Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 81110 ‘s. @*“’,¢.}{r;‘ ,_5/’ 1 ‘kl 9" M / ~‘.l_ 1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sad Olcrgfigowy W Koszalinie I Wydzial Cywilny W skladzie nastgpuj Qcym: Przewodniczqcy: SSO J. Cczary Stebelski Protokolant: prot. sqd. Tomasz Parys p0 rozpoznaniu W dhiu 14 wrzeénia 2010 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy 2 powédztwa R. F. Dnia. 28 wrzeénia 2010 roku przeciwko Skarbowl Pafistwa Zak1adowiKarnem11 W Starem Bornem 0 zadoééuczynienie 1. oddala powédztwo 2. nie obciqza powoda kosztami procesu.
--- STRONA 2 ---
‘E .__; J ._’._:E =‘_»='§j; ‘I.’/f_'.!J._ ._.;;r;;_.\pgI "‘E:§{\§;'."_' : ' . > $= . \I ! M 1? v. :\ in IE \l 1%. "Li: 2' ' : ii? \§| s _,za r5 T 2 . ._ ._.;‘_. \$ .,<. . ii‘ Z. 1% 15' *1'§'¢:.i“=;YE.1 \/I='»_i}fE.f'"F", _'P '|_'|_:.I_.;::'\!::"Fa Sygn. aktzu I C 81/10 _ _ ' ' ' _' . UZASADNIENIE u . Powéd és1 pozew przeciwko Skzubowi Paflstwa Zakladowi Karnemu W St2.rem Bornem o zadoééuczynimuie za naruszenie jcgodébr osobistych poprzez uznieszczenie go W przeludnionej celi. , _ _ W uzasadnieniuwskazal, fie W pozwanej jeduostce penitencjatxiej panuje przeludnienie, ceie docelowo ’ przeznaczone dla dwéch oséb zajmujq cztery‘ osoby, natorniast W celach nrzyosobdwych znajduje siq do szeéciu oséb a osiem oééb przebywa. W celach, gdzie powinno byf: pigé oséb. D0da1.on takie, is od osiemnastu miesigcy, ktére spgdzi} W pozwanym zakladzie, .tylko :22 przez okres dwéch miésigcy by} zachowany standard, 0 mowa W art. 110 k.k.w. "Naruszenie tego standardu’ powoduje, is W celacli powétajg konfiikty, 54 trudfioéci ze spbiywaniem posilkéw orazb napojéw, W celach jest duszno a oknd otwarte sq przez 24 godziny bez Wzglgdu 1121 pom; roku. Osadzeni pzzcz to chorujq, niektérzy przewlekle. Przeludnienie ma réwnieé ogromny wp1yW\_przy'czynn0éciach zwiaczanych 2 iryciem codziennyni, tj. zwiqzanych z umrzymaniem bigieny osobistej. Na okolo 100 osélj przebywajqcych W paWilonie sag dwa pisuary, Piqé kabin 2 rnuszlanai klozetowymi oraz tylko trzy natryski i szeéé ilmywalek. l Powoiujgc sig na powyisze okolicznoéci Apowéd wniésl 0 zasqdzenie na jego rzecz l0.00U,UO zhjtych zadoééuczynienia za kaidy miesiqc, przebywal W pozwanyzn zakiadzie kamym i kaidy 1'J.fl.S’E§Pfil}", bgdzic musial ‘tam spqdzié. W pozwie 12422112‘ Wartoéé przedmiotu sporu okreélil 112. 180.000,00 zlotych 2~3). Pozwany Skzub Pafistwa —__Zak1ad Kamy W Staxexn Bornem reprezentowany przez Dyrektora tego Zakladu i zgstgpowany przez Prokuratorirg Generalnq Skarbu Pafistwa, Wniésl 0 oddalenie powédztwa W caioéci oraz zasqdzenie na jego rzecz kosztéw postgpowania. . Uzasadniajgc swoje stanowisko Wskazal, fie nawet jeéli zjawisko przeludniexsia W celach mialo miejsce W pozrwanym Zaklaclzie, czego powéd nie Wykzmzai, to okolicznoéé ta sama W sobie nie rnoié byé podstawg do zasqdzenia na rzecz powoda zadoééuczynienia. Dzialanie Pozwarlego polegajqcc fia rnoiliwoéci wxuiesuzczenia powoda ‘W przeludnionej celi, nawet jeéli mialo rniejsce, byloby i tall: Wykonywane W 1.amacnh obowigzujqcego W Pafistwie porzqdku prawn:ago oraz W ramach przyslugujzgccgb mu imperium. V V V ' . _ ' ' Nadto, zdaniempozwanego, powéd mic wyka,za&_do2§1ania'jakichk01Wiek z tytuiu eWent:ualuego_ przeludxpienia. Réwniei caikowicie bezprzed1'niot0We jest roszczenie powoda 0 zapiatg mu zadoééuczynienja z tytulu przebywania W zlychwznruilkach, a_.lboWiem Wamnki te byly dobre i_WszysrkO co sin; powodowi nzleéaio na mocy przepiséw ottzymal. 4 , H Istomym jest téwnieé, ze Vpozwamy Zaklad Karny podlegal regulamym kontcolotni sgdziego penitencjamego. Kontcole, te nie stwierdzily uchybiefiw funkcjonowaniu jednostek. Nadto 0. fakcic przeludnienia regularnie infonnowano wlaéciwy dla zakladéw sgd penitencjgmy. _ __ Pozwany’ podkreélii iéwniei, 2e Zaklad Kamy w Starem Bomem jest zakladem typu pélotwartego. Charakterystycznymi cechami takiego rodzaju zzkiadu say otwarte ccfie W porze dziezlnej, moiliwoéé zatruclnienia skazanych poza zakhzdgm kamyxn W systemie béz konwojenta. Skazani mega oi::z§*mywaé tu przepustki nie Czgéciej niz raz 1121 dwa miesiqce, lqcznie na okres nie przekrgczajzgcy 14 dni W roku. Ta Okolicznoéé powoduje, is ewentualue przeludnienic W zakladzie typu pélotwartego, W ktérym przebywal powéd, jest 0 Wicle rnniej dotkliwe nii W zakladzie kamym typu zamlmiqtego. Tym samym niedogodnoéci przleludnienia stajq sic; znikome. . 1
