Postanowienie I C 816/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2012 r. Sąd Okręgowy w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 816/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Karol Ike-Duninowski Protokolant: sekr.sąd. Stanisława Kwiryńska-Śniadek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. w Łodzi na rozprawie spraw: I. z powództwa T. P. przeciwko J.T. i Z. S. o ochronę dóbr osobistych oraz II. z powództwa D. P. przeciwko Z. S. o ochronę dóbr osobistych I. z powództwa T. P.: 1. zasądza od J. T. i Z. S. solidarnie na rzecz T. P. kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych, tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 18 października 2007r. do dnia zapłaty, 2. nakazuje J. T. i Z. S. zaniechanie naruszania prawa do prywatności, dobrego imienia oraz godności T. P. w pismach kierowanych przez pozwanych do instytucji państwowych i samorządowych, --- STRONA 2 --- 3. oddala powództwo w pozostałej części, 4. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu; II. z powództwa D. P.: 1. zasądza od Z. S. na rzecz D. P. kwotę 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych, tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 18 października 2007r. do dnia zapłaty, 2. nakazuje Z. S. zaniechanie naruszania prawa do prywatności, dobrego imienia oraz godności D. P. w pismach kierowanych przez pozwanego do instytucji państwowych i samorządowych, 3. oddala powództwo w pozostałej części, 4. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu. Sygn. akt I C 816/07 --- STRONA 3 --- U Z A S A D N I E N I E Powódka D. P. w pozwie z dnia 21 września 2007 roku, skierowanym przeciwko Z. S., wniosła o: - nakazanie pozwanemu zaniechania naruszania dóbr osobistych powódki przez bezzasadne występowanie do różnych instytucji państwowych z pismami, których treść narusza jej godność i dobre imię, - nakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia zawierającego przeprosiny skierowane przez pozwanego do powódki, opublikowane na łamach (…) wydania (…), - zasądzenie od pozwanego kwoty 20.000,- zł na podstawie art. 448 k.c. tytułem zadośćuczynienia, zaś w trybie zabezpieczenia roszczenia wniosła o zakazanie pozwanemu bezzasadnego występowania do instytucji państwowych z nowymi pismami, których treść naruszałaby godność i dobre imię powódki oraz - zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że strony mieszkają na jednej nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. (…) i od długiego czasu na tle stosunków sąsiedzkich trwa głęboki konflikt, który zrodził się wskutek działań podejmowanych przez pozwanego. Pozwany kieruje do Policji i urzędów administracji liczne skargi przeciwko powódce, zawierające w swej treści fałszywe oskarżenia i obelgi; skargi wnoszone są z błahych, często absurdalnych powodów, zawierają bezzasadne zarzuty, co narusza cześć i dobre imię powódki. Pisma te są ukierunkowane jedynie na szykanowanie powódki i naruszanie jej dobrego imienia. Jako przykład takiego pisma powódka podała korespondencję do kierownika zakładu pracy, w którym pracuje powódka oraz do Urzędu (…) w Ł.. W korespondencji tej pozwany pomawia powódkę o ujemne, niewłaściwe zachowanie w życiu osobistym i zawodowym, używając określeń powszechnie uważanych za obelżywe, a celem działania pozwanego było oczernienie powódki w oczach pracodawcy i zwolnienie jej z pracy. Przejawem dobrej woli powódki było zawarcie ugody w sprawie karnej o pomówienie w związku z powyższą korespondencją, jednakże pozwany po zawarciu ugody nie zmienił swojego zachowania i dalej kierował liczne pisma obrażające powódkę i jej męża, a dotyczące zakopywania w ziemi zakażonego sprzętu medycznego, nielegalnego podpisania umowy z przedsiębiorstwem wodociągowym, nielegalnego pobierania gazu. W --- STRONA 4 --- związku z pismami pozwanego, powódka musi stawiać się do różnych urzędów i tłumaczyć się z bezzasadnych zarzutów. Podejmując działania przeciwko powódce, pozwany działa wspólnie ze swoją teściową- J. T.. (pozew k. 2-8) Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r. Sąd oddalił wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia, podnosząc w uzasadnieniu, że wskazany sposób zabezpieczenia zmierza do zaspokojenia jednego z roszczeń pozwu, a nadto nie jest dostatecznie precyzyjny, bowiem nie można zakazać nikomu występowania do instytucji, choćby wnioski zawarte w pismach były bezpodstawne. (postanowienie k. 43-44) Pozwany, w odpowiedzi na pozew, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, podnosząc że to powódka wraz z mężem spowodowała wrogie relacje między stronami. Mąż powódki został skazany prawomocnym wyrokiem za naruszenie czynności narządów ciała J. T. na czas powyżej 7 dni, a także dopuścił się naruszenia nietykalności cielesnej Z. S. i jego znieważenia, za co również został skazany prawomocnym wyrokiem. Zachowania pozwanego mają na celu wyłącznie zabezpieczenie interesów