Wyrok i C 821/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akti C 821/11 'H -11;: '11 .-if, sw* f_ 4,' åm Ĺ'/T F'."¬ '-5 ,ą-±¿::¿.':.-zł; -„ ...I |`Êi . 1-.. \\‹; .-_. 'Ê-<~` ,-,."-. -' _. ¬.¿.';._, _...K ,t . :sf iii ..__„ __ 3.'‹Ÿ"*f'¿-"»f=\§;"'1':- "'Í"'.'-»!¿'/ J IŰH' Ilu'-I .|- ..|.¬ ...-.'.:- PH _hu /fi -=«~$= _ ~1'z‹'.@í=li;;: Ę"'?U""`-¦'.§ wYRoKi W IMIENIU RzEczYPosPoL1'rEJ PoLsK1EJ Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: V Przewodniczący : SSO Anna Rakoczy Protokolantz starszy protokolant Łukasz Sokół po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. wn Krakowie sprawy z powództwa przeciwko o zapłatę I. oddala powództwo; II. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz kwotę 4.428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) w tym 828 zł VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. --- STRONA 2 --- Sygn. aktl C 821/l1 y Uzasadnienie Powód w ostatecznie sformułowanym zadaniu pozwu (k. 74 - 76) skierowanego przeciwko pozwanym wniósł o: 1. nakazanie pozwanym zaprzestania naruszania dóbr osobistych powoda poprzez zakazanie formułowania skierowanych przeciwko niemu wniosków o umieszczenie go w zakładzie psychianycznym oraz formułowania w przyszłości zarzutów, iż jest on chory psychicznie, 2. zasądzenie solidamie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 170.000 zł złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, to jest czci (dobrego imienia), zdrowia i wolności, ' 3. zasądzenie solidarnie od pozwanych na cel społeczny kwoty 20.000 zł. -- Uzasadniaj ąc swe roszczenie powód wskazał, iz żądanie powodów umieszczenia go w zakładzie psychiatrycznym oraz formułowanie zarzutów, iż jest on chory -psychicznie jest skandaliczne, nieodpowiednie i haniebne, a nade wszystko niezgodne ze stanem faktycznym i bezpodstawne. Próba umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, jaką według. powoda podjęli pozwani w wystąpieniu do Dyrektora Zakładu Karnego w ..., jest nieuzasadniona, natomiast skarga przeciwko osobie powoda skierowana do Sądu Okręgowego w VI, Wydziału Penitencjarnego jest niegrzeczna, jednocześnie uraża godność, narusza dobre imię. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2012 r. (k. 145 - 146) powód wskazał, iz do naruszenia dóbr osobistych „ powoda doszło w dwóch pismach skierowanych przez pozwanych do Sądu Okręgowego w ..., VI Wydziału Penitencjamego - w piśmie, które wpłynęło do Sądu w dacie 2 kwietnia 2010 r., W którym pozwani formułują wniosek o treści „Uprzejmie prosimy o odrzucenie ewentualnych starań oraz wniosku o przedterminowe zwolnienie bestii przebywającego w Zakładzie Karnym w... ”, oraz W piśmie „Wniosek o wyegzekwowanie prawidłowego wykonania pkt 3. wyroku skazuj ącego ...na karę 15 lat pozbawienia wo1ności....”, w którym pozwani „sugerują konieczność leczenia psychiatrycznego powoda, tudzież W przypadku braku takiegoleczenia „prowadzenia całej opieki psychiatrycznej”. _ ` --- STRONA 3 --- Pozwani w odpowiedzi na pozew (k. 88 -123) wnieśli o oddalenie powództwa I Pozwani wskazali, iż powód prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo zabójstwa swojej zony, a matki i teściowej pozwanych. W wyroku Sąd orzekł, że powód działał przy znacznie ograniczonej zdolności kierowania swoim zachowaniem. Pozwani w związku z uzyskaniem informacji, iz w Zakładzie Karnym w , gdzie przebywał osadzony, brak jest opieki psychiatry zdecydowali się skierować do sądu penitencjarnego prośbę o interwencję w celu ochrony dobra rodziny, poprzez umieszczenie powoda w zakładzie karnym zapewniaj ącym właściwą "opiekę psychiatryczną oraz ograniczenie powodowi mozliwości ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Przyczyną wystosowania tego pisma była uzasadniona obawa, iż nieleczony powód po wyjściu na wolność będzie zagrażał bezpieczeństwu rodziny. -' 1 ,r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: ' Sąd Okręgowy w wyrokiem z dnia 6 września 2004 r., wydanym do sygn. III K 80/04, po rozpoznaniu sprawy ...oskarżonego oto, ze: I. okresie od paździemika 2000 r. do 19 kwietnia 2002 r. w znęcał się fizycznie ipsychicznie nad ...w ten sposób, ze zniewazał ją słowami wulgarnymi, groził jej pozbawieniem życia, bił rękami po ciele, szarpał za włosy i za ubranie, przy czym czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność kierowania swoim postępowaniem, II. w dniu 10 czerwca 2002 r. w działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia swojej zony w wyniku motywacji zasługującej na szczególne ' potępienie w sposób zaplanowany i z zemsty, na terenie pomieszczeń biurowych Szpitala Miejskiego w ..., gdzie pracowała zadał jej między innymi cztery uderzenia nożem typu bagnet w klatkę piersiową, w tym w części przedniej w okolice przyczepu II zebra do mostka po stronie prawej z raną wchodzącą do prawej jamy opłucnowej, w okolicę nadpiersiową lewą z raną drążącą do powłok klatki piersiowej oraz w plecy w okolice łopatki lewej z raną ciętą prowadzącą do światła klatki piersiowej, które doprowadziły do masywnego krwotoku i jej --zejścia śmiertelnego, przy czym czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność kierowania swoim postępowaniem, V --- STRONA 4 --- 1. oskarżonego uznał za winnego czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia, 2. oskarżonego uznał za winnego tego, że dnia 10 czerwca 2002 r. w działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia swojej żony zadał jej uderzenia nożem typu bagnet powodując cztery rany kłute okolicy klatki piersiowej z przecięciem serca, mostka i żebra IV lewego oraz ranę kłutą płuca lewego skutkującą masywny krwotok do lewej jamy opłucnowcj, które to obrażenia doprowadziły do zejścia śmiertelnego, przy czym czynu tego dopuścił się mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem. Sąd Okręgowy w orzekł karę łączną 15 - lat pozbawienia wolności ustalając, iż oskarżony winien ją odbywać W zakładzie karnym zapewniaj ącym opiekę psychiatryczną i leczenie odwykowe. Sąd Åpelacyjny w wyrokiem z dnia 22 marca 2005 r., wydanym do sygn. akt II AKa 29/05 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. _ Sąd Okręgowy ustalił min., że zawarli związek małżeński w 1981 roku. .Dwa lata . później urodził się syn ..., a W 1984 r. syn . Przez pierwsze lata mieszkali razem z rodzicami w _ Już wówczas dochodziło do kłótni, awantur, a nawet rękoczynów, których powodem było nadużywanie alkoholu przez oskarżonego. Po urodzeniu drugiego syna opuścił rodzinę i przez 5 lat mieszkał na z inną kobietą. W tym czasie wniosła sprawę o alimenty, a także uzyskała rozwód. Gdy otrzymała samodzielne trzypokojowe mieszkanie w przy ul. ..., wrócił do swojej rodziny, prosząc- o przebaczenie, obiecując poprawę. Małżonkowie ponownie zamieszkali razem, a nawet wzięli ślub cywilny. W 1992 roku urodziło się trzecie dziecko - córka . podjął leczenie odwykowe i przez jakiś czas zachowywał abstynencję. Mimo tego między małżonkami nadal dochodziło do kłótni, znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną i dziećmi, przede wszystkim nad starszym synem _ Gdy miała trzy lata, znowuwyprowadził się do innej kobiety, zabierając ze sobą młodszego syna . W celu odzyskania syna podjęła starania o pozbawienie męża władzy rodzicielskiej. i Ponieważ pomiędzy i jego nową partnerką również dochodziło