--- STRONA 3 ---
_ ' Pozwany podniésl, :'ze argumentacja powohna przez Powoda nie zostala popaifa iadunymin . 'C_10.WOd9111i, 2. to powéd powinien udowodnié zaisttlienie u niego szkody bgdé k.tzyWdy.\0r9_z.' nouznalncgo Zwigzzku P1:zyczy‘I1QW€g0 pomigdzy tq szkod4'(krzyWda) a dziakaniemn pozwanegc}. I ' ' Wyzazfi on réwniei poglqd, 2e niedopuszczalnym jest roszczenie 0 nanlszenie débr osobistych oparte 0 trééé art. 448 k.c. a skierowzme przeciwko Skarbowi Paristwa, gd},2 odpowiedzialnoéé z rytulu naruszenia débr osobistyclj. 1111020 ponieéé tylko osoba fizyczna. Nadto nie nalezy Qminqé i tego, Ze przeslauki; przyznafiia zadoééuczynienia przewidziahego W tym przepisie ‘jest Wine. ponoszqcego odpowiedzialnoéé, natomiast poW6d nawet nie sfonnulowal twierdzenia, fie naruszeniev jego débzr osobistych jest konsekwencjg takich zachowafi stanowiqcych 0 odpowiedzialnoéci pozwanego, ktére podjgte zostaly Wsposéb zawiniony. 4 __ ' Dodagr nadto, 2e przy ustalaniu, czy Waruizxki pobytu W zakladzie kamym P1fZ6kIflCZajg zakres dolegliwoéci I1Z3.S2.d.fl.i2.j'£{CYCh stwierdzenie, is nastqpilo naruszenie, art. 3 Euxopejskiej Konwencji Praw Czliowieka i Podstawowych W’0]110éci, Trybunai Prziw Czlowieka W Strasburgu posluguje sig ktytefium tzw. kumulatywnej oceny zaistnialych Wzrunkéw oraz rygoréw pobyiu W zakiadzie kzuznym. Po1ega.on0 na komplcksowcj ocenie Wszelkich aspektéw Wamnkéw ofaz zygoréw pobytuw jednostce Penitencjarncj. . ' _ _ Pozwzmy podniésl réwniei zarzut naduiycia przez powoda prawa podmiotowego W éwiefle art. '51 k.c., Wskazujgc migdzy innymi, is nieprzestrzeganiem porzzgdku prawnego obowiqzujqcego W Pafis'tWie, sam pfizyczynild sig do przcludzzienig. panujgcego W zakladach kamych 5871).' . ’ . . Sqd ustaliéf, co nastrgpuje: POWéd R. FDW Zakladzie Iiamym W Starem Bomem przebywai“ od 18 czerwca 2008_roku 20 sierpnia 2010 roku. W tym okresie przebywlal w jednej @011 11¢‘ O powierzchni 9,54 mg. Do listopada. 2009 roku W celi tej przebywaly cztery dsoby, a Po tej dacie zosmly trzy osoby. W celi tej ziic byio kqcika sanitamego, gdyi toalety znajdowaly sir; na Zewnqtrz i przcznaczone byiy dla taiego pawilonu. W pawtilonie, na Vktérym pizebywal powéd przebywalo 105 oséb. Korzystzli oni z piqciu kabin toaletowych. V . Powéd podczas pobytu W pozwanym Zakladzie by} zzmrudniony. Do pracy Wychodzfl 0 godzinie 7.30 a do Zakladu Wrazal O godzinie 15.00, Niezaieénie od tego mialt moiliwoéé nap godzinny spacer. Pozostéli Wspélosadzeni 2 celi, W ktérej przcbywai powéd, réwniei Pracowali. V _ _ . Zak1ad»Kamy W Staxem Bornem to zaklad kamy typu pélotwartego. Ceie WiQZiC111'16 55¢ otwazte W d;n.1'.a. Skazani mogli W tym czasie przemieszczaé sig swobodnie migdzy celamii 9 takie, kozzysmé ze éwieflicy bez izadnychdt ograniczefi.‘ W 4<:e1i, W ktérej przebywal powéd znajdowal sig telewizor. Dost@p do programéwtelewizyjnych byl ograniczony W clni robocze W godzinach 0014.00 do 23.00, natomiast W 0111 w<.~,1.= 00 pracy 0; godzinach 00 0.00 do 2.00 W nqcy. Leimrz Wigzicnny przyjmowal skazanych dwg razy W tygodniu, Skazgni mieli Ponadto moiliwoéé korzystania z telefonu bez limitu czasowégo. Raz W tygodniu odbywaio sig spotkéflie religfine dla oséb fiTi.6I29;CYC}1. W Zakladzie Ka.tnyn:1 W Starem Bornem znajduje sig réwflifli. biblioteka, z ktérej skazani mogli skorzystaé dwa razy W miesiqcu. Mieli takie m02IiW05é uczgszczania na silownig W okreélonych dniach i godzjnach. Skazani nie micli réwniei og:aniCZ@Y'1 zwisgzanych 2 koreépondencjq. Na terenié pozwanego Zakladu znajdfije sig boisko do gry W Pm“? 1 _. ._ IE. .#.=.: ‘ Q11 \ ii, . ;;1 . ‘[10 .55} l'§3':' _.<<.. :5. K12‘ £ R;:_:' _:\: ‘£15 : ,' . .1. .15 1: :=| 1:‘‘' H!E__ it.__= §_.'.: MP. _,_.= 3|‘; .;‘§'= _\$'. fij. Hz? .,. ea 5%. \ ,3 5.; @ 0:; .;_(_., 5;. ‘P.'. \ ‘ E B FT ! . , . 0. : AL ;"; ._ ., ,1‘ Qub ...'~ it " '5 :__w a., '72 .., H .‘ _ . .3 \. rl. N ,_ .:=.§/z: =2:0 '>=..>'' .=:=1 =1 v~ siati: Z O51 110:2 ustn god taki listc znaf bun tOfi zalq txak hun poz najw. okn Prz. kzr. P122 0d]; big? pie: POE 2.131. 01:1 élec Od 251 ,,'s2 1:01 reg flfil
