Postanowienie I C 840/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 840/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 29 września 2017r. Sąd Okręgowy w Poznaniu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Izabela Korpik Protokolant: po. stażysty Weronika Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 r. w Poznaniu sprawy z powództwa M. H. (1) przeciwko K. M., Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Poznaniu o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu; 3. uiszczonymi kosztami sądowymi obciąża powoda w pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. /-/ SSO Izabela Korpik UZASADNIENIE Pozwem z dnia 2 stycznia 2015 r., sprecyzowanym pismami z dnia 26 czerwca 2015 r., z dnia 23 lipca 2017 r. oraz z dnia 13 września 2017 r., powód M. H. (1) domagał się od pozwanych Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz K. M. zasądzenia kwoty 235.253,50 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu powód wskazał, że domaga się zasądzenia na jego rzecz wskazanych kwot z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia w związku ” ze zwrotem utraconej kwoty w podziale majątku”, co miało w jego przekonaniu nastąpić w wyniku niezgodnych z prawem działań orzekającego w sprawie o sygn. akt I Ns(...) sędziego Sądu Rejonowego w Chodzieży - K. M., a także Sądu Okręgowego w Poznaniu, który w postępowaniach o sygn.. akt II Ca (...) oraz Cz (...)utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu R. w C.. Powód podniósł, że w jego ocenie działanie sędziego orzekającego w sprawie o sygn. akt I Ns (...)przyczyniło się do silnego stresu jakiego doznała zarówno matka powoda jak i on sam (k. 2-11, 64-67, k. 360-371, k. 501-506). Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Poznaniu zwolnił powoda od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, oddalając wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie oraz oddalając wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 157-159). --- STRONA 2 --- Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu na skutek skargi powoda na postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 lipca 2016 r. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy (k. 154-157). W odpowiedzi na pozew z dnia 12 lipca 2017 r. pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że powód bezpodstawnie domaga się zrekompensowania szkody, jakiej miał doznać przez wydanie prawomocnego orzeczenia. Powód nie wykazał bowiem przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa wskazanych w art. 417 1 § 2 k.c., ponieważ pomimo prób wzruszenia prawomocnych orzeczeń, nie stwierdzono we właściwym postepowaniu ich niezgodności z prawem. Oznacza to, że powód nie uzyskał wymaganego przez wskazany przepis prejudykatu, który stanowiłby o możliwości naprawienia szkody w niniejszym postępowaniu. W ocenie pozwanego niezależnie od tego powód nie wykazał także bezprawności działań pozwanego oraz faktu wystąpienia szkody, czy też jej rozmiarów. W ocenie pozwanego powód nie wykazał także przesłanek z art. 417 2 k.c. W treści pozwu brak jest bowiem jakichkolwiek informacji o wystąpieniu szkody u powoda na skutek działań pozwanego Skarbu Państwa (k. 257-268). W odpowiedzi na pozew z dnia 17 lipca 2017 r. pozwany K. M. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że jako S. Sądu Rejonowego w Chodzieży prowadził sprawę o sygn. akt I Ns (...) o podział majątku wspólnego z wniosku M. H. (1) przy uczestnictwie M. H. (2). Podniósł, że w oparciu o art. 417 1 § 2 k.c. powód nie uzyskał wymaganego przez wskazany przepis prejudykatu, który stanowiłby o możliwości naprawienia szkody, zaś Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest władny do dokonywania ustaleń w zakresie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w przedmiocie podziału majątku wspólnego. Nadmienił, że jeżeli rozpatrywać by odpowiedzialności pozwanego względem powoda w oparciu o art. 415 k.c., koniecznymi przesłankami odpowiedzialności deliktowej sędziego w zakresie szkody majątkowej jest bezprawność działania (zaniechania) oraz wina. Natomiast przy wydaniu orzeczenia w sprawie o sygn. akt I Ns (...) nie doszło do bezprawności działania, gdyż orzeczenie to zostało poddane weryfikacji w toku procedury odwoławczej, a w postanowieniu wydanym w sprawie o sygn. akt II Ca (...) Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił wyżej wskazane orzeczenie w nieznacznej części. Nadto Sąd Okręgowy nie dopatrzył się także w procedowaniu w sprawie o sygn. akt I Ns (...) rażących naruszeń przepisów prawa, na które powołuje się powód. Nadtop pozwany podkreślił, że pozew wniesiony przez powoda w stosunku do pozwanego pozbawiony jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych, które mogłyby skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą w stosunku do powoda (k. 269-272). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W sprawie z wniosku M. H. (1) przy uczestnictwie M. H. (2) o podział majątku wspólnego, postanowieniem z dnia 13 maja 2011 r. Sąd Rejonowy w Chodzieży, Wydział I Cywilny, którego przewodniczącym składu był Sędzia Sądu Rejonowego Krystian Marchwiak sygn. akt I Ns (...) w pkt I ustalił skład majątku wspólnego M. H. (1) i M. H. (2), w pkt II oddalił wniosek M. H. (1) o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, w pkt III dokonał podziału majątku wspólnego wnioskodawcy i uczestniczki postępowania, w pkt IV zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 32.675,75 zł tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym, w pkt V nakazał uczestniczce, aby w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia wydała wnioskodawcy jeden zestaw sztućców ze stali nierdzewnej, jeden serwis obiadowo-kawowy i ruchomości wymienione w pkt I postanowienia, oddalił wniosek wnioskodawcy o zasądzenie od uczestniczki postępowania na jego rzecz zwrotu pobranych pożytków, w pkt VI wyłączył do oddzielnego rozpoznania w trybie procesowym roszczenia wnioskodawcy o wydanie ruchomości, stanowiących jego majątek odrębny, w pkt VII wydatkami tymczasowo poniesionymi ze środków Skarbu Państwa obciążył strony po połowie i z tego tytułu nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Chodzieży od wnioskodawcy kwotę 5.397,24 zł, a od uczestniczki postępowania kwotę 5.3987,23 zł. Dowód: postanowienie z dnia 13 maja 2011 r. Sądu Rejonowego w Chodzieży wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt I Ns (...) (k. 307-358). --- STRONA 3 --- Postanowieniem z dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, II Wydział Odwoławczy w sprawie o sygn. akt II Ca (...), II Cz (...) na skutek zażalenia i apelacji wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt I Ncs (...), w pkt 1 zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób że: w jego pkt I. ppkt 1), wskazaną w nim sumę wartości nakładów z majątku wspólnego i wierzytelności o zwrot nakładów dokonanych z tego majątku określił na łączną kwotę 144.025,08 zł, w jego pkt I. ppkt 2), wskazaną w nim kwotę oszczędności pieniężnych ustalił na 50.000 zł, uchylił ppkt 5) pkt I., w jego pkt III. lit. a) tired pierwsze, kwotę oszczędności pieniężnych wnioskodawcy określił na 50.000 zł, w jego punkcie III lit a) tired drugie, usunął opis nieruchomości w postaci ciągnika C 360 jako składnika majątku przyznanego wnioskodawcy i dotyczące go odniesienie do pkt I. ppkt 5), w jego pkt IV. przez nadanie mu treści zasądził od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 42.785,04 zł tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym, rozkładając ją na trzy raty. W pozostałym zakresie Sąd oddalił apelację wnioskodawcy oraz zażalenie na rozstrzygnięcie w przedmiocie zmiany trybu postępowania zawarte w pkt VI. zaskarżonego postanowienia, kosztami postępowania apelacyjnego obciążając wnioskodawcę i uczestniczkę w zakresie przez nich poniesionym. Dowód: postanowienie z dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt II Ca (...), II Cz (...) (k. 282-306). Pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. adresowanym do Prokuratora Generalnego powód złożył wniosek o wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń wydanych w sprawach o sygn. akt I Ns (...) i o sygn. akt II Ca (...), II Cz (...). Pismem z dnia 26 września 2012 r. adresowanym do Rzecznika Praw Obywatelskich powód zwrócił się o wniesienie skargi kasacyjnej orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt II Ca (...). Dowód: pismo z dnia 18 grudnia 2013 r. (k. 441-447), pismo z dnia 18 grudnia 2013 r. (k. 448-457). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dokumentów. Dokumenty złożone przez strony nie były kwestionowane przez nie, a Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności podważających ich wiarygodność. Część z nich to dokumenty urzędowe, (orzeczenia sądu), których wiarygodność nie budzi wątpliwości. Sąd uznał za wiarygodne, aczkolwiek z mało przydatne dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, zeznania świadka J. H. oraz powoda M. H. (1). Zeznania te okazały się bowiem bezprzedmiotowe dla podjęcia decyzji w niniejszym postępowaniu. Sąd pominął także zeznania świadka oraz powoda w części w jakiej miały one charakter ocenny. Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda w postaci: - włączenia do akt sprawy następujących akt: Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczących sprawy z wniosku powoda o wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego, Prokuratora Generalnego dotyczących sprawy z wniosku powoda o uznanie niezgodności z prawem orzeczenia, Sądu Rejonowego w Wągrowcu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Chodzieży o sygn. akt VI C (...), Sądu Rejonowego w Chodzieży o sygn. akt I C (...), Sądu Rejonowego w Złotowie o sygn. akt I C (...), Sądu Okręgowego, Wydział Zamiejscowy w Pile o sygn. akt XIV C (...), Sądu Rejonowego w Chodzieży o sygn. akt II K (...), Sądu Rejonowego w Wągrowcu o sygn. akt II Kp. (...), Sądu Rejonowego w Trzciance o sygn. akt I C (...), Prokuratury Rejonowej w Lesznie o sygn. 2 Ds. (...), Prokuratury Rejonowej w Lesznie 2 Ds. /(...), Prokuratury Rejonowej w Trzciance sygn. Ds. (...) oraz akt o sygn.: III RC (...), VIII RC (...), VIII RC (...), VIII RC (...), -wystąpienia Sądu do Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu z żądaniem wskazania, w jakim okresie w roku 2011 i później SSO Marcin Garcia-Fernandez pełnił służbę w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, -wezwania do udziału w sprawie Prokuratora Prokuratury Krajowej, SSO Marcin Garcia-Fernandez oraz SSO Anny Kulczewskiej- Garcia, -powołania biegłego sadowego, -kserokopii pozwu z dnia25 maja 2012 r. o podwyższenie alimentów M. H. (3), wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r. Sądu Rejonowego w Wałczu sygn. akt I C (...), wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt VII Ca (...), VII Cz (...). --- STRONA 4 --- W ocenie Sądu powyższe wnioski dowodowe powoda były bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a ich rozpatrzenie spowodowałoby nieuzasadnione przedłużenie postępowania. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanych Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu oraz K. M. zasądzenia kwoty 235.253,50 zł z tytułu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 200.000 zł z tytułu zadośćuczynienia. Powód domagał się zasądzenia ww. roszczeń ze względu „na zwrot utraconej kwoty w podziale majątku”, co miało w jego przekonaniu nastąpić w wyniku niezgodnych z prawem działań orzekającego w sprawie o sygn. akt: I Ns (...) sędziego Sądu Rejonowego w Chodzieży, a także Sądu Okręgowego w Poznaniu, który w postępowaniach o sygn. akt: II Ca (...) oraz II Cz (...) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Chodzieży w sprawie o podział majątku wspólnego z wniosku M. H. (1) przy uczestnictwie M. H. (2). Powód zarzucił stronie pozwanej także, iż w jego ocenie działanie sędziego orzekającego w sprawie o sygn. akt I Ns (...) przyczyniło się do silnego stresu jakiego doznała zarówno matka powoda jak i on sam. Powództwo w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu nie zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 417 1 § 2 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej art. 417 1 § 2 k.c. są: 1)niezgodne z prawem zdarzenie szkodzące w postaci wydania niezgodnego z prawem aktu normatywnego, orzeczenia lub decyzji administracyjnej albo niewydanie aktu normatywnego, orzeczenia lub decyzji administracyjnej mimo istnienia obowiązku ich wydania; 2)powstanie szkody; 3)adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem opisanym w pkt 1 a powstaniem szkody (patrz: A. Olejniczak, w: Kidyba, Komentarz, 2014, t. III, cz. 1, s. 437, Nb 1). Należy mieć na uwadze, że postępowanie cywilne ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest przede wszystkim dyspozycja art. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zawartej w art. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Wobec powyższego zgodnie z ogólną regułą, wyrażoną w art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazana zasada oznacza, że powód składając pozew powinien udowodnić fakty, które w jego ocenie świadczą o zasadności powództwa. Udowodnienie faktów może nastąpić przy pomocy wszelkich środków dowodowych przewidzianych przez kodeks postępowania cywilnego. Nie ulega także wątpliwości, że co do zasady to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia twierdzeń zawartych w pozwie, bowiem to on domaga się zapłaty i powinien udowodnić zasadność swojego roszczenia. Powód występując z powództwem do sądu o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia musiał zatem legitymować się dowodem jego niezgodności z prawem. To na nim bowiem zgodnie z treścią art. 6 k.c. spoczywało udowodnienie okoliczności, na które się powołuje. Stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej we właściwym postępowaniu jest przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia lub decyzji. Środkiem prawnym wzruszenia prawomocnego orzeczenia jest wznowienie postępowania (art. 399 i następne k.p.c.) oraz skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424 1 i następne k.p.c.) Skarga o stwierdzenie niezgodności --- STRONA 5 --- z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie wyrządzona została stronie szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Oznacza to, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje w sprawach, w których dopuszczana była skarga kasacyjna lub skarga o wznowienie postępowania. Pomimo udowodnienia przez powoda podejmowania prób wzruszenia prawomocnego postanowienia z dnia 13 maja 2011 roku wydanego przez Sąd Rejonowy w Chodzieży w sprawie o sygn. akt I Ns (...) oraz postanowienia w dniu 7 lutego 2012 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu do sygn. akt: II Ca (...) i II Cz (...), powód nie wykazał, że w postępowaniu dotyczącym wzruszenia prawomocnego orzeczenia Sądu drugiej instancji stwierdzono jego niezgodność z prawem. Oznacza to, że powód nie spełnił jednej z przesłanek wskazanych w art. 417 1 § 2 k.c. tj. nie uzyskał prejudykatu potwierdzającego niezgodność z prawem postanowienia z 7 lutego 2012 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu do sygn. akt: II Ca (...) i II Cz (...). Należy mieć na względzie, że niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia co do zasady nie powinna być przedmiotem samodzielnych ustaleń Sądu w procesie o naprawienie szkody. Sąd rozpoznający sprawę odszkodowawczą nie jest bowiem właściwy do indywidualnej oceny legalności konkretnego wyroku lub postanowienia stanowiącego źródło szkody. Jeżeli ustawa wiąże oznaczone skutki prawne z obowiązywaniem prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie reguluje zasady i tryb jego wzruszania z powodu niezgodności z prawem, to prawna skuteczność takich orzeczeń nie może być podważana (kwestionowana) bezpośrednio w każdym procesie odszkodowawczym, z pominięciem zasad i trybu postępowania zastrzeżonego do kontroli prawomocnych orzeczeń. Dlatego też odpowiedzialność władzy publicznej za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia wymaga tzw. prejudykatu (por. wyrok z dnia 9 grudnia 2014 roku, Sądu Apelacyjnego