Z. N. [1] wniésl przeciwko Komendzie Powiatowej Policji w 0. 0 zasqdzenie od tej jednostki na jego rzecz:  kwoty 2.000 zl tytulem miesiqcznego éwiadczenia rentowego  kwoty 100.000 zl wraz z odsctkami tytulem odszkodowania i zadoééuczynienia. Z uzasadnienia pozwu wynikalo, iz powyzsze roszczenia powéd wywodzi z przeprowadzonej wobec niego w dniu 9 kwietnia 2001 r. na wniosek jego bylej zony — A. N.. interwencji policyjnej. Powéd podal, ii policjanci wtargnzgii wéwczas do jego miejsca mieszkania, rzucili go na podlogq i obezwladnili zakladajzgc kajdanki. W trakcie tych dzialafi — jak oéwiadczy} powéd — jeden z funkcjonariuszy nadepnql go na rqkq, oraz kolanem naciskal jego kreggoslup, mimo tego, ze on sam zachowywa! sie; spokojnie. W konkluzji powéd wskazal, iz akcja ta wywolala negatywne skutki dla jego zdrowia; do chwili obecncj nie moze on bowiem z tego powodu podjqé pracy, nadal sic; leczy a jego stan zdrowia, mimo uplywu czasu, nic ulega poprawie. Niezaleznie od pouyzszego wystqpienie na drogq sqdowq, powéd uzasadnial tym, iz jego skarga na przebieg interwencji zostala odrzucona (k.23) Postanowieniem z dnia 15 maja 2009 r., Sad Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim stwierdzil swq niewlaéciwoéé rzeczowq i przekazal sprawe; do rozpoznania Sqdowi Okrqgowemu w Kaliszu (k.12) --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew, pozwany Komendant Powiatowy Policji wniosl 0 oddalenie powodztwa w caloéci, oraz o obciqzenie powoda kosztami postgpowania. W uzasadnieniu odpowiedzi, pozwany potwierdzil odbycie wskazanej przez powoda interwencji, zakwestionowal jednak opisywany przez powoda jej przebieg. Pozwany oéwiadczyl, iz funkcjonariusze podjqli wobec powoda érodki przymusu bczpoéredniego w odpowiedzi na jego zachowanie. Pozwany zarzucii bowiem, iz powéd nie chuial wpuécié funkcjonariuszy do mieszkania, ktore wczeénioj zmuszona byla opuécié jego iona pozostawiajzgc tam dwoje malolctnich dzieci. Pozwany wskazal tez, iz od powoda wyczuwalna byla wofi alkoholu, nadto nie wykonywal ich poleceii. (k.3337) Na rozprawie w dniu 231istopada 2009 r. powod sprecyzowal strong pozwanq, w ten sposob, ze sformulowanych w pozwie roszczefi domaga sic; od Skarbu Paristwa — Komendy Powiatowej Policji w O. [k.47) W piémie procesowym z dnia 15 stycznia 2010 r., pozwany podtrzymal stanowisko wyrazone w odpowiedzi na pozew, nadto zarzucil brak wykazania przez powoda zwiqzku przyczynowo  skutkowego pomiegdzy dzialaniem funkcjonariuszy Policji a obecnym stanem jego zdrowia; oraz niezaleznie od powylszego podniosl zarzut przedawnienia (k.132134) Sqd ustalil nastgpujqcy stanfaktyczny: W dniu 9 kwietnia 2001 r. na wniosek éwczesnej zony powoda — A. N.d0szl0 do interwencji funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w O. w mieszkaniu, ktore zajmowala wspolnie z powodem Z. N. (1) i dwéjkq ich maloletnich dzicci. Pmyczynq zawiadomienia Policji przez A. N.by1o naduzywanie przez powoda alkoholu oraz wszczynanie pod jego wplywem awantur domowych. Przybyli na miejsce funkcjonariusze zastali zamkniqte drzwi od mieszkania, ktérych powéd nie chcial dobrowolnie otworzyé. Zona powoda oraz funkcjonariusze podjcgli wowczas decyzjg 0 wywazeniu drzwi. PI‘Z8d zastosowaniem przymusu bczpoéredniego, funkcjonariusze wezwali powoda do zachowania spokoju i wykonywania ich poleceri, czego powod nie zrobil. Z uwagi na agresywne