pozwanego i jego rodziny przed kolejnymi działaniami powódki i jej męża. Ponadto powódka, występując z roszczeniem o zaprzestanie naruszania dóbr osobistych, sama narusza zasady współżycia społecznego i nie może skutecznie domagać się ochrony swego dobra osobistego. Co do pism kierowanych do różnych instytucji, pozwany wskazał, że na skutek pism do nadzoru budowlanego, wydano decyzję nakazującą mężowi powódki rozbiórkę budowli, zaś w piśmie do przedsiębiorstwa wodociągowego kwestionował to, że mąż powódki jest jedynym właścicielem nieruchomości, na której mieszkają strony. Kierowanie pism do różnych instytucji nie ma charakteru działań bezprawnych. (odpowiedź na pozew k. 53-55) Powód T P w pozwie z dnia 21 września 2007r., skierowanym przeciwko J T i Z S, wniósł o : - nakazanie pozwanym zaniechania naruszania dóbr osobistych powoda przez bezzasadne występowanie do różnych instytucji z pismami, których treść narusza jego godność i dobre imię, --- STRONA 5 --- - nakazanie pozwanym złożenia oświadczenia zawierającego przeprosiny skierowane przez pozwanych do powoda, opublikowane na łamach (…) wydania Gazety (…), - zasądzenie od pozwanych solidarnie kwoty 20.000,- złotych tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. oraz - zasądzenie od pozwanych zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, zaś w trybie zabezpieczenia wniósł o zakazanie pozwanym występowania do instytucji państwowych z nowymi pismami, których treść naruszałaby godność i dobre imię powoda. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że na tle stosunków sąsiedzkich z winy pozwanych trwa między stronami głęboki konflikt. Oboje pozwani kierują do Policji i urzędów administracji liczne skargi przeciwko powodowi oraz członkom jego rodziny, a skargi te zawierają fałszywe oskarżenia i obelgi. W pismach tych pozwany określa powoda m.in. jako: łajzę, pijusa, lumpa. Skargi pozwanego inicjują postępowania kontrolne, zmuszają powoda do stawiennictwa na wezwania do różnych instytucji. Działania pozwanych naruszają dobre imię powoda oraz jego prawo do prywatności. (pozew k. 2-7 w aktach I C 817/07) Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007 r. Sąd oddalił wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia z uzasadnieniem analogicznym jak w postanowieniu w przedmiocie wniosku powódki D. P. o udzielenie zabezpieczenia. (postanowienie k. 71-72 tamże) Pozwani przez T. P. wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda solidarnie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, podnosząc że powód dopuścił się przestępstw na szkodę obojga pozwanych, zaś działania podejmowane przez pozwanych mają na celu wyłącznie zabezpieczenie interesów pozwanych przed kolejnymi działaniami ze strony powoda i jego żony. Skoro powód narusza zasady współżycia społecznego, to nie może skutecznie domagać się ochrony swego dobra osobistego, a występowanie z pismami do różnych instytucji nie ma charakteru działań bezprawnych. (odpowiedź na pozew k. 91-93 tamże) Odpis pozwu T. P. doręczono pozwanym w dniu 18 października 2007 r. (potwierdzenie odbioru k. 65,66 tamże) Odpis pozwu D. P. doręczono pozwanemu w dniu 18 października 2007 r. --- STRONA 6 --- (potwierdzenie odbioru k. 40) Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009r. Sąd zwiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 178 k.p.c., zaś postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. podjął zawieszone postępowanie. (postanowienia k. 644,691) Powodowie w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. zmienili żądania pozwów i powódka D. P.wniosła o : - nakazanie pozwanemu Z. S. zaniechania występowania do instytucji państwowych i innych z pismami zawierającymi obraźliwe słowa, poniżające powódkę i jej rodzinę oraz nakazania zaniechania podawania do tych instytucji oraz środkom masowego przekazu informacji nieprawdziwych, jak również dotyczących życia prywatnego powódki i jej rodziny, - nakazanie pozwanemu Z. S. złożenia oświadczenia zawierającego przeprosiny na łamach (…) wydania Gazety (…) za naruszenie dobrego imienia powódki, ze stwierdzeniem, że zarzuty pod jej adresem były całkowicie bezzasadne, - zasądzenie kwoty 20.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia otrzymania pozwu przez pozwanego, zaś powód T P wniósł o : - nakazanie pozwanym zaniechania występowania do instytucji państwowych i innych z pismami, których treść zawiera słowa obraźliwe i poniżające powoda oraz nakazanie zaniechania podawania tym instytucjom oraz środkom masowego przekazu informacji nieprawdziwych oraz dotyczących życia prywatnego powoda, - nakazanie pozwanym oświadczenia zawierającego przeprosiny na łamach (…) wydania Gazety (…) za naruszenie dobrego imienia powoda ze stwierdzeniem, że zarzuty pod adresem powoda były bezzasadne, - zasądzenie od pozwanych kwoty 20.000,- złotych solidarnie z ustawowymi odsetkami od dnia otrzymania odpisu pozwu przez pozwanych. (pisma procesowe k. 163-164) Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 3 marca 2008 r. połączono do wspólnego rozpoznania sprawę z powództwa D P ze sprawą z powództwa T P i prowadzenia pod sygnaturą akt I C 816/07. (postanowienie – protokół rozprawy k. 64) Powodowie w piśmie procesowym z dnia 5 października 2009 r. wnieśli o dopozwanie z powództwa D P w trybie art. 194 § 3 k.p.c.