--- STRONA 4 ---
>1;,>__=w>' .. _ '.=::'.»;r;§_?_‘. . 1; .. ___=,\\. V: , . .. . If =»..':.<.?.:‘.=§_ f.=:'"'"¢::f?:»;"H !=T;'.*;‘?.:1!:é‘{3} ='_2:"§;':'¢§;§§.!: 24>‘; .; 5;; . . _|If ;{_:_¢q.;:|I=‘l :. '§:;'.'._'_;:: ;'=__= ' ‘ .'. .‘='=4'='g.:.r§F ‘ Dru_;_".5;;.i.;:: gdyi_'=__=.;E==;‘i';}f iwal ' cygh. :':"\ Y . , \'.|_:_. 5 zzajq e skiej E Man , tu W ; 1' oraz. . 1 OW legs _ . iach '" ' TWCE 9,54. . _ oby. :one séb. z .i 0 e sq ni a W'0d _;i;.. ze w 0 w Ldt0....==".'i.*. __i _;.:;._ 1‘1*°"§:f§?:%'."':’§% Elie? .i;’:'=fi'E‘iii; oéé 1' :ze111'‘;"_‘.i211"=5 i11;@':__j1_;;;{j'ifgirg ..._§<;..__. 2 _ ;_ §';:;:_ . . ,1 _.:1 .'='3?''Y.'I =_:'=; ;'5._' siatkowa. W ramach ccléw resocjaljzacyjnych, skazani mieli organizowane réinorodne spotkania z oscbazni z iycia publicznego. ' “H _ ' Powéd w trakcie odbywauiaukary w pozwanym zakladiie nie zgfiywai iadfiych lekéw, nié korzystai 2 u psychologa. Nie korzysta! 2 silowni. Skarizyl sig na wuunki panujgce w celi ustnie do wychowawcy. ‘ = ' u . fifirgexiuchanzkpowoda ,é. 17771721.) ' V Sqd zwazfyi’, co nastgpujez Powédztwo RFania zashiguje na uwzglgdnienie. 4 Zgodnie z art. 4 § 1 i2 k.k.w. kary wykonujc sig: W sposéb humanitamy, z poszanowaniem godnqéci ludzkiej skazanego; zakazuje gig nieludzkiego albo poniiajgcégo traktowania. Wymég taki wynikan 2 art 3 Konwencji 0 Ochxonie Pmw Cziowieka Ai Podstavgowych Wolnoéci 2 4 Jistopada 1950 r., ratyfikowanej przez Polskg w 1993:. (Dz. U. 2 19931:. N: 61'poz. 284, ze zm.) i znajduje wykladnig w_o1:zecznictwie Europejskiego Trybunalu Praw Czfowieka (acquis hmnanitaire). Artykul 3 cytowfanej Konwencji stanowi, nikt nie powinien byén Poddawany toftprom lub niehumanitarnemu bqdz‘ Poniiajqccmu traktowaniu lub karaniu. Podobny jest zakres ochtony vryxjjkzjqcy z 40 Konstjrtucji RP, ktéry zakazuje nieludzkiego i poniéajzgccgo traktovirania i Z kolei jej apt. 41 us1:.5 zapewnia kaédemu pozbawionemu wolnoéci humanitarne traktowanie. Szczegélowe wymogi w zakresie spbgobu i wgrunkéw odbywania kary pozbawieflia wolnoéci okreéla. kodeks karny wykongwczy. powyiszych aktéw nonnatywmych najwyiszej rangi wynika, ii kzua pozbawienia wolnoéci musi byé_ odlqywana z 'zapew;1ieniem okreélonych warunkéw, ktére ogélnie okreélié naleiy jako E11ltnanitamle. ' V/arunlci te,_w tym W_szczegéL'_1o§ci co do rninimum powierzchui celi, powinna przypadaé ma jcdnego osadzonego, okreéld art. 110 § 2 ustawy z dais; 6 czexwca 19971:. Kodeks kamy wykonawczy (Dz.U. NJ: 90, 1302.557, 'ze zm.). Przepis ten staz1o\x?i, iipowierzchnig przypadajscca 11:1 skazanego nie moie vfynosié mniej nié 3m 2, ceic muszg byé wyposaibne W odpowiedni sprzq: zapgwniajqcf skazaneniu osobnq miejscg d_o_spania i odpowiednie _wax1.mki higzieny, dostateczny doplyw powietrza iv odpowiedniq temperature; i oéwieflcnic. . ' _ ' ' Nie ulega wegrpliwoéci, is ;na' znaczenie normatywne tego przepisu sklada sic; pierwszoplanowa regula polegajqca na obowiqzku zapewnienia osobom odbywajqcym karg pozba_wiem'a wolnoéci mini1.?numV5m2 powierzchni céli. Dalsza czcgéé 'tej notmy stanowi zawzurte w a.ct. 248 § 1 k.k.w.' dozwolenie; bvy W szczegélnie uzasadnionych przypadkach, przez czas okxeélony, osoba osadzona’ byla, na podstawie decyzji dyrektora zakladu kamego lub areszw fiedczego,’ umieszczona W celi ’o nmiejszej powierzchni przypadajgce} na jednego osadzonego. Odbywanie zatem karywmkich warunkach powinno mieé miejscc wyjqtkowo. A A Wyxokiem Trybunalu Konstytucyjnégo z dnia 26 mzja 2008:. wydanym _w sprawie SK 25/OT (Dz. U. N1: 96, poz. 620) zastosowanie w treéci fego ostatniego pzzepisu klauzuli generalnej ,,szczegé].nie uzasadxlibnych Wypadkéw” om: sfonnulowania blankietowego Q,czz1s okteélorly” W kontekécie powszechnéj pzraktyki stosowahia tego przepisu polegajqcej 112. uczynie1:Jiu' z reguly, uznane zostaio za podstzzwg do stifiierdzenia niezgodnoéci cytowanegd Przepisu 2 art. 40, azt. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospofitej Poiskiej Orzeczenie to ma znaczenie