zachowanie powod zostal przewrécony na podlogq, a nastopnie przytrzymany kolanem i obezwladniony kajdankami. /dowédz zeznania éwiadka J. P. k.5962; zeznania éwiadka P. G. k.6263; notatki sluzbowe k.43,45,46; zeznania éwiadka A. N. k.6465; sprawozdanie 3840/ Przedmiotowa interwcncja Policji nie byla pierwszq podejmowanq wobec powoda. /dowéd: zeznania éwiadka A. N. k.6465/ Nastgpnie powéd zostal przewieziony do Pogotowia Ratunkowego, gdzie stwierdzono u niego stan po spozyciu alkoholu. Nie stwicrdzono zaé u powoda innych obrazefi ciala, dlatcgo tez zostal on skierowany do Izby Wytrzeiwiefi. /dowod: karta informacyjna k.42; zeznania éwiadka T. S. k.59; raport 0 doprowadzeniu osoby w celu wytrzezwienia 1<44/ Powod na przebieg powyzszej interwencji wniosl skargq wskutck czego Komenda Powiatowa Policji w O. wszczqla postqpowanie wyjaéniajqce. Skarga ta zostala uznana za bezpodstawnq, gdyz stwierdzono, ze czynnoéci wykonane przez policjantéw w miejscu konfliktu jak i w trakcie zatrzymania zostaly przeprowadzone zgodnic z obowiqzujzicymi przepisami prawa. /dowéd: zeznania powoda Z. N. k. 4850, 151152; pismo KPP k.41; sprawozdanie 3840/ W okresie od 29 czerwca 2001 r. do 9 lipca 2001 r. powéd byl hospitalizowany na Oddziale Neurologicznym Szpitala [...) w 0.. Przy przyjqciu powoda do tej piacéwki stwierdzono 11 niego obrzegk i bolesnoéé tkanek miqkkich nadgarstka i dystalnej czqéci przedramienia lewego od strony dloniowej, nieznaczny zanik miqéni nadgarstka dloni lewej, zaburzenie czucia powierzchownego w zalcresie unerwienia nerwu poérodkowego i lokciowego rqki lewej, oraz brak odruchu z miqénia tréjglowego. --- STRONA 3 --- /dowod: karta informac},jna k.9/ Na podstawie orzeczenia z dnia 13 lutego 2009 r., (...)w 0., powod Z. N. (1) zaliczony zostal do urniarkowanego stopnia niepelnosprawnoéci na okres do 28 lutego 2012. W treéci tego orzeczenia wskazano, ze niepeinosprawnoéé datuje sis; u powoda od 1998 r., a ustalony przedmiotowym omeczeniem stopiefi niepelnosprawnoéci od 11 grudnia 2008 r. U powoda zdiagnozowano organiczne zaburzenia nastroju i zachowania, oraz uszkodzenia pourazowe leczone od 2002 1'. /dowéd: orzeczenie k.11; akta zespolu ds. orzekania 0 niepelnosprawnoéci wraz z dokumentacjq medycznq k.71—128 / Powod cierpi na neuropatiq z uwiozniqcia nerwu poérodkowego rqki lewej i nerwu lokciowego rqki lewej i prawej. Cechq tej choroby jest to, ze powstaje ona przez wiele lat a nawet miesiqcy z powodu urazéw, mikrourazéw rqki do ktorych dochodzi podczas codziennych czynnoéci. Najwaziniejszy objaw tej choroby stanowi drqtwienie palcéw, ktory powod zglosil dopiero podczas hospitalizacji w czerwcu 2001 r. Na dolegliwoéé to powéd nie skarzyl sic; ani podczas badania przez lekarza Pogotowia Ratunkowego, co mialo miejsce w dniu interwencji, ani tez dziefi péiniej — podczas wizyty u lekarza rodzinnego, ktéry poza otarciem naskorka nadgarstka lewego nie stwierdzil u powoda zadnych innych obj awow. Oznacm to, ze schorzenie powoda nie powstaio na skutek dzialania funkcjonariuszy Policji w dniu 9 kwietnia 20 01 1'. /dowod: opinia sqdowo —lekarska1ek. K. S. — spec. ortopedyi chirurga urazowego k.138139; zeznania biegiego K. S. k.15o/ Powéd Z. N. (1) ma 55 lat, z zawodujest kierowcq — mechanikiem. Obccnie nie pracuje zawodowo; pobiera éwiadczenie rentowe. /dowod: zeznania powoda Z. N. k. 4850, 151152; zeznania