- J --- STRONA 7 --- T i J S, zaś z powództwa T P – dopozwanie w tym samym trybie J S i w tej sytuacji powódka D P wniosła o : - nakazanie zaniechania pozwanym JT, J S i Z S występowania do instytucji jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r., - nakazania pozwanym przeproszenia powódki jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. - zasądzenia od każdego z pozwanych kwot po 10.000,- złotych, tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia otrzymania odpisu pozwu przez pozwanych, natomiast powód T P wniósł o : - nakazanie pozwanym J T, J S i Z S zaniechania występowania do instytucji jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008r. - nakazanie pozwanym przeproszenia powoda jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008r., - zasądzenie od każdego z pozwanych kwot po 10.000,- złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia otrzymania odpisu pozwu przez pozwanych. (pisma procesowe k. 755-760) Postanowieniem wydanym w dniu 9 października 2009r. Sąd nie uwzględnił wniosku powódki o dopozwanie J T i J S oraz wniosku powoda o dopozwanie J S. (postanowienie – protokół rozprawy k. 766) Powodowie po raz kolejny zmienili powództwa w piśmie procesowym z dnia 1 marca 2010 r. Powódka D P wniosła o : - nakazanie pozwanemu Z S zaniechania występowania do instytucji jak w piśmie z dnia 21 października 2008 r., - nakazanie pozwanemu przeproszenia powódki jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. - zasądzenie od pozwanego kwoty 20.000,- złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. Powód T P wniósł o : - nakazanie pozwanym Z S i J T zaniechania występowania do instytucji jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. - nakazanie pozwanym przeproszenia powoda, jak w piśmie procesowym z dnia 21 października 2008 r. - zasądzenie od każdego z pozwanych kwot po 30.000,- złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami co do kwoty 20.000,- złotych dochodzonej solidarnie od otrzymania odpisu pozwu --- STRONA 8 --- przez pozwanych, zaś co do kwoty 10.000,- złotych – od dnia rozszerzenia powództwa. (pisma procesowe k. 936-943) Na rozprawie w dniu 31 października 2012 r. powodowie wnieśli jak w piśmie procesowym z dnia 1 marca 2010 r., zaś pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut wzajemności naruszania dóbr osobistych pozwanych przez powodów, zaś co do zarzutów pozwanego w związku z pracą powódki w Szpitalu im. (…) pozwany zgłosił zarzut powagi rzeczy ugodzonej. Powodowie wnieśli o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości stawki minimalnej. (protokół rozprawy k. 1654,1656) Pozwani kilkakrotnie składali wnioski o wyłączenie sędziów prowadzących sprawę – wnioski w tym przedmiocie trzy razy zostały oddalone, dwa razy odrzucone a jeden wniosek został zwrócony. (akta załączonych postępowań w sprawach: I Co 43/10 , I Co 42/11 , I Co 172/11 , I Co 8/12, I Co 102/12, I Co 219/12) Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód oraz pozwani są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w Ł przy ul. (…). Strony mieszkają na tej nieruchomości. Powód jest bratankiem pozwanej. Powódka pracuje jako pielęgniarka w Szpitala (…) w Ł.. Pozwany w piśmie z dnia 7 maja 2002r. skierowanym do Dyrektora tego Szpitala nazwał powoda oszustem, gdyż podał w piśmie do Zakładu (…) w Ł., że jest posiadaczem całego domu i jest to ,,nieciekawa osobowość’’, a powódka to kobieta arogancka, zazdrosna, pozbawiona ciepła, uprzejmości, nieprzystosowana do życia z uczciwymi ludźmi, w związku z czym, jak taka osoba może być pielęgniarką. W piśmie tym pozwany określił powodów jako podłych i despotycznych ludzi, flejtuchów, zawiadamiając, że powódka w sposób cwany i perfidny okrada Szpital, pierze w Szpitalu swoją brudną odzież, kradnąc wodę i środki piorące. (kopia pisma k. 13-20 akt I C 817/07) W kolejnym piśmie z dnia 11 maja 2002 r. adresowanym również do Dyrektora Szpitala im. (…) w Ł. , w nagłówku którego widnieją dane pozwanej a podpisanym przez pozwanego, powód został nazwany łajzą, lumpem, zaś co do powódki – treść listu sugeruje , że kradnie ona ze Szpitala lekarstwa, część nieruchomości --- STRONA 9 --- zajmowana przez powodów określona została jako ,,flejtustwo, bałagan i syf’’. (kopia pisma k.21-23) W piśmie z dnia 3 czerwca 2002 r., w nagłówku którego widnieją dane pozwanej, podpisanym przez pozwanego, a adresowanym do Ministra Zdrowia powtórzone zostały zarzuty o perfidnym i wyrafinowanym okradaniu Szpitala (…) przez powódkę, nazwaną w tym piśmie