w Katowicach, sygn. akt: ACa 384/14, Legalis nr 1163556). W niniejszym postępowaniu powód oprócz tego, że w żaden sposób nie wykazał bezprawności działań pozwanego Skarbu Państwa, nie udowodnił także, iż poniósł szkodę w związku z wydaniem postanowienia z dnia 13 maja 2011 roku przez Sąd Rejonowy w Chodzieży w sprawie o sygn. akt I Ns (...) oraz postanowienia z dnia 7 lutego 2012 roku przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie o sygn. akt: II Ca (...) i II Cz (...). Nadto nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem mogącym powodować szkodę a wskazanym skutkiem oraz rozmiaru szkody. Zgodnie z art. 417 2 k.c. jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Przepis art. 417 2 k.c. zawiera regulację prawną odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną takim wykonywaniem władzy publicznej, któremu nie można przypisać cechy bezprawności (tzw. szkody legalne). Celem tej regulacji prawnej, która wykracza poza minimalny standard ochrony jednostki określony przez art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, jest zapewnienie poszkodowanym kompensaty szczególnie dotkliwych uszczerbków spowodowanych władczą działalnością jednostek państwa i samorządu terytorialnego, jeżeli przemawiają za tym normy etyczne, a wobec zgodnego z prawem zachowania sprawcy usunięcie tych następstw nie jest możliwe na podstawie przepisów ogólnych. Przywołany przepis ogranicza uszczerbki, za które poszkodowanemu można przyznać kompensatę. Może on żądać bowiem odszkodowania wyłącznie za szkodę na osobie. Szkoda na osobie powstaje wskutek naruszenia dóbr osobistych poszkodowanego, a w szczególności uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Przy czym dla zasądzenia odszkodowania na tej podstawie musi zostać zachowana tego rodzaju łączność przyczynowo.-skutkowa pomiędzy zdarzeniem powodującym szkodę a szkodą, że bez określonego działania funkcjonariusza (choćby w pełni prawidłowego) nie doszłoby do powstania szkody w postaci uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia. Odmienność sytuacji, w której przyczynę szkody ma stanowić zaniechanie, a zatem kiedy ocena związku przyczynowego przebiega na podstawie hipotetycznego założenia, że określone działanie, gdyby zostało podjęte, zapobiegłoby szkodzie, wymaga wskazania tego niezbędnego działania zapobiegawczego i stwierdzenia, że istniała obiektywna potrzeba i możliwość jego podjęcia. Kierując się wspomnianymi motywami, ustawodawca zatem przewidział możliwość naprawienia wyłącznie szkody na osobie wyrządzonej legalnym działaniem władzy publicznej. Ponieważ szkoda na osobie może przybrać postać zarówno uszczerbku majątkowego, jak i krzywdy, katalog roszczeń poszkodowanego obejmuje całkowite lub częściowe naprawienie szkody majątkowej oraz zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę (por. wyr. SA w Katowicach z 6.2.2014 r., I ACa 1059/13, Legalis, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego red. Gniewek 2017, wyd. 8/Kremis/Dubis, Legalis). --- STRONA 6 --- Zdaniem Sądu twierdzenia powoda, że działanie sędziego orzekającego w sprawie o sygn. akt I Ns (...) przyczyniło się do jego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego silnym stresem, okazały się całkowicie gołosłowne. Powód nie wykazał bowiem, że wskutek zgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. Twierdzenia powoda w tym zakresie stanowią jedynie subiektywne jego przekonanie o działaniu pozwanego i jego rzekomo negatywnych konsekwencjach, które nie znajdują oparcia w okolicznościach faktycznych. Powód nie wykazał także związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zdarzeniem a powodującą go szkodą oraz względów słuszności uzasadniających żądanie powoda o zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Wobec powyższego z racji bezzasadności powództwa Sąd w pkt I sentencji wyroku oddalił powództwo w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu. Nie zasługiwało także na uwzględnienie powództwo w stosunku do K. M.. Odnosząc się do odpowiedzialności pozwanego