--- STRONA 5 ---
fundamentahie. Zmierza 0:10 do poprawienia jakoéci polskiego prawa dotyczagcego wartmkéw odbywania kary pozbawienia wolnoéci i Zapewnictlia przestrztfgania wymogu hunmzuitainengo tmktowania skaianych. Wskazane orzeczeznie Trybunalu Iionstytucyjnego oparte jest na ocenie, ii wobec ustalonej w kodeksie karnym wykonawczym bardzo niskiej nonny powierzchni na skazanego, przy jednoozgsnym v0b0 u wynikajqcych 2 przy}qtcgo przez Polskg prawa micdzynarodowego i z prawa krajowego standardéw humzmitamych, nie do zaakceptowariia jest 'n01:r;12., ktérej konstrukcja pozwalz. na nazbyt swobodne, i stosowane powszechnie jakq remediurn na przeludnienie, dlugdtrwale umieszczanie skazanych w celach o jeszcze nmiejszej Powiezzchni. Powoduje to bowiem,_ 2e w zaktesie powierzchni eel,‘ sluszne P1awo skazanych oparte na Konstytucji, wymienionej zatyfikowanej Konwencji i ustawie, jest nagminnie naruszane. W rezultacie, mwet nislde; przyjgte przez Polskq standardy pozostajz, fikcjg. W ocenie Ttybunaiu odstgpstwa. w tym zakresie powinny b‘yé, przez odpowiednia treéé i konstrukcjq normy prawnej, zawgione do wyraéne okreélonych, nadzwyczajnych sytuacji i limitowaé czas pobytu skazanego w takich waxunkach. _ 5 . A . ' ' ' Stanowisko to Sad wzigl pod uwagg occniajqc in concreto prawidlowoéfi stosowania art. 248 § 1 k.k.w. (jako obowigzujqcego dc lcge 1ata)wobec powoda. ' _ Rozsttzygnigcic niniejszej sprawy wymagalo zatem zbadania i rozwaienia, czy odbywanie kzury pozbawienia wolnoéci przez Powoda we wskazanym przcz powoda okresie spehlialo wyn16g hunlanitamego, nie _poni.2aj2ccego _tt;1kt0Wa1:1ia, i nie byio przez to dotkliwe nzidmiernie W rozumieniu nadanym tmnupojociu przez acquis litnxnanitaire, 21 nadto czy nie Wywolalo u powoda uszcze_rbku_1:_La zdxowiu. P1:zyt_ocz'0ne na wstopie przepisy Kodeksu karnego Wykonawczego majq pehlié W 1:y'm_.za]:resie funkcjg gwarancyjnq. W szczegolnoéci art. 110 § 2k.k.w. olueéla powiorzchni celi, ktorego zépewnienic jest z istotilych kryteziéw humanitarncgo odbywa11ia.ka::y pozbawienia woluoéci. Zachowaniu tego humaluitaryzmu sluiyé ma talkie art. 248 § 1 _ k.k.W. wprowadzajatcyu ustawowe‘ przeslanki Wyjzttkowego "i czasowego xlmieszczezlia skazanogo W celi 0 Wigkszym zaggszczeniu. ‘ _ _ _' u u . _Odnosza¢c owyisze do niniejszej Sprawy wskaztaé W piérwszej ko1cj11o§ci'trzcba, is powéd nie oheélil W sposéb precyzyjny podstawy swojego roszczenia. Z jego twierdz.=_.:f1 wynjlga, ie '22¢danief2vadoééuczynicnia. jest uzasadnione koniecznoécis, przébywania p1:zez'n.ie'go'_W przeludnionej ccli. Dodal, 2e nadmiar oséb przebywajgcyoh z nim w celi, skutkowai wfistqpowaniem napi1;é,vkté§'e odbily sit; oa jego psychice. Byl rouzdrainiony, jcdnak rozdrainienig to opznowywal. Nadrnienil takie, Zéw pozwénym. zakladzie panowalyniewlaéciwe warunld saxuitamqgdyina 105 skazanychprzypadala niewielka iloéé toalet. . ' _ " . ’ Ztak sfonnulowanycb. twierdzefi Sqd wywnioskowai, is éztdanie powoda, sfozzmulowafle jako zadoééuczynienie, ma. swoje oparciew tteéci art. 24~1r..c. i 448 k.c.‘, a zztem d0tyCZY namszenié przez pozwanego’, nieokreéionych bliiej przcz powoda, jego débr osobistych. _ . Stosownie ‘do. treéci art. 24 kc, ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione cudzyfll d2ia1anicm,.mo2e iqdaé zaniechania tego dzialania, chyba 2c nie jest 0110 bezprawne. W rfizie dokonanego Ilaruszenia moie on takie igdaé, aéeby osoba, ktéra dopuécila sic; na:usZB1lia='__ dopehlila czynnoéci poixzebnych do usunigcia jcgo skutkéw, W szczegéhloéci aéeby Z3l0?Yh oéwiadczonie odpowiedniej tteéci i ‘W odpowiedniej fonnic. Na zasadach P13Z€WidZi&IlYCh W kodeksie moie on réwniei .2:acdaé zadoééuczynienia picniegénego lub zaplaty odpowiedniej Bum?’ Pieniqittej :12; wskazrtny cel spoleczny. . . 4 : k. ‘gin F. Pei \iI*‘~& .9" ' ws] sku lute ’:.:=.= .4 '.¢. .1;:g;_' odt W 1' ; woj ;"\_Y.: it. kc. tail Wm at <1: kar Par‘ E2 . WY1 zaé .%__ i=: pra *T§fl1>' 5*“F"'F@'@. .ZH.C é 111'r \‘.__. _:'!3'§g;._. W4v'c1\=9*._~r;e.».r1»:~_='~+’='?.@=i~1=:2*T5.¥~ ' S) naj‘ (:21: SP0 i W0] .._‘; W31 _reg P01 F" Beg: int: i' 1' up< POP =13; prz o c >15. CZ? P13.