złodziejką z żądaniem zwolnienia powódki z pracy, a powód został w nim określony jako ,,pijus, łajza i lump’’. (kopia pisma k. 24-25) Zarzuty pod adresem powódki były przedmiotem postępowania wewnątrzszpitalnego i nie potwierdziły się. (zeznania świadka A W k. 154 – 155) Powodowie skierowali przeciwko pozwanemu prywatny akt oskarżenia o popełnienie czynów z art. 212 § 1 k.k. i w sprawie tej zawisłej przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, sygn. akt. IV K 160/03 doszło do zawarcia ugody, w której oskarżony ZS przeprosił powodów za wypowiedzi zawarte w pismach kierowanych do dyrekcji Szpitala im. (…) oraz do Ministra Zdrowia, zaś powodowie przyjęli przeprosiny. Ponadto pozwany oświadczył, że nie będzie kierował w przyszłości pism obrażających powodów, w których zarzucałby powódce kradzież i działanie na szkodę Szpitala , a powodowi – nadużywanie alkoholu i nieróbstwa, zobowiązując się pokryć koszty przesłania odpisu ugody dyrekcji Szpitala. (kopia protokołu posiedzenia z treścią ugody k. 1651 – 1652) Po zawarciu ugody pozwany nie kierował już żadnych pism do dyrekcji Szpitala, w którym pracuje powódka. (zeznania powódki k. 633) Pozwani zarzucali powodom zakopywanie zużytych strzykawek w ogrodzie na wspólnej nieruchomości, posiadanie skradzionych samochodów, kradzież gazu, prądu i wody, jednakże zarzuty te nie potwierdziły się. Pozwany skierował przeciwko powódce prywatny akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa zniesławienia. Wyrok skazujący powódkę został uchylony i sprawa została przekazana sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powód zgłosił zawiadomienie na Policję, oskarżając pozwanego o zdewastowanie budynku gospodarczego – w sprawie karnej na skutek tego doniesienia pozwany został uniewinniony, jednakże wyrok ten został uchylony i przekazano sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pozwana przekazuje informacje o pobycie powoda w --- STRONA 10 --- domu dziecka. Powód zgłosił zawiadomienie na Policję o zniszczeniu sadzonek roślin przez koty pozwanej. (zeznania świadków : A W j.w., P P k. 156 – 157 , M P k. 157-158 zeznania powódki k. 633 – 640, zeznania powoda k. 640 – 642) Powód otrzymał warunki techniczne na budowę przyłączy wodociągowego i do kanalizacji deszczowej, podając we wniosku, że jest jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. (kopia pisma UM … k. 541) Powódka oświadczyła w Zakładzie (…) w Ł, że jest właścicielką tej posesji i zawarła w swoim imieniu umowę na dostawę wody. (zeznania powódki k.639, kopia pisma Z… k. 545) Na skutek zawiadomienia pozwanej, Straż Miejska w Ł. prowadziła postępowanie kontrolne, w wyniku którego stwierdzono uchybienie polegające na braku umowy na prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów komunalnych i ukarano powoda mandatem karnym. (pismo SM w Ł k. 809) Na skutek zawiadomienia pozwanej, Straż Miejska w Ł przekazała materiały pokontrolne dotyczące naruszeń przez powoda przepisów prawa budowlanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (kopia pisma k.880 – 881) Ostateczną decyzją nr 349/02 z dnia 23 maja 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł nakazał powodowi rozebranie samowolnie wykonanej dobudowy do budynku gospodarczego na przedmiotowej nieruchomości. (kopie decyzji k. 228-229, 230) Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie VIII K 396/03 uznał powoda za winnego przestępstwa z art. 157 par. 1 k.k. polegającego na spowodowaniu u pozwanej uogólnionego potłuczenia głowy i urazu kręgosłupa na odcinku piersiowo-lędźwiowym, powodującego u pozwanej rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała na czas powyżej 7 dni. (kopia wyroku k. 418) Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie VIII K 546/04 uznał powoda za winnego przestępstw z art. 217 § 1 k.k. oraz 216 § 1 k.k., polegających na kilkakrotnym opluciu pozwanego oraz na znieważeniu przez kilkakrotne nazwanie pozwanego ,,szmatą’’. --- STRONA 11 --- (kopia wyroku k. 421 – 422) W postępowaniu kontrolnym prowadzonym na skutek skargi pozwanej, Straż Miejska w Ł nie stwierdziła naruszeń ze strony powodów przepisów dotyczących ochrony środowiska. (kopia pisma k. 253 – 255 w aktach prokuratorskich – załącznik do tomu I) Pozwani kierowali w pismach adresowanych do Policji zarzuty pod adresem powodów dotyczące zakłócania spokoju, spoczynku nocnego, niewłaściwego parkowania, braku naklejki z numerem rejestracyjnym na przedniej szybie samochodu, a postępowania w większości kończyły się niekierowaniem wniosków o ukaranie z powodu braku znamion wykroczenia, bądź z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie wykroczenia. (zeznania świadka MP k. 256 – 257) Ponadto pozwani w swoich pismach zarzucali powodom sfałszowanie podpisów, wyzwiska, awantury, groźby, uszkodzenie dachu, studzienki kanalizacyjnej, szamba, zniszczenie balustrady, a postępowania kończyły się umorzeniami, bądź odmową wszczęcia