K. S. Sądu Rejonowego w Chodzieży, w pierwszej kolejności należało zbadać czy pozwany ma legitymację procesową bierną do występowania w niniejszej sprawie. Badanie legitymacji procesowej stron procesu, która stanowi przesłankę materialnoprawną jest obowiązkiem Sądu, który do kwestii tej odnosi się przed merytoryczną oceną sprawy. Istnienie legitymacji procesowej bada zatem z urzędu Sąd orzekając co do istoty sprawy. Pojęcie legitymacji procesowej oznacza materialne uprawnienie do występowania w konkretnym procesie cywilnym w charakterze strony procesowej (powodowej lub pozwanej). Innymi słowy powód musi być uprawniony do występowania z określonym roszczeniem (legitymacja procesowa czynna), a pozwany zobowiązany do jego zaspokojenia (legitymacja procesowa bierna). Legitymacja procesowa zaliczana jest do merytorycznych przesłanek postępowania cywilnego. Sad wskazuje, że wydając postanowienie o podziale majątku wspólnego w sprawie z wniosku M. H. (1) przy uczestnictwie M. H. (2), sygn. akt: I Ns (...), pozwany K. M. działał nie jako osoba fizyczna (prywatna), lecz jako Sąd, orzekając w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej. Wobec tego pozwanym w niniejszej sprawie powinien być jedynie Skarb Państwa, który odpowiedzialny jest za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem działaniem przy wykonywaniu władzy publicznej oraz odpowiedzialny jest za szkodę na osobie w związku ze zgodnym z prawem wykonywaniu władzy publicznej, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. W istocie bowiem wyroki nie są wydawane przez sędziów. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują sądy (Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz wojskowe). Wolą ustrojodawcy było zatem by to sądy, a nie sędziowie sprawowali wymiar sprawiedliwości. Podobną regulację ustawodawca zawarł w art. 42 ust. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w którym stwierdza się, że wyroki wydają sądy w imieniu Rzeczypospolitej. Oczywiście sądy nie stanowią „tworu fikcyjnego”, pozbawionego czynnika ludzkiego, bo składają się przecież z sędziów. Zgodnie z przywołanymi wyżej regulacjami nie można stwierdzić, by to sędziowie wydawali wyroki, gdyż taka kompetencja została zastrzeżona wyłącznie dla sądów. Ta wydawać by się mogła jedynie terminologiczna różnica ma swoje głębokie uzasadnienie. Sędzia, by prawidłowo sprawować urząd, musi być całkowicie niezależny od wszelkich zewnętrznych nacisków. Sędzia nie może zatem, zasiadając w składzie orzekającym, obawiać się czy wydany przez sąd wyrok, pod którym się podpisze, nie będzie pociągał dla niego konsekwencji i czy nie spowoduje jego odpowiedzialności cywilnej. Mimo zatem, że sędzia nie ma immunitetu w postępowaniu cywilnym, to jednak takie quasi uwolnienie go od odpowiedzialności za skutki działań lub zaniechań przy wykonywaniu funkcji orzeczniczych można wyprowadzić z powyższych uregulowań Konstytucji i Prawa o ustroju sądów powszechnych. Odpowiedzialność za te działania przejmuje na siebie Państwo (Skarb Państwa). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że pozwany K. M. nie ma legitymacji procesowej w niniejszym postępowaniu, co musiało skutkować oddaleniem powództwo w stosunku do niego. Niezależnie jednak od tego, nawet gdyby przyjąć, że pozwany taką legitymację posiada, to powództwo mimo to nie zasługiwałoby na uwzględnienie, z uwagi na nie wykazanie przez powoda przesłanek z art. 417 1 § 2 k.c. oraz art. 417 2 k.c. o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd w punkcie I sentencji wyroku oddalił powództwo także w stosunku do pozwanego K. M.. --- STRONA 7 --- O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Mimo, że powód przegrał niniejszy spór w całości, Sąd z uwagi na jego trudną sytuację majątkową odstąpił od obciążania go kosztami postępowania poniesionymi przez pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu. Jednocześnie nieuiszczonymi kosztami sądowymi w postaci części nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu Sąd obciążył Skarb Państwa. SSO Izabela Korpik