--- STRONA 6 ---
i?§'?<<¢<'" _.... ;. 5'! .r,. .. §;?&{'1 .=§_..i 'X.>~': i ._.J5; rnegogi :~<:11i~=.:,="?.¥i‘£ii 1i I A °$ I ,,_.~.. irifi ::,."= arawa a ejszej .I\\;‘ jako '1‘ . zane. "I" malu . lb Wnej, ",' r :gO W t;1 aart. " vanie Imog If icW. Woda I majq mum ' 3 '1'3.€gO _r_‘ :. Z48 ' zenia ' a., ze " jego Vania c_e]i, dnak J; iciwe Wane ‘Y°ZY razie " :cnia Jiyla zh W _=;_1; i , ' .t _\:l 4 "E? ._s;;: .; Q 5,», r _ Zgodnié zaé z art. 448 k.c., W razie naruszenia dobra osobistego said moie przyznaé temu, czyjé dobro osobiste zostalo nazuszone, odpowiednjq sumo tytulem zadoééuczynienia pi_enio;2i1ego za doznang ktzywdglub nzi‘ jego iqdanie zasqdzié odpowiedniri sumo Picniginq na Wskazany przez niego c_e1 spoleczny, niezaleénie iodiinnych érodkéw potrzebnych do usuiiigcia skutkow naruszenia. ' ' 7 W polskitn orzecznictwie nalciy odnotowaé doniosly Wyrok Sqdu Najwyézszego z dnia 28 lutego 2007:. Wydany W sprawie V CSK 431 /06, W uzasadnieniu ktorego Sad zajqll stanowislgo, 2e odbywaoie kary pozbawienia Wolnoéci W przeludnionych celach, z nie oddzielom; i toaletq "i Wgzlem sanitamym, z niewystmczajqcq iloécizyléézek i nieodpowdednizt Wentylacjq mote stanowié przejaw poniéajqcego traktowaniai prowadzqcego dotnaruszenia godnoéci oséb pozbawionych wolnoéci i iizasadniaé iztdanie zasztdzenia Zadoééuczynienia 11a podstawie airt. 24 W zw. z art. 448 k.c., z tytuhi naioszenia débr osobistych skazancgo godnoéci i prawa do intynmoéci. Takich Warunkéw, zdaniem Sqdu Najwyiszego, nie moéna uznaé za uzasadniony i" notnmhiy elément kzry pozbawienia Wolnoéci. S:;_d rozpioznajqcy njniejszq sprawo podziela to istanowisko, przesz‘dzajs°c'jednocze_§1jie, Wbrew stranowisku sttooy pozwanej, zasadg odpowiedzialnoéci Smbu Pafistwa 11a podstawie art. 24 i art. 448 k.c. A A . ' Cigiar dowodu przy tego rodzaju roszczeniu, jak zauwaiyl Sad Najwyészy W cytoW:=u1ym Wyroku, nie spoczywa W caloéci na powodzie i nie Wymaga Wykazania Winy pozwanego. Powéd Winién byl zatem Wykazaé jedyiaie, iz odbywajqc karo przebywal W nieodpowiediiich Warunkach, zaé pozwany Winien byl Wykazaé, iipomizno istoiejgoych Warunkow nie doszlo do naruszenizii praWa oraz do naruszenia. dob: osobistych powoda. . PoWod co pr:1.Wda nic_:___Wskaza1 dokladnie, jakie dobro osobiste naruszyio W jego ocenie zzichowanie pozwanego, ' jednakie z przytoczonych przéz niego iokolicznoéci moina. w};rWnios_koWaé, is 2a¢danic_z_asqdzenia zadoééuozytfienia poW6d Wywodzil 2 domfiiemywanego naruszenia przez Skarb Paristwa jego godnoéci.“ . 7 . _ Czeéé i godnoéé, jako Wafrtoéci'W1a§ciWe kaidemu cz_1oWiekoWi, Said NajWyi9zy_uznaje za najWainiejszc.___StWierdzi1 to n_1_.in_. W Wyroku z Vdnia 29 paidziernika 1971 r., II CR 455/71, ‘tgiqvpzaflzea 11; 3i4375' (QSNCP 4/72,1302. 77), Wyjaétiiajgc, its czeéé, dobrc irniq i dobra slawa tizlovadekit sat pojgciarni obejmujqcymi Wszystkie dziedziny Zycia oéobistego, _zaWodoWego i spolecznego. Czeéoczlowieka obejrnuje przy dwa aspékty: dobre irnic; (czcéé zeWn:;1:tzna) i godnoéé (czeéé Wewngtrzna). Przyrodzona i niezbywalna godnoéé czlowieka stanowi zérodlo Wolnoéci i piaw czlowieka (art. 30 Konstytucji RP). Konktetyzujc sis; W poczuciu Wlasnej Wartoéci czlowieka i oczekiwaniu szacunku zeéttoiiy iimych ludzi. Naruszenie godnoéci polega 2 reguiy na ubfiizeniu komué lub iobraéliwyni zachowaniu Wobec niego. Naruszenie iczci moée polegaé roW~n.ie2 na zzichowaniaqzh przybierajgcych innq postaé nii znieslawienie lub zniewaéenie. Bgdzie tak niejednokrotoie np. W razie namszenia takich débr osobistych jak Wolnoéé, integralnoéé seksualna, prawo do prywatooéci albo W wypadku postawienia czlowieka W upokarzajzgcych okoiicznoéciach. A ' _ W przypadku naruszenia» dob: osobistych bezpmwgyini dziaianiem sprawcy, polirzywdzonemu przede Wszystkim przyslugujq érodki 0 chamkterze niemgjattkowym przewidziane W art. 24 k.c., :1 W przypadkul gdydzialanie naruszyciela jest tak2e_ zawinione, érodki o charakterze majzttkowym o ktérych stanowi an. 448 k.c. Obydwa roszczenia majq chatakter __ _ 5
--- STRONA 7 ---