dochodzenia. W pismach tych powód był wielokrotnie nazywany przestępcą i bandytą. (zeznania świadków: M S k. 257 – 260, M W k. 260-261) U powódki stwierdzono nadmierne pobudzenie emocjonalne, silnie kontrolowane przez mechanizmy obronne, a stan ten może prowadzić do przewlekłych napięć psychicznych, skutkujących zaburzeniami somatycznymi, jak i powodujących zmiany w funkcjonowaniu psychicznym. Stan ten w znacznej mierze spowodowany jest sytuacyjnie, a konflikt w miejscu zamieszkania, mający długotrwały charakter, wpływa determinująco na negatywne zmiany u powódki w jej sferze psychicznej oraz w zachowaniu. (opinia biegłej psycholog A. B – T k. 333 – 340) Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004 r. Prokuratura (…) w sprawie Ds. 2215/04 umorzyła postępowanie w sprawie poświadczenia przez powodów nieprawdy oraz w sprawie złożenia przez powodów fałszywych zeznań. Zawiadomienie do organów ścigania złożyła pozwana. (postanowienie k. 3-6 załączonych akt prokuratorskich 2 Ds. 2564/05 – załącznik do tomu III) W dniu 17 maja 2006r. T P złożył zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia polegającego na wypuszczeniu przez J S, córkę --- STRONA 12 --- pozwanej kotów na teren ogrodu powoda, w wyniku czego koty zniszczyły sadzonki gladioli o łącznej wartości 60,- zł. (kopia zawiadomienia k. 25 – 26 w aktach prokuratorskich 2 Ds. 870/09-załącznik do tomu II) Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w sprawie VIII W 677/06 córka pozwanej została uniewinniona od zarzutu zniszczenia sadzonek na szkodę powoda przez wpuszczenie do ogrodu powoda kotów należących do pozwanej. (kopia wyroku k. 56 tamże) Postanowieniem z dnia 13 lipca 2009 r. Prokuratura (…) w sprawie 2 Ds. 870/09 odmówiła wszczęcia śledztwa z zawiadomienia pozwanego w sprawie skierowania przez pozwanego fałszywego oskarżenia przez powoda przeciwko J S w związku z zawiadomieniem o zniszczeniu sadzonek oraz w sprawie złożenia przez powoda fałszywych zeznań, w których powód skarżył się również, że koty pozwanej biegają po jego ogrodzie i załatwiają tam swoje potrzeby fizjologiczne. (postanowienia k. 94-96, 127 tamże) Pozwana, na skutek doniesienia powoda, została obwiniona o popełnienie wykroczenia polegającego na zniszczeniu sadzonek tulipanów o wartości 10 zł przez wypuszczenie należących do niej kotów na część ogrodu należącą do powoda. (kopia wniosku o ukaranie k. 466 – 467) Powódka cierpi na nadczynność tarczycy, przy czym nie stwierdzono wpływu problemów życiowych powódki na tę chorobę. (opinia biegłego lekarza endokrynologa T. P k. 469) Pozwana leczyła się w roku 2007 r. z powodu urazu i zmian zwyrodnieniowych w odcinku piersiowo- lędźwiowym kręgosłupa. (kopia zaświadczenia lekarskiego k. 520) W (…) z dnia 9 lutego 2008 r. ukazał się artykuł, w którym poinformowano, że pozwana dostała już 250 wezwań do sądów w związku ze sporem sąsiedzkim z powodami, podała że ostatnia sprawa dotyczyła zniszczenia sadzonek tulipanów przez jej koty, zarzucała powodowi, że chce zagarnąć cały dom, zaś pozwany podał, że powód kilkakrotnie dopuścił się samowoli budowlanej, żalił się, że powód zastrasza i poniża pozwanych. Powodowie w tym materiale figurują pod inicjałem nazwiska a powód wymieniony jest nadto z imienia. (kopia materiału prasowego k.70 – 71) --- STRONA 13 --- W kolejnym materiale prasowym powódka skarżyła się, że powód – T P. bije ją , terroryzuje, podała że powód wychowywał się w domu dziecka, zaś pozwany podał , że również został pobity przez powoda. Pozwani podali również, że na skutek doniesienia powoda pozwana została obwiniona za to, że jej koty zniszczyły powodowi sadzonki tulipanów za 10 zł. Podtytuł artykułu brzmi: ,,(…)’’. (kopia materiału prasowego k.709) Z kopii pism pozwanych nadesłanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że wielokrotnie powód nazywany jest w tych pismach przestępcą, wielokrotnym przestępcą, osobą nadużywającą alkoholu, a powodowie tworzą zorganizowaną grupę, która popełnia przestępstwa, powódka oskarżana jest o fałszowanie dokumentów, a oboje powodowie oskarżani są o kradzież samochodów. (dokumenty nadesłane przez Ministerstwo Sprawiedliwości – w załącznikach luzem – czarny segregator) Na skutek licznych zawiadomień pozwanych do służb sanitarno – epidemiologicznych, część posesji zajmowana przez powodów poddawana była wielokrotnie kontrolom, w wyniku których zarzuty pozwanych okazały się bezzasadne. (dokumenty nadesłane przez Powiatową Stację Sanitarno – Epidemiologiczną w Ł – w załącznikach luzem – czerwony segregator). Dziennikarze interesowali się konfliktem sąsiedzkim stron, zakłócali spokój powodom, którzy oceniali relacje prasowe jako nieobiektywne. (zeznania powódki k.635-636) Pozwana w piśmie z sierpnia 2009 r. skierowanym do Straży Miejskiej w Ł zarzuciła powódce fałszowanie dokumentów oraz nieuczciwość. (kopia pisma w załącznikach do tomu IV) Pisma podpisane przez pozwaną pisane były przez