éwiadka A. N. k.6465/ Ustalenia faktyczne, Sad poczynil na podstawie powolanych dowodéw, ktore w powyzszym zakresie uznal za wiarygodne. Zeznaniom powoda Z. N. (1), Sqd dal wiarq jedynie w tej czqéci, ktora nie pozostaje w sprzecznoéci z resztq materialu dowodowego. Za niewqtpliwy zatem uznany zostai fakt, iz funkcjonariusze pozwanej jednostki podjqli interwencjc; wobec powoda. Sqd uznal jednak, w éwietle zeznaxi éwiadkow J. P. (2), P. G. (2), treéci notatek SlL1Zb0WyC1’1 i dokumentacji postopowania wyjaéniajqcego wszczqtego ze skargi powoda, iz odmienny by} jej przebieg. Nie znalazly bowiem potwierdzenia te zeznania powoda z ktérych wynika, iz jego zachowanic nie dawaio podstaw do zastosowania wobec niego przez przeprowadzajqcych intenvencjq funkcjonariuszy sily fizycznej. Goloslowne okazaly siq rowniez to twierdzenia powoda, w ktoiych zarzucil funkcjonariuszom pozwanej jednostki celowe i brutalne wykonywanie czynnoéci. Powod podnosil wprawdzic, ze éwiadkiem takiego postqpowania funkcjonariuszy by} S. P., jednakic wniosek 0 przesluchanie go w takim charakterze zostal ostatecznie przez powoda cofnioty. (k. 150) Za subiektywne, nie maj qce odzwierciedlenia w trcéci opinii bieglego z zakresu ortopedii i chirurgii urazowej, nalezalo takze uznaé te zeznznia powoda w ktorych twierdzil, iz obecny stan jego zdrowia, w szczegolnoéci schorzcnie lewej rqki stanowi skutek dzialania funkcjonariusza KPP w O. W.., ktory rzekomo nie chcial rozluinié ucisku kajdanek oraz rzekomo nadepnql na jego dlofi. W zlozonej do sprawy opinii lek. K. S. (2) jednoznacznie stwierdzil 0 braku podstaw do lqczenia schorzenia powoda z interwencjq policyjnzi. Oceniajgc zeznania éwiadka A. N., Sqd uwzglgdnil fakt, iz ze wzglqdu na iloéé wczeéniejszych interwencji podejmowanych wobec powoda — jej owczesnego mqza, rnogla nie pamietaé przebiegu poszczegolnych z nich.; tym bardziej, iz od zdarzenia z ktérego powéd wywodzi swoje roszczenia minolo 8 lat. Analogicznie Sad uzna1,jeéli chodzi 0 0 éwiadkow J. P. (2) i P. G. (2), weryfikujqc ich zeznania z treéciq dokumentow pochodzqcych z daty interwencji, oraz postopowania wszczcgtego zc skargi powoda. Sqd zwaiyl, co nastepqje: --- STRONA 4 --- Zgodnie z art. 444 k.c. w razie uszkodzenia ciala lub wywolania rozstroju zdrowia mozna zadaé odszkodowania, ktére w takim pizypadku obejmuje wszelkie wyniklc z tego powodu koszty. Jezeli zaé poszkodowany utracii calkowicie lub czoéciowo zdolnoéé do pracy zarobkowej albo zwiokszyly sio jego potrzeby lub zmniejszyiy widoki powodzenia na przyszloéé, moze on takze zqdaé od zobowiazanego do naprawicnia szkody odpowiedniej renty. W powyzszych wypadkach, Sad moze takze przyznaé poszkodowanemu odpowiednia sumo tytulem zadoééuczynienia pieniozncgo za doznana krzywdq (axL445 k.c.) W rozpoznawanym przypadku, powod dochodzil wszystkich wymienionych roszczefi, upatrujac ich podstaws; w przeprowadzonej wobec niego w dniu 9 kwietnia 2001 r. interwencji funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w 0., ktorzy j ak twierdzil dopuécili sit; wobec niego przemocy. Na wstopie zaznaczyé nalezy, ii w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma data zdarzenia, ktora bezpoérednio wplywa na to, jakie przepisy nalezy stosowaé zarévmo dla oceny formulowanych przez powoda roszczefi, jaki oceny zasadnoéci podnoszonych przez stronc; pozwana zarzutéw. Od czasu przedmiotowcj interwencji do chwili orzekania nastapila bowiem zmiana przepisow. Zasady na jakich Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé zostaly znowelizowane ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. 