samodzieluy i pokrzjrwdzoneniu przysluguje prawo ich W'ybozu,' ale satdowi pozostawiona jest ocena celowoéci przyznania ochrony W iqdflnej formic, jego adekwatnoéci do :odzaju_' oaruszonego dobra, a ptzede Wszystkitn rozmiaru doznanej krzywdjr. Prijr Zztdaniu przyznanig, odpowiedniej surny tytulem zadoééuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryteiium oceny sqdu winien byé tozlzoiar ujemnych nastepstw W sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem ; celcm przyznania ochrony W fomzie majqtkowej jest ztekompensowanie i zlagodzenie doznanej krzyWdy imoralnej. Z tych przyczyn ssd jest zobowiqzany ustalié zakxes cierpiefi pokrzywdzonego, a ptzy ocenie tej przeslanki nie moie absttahowaé od Wszystkich okolicznoéci towakzyszgcych powstaniu ktzywdy. Znikomoéé ujemnych nastepstw moie byé podstewe‘ oddalenia powédztwz. o przyznanie zadoééuczynienia na izecz pokrzywdzonego (pox. Wyrok Sqdu Apelacyjnego We Wroclaudu 2 dnia 24 lipca 2008 r., I Acsnso/06, OSAW 2008/4/110).’ t .. Odnoszztc powyizsze rozwaéania do okolicztioéci zaistnialych W niniejszej sprawie, Sqd uznal, is nie doszflo do namszenia dob: osobistych powoda podczas przebywania przez niego W Zakiadzie Kamym W Starem Bomem. t A _ l W pierwszej koiejnoéci Wskzzaé naleiy, 2e postepowanie dowodowe W przedmiotowej sprawie ogtaniczone zosmio przez si_::o11jr jedynie do przedstawienia swoich twierdzefi. Zadna ze stron 1:1ie_zgiosi7ca W toku postepowania jalciehkolwiek érodkéw dowodowych. Sad oparl Sig zatem, W zakresie panujqeych W_POZW2.flj7131AZflk13.dZi6 Wsruailkow, oz1 zeznaniaeh powoda, ktory Wskztzywal, is pizez oktes 17 miesiecjr przebywal W ixzyosobowej celi, W ktérej przebywalo czterech skazanych. Pozwany nie zaprzeczyl tym okolicziloéciom. ' . _ Sstd zwaiyi Wiec, is Wymég zapewnienia minimmn ' powierzchni ceii mieszkalnej po_zion':.ie 31112 Wobec powoda nie zostai W omawianym okresie pelni dotzzymany. Sad uznai jednak, 2':e ssrn fakt przebywania przez Przleludnionej celi nie moie stanowié P0dSt9.WY do éztdania zadoséuczynienia. Co prawda Wedlug orzeeznictwa Sztdu Najwyizszego osadzenie skazanego odbyWaj2g:ego kare pozbawienia Wolnoéci W Przeludnionych celach moie stzmowié naruszenie dob: osobistych, godnoéci oraz praw do intymnoéei, jedtiakie W kaidej tego rodzajt. sprawie to ]_:>oW6d Winien Wykazaé, fievjego dobra osobiste zostaiy naruszone, przy tyjm powinien on sprecyzowaé jakieldobra osobiste iw sposéb. Nie jest rzeczg Sqdu domyéiaé sie tego, tym bmdziej, Ze naxuszenie débr osobistych Wiztée sie z osobistynli odczuciami kaédego czlowieka. Sad co Prswda przyjzj, 2e poW'odoWiich0dzi 0 dobro osobiste jest godnoéés gdyi z jego twierdzeri ijaowoiywanych okolicznoéci, takie Wnioski moina Wysnué, mimo to, brak byio "W twierdzeniach R_F_Wy'p0Wiedzi precyzujztcych tr; kwestie, W.szczegéI11osc.i nie okteélii on sposob kategoryczny W s];$0s6b jego godnoéé miala zostaé naruszona. S2130 WS]§£.Z]',?‘W‘2.I1.iB; is W celi ptzebywala jedna osoba wigcej, aniieli przewidywala to powiexzchnia Cflli a takie ie W pawilonie, W ktorym przebywal znajdowalo sie zbyt Wielu skazanych na zbyt mfi19¢ iloéé kabin toaletowych, nie stanowi jednoznacznie o tym, is godnoéé powoda _2 tych Pr2.yCZY11 zostala naruszona. Wixrunki paslujqce W zakiadzie kamym mogly stanowié przejflw niezadowolenia powoda, jednakie W sytuacji kiedy sg one jedynie utrddnieniem W zasoalmjflfliu podstawowych potrzebi, nie mogzi byé ttaktowane ‘ jako poniéajqce i godnoéé skazanegfil Odbywanie kary pozbawienia Wolnosci zwiqzane jest bowiem z uciqiliwoécig i dopéki uciq2]iW0§é tanie jest nadmiema i I_Jie powoduje uiiiemoifisdenia zaspakajatlia podstawowych potrzeb, Y0 Ilia moie to bye mowy o niehumsiaitarnym ttaktowaniu. ' 6 I' 5.32? if .é L‘. . 112 . ,' . 1 ‘ Iii 1"‘. . t if‘ 1? r. \ H1! 15. '3: :¥ Y as .,,,. ix. :¢~ ‘ii. 5*» Es ‘ s. j ‘ ‘Ii' . 5; 1+ iii j? r;:. ‘Ii H5: ‘£1? big xi. |§" \£' EE? v.' li . _= .._=. 1. > =\:: .¢ .; . I‘ = > T .r I if . . :'> ,1. 1 j'?l . Ffi ;' ; =1 .,.. .i. pm tytu UWE tylk P121 503 zap lud: pot poz “TF1 POI zns do} tak prz fit! zad czq teg spr czz W11 inf cz: ro: Ski 63 20 Pr: W5 P0 ht pc na ks PC Z2 ITS $5“ 116 : 01 r._ F I ": r. .¢. (1., _ . r._ L as: " 1 . ;.. : :.‘ .. " St