do konfliktów, wrócił do żony. _Jego zachowanie nie uległo jednak zmianie. Nadal w domu wszczynał awantury, znęcał się nad żoną i synem _ . Wyrokiem Sądu Rejonowego w z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. II K 'L --- STRONA 5 --- 718/00 został skazany za znęcanie się nad żoną i synem _ Orzeczona tym wyrokiem kara pozbawienia Ľ wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie .powstrzymała przed atakami agresji, przemocy. W dalszym ciągu wyzywał żonę wulgarnymi słowami, popychał ją, szarpał za włosy, bezzasadnie zarzucał jej utrzymywanie kontaktów z innymi __ mężczyznami, zaniedbywanie domu. Dla wywołania awantury wystarczyło kilkuminutowe _spóźnienie żony z pracy. Do kolejnej poważniejszej awantury doszło 11 grudnia 2001 roku. uderzył syna, próbował rozbić komputer. Gdy- stanęła w obronie syna, również została uderzona. Podczas tego zdarzenia to jednak wezwał' policję twierdząc, że został pobity przez syna. Zajście to było przedmiotem postępowania sądowego, ale _.., jako pokrzywdzony skorzystał z prawa odmowy zeznań, a w konsekwencji został uniewinniony_ W tym też czasie złożyła ponownie doniesienie przeciwko mężowi o znęcanie się oraz wniosek o zarządzenie wykonania kary. W grudniu 2001 r. między małzonkami często dochodziło do awantur wywoływanych przez .._, najczęściej będącego pod wpływem alkoholu. _ _ _ wielokrotnie odgrażał się, że pobije a nawet zabije swoją żonę, powtarzał, że nie dożyje nowego roku. W obawie przed mężem kilka razy nocowała u swoich rodziców mieszkających w przy ul. _ Wracała jednak doswojego mieszkania, gdzie przebywaly dzieci. Szczególnie naj starszy syn narażony był na agresję ze strony ___, który miał pretensj e, że stawał w obronie matki. zaczepiał syna, prowokował go, przeszkadzał w nauce. W tej sytuacji ..., przygotowuj ący się do matury i egzaminu na studia, przeprowadził się do domu dziadków. Ponieważ awantury nie ustawały, w dniu 19 kwietnia 2002 r. również z pozostałymi dziećmi zamieszkała u swoich rodziców. W tym dniu w mieszkaniu wywołał kolejną awanturę, podczas której wyzywał swoją żonę. Wychodząc z mieszkania zapowiedział, że idzie wypić litr wódki, a gdy wróci to ją zabije, więc lepiej będzie, jeśli nie zastanie jej w domu. Wtedy w obawie przed mężem spakowała niezbędne rzeczy i z dziećmi ~ i wyprowadziła się do dziadków, gdzie już wcześniej mieszkał _ ` Opuszczenie wspólnego mieszkania przez nie powstrzymało przed dalszym jej nękaniem. Wielokrotnie telefonował do niej i w rozmowach .używał pod jej-adresem wyzwisk, gróźb, wiele razy powtarzał, że zabije żonę. - zezwalała na kontakty z córką _ Dnia 9 czerwca 2002 roku, w M _ --- STRONA 6 --- niedzielę ___ zabrał córkę na festyn odbywający się w z okazji Dnia Dziecka. Odwożąc ją popołudniu do domu dziadków, spotkał wracającą razem z matką od swojej kuzynki. Chciał wówczas rozmawiać z żoną, ale ta nie zgodziła się na żadną rozmowę. Wtedy zagroził, że następnego dnia żona nie będzie już żyła i poradził jej, aby ładnie się ubrała i pomalowała. Tego rodzaju grożbę powtórzył przez telefon, dzwoniąc wieczorem do domu teściów. Nadto opowiadała, że podczas spotkania ojciec mówił jej, że może już więcej nie -1 zobaczyć jego i matki. ` Następnego dnia, 10 czerwca 2002 roku udała się rano do pracy do Szpitala Powiatowego w _ Mając w pamięci groźby wypowiedziane przez poprzedniego dnia i obawiając się ich spełnienia, odprowadził córkę do autobusu. pracowała na Il piętrze budynku administracyjnego Szpitala. Około ' godziny 9 -tej jej koleżanki widziały rozmawiającą przy schodach z mężem. przebywając w swoim pokoju zauważyła idącą korytarzem do swojego pokoju, znajdującego