pozwanego, pozwana czytała je i akceptowała ich treść. (zeznania pozwanej k. 830) W (…), emitowanych w (…) programie TVP w dniu 6 października 2008 r. pozwana skarżyła się, że powód od wczesnych godzin rannych pije alkohol, zaś pozwany podał, że T P czuje się bezkarny. Reszta materiału to relacja dziennikarska o konflikcie między stronami. Program nie był emitowany na żywo. (stenogram nagrania k. 1472 – 1473 , niesporne) --- STRONA 14 --- W marcu 2011 r. , na skutek doniesienia pozwanej , przeciwko powodom zostały wniesione wnioski o ukaranie za wykroczenia polegające na złośliwym niepokojeniu przez niezamykanie drzwi do korytarza. (kopia zawiadomień k.1253, 1254) Pozwana ma 86 lat, zaś pozwany 64 lata i oboje utrzymują się z niewysokich emerytur. (niesporne) Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009r. Sąd udzielił obu stronom terminu prekluzyjnego do zgłoszenia wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia. (postanowienie k. 262) Postanowieniem z dnia 31 października 2012r. Sąd oddalił wnioski pozwanego o przesłuchanie w charakterze świadków: R H, A C, M P, K W, F, Prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi , Prokuratora (…) w Ł., Z Z, S W, M K, K K, M D , M K, L A- W, Z Ć, wniosek pozwanych o oględziny nieruchomości , na której zamieszkują strony oraz wnioski dowodowe pozwanego zgłoszone w piśmie z k. 1474- 1475, jako sprekludowane i powołane jedynie dla zwłoki ( art. 217 § 2 k.p.c.). Jednocześnie podnieść należy, że tezy dowodowe do tych wniosków nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia ( art. 227 k.p.c.). Sąd oddalił również tym postanowieniem wnioski o uzupełniające przesłuchanie powódki oraz pozwanego, uznając iż okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione (art. 217 § 2 k.p.c.) Sąd nie dał wiary twierdzeniom powodów, dotyczącym niemożności znalezienia pracy przez powoda w związku z koniecznością stawiania się na wezwania różnych urzędów na skutek zawiadomień i skarg pozwanych, nie zostały one bowiem potwierdzone żadnymi obiektywnymi dowodami. Sąd nie dał również wiary twierdzeniom pozwanych, jakoby powodowie korzystali ze szczególnej ochrony ze strony organów władzy publicznej, są one li tylko subiektywnym przekonaniem pozwanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Powództwa są częściowo uzasadnione. --- STRONA 15 --- Podstawę prawną roszczeń obu pozwów stanowi przepis art. 24 k.c., przewidujący środki ochrony dóbr osobistych oraz przepis art. 448 k.c., w którym mowa o możliwości przyznania poszkodowanemu zadośćuczynienia w razie naruszenia dobra osobistego. W art. 23 k.c. ustawodawca wymienia przykładowo dobra osobiste podlegające ochronie. Powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie i nauce prawa, że dobra osobiste to pewne wartości niematerialne, łączące się ściśle z jednostką ludzką, a ich różnorodność powoduje, że nie jest możliwe wyczerpujące określenie dóbr podlegających ochronie. Ocena, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, dokonywana jest w oparciu o kryteria obiektywne, tj. przeciętne relacje ludzkie, abstrahujemy natomiast przy tej ocenie od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych. Z uwagi na osobisty charakter dóbr osobistych, poszkodowany nie może domagać się ochrony dóbr innych osób, nawet osób najbliższych, tak jak to chce powódka, wnosząc o nakazanie zaniechania naruszania swoich dóbr osobistych oraz swojej rodziny. Oznacza to, że osoby , których dobra zostały naruszone lub są zagrożone, muszą same, we własnym imieniu wystąpić z odpowiednim roszczeniem wymienionym w art. 24 k.c. Sąd, rozpoznając sprawę o ochronę dóbr osobistych, winien w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy i jakie dobro zostało naruszone, a następnie ocenić – na zarzut pozwanego – czy pomimo naruszenia dobra osobistego nie zachodzi postawa do wyłącznia jego odpowiedzialności ze względu na brak bezprawności działania (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 2002 r., II CKN 167/01 publ. Legalis). Powodowie wskazali, że działania pozwanych, polegające na wielokrotnym występowaniu do różnych instytucji z pismami – skargami, doniesieniami , zawiadomieniami , w których przedstawiani byli jako przestępcy, w których formułowane były pod ich adresem różnorodne zarzuty, naruszyły ich dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności oraz prawa do prywatności. Oceniając zebrany materiał dowodowy, a w szczególności treść tych pism, niekwestionowanych przez pozwanych, Sąd doszedł do wniosku , że pozwani umyślnie naruszyli wskazane dobra osobiste powodów. Na skutek tych pism, których liczba znacznie przekracza 100, powodowie ,,przeżyli’’ liczne kontrole na posesji, co niewątpliwie naruszyło ich prawo do prywatności, a treść owych pism wskazuje, że naruszone zostały ich dobra osobiste w postaci dobrego --- STRONA 16 --- imienia i godności, jak również prawo do prywatności , gdyż pozwani