--- STRONA 8 ---
_ :3‘; '_._j W izaiu cznej. j@st._:_;§.;j;;'§; I102 E, cnoéé .‘._3§;'§:j_j§j ia M;_%'1:;‘;f§"=W '.=f'I3Q} 5941 go W "fr \ 1 J =_._::;:,\ oWej f;‘;;.‘5II'i _,.: _. la Z6 1‘. SIi.§ '§f:f§':I1:% ._ 2 itéify Wale I =i Ha§3j§1T' =.zr1a1 ' 0Wié zego zxoie '"j__:_3_125% tego ="I&,J tym :§iT=‘?:lfI! E sig ' "1 1°89 :???}.=:’;'.= 1066, amo I =65I§5f=§§’f§:f'iii nalmé ‘E =i=*“FTi';'i1j1535 anii1'==;'?';:;'?‘_3131% e g :=::_.;_=:r“__=.';',' 1» ? 2 1;. .%;=.<=;§;:1;1§.=i: ¢ >: . ‘2';_‘_=< ‘*1! ff?’ I Odtloszqc sig szczegélowo do stwierdzonego faktu przeludnienia W _ce]i, W ktércj przebywal p0W6d, Sad chcialby réwniei nadmieni<':, 2:: przy qcenic 2s,_dar1.i2. zadoééuczynienia z tytuiu n'ieW1a:Iciwych Wm.111k6W panujqcych W jcdnostkach penitencja1'nych,'nale2y' Wziegé pod uwaggkompleksowzg oceng tych warunkéw i ich wplyw na funkc}_o110Wanie osadzonych a pie tylko samo tymczasowg przekroczenie normy 3m2 przypadajqcych £1:1 skazanego. Z bogatego otzecznictwa Europejskicgo Trybunalu Praw Cziowiekz (ETPCZ) przytuoczyé moina W zwiqzku z niniejszq sprawq Wyrok z dnia 29 kwietnia 2003:. W sptawie at 50390/9,9 (LEX nr 79555), ktérego tezy wskazujq, 1'2 na mocy axt.3 Konwencji Paflstwo musi zapewnié, by osoba byia pozbawiona wolnoéci W ‘\VElI!.1I1k2I.Ch‘ZgOdI1YCh z poszanowaniem ludziciéj godnoéci, by sposéb i métqda stosowania érodka W postaci pozbawienia Wolnoéci nie poddawala jej cierpieniu ’Iub niedogodnoéciom 0 natgééniu przekmczajqcym‘ nieurfikniony poziom cierpienia wpisanego W pozbawienic Wolnoéci oraz by biorqc pod uwagcg praktyczne wymogi pozbawienia Wolnoéci, stan jej zdrowia i samopoczucie byiy odpowiednio zabezpieczone poprzcz zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej. Sposéb traktowania, by znaleéé sic; W zakresie regulacji mrt.’ 3 Konwencji, mwsi osiqgnqé pewien y poziom dolegliwoéci. Ocena 'tego mjnimmn jest rclatywnag zaleéy od Wszystkich okolicznoéci sprawy, takich jak dlugoéé trwania traktowania, nastgpstwa psychiczne i" fizyczne oraz, W niektérych przypadkach, pieé, Wiék, étan zdrowia. W przypadku naruszenia axt. 2 lub 3 Konwencji, ktérc to artykdiy plasujg sic; pomigdzy najbardziej fimdaxhentalnymi postanowieniarni Konwencji, zadoééuczynienie za straty niemaj@tkoWe_ Wynflmjqce z naruiszenja powinno co do Zasady byé cztgécizg doétgpnych ér0dk6W odWo1aWczych._P0dQbnié W'YPOW'i6d2ifl1 sic; Trybunai W Wyroku z tego samego Wydanego W sprawie nr 38812[97. W Wyroku z 6 marca 2001r. Wydanym W sprawie nr 40907/98 (LEX 76229) Trybunal Wskazal, ii Wzuunki pozbawienis. Wo]1_1o§ci mega; czasami sprowadzaé sig do rlieludzkiego bqdé niehumanitarnego t1:akt0Wania. D0 _ takiego Wniosku moina ciojéé biorqc pod uwagg pfzeludnierlic W celach oraz nieodpowiednizy inftastrulstutg zdrowotanq, kanalizacyjnq, Warunld spania, jedzenie, sposoby spqdzania Wolnego czasu oraz kqntakty ze éwiatem zewmgtrznym. Oceniajqc Waxunki p0zbaWiefJia Wolnoéci trzeba rozpattzyé powyisze okolicznoéci kumulatywnie, tak jak i konkretne fiarzuty podniesipne przez skarigcego. Wreszdc, W Wyrokach: '2' 20 stycznia 20051:. W sprawic Mayzit przeciwko Rosji m 63378/00, z 9 marca 20061:. Cenbauer pizeciwko Ch0rWacji_. nr 733?86/01 i 2 dnia 28 znarca 20061:. Mielnik przeciwko Ukrainie — nx 72286/01 Trybunal uznal Wrgcz, ii samo diugottwalc przcbywanie przepelnionych celach VW VJflIlJ.11kflC]1 uwlaczajqcych ludzldej godnoéci, sta1'10Wi Wystarczajqcg przeslankcg uznania vnaruszenia 3 Konwencji W postaci txaktowania poniiajqcego (zob. uzasadnienie cy1:.Wyr0kuTK). “ . ' Przedmiotem cytowanego przecinictwa jest kwesfia zapewnienia skazanym humanitarnych Wéruiakéw odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. Niezapewnierfie ich jest podstawq Wniesionego W niniejszej Vspxawie powédztwn. Pomimo, ii wydaje siq to oczywlste, néleiry podkrcélié dla Wszelkiej jasnoéci, fie éagadrlienie to nic powinno byé wiqzane 2 takirn ksztaltowaniem Warunkéw pobytu ’ skazanych W zakladach kamych i_ aresztach, "ktére pozbawialoby tego pobytu cech pehalnych. W przékonaniu Sqdu namralne i konieczne jest zachowanié zasadniczo surowego reiimu odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. Wymaga tego realizacja kary jako érodka sprawiédliwej odpiaty za popeinione przestegpstwo oraz jej fimkcji resocjalizacyjne}. Niniejsza spraws. dotygzy hatomiast kwestii, by Warunki te, niezaleénie od stopnia _ich surowoéci, nie naruszaly g0dn0§ci czlowieka. Znajduje to Wyraz W dézaprobacie orzecznibtwa ETPCZ Wobec poddawaniu skazanych nadmiemyfn dolegliwoéciorn i cierpieniu, ' 7