się w sąsiedztwie. Towarzyszył jej mąż. usłyszała jedynie słowa .._, kierowane do męża, „czego ty ode mnie chcesz”. W tym czasie z jednego z pokoi wyszła . Zwróciła uwagę na i jej męża stojących przy drzwiach jakiegoś pokoju. Nagle zobaczyła, że uderzył żonę prawą ręką w okolice brzucha. Po tym _ciosie pokrzywdzona opierając się plecami o drzwi zaczęła osuwać się na podłogę. Gdy była w pozycji siedzącej uderzył jeszcze raz w okolice lewego ramienia. Wówczas drzwi do pokoju pod naporem ciała otworzyły się, a ciało pokrzywdzonej w pozycji leżącej _usytuowane było w ten sposób, że nogi znajdowałysię na korytarzu, a korpus wewnątrz pokoju należącego do _ uklęknął przy i prawą ręką wykonał jeszcze jeden zamach, po czym wstał i zaczął odchodzić w kierunku schodów. _ _ _ przerażona i zszokowana zbliżyła się do i dopiero wtedy" zaczęła krzyczeć. Na korytarzu pojawili się też inni pracownicy zaalarmowani krzykiem. Widzieli leżącą i tkwiący w klatce piersiowej nóż. Na półpiętrze zobaczył schodzącego _.._, który powiedział do niego „spierdalaj” i poszedł dalej. Jednocześnie usłyszał wołanie „łapać zbójcę”, więc przez okno przekazał ochroniarzowi .._, by zatrzymał tego mężczyznę. zatrzymał .._, gdy wychodził z budynku. Początkowo próbował się wyrwać, ale po chwili uspokoił się.. Pytany, co się właściwie stało, powiedział tylko, że jest świadomy tego, co zrobił. Po chwili na miejsce przyszedł. policjant , który ' Ł --- STRONA 7 --- w pobliżu wykonywał inne czynności służbowe. Podczas rozmowy przyznał, że przyszedł do szpitala, by zabić swoją żonę, gdyż miała kochanka - lekarza. wspomniał też, że policja zna jego sytuację, że napisał list i nie będzie odpowiadał na dalsze pytania. Gdy nadjechał radiowóz, ._ __ przekazał .._, a sam udał się do budynku szpitala. G Na korytarzu trwała reanimacja leżącej kobiety. Miała ona wbity nóż w okolicy mostka. Udzielający pomocy lekarze zdecydowali się przenieść kobietę do izby przyjęć szpitala, zaś zabezpieczał" miejsce zdarzenia do czasu przyjazdu funkcjonariuszy z wydziału kryminalnego. Mimo natychmiast podjętej akcji reanimacyjnej zmarła w izbie przyjęć szpitalao godzinie 10- tej. Podczas oględzin i sekcji zwłok stwierdzono cztery rany kłute klatki piersiowej z przecięciem serca, - mostka i żebra IV lewego, przecięcie ściany klatki piersiowej, ranę kłutą płuca lewego z masywnym krwotokiem do lewej jamy opłucnowej. Stwierdzono obrażenia, w szczególności rozległe uszkodzenia serca i- duży krwotok do lewej' jamy opłucnowej doprowadziły do zgonu _ W chwili rozpoczęcia oględzin nóż, którym spowodowane zostały powyższe obrażenia tkwił w klatce piersiowej pokrzywdzonej. Był to nóż typu bagnet z ostrzem o długości 15 cm. Utrzymuj ąc w mocy wyrok Sądu I instancji Sąd Apelacyjny wskazał, na znaczące okoliczności obciążające, których zdawał się nie dostrzegać: zwrócił uwagę na jego niepoprawność i postępujący u niego proces demoralizacji i degradacji -- mimo wcześniejszego znęcania się nad żoną i karalności z tym związanej, aktu przebaczenia, jakiego doświadczył nie zmienił swego nagannego postępowania, a nawet uległo ono pogłębieniu. Jego zachowanie nosiło symptomy premedytacji związanej z zaplanowaniem zbrodni, przygotowaniem narzędzia służącego do jej realizacji, napisaniem listu do policji. Działał on jawnie, niemal demonstracyjnie, na oczach postronnych osób, w miejscu pracy pokrzywdzonej, Sam sposób tego działania był brutalny i pozbawiony jakichkolwiek zahamowań. Po jego stronie dostrzegalny był brak wyrazu skruchy czy żalu za to, co zrobił, a przeciwnie wręcz przerzucenie na pokrzywdzoną odpowiedzialności za to, co się stało i sytuację, w jakiej się