0 zmianie ustawy  Kodcks cywilny oraz niektérych innych ustaw, /Dz.U. z 2004 Nr 162 poz. 1692/, ktora weszla w zycie z dniem 1 wrzeénia 2004 r. Wczeéniej do zagadniefi tych odnosil sic; art. 417 k.c., ktory w § 1 stanowii, ze Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé za szkoda wyrzadzona przez funkcj onariusza pafistwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynnoéci. Za funkcjonariuszy pafistwowych uwazani byli zaé pracownicy organow wladzy, administracji lub gospodarki pafistwowej (§ 2). To, czy w sprawie nalezy stosowaé art. 417 k.c. w cyt. wyz. brzmieniu czy w brzmieniu aktualnym rozstrzygnal art. 5 ustawy nowelizacyjnej w myél ktorego, do zdarzeri i stanow prawnych powstalych przed dniem wcjécia jej w zycie stosuje sit; przepisy art. 417 k.c. w brzmieniu obowiazujacym do dnia wejécia w zycie nowej ustawy. Problematyka stosowania przepiséw dawnych, czy obecnie obowiazujacych, jakjuz wspomniano dotyczy takze kwestii pzzedawnienia, do ktorej nalezalo sic; odnieéé przcd przystapieniem do meriti. Obecnie materiq tq reguluj e art. 442‘ k.c., wprowadzony ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny /Dz.U. z 2007 r. Nr 80, poz. 538/, ktora weszia w zycie z dniem 10 sierpnia 2007 r. Poprzednio zaé zagadnienie to normowal art. 442 k.c. Zgodnie zaé z treécia art. 2 ustawy nowelizacyjnej, jeéli chodzi o roszczenia powstale przed dniem wejécia jej w zycie, art. 442‘ k.c. stosuje sit; jedynie do roszczexi wedlug przepisow dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Uchylony juz art. 442 k.c. stanowil, ze roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega ‘p1"l.Ed&'WIliG1'1iLl z uplywem lat trzech od dnia, w ktérym poszkodowany dowiedzial sig 0 szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze w kazdym wypadku roszczenie przedawnia sio z uplywem lat dziesiqciu od dnia, w ktorym nastapilo zdarzenie wyizadzajace szkoda; (§ 1) Jednak, jezeli szkoda wynikla ze zbrodni lub wystqpku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z uplywem lat dziesiqciu od dnia popelnienia przestqpstwa bez wzglqdu na to, kiedy poszkodowany dowiedzial sit; 0 szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia (§ 2) Przekladajac powyzsze na okolicznoéci rozpoznawanej sprawy, Sad uznal, iz dla oceny zasadnoéci zarzutu przedawnicnia nalezy stosowaé dawny art. 442 k.c. i przewidziany w § 1 tego przepisu trzyletni termin. Analiza zgromadzonego w sprawie materialu dowodowego nie pozwolila bowiem na uznanie, ze funkcjonariusze pozwanej jednostki Skarbu Pafistwa dopuécili sis; wystqpku, co spowodowaioby wydluzenie terminu przedawnienia do lat 10. Przy braku wyroku skazujacego, ustalenie, czy do szkody doszlo w wyniku przestqpstwa (art. 442 § 2 ) nastqpuje w oparciu o kryteria przewidziane w przepisach prawa karnego (por. Wyrok SN z dn. 21.11.2001 r. II UKN 633/00 OSNP 2003/17/422). W tym stanie rzeczy, przyjmujqc nawet, iz o szkodzie i jej sprawcach powod dowiedzial sit; w dniu 9 lipca 2001 r. po zdiagnozowaniu jego schorzenia w czasie hospitalizacji na Oddziale Neurologicznym Szpitala [...) w 0., to i tak okreélony cyt. wyz. przepisem trzyletni okres