przedstawiali w nich również szczegóły z ich życia prywatnego. W czci człowieka wyróżnia się dwie jej strony : stronę wewnętrzną, nazywaną godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi ( por. wyrok SN z dnia 8 października 1987r., II CR 269/87, OSNC 1989/4/66) oraz stronę zewnętrzną, oznaczającą dobre imię (dobrą sławę), dobrą opinię innych, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Dobre imię obejmuje wszystkie dziedziny aktywności życiowej osoby : jej życie osobiste , zawodowe i społeczne. (por. wyrok SN z dnia 29 października 1971 r. , II CR 445/71 , OSNC 1972/4/77) Uwzględniając kryterium obiektywne, działania pozwanych naruszyły rozumiane w powyższy sposób dobre imię powodów oraz ich godność. Ustawodawca uzależnia udzielenie ochrony dobrom osobistym od uznania, że zachowanie prowadzące do zagrożenia ( naruszenia) dóbr osobistych nosi znamiona bezprawności (art. 24 § 1 k.c.), co oznacza kwalifikację tego zachowania z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Na pokrzywdzonym ciąży obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, chcąc zwolnić się od odpowiedzialności, powinien udowodnić , że jego działanie nie miało cech bezprawności. Pozwani, broniąc się przed roszczeniami powodów podnieśli, że ich działania podyktowane są wyłącznie zabezpieczeniem ich usprawiedliwionych interesów przed działaniami powodów, podnieśli także zarzut wzajemności naruszeń dóbr osobistych pozwanych przez powodów. Co do zasady, przyjmuje się w orzecznictwie, że złożenie zeznania w charakterze świadka, jak również złożenie doniesienia do organów ścigania należy uznać za działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, przy czym naruszenie dobrego imienia następuje w razie wykazania, że formułujący oskarżenie kierował się złośliwością i chęcią dokuczenia (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98, publ. Legalis), a prawo do składania wniosków i skarg w interesie własnym do organów władzy przewiduje art. 63 Konstytucji RP. Ilość i treść doniesień do organów ścigania oraz skarg kierowanych przez pozwanych do różnych instytucji państwowych --- STRONA 17 --- oraz ich wynik ( w zdecydowanej większości spraw zarzuty pod adresem powodów nie znalazły żadnego potwierdzenia), świadczą ewidentnie, że pozwani kierowali się chęcią dokuczenia powodom, a ich działania mają charakter szykany, odwetu, nieproporcjonalnego do zachowań powodów. Reasumując, aczkolwiek od strony formalnej działania pozwanych mieszczą się w ramach obowiązującego porządku prawnego, jednakże sprzeczne są z zasadami współżycia społecznego, zgodnie z którymi nie można naruszać godności i dobrego imienia innych osób. Co do zarzutu wzajemności naruszeń dóbr osobistych, zarzut ten nie prowadzi do całkowitego pozbawienia ochrony tego, kto sam dotknięty naruszeniem swoich dóbr osobistych, naruszył również dobra osobiste adwersarza, a prowokacja i retorsja nie należą do okoliczności wyłączających bezprawność działania w dziedzinie ochrony dóbr osobistych (por. wyrok SN z dnia 30 kwietnia 1970 r., II CR 103/70, OSPiKA 1971/4/83 z glosą A. Szpunara). Ponadto wzajemność naruszeń dóbr osobistych nie wyłącza przysługującego z mocy art, 24 k.c. roszczenia o zaniechanie (por. wyrok SN z dnia 24 stycznia 2000 r., III CKN 553/98, Lex 52737). Co najwyżej przepis art. 5 k.c. może uzasadniać ograniczenie sankcji, które mogą być stosowane na podstawie art. 24 k.c. (tak trafnie SN w powołanym wyroku z dnia 30 kwietnia 1970 r.). W tym stanie rzeczy, powodom przysługuje ochrona prawna ich dóbr osobistych. Powód został skazany dwoma prawomocnymi wyrokami skazującymi za czyny popełnione na szkodę pozwanych i ustaleniami tych wyroków Sąd, po myśli art. 11 k.p.c., jest związany; powód dopuścił się samowoli budowlanej, bezzasadnie powołał się w jednym z pism, że jest jedynym właścicielem nieruchomości, podobnie jak powódka, która nie jest nawet jej współwłaścicielem. Powód również kierował pod adresem pozwanych bezzasadne i kuriozalne doniesienia dotyczące np. niszczenia sadzonek, roślin przez pozwaną za pomocą kotów i w tym zakresie zarzut wzajemności naruszenia dóbr osobistych zasługuje na uwzględnienie i uzasadnia ograniczenie sankcji w postaci zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powodów, o czym w dalszej części rozważań. Przesłankę roszczenia o zaniechanie naruszania dóbr osobistych stanowi istnienie obiektywnego stanu zagrożenia dóbr osobistych, a w przypadku ich naruszenia – uzasadniona obawa dalszych naruszeń --- STRONA 18 --- dobra osobistego. Roszczenie o zaniechanie naruszenia czci jest zasadne, gdy istnieje uzasadniona obawa dalszego naruszania (por. wyrok SN z dnia 26 lutego 1965 r., II CR 13/65, OSNCP 1965/10/174). W realiach rozpoznawanej sprawy, powodowie wykazali naruszenie dóbr osobistych, jak i zagrożenie tych dóbr przez pozwanych w przyszłości, jako że również w toku procesu pozwani cały czas kierują w licznych pismach