znalazł. _ dowód: wyrok Sądu Okręgowego w z dnia 6 Września 2004 r. wrazz uzasadnieniem, k. 9] - 103, wyrok Sądu Apelacyjnego w_ z dnia 22 marca --- STRONA 8 --- 2005 rz wraz z uzasadnieniem, k. 106 - H - W toku postępowania karnego powód kilkakrotnie poddawany był badaniu psychologicznemu i psychiatrycznemu. _U powoda stwierdzono zaburzenia zachowania warunkowane związanymi z organicznymr uszkodzeniem OUN zmianami charakterologicznymi. Wskazane na organiczne zaburzenia charakteru i osobowości i wyjaśnione, iż linia życiowapowoda, dotychczasowy sposób funkcjonowania społecznego wskazują na trudności adaptacyjne, używanie i nadużywanie alkoholu, niski poziom umiejętności rozwiązywania sytuacji konfliktowych dając podstawę do postawienia powyższego rozpoznania. . dowód: opinia sądowo psychiairyczna z dnia 4 czerwca 2002 rz, lc. 200 - 202, opinia sądowo psychiatryczna z dnia 8 lipca 2002 R, lc. 203 - 204, ` opinia psychologiczna z dnia 8 lipca 2002 r., k. 205 -- 207, opinia sadowo psychiatryczna z dnia 5 grudnia 2002 z, lc. 208 - 214, opinia psychologiczna, k. 216- 219, opinia sądowa psychiatryczna z 'dnia 30 sierpnia 2004 rz, k. 220 - 22] 'Pozwani w związku z uzyskaniem informacji, iż w Zakładzie Karnym w gdzie przebywał osadzony brak jest- opieki psychiatry skierowali do Sądu Okręgowego w .._, Wydziału VI Penitencjarnego kilka pism, w ktorych domagali się zapewnienia właściwej opieki psychiatrycznej (prawidłowego wyegzekwowania pkt. 3 wyroku Sądu Okręgowego w ), ograniczenia powodowi możliwości ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. W jednym z pism określili powoda mianem „bestii”, stwierdzili, iż nie wierzą ,, w możliwość resocjalizacji oraz skutecznego leczenia psychiatrycznego ..., który przez całe swoje życie nadużywał alkoholu, wielokrotnie poddawał się leczeniu antyalkoholowemu z negatywnym skutkiem. Człowieka, który zatracił swoje człowieczeństwo, a którego całe życie małżeńskie, jak i przedmałżeńskie kumulowało się na alkoholu, a w konsekwencji na maltretowaniu fizycznym oraz psychicznym --- STRONA 9 --- swojej żony i dzieci”, wskazali, iż jest to człowiek „całkowicie zdemoralizowany”. Głównym motywem kierowania przez pozwanych pism do sądu penitencjarnego był obawa przed powodem, który mógł opuścić zakład karny w najbliższym czasie mógł - w ich ocenie - stanowić zagrożenie dla pozwanych i społeczeństwa. Obawa ta miała zakorzenienie w fakcie, iż wcześniejsze postępowanie powoda niejed.nokrotn__ie -zagrażało ich spokojowi i bezpieczeństwu. Ponadto, zdaniem pozwanych, do chwili obecnej powód ma wyraźnie negatywne nastawienie do nich, które wyraża również w pismach procesowych. Podjęte przez pozwanych działania były wynikiem troski o zdrowie psychiczne powoda i chęci zapewnienia bezpieczeństwa zarówno sobie, jak i jemu oraz przeciwdziałania ewentualnej zemściei. I dowód.' pismo pozwanych, lc. 115 - 116, pismo pozwanych, lc. 121 -- 122, pismo pozwanych, lt. 148- 158, przesłuchanie pozwanego ...., lc. 188 - 190 Ustalenia stanu faktycznego zostały oparte przede wszystkim na dowodach z powołanych wyżej dokumentów urzędowych i prywatnych. Uzupełniające - ustalając motywy składania pism do sądu penitencjarnego - Sąd oparł się na zeznaniach pozwanego, natomiast zeznania powoda nie stanowiły podstawy poczynienia ustaleń faktycznych, gdyż zasadniczo sprowadzały się one do oceny i interpretacji powołanych w sprawie dowodów. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry uznając go z uwagi na treść art.. 229 k.p.c. za zbędny. Sąd zważył, co następuje: _ Stosownie do treści art. 24 §1 - 3 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych 4 do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści 'i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. --- STRONA 10 --- W myśl art. 24 k.c. ochrona przysługuje jedynieprzed bezprawnym naruszeniem lub zagrożeniem dobra osobistego. Przepis ten nie wymaga, by naruszenie było zawinione i wprowadza domniemanie bezprawności, co w sposób korzystny dla pokrzywdzonego wpływa na rozłożenie ciężaru dowodu. W konsekwencji na pokrzywdzonym 'ciąży jedynie obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone. Na pozwanym ciąży natomiast obowiązek udowodnienia, -że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne O tym, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decyduje obiektywna ocena konkretnych okoliczności sprawy, nie zaś wyłącznie subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego. Istotna jest społeczna ocena dóbr osobistych. Należy opowiedzieć się za koncepcją obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być uj mowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po -stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się zatem od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów (por: wyrok Sądu Apelacyjnego W Poznaniu z dnia 19 października 2005 rz, 1ACa 353/05). . Jako naruszający dobra osobiste powoda wskazany został fragment pisma kierowanego do Sądu Okręgowego w ...., VI Wydziału Penitencjarnego zatytułowanego „Wniosek o wyegzekwowanie prawidłowego wykonania pkt 3. wyroku skazującego na karę 15 lat pozbawienia wolności....” dotyczący sugestii pozwanych o konieczności leczenia psychiatrycznego powoda, tudzież w przypadku braku takiego leczenia „prowadzenia całej opieki psychiatrycznej”. Formułując to pismo pozwani nie naruszyli - jak twierdzi powód - jego dóbr osobistych w postaci _ czci, godności i wolności. Zarówno z literalnej wykładni treści pisma, jak i z kontekstu sytuacyjnego wystosowania przedmiotowego pisma nie wynika w logiczny sposób interpretacja przywołana przez powoda. Oceniając obiektywnie wskazany tekst 'skonstatować należy, iż ma on na celu jedynie wyegzekwowanie właściwego systemu odbywania kary przez powoda, a nie jego stałe zamknięcie w zakładzie psychiatrycznym. W konsekwencji stwierdzić należy, że powód nie wykazał, aby w tym aspekcie zostały naruszone jego dobra osobiste. ' 'L --- STRONA 11 --- Użycie względem innej osoby określenia „bestia”, wskazanie, iż „zatraciła ona swoje człowieczeństwo” i jest „całkowicie zdemoralizowana” narusza dobra osobiste takiej osoby. Powyższe określenia mają wydźwięk pej oratywny, w potocznym znaczeniu mają konotację dyfamuj ącą. Okolicznościami wyłączaj ącymi bezprawność zachowania sprawcy naruszenia dobra osobistego są: - działanie w ramach porządku prawnego, - zgoda pokrzywdzonego - wykonywanie prawa podmiotowego i -. działanie w obronie uzasadnionego interesu. By wyłączyć bezprawność, pozwani powinni wykazać istnienie co najmniej jednej z przytoczonych okoliczności. . Kierunek i zakres kontroli zarzutów krytycznych powinien być w postępowaniu sądowym zróżnicowany w zależności od tego, czy naruszenie czci powoda nastąpiło wskutek postawienia i rozpowszechnienia przez pozwanego twierdzeń co do faktów, czy też ujemnych ocen. W pierwszym przypadku zarzut krytyczny może być przedmiotem dowodzenia, natomiast w drugim przypadku nie podlega sprawdzeniu w kategoriach prawdy i fałszu, a badanie jego treści w kategoriach słuszności, zasadności pozbawione byłoby obiektywnej, intersubiektywnie sprawdzalnej miary i - w konsekwencji - zawsze prowadziłoby do kwestyj nego rezultatu. .Uj emne oceny krytyczne podlegają kontroli sądowej ze względu na motyw działaniaosoby podnoszącej lub