przedawnienia uplynal z dniem 9 lipca 2004 r. Dowiedzeniem sir; 0 szkodzie jest bowiem moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawq z ujcmnych --- STRONA 5 --- nastqpstw zdarzenia wskazujacych na fakt powstania szkody, gdy ma éwiadomoéé doznanej szkody. Pézniejsze zmiany szkody, ktora powstaje jako skutek czynu niedozwolonego nie maja znaczenia dla okreélenia terminu przedawnienia. Trzyletni termin przedawnienia rozpoczyna siq dopiero wowczas, gdy éwiadomoéé poszkodowanego odnoénie do pizyslugujacego mu roszczenia obejmuje wszystkie jego konstytutywne elementy, to jest jezeli nadto znana jest mu osoba sprawcy oraz zwiazek przyczynowy miodzy dzialaniem sprawcy a powstaniem szkody. Wiedza poszkodowanego odnoénie przeslanki zwiazku przyczynowego powinna pochodzié z lcompetentnych zrodel (Wyrok SN z dn. 16.03.2005 r., II CK 538/04, LEX nr 402286). Powod tymczasem na drogc; sadowa wystapil w maju 2009 r. W myél zaé art. 117 § 2 k.c. po uplywie tenninu przedawnienia, ten przeciwko komu przysluguje roszczenie, moze siq uchylié sit; od jcgo zaspokoj enia (...) W tym stanie rzeczy, powodztwo nalezalo w caioéci oddalié. Wobcc takiego rozstrzygnigcia Sad nie odniésl sic; do wartoéci roszczcri, uznajac iz w sytuacji takiej byloby to bezprzedmiotowe. Majac powyzsze na uwadze, ubocznic niejako wskazaé nalezy, ze wyniki przeprowadzonego w sprawie post:gpowania dowodowego nie pozwolily na uznanie, iz po stronie pozwanej doszlo do zaktualizowania siq odpowiedzialnoéci odszkodowawczej. Nie ujawnil sig przede wszystkim warunkujacy kazdcgo rodzaju odpowiedzialnoéé, w tym odpowiedzialnoéé na opisanych zasadach zwiazek przyczynowo  skutkowy. Nie kwestionujac istniejacego u powoda schorzenia rqki, a tym samym wystapienia szkody na osobie, brak bylo podstaw do tego, aby powstala dolegliwoéé laczyé z interwencja policyjna. Zwiazek przyczynowy pomiqdzy okreélonym zdarzeniem a szkoda nie moze byé bowiem przypadkowy. Wynikajaca z treéci art. 361 § 1 k.c. regulacja opiera sit; na zaiozeniach teorii przyczynowoéci adekwatnej, co oznacza, iz zwiazek przyczynowy zachodzi tylko wéwczas, gdy plzy powiazaniu wszystkich przyczyn i skutkéw mamy do czynicnia jedynie z takimi przyczynami, ktore normalnie powoduja okreélone skutki (normalne nastopstwa okreélonych zdarzefi). Z opinii bieglego lekarza z zakresu ortopedii i chimrgii urazowej jednoznacznie wynika, iz zdiagnozowana u powoda choroba powstaje przez wiele miesiocy a nawet lat na skutek doznawanych przez ten okres urazow i mikrourazow. Biegly podkreélil, ii z dokumentacji medycznej nie wynika, aby powod poza otarciami naskérka doznal w trakcie przedmiotowego zdarzenia innych wiokszych obrazefi. Symptomu w postaci drotwienia palcéw (stanowiacego najwazniejszy objaw tej choroby) powod nie sygnalizowal bowiem ani podczas badania w Pogotowiu Ratunkowym, ani tez dziefi poiniej  kiedy zglosil siq do swojego lekarza rodzinnego, 0 dolegliwoéciach tych nie wspominal takze w skardze zlozonej na przebieg interwencji. Z przedstawionej przez biegiego argumentacji wynika, ii: obecny stan zdrowia powoda jest wynikiem dlugotrwalego procesu chorobowego, ktorego nie nalezy wiazaé z interwencja z 9 kwietnia 2001 r. Niezaleznie zatem od zarzutu przedawnienia, roszczenia powoda i tak nie podlegalyby uwzglodnieniu O kosztach procesu, Sad orzekl w oparciu 0 art. 102 k.p.c. S.S.O. Tadeusz Sobociriski