do różnych instytucji poważne zarzuty pod adresem powodów i Sąd udzielił powodom ochrony jak w punktach I.2 i II.2 wyroku, precyzując oznaczenie instytucji oraz oddalając – z przyczyn wskazanych na wstępie rozważań - roszczenie o ochronę dóbr osobistych rodziny powódki. Określone w obu pozwach żądania zmierzają do ochrony prawa do prywatności, dobrego imienia i godności. Sąd oddalił roszczenia obu pozwów o nakazanie pozwanym złożenia oświadczeń o przeprosinach w gazecie lokalnej. Roszczenie takie zasługuje na uwzględnienie, gdy naruszenie dóbr osobistych miało charakter publiczny i o naruszeniu tym dowiedziało się większe grono osób. Co prawda zarzuty pod adresem powodów były przedmiotem materiałów prasowych oraz audycji telewizyjnej, jednakże pozwani przedstawiali w nich własną wersję przyczyn konfliktu sąsiedzkiego z powodami, natomiast to redakcje ponoszą odpowiedzialność za kształt opublikowanych treści oraz zaniechanie weryfikacji twierdzeń pozwanych, a co do audycji telewizyjnej – nie była ona nadawana „na żywo” i za jej treść nie odpowiadają pozwani. Podstawę żądania zadośćuczynienia stanowi przepis art. 448 k.c.. Sąd podzielił twierdzenia powodów, iż przedstawione wyżej zachowania pozwanych wywołują u nich poczucie krzywdy oraz negatywny wpływ na stan psychiczny powódki, wykazany opinią psychologiczną. Najpoważniejsze zarzuty ze strony pozwanego pod adresem powódki były przedmiotem postępowania karnego w sprawie z oskarżenia prywatnego powódki, w której doszło do zawarcia ugody, o której mowa w art. 494 § 1 k.p.k., która stanowi wyższą formę pojednania i jest umową cywilną, w której strony regulują swe prawa i obowiązki w zakresie roszczeń pozostających w związku z oskarżeniem i do takiej ugody mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (por. R. Stefański w: --- STRONA 19 --- kodeks postępowania karnego. Komentarz pod red. Z. Gostyńskiego, Warszawa 2004, tom III, s. 411-415 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarzut powagi rzeczy ugodzonej nie zasługuje jednak na uwzględnienie, bowiem pozwany przeoczył, że dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach (art.23 in fine k.c.), a zatem dopuszczalna jest w tej sytuacji kumulacja ochrony prawnej i uzyskanie tej ochrony na innej podstawie prawnej nie może stanowić podstawy do odmowy uzyskania ochrony przewidzianej w prawie cywilnym. Nie można jednak abstrahować od istoty pojednania między stronami w sprawie karnej z oskarżenia prywatnego, skoro pojednanie oznacza pogodzenie się stron i przeproszenie po jednej stronie z wybaczeniem- po drugiej stronie konfliktu, a w realiach stosunków między stronami istotne jest to, że pozwany po zawarciu z powódką ugody w sprawie karnej nie występował już z żadnymi zarzutami pod adresem powódki w związku z jej pracą w szpitalu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia dla powódki będzie kwota 1.500,- zł Odpowiednią sumą zadośćuczynienia dla powoda jest natomiast kwota 3.000,- zł, zasądzona na podstawie art. 441 § 1 k.c.. solidarnie od obojga pozwanych. Nie sposób „rozdzielić” odpowiedzialności pozwanych, bowiem z dokonanych ustaleń wynika, że większość pism naruszających dobra osobiste powoda sporządzana była wspólnie przez pozwanych. Określając wysokość zadośćuczynienia należnego powodowi, Sąd wziął pod uwagę wykazaną wzajemność naruszeń dóbr osobistych pozwanych przez powoda oraz prowokowanie pozwanych przez dopuszczenie się samowoli budowlanej i kierowanie pod ich adresem bezzasadnych zarzutów, a jednocześnie nasilenie, intensywność i długotrwałość naruszania dóbr osobistych powoda, zaś co do zadośćuczynienia należnego powódce, owa intensywność i nasilenie były zdecydowanie mniejsze. Wysokość zasądzonych kwot z tytułu zadośćuczynienia jest umiarkowana i utrzymana w rozsądnych granicach, zaś biorąc pod uwagę niewysokie dochody pozwanych – kwoty te będą stanowiły realną dolegliwość, a jednocześnie złagodzą krzywdę powodów. Żądania zadośćuczynienia ponad zasądzone kwoty, jako rażąco wygórowane, Sąd oddalił. --- STRONA 20 --- O odsetkach za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., uznając że pozew stanowi wezwanie do zapłaty (art. 476 k.c.) i odsetki zasądzono od daty, w której pozwanym doręczono odpisy pozwów. Wobec częściowego uwzględnienia żądań obu pozwów, na podstawie art. 100 zdanie 1 k.p.c. zniesiono wzajemnie między stronami koszty procesu. Sąd uznał, że niniejsza sprawa jest typową sprawą, w której przedmiotem rozpoznania było kilka roszczeń o ochronę dóbr osobistych, a objętość sprawy, czas jej trwania zdeterminowane były aktywnością pozwanego, który składał mnóstwo pism procesowych oraz kilka wniosków o wyłączenie sędziów i w tym stanie rzeczy nakład pracy pełnomocnika powodów nie uzasadniał zastosowania stawki za czynności adwokackie w wysokości przekraczającej stawkę minimalną. Z/Doręczyć odpisy wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikom obu stron.