rozpowszechniaj ącej zarzut krytyczny (wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., 1 ACr 314/93, Dobra Osobiste, Zbiór Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie, Zalcarnycze, 1999, s._ 100 i n., wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 8 marca 1995 r., 1 ACr 80/95, op. cit., s. 146 i n., wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 19 listopada 1996 r. , 1 ACr 515/93, op. cit., s. 193 i n., wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 listopada 1998 r., 1 ACr 710/98, op. cit., s. 342 in). _ Ľ W ocenie Sądu pozwani kierując pisma do sądu penitencjamego działali w obronie uprawnionego interesu - bezpieczeństwa własnego, swoich rodzin, skuteczności wykonania kary. Pozwani, jako dzieci i teściowie powoda zostali przez niego pozbawieni osoby sobie najbliższej w wyniku popełnienia zbrodni, za którą obecnie powód odbywa karę pozbawienia wolności. Pozwani, jako osoby będące świadkami agresywnych zachowań powoda, bezpośrednio narażonymi na przemoc z jego strony podczas wspólnego zamieszkiwania byli ' 'N --- STRONA 12 --- uprawnieni do żądania prawidłowego wykonania orzeczenia. Zawarte w pismach inkryminowane wypowiedzi miały na celu spotęgowanie właściwej interpretacji zamiaru stron oraz zwrócenie uwagi adresata na powagę sytuacji. Zważyć należy, iż określenia „bestia”, „zatracił swoje człowieczeństwo” „całkowicie zdemoralizowany” są określeniami ocennymi, bez wątpienia mocnymi, ale sposób postępowania powoda wobec rodziny, zbrodnia, jaką popełnił, jak i obecny stosunek powoda do pozwanych użycie takich słów dostatecznie usprawiedliwia. Postępowanie powoda - zabicie przez powoda żony, a matki pozwanych, poprzedzone wieloletnim znęcaniem się nad nią i nad rodziną w potocznym rozumieniu może był określane jako „bestialskie”, a on sam -- popełniający tak straszną zbrodnię - jako osoba, która ,,zatraciła swoje człowieczeństwo” i jest „całkowicie zdemoralizowana”. Wewnętrzne przekonanie pozwanych o prawidłowości swoj ej opinii o ojcu i zięciu prowadzi do ich ekskulpacji i wyłącza tym samym bezprawność działania. Wypowiadanie się o powodzie w sposób wyważony i ostrożny w kontekście czynów, których się dopuścił może stanowić trudność dla pozwanych bezpośrednio dotkniętych konsekwencjami popełnionego przestępstwa. W kontekście wyżej powołanych okoliczności należy stwierdzić, że ponieważ działanie pozwanych nie naruszało dóbr osobistych powoda, względnie nie było bezprawne, jego żądanie udzielenia mu ochrony prawnej na gruncie art. 24 §l k.c. nie może zostać uznane za usprawiedliwione. Nawet gdyby przyjąć, iż doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda, brak jest podstaw do zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia w żądanej wysokości. Przesłanką odpowiedzialności przewidzianej przez art. 448 k.c. jest bowiem, by działanie naruszające dobro osobiste było nie tylko bezprawne, ale i zawinione (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lcwieinia 2011 r'., . 1 CSK 475/10. Abstrahując od irracjonalnej wysokości żądanej przez powoda kwoty stwierdzić należy, iż w świetle przytoczonego stanu faktycznego brak jest przesłanek do stwierdzenia zawinionego działania pozwanych. ' Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę poprzednio powołane przepisy. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na zasadzie §2 ust. 3, §6 pkt 6 w zw. z §15- pkt 1 i §16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. jw sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów --- STRONA 13 --- ,|- pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego' ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) F