--- STRONA 9 ---
ponad konieczne, zW.igzane z odbyWaniem kary jako takiej. Stanowisko ETPCZ nie zaklada tym sanlyin, by odbywanie kary pozbawione 1niaio byé Wszelkiej _dotkliWoéci. ' . _ Jak z twierdzefi powoda, jedynyni‘ '2 podstawowych zarzutéw jaki zostal przez niego zgloszony Wobec pozwanego Zzkladu Kamego, jest urnieszczenic go W'prze1udn.io1'1ej celi. Konsekwencjq powyiszego bylo uznanie, fie brak bylc_W tych jednostkach: penitencjalnych innych uchybiefi, ktérc Szcd Najwyiszy najczgécicj Wigzai z naruszeniem dobr osobistych oséb odbywvajqcych ka::¢V pozbawienia Wolnoéci, a polegajqcych na braku oddzieleuia urz:i_dze:'1 sarmitarnych od reszty pomieszczenia przeznaczonego do spania, odpoczynku i spoiywania posilkéw, a tym saxnyrn nie zapewniajqcych prywatnoéci przy korzystaniu z Wtoalety, pozbawiajqcych moiliwoéci spoiywania posilkéw przy stole, zmuszajzgcych do przebywania W tym samym pomieszczeniuz osobgzalatwiajqca‘ swoje potrzeby fizjoiogiczne. ' W opaxciu o caloksztalt mate::0:ialuAzgrom2.dz0t1ego W sprawie, stwierdzié naleialo, iz' Wamnki odbywania. pxzez powoda kary pozbawieniz. Wolnoéci, okreélié naleiy jako male dot.k]iWc. Przy czterech osobach W celi uzyosobowej micjsca Zpewnoécizg byIo""rm1iej," przewidujq przepisy, jcdnak przeludnienie W ceii powodai bylo nicwielkie, gdyé zwiqzane bylo z umieszczeniem W ccli tyiko jednej osoby Wigcej, aniieli przewidywala to powierzchnia céli mieszkalnej poWoda. Doclatkowo W celi tcj umieszczono dwa Iéikz. dWupi<;tIoWc, a zatcrn nic doszlo do zabrania skazanym dodatkowej powierzchni ,,na ziemi”. Najistotniejszym jedljak byio to, fie pozWany Zakiad Karny jest zaklademdtypopélotwaxtego. Zgtem, jak _5ar_n powod Wskazal, ccla Wiqzienna, W ktorej przebywal byia otWatta caly dziefi. Nie bY10'_YViQC koniecznoéci przebyWa1:1ia przez niego stale W celi. Mia} moréliwoéé swobodncgo przemjeszczania sic; po pawilonie na ktorym przebywali, mogl koszystaé ze éwietficy. Nadto od 7.30 do 15 nie przebywal W zakladzie ka::nym, gdyi pracowai. Z jednej 'WiQC sttony po1oWQ dnia przebywal poza cola, a drugiej strony po powrocie do Zakladu drugq p.o1oW¢ dnia mégl spgdzié albo W ccli, albo na éwnrietliéy. P_rzy" czym, skoro cele byly otwarte. to oozywistyrn jest, is i Wspolosadzeni z powodem nie musieii calry czas przebywaé W celi. Trudno Wigc przyjqé, aby jego pobyt W pozwanej p1ac6Wce penitencjarncj by} nadmiernie uciagliwy, skoro skutki przeludluieoia mfijzycego miejsce W jego celi byly Wlaéciwie nieodczuwahae. V‘ . ' Nadto, W celi, W ktérej przebywa! powéd znajdowal siq telewizor. Dostgp do programéw 'te1ewizyjnych byi ogmniczoiny W dni robocze W godzinach od 14.00 do 23.00, natomiast W drli Wole od pracy W godzinach od 6.00 do 2.00 W nocy. PoWéd mial zapeWnio1121 opiekg lelzarska, gdyé lckarz Wigzienny przyjmowal skazanych dWa may W tygodniu. Nadto mial moéliwoéé korzystania z telefonu bezvljmitu czasowego, _a takie raz W tygodniu mégl uczestniczyé W spotkaniufeligijnym. Dodatkowo kozzystal z biblioteki. W pozwanym zakladzie znajdowala sic réwniei silownia, jednakie powod nie korzystal z 1'1iej‘z Wiasnej Woli. Powodowi za'peWni0110 rowniei swobodnq korespondeucjq. Na terenie pozwanego Zzikladu znajduje siqdboisko do gry W pilkg siatkowq, ’z » ktorego powéd mial m02]iWoéé‘ ko1:zystania.4W ramach celéw resocjalizacyinych, skazani mieli organizowanc réinorodne spotkania dz osobarni z éycifl publicznego. 0 “ ’ A do A ' I ' ]ak zatem Widaé, W pozostalym zakresie tycgagrm humatfitarnych Warunkéw odb}'WflI113' _1ca.tY pozbawieniz. _Woln_o§ci przez powoda, jednostka penitencjarna, W ktérej odbywal 1511?» zapewniala zaspokajanie podstawowych potrzeb Skazznych odpowiednio do przcpiséw Oddliahl 4 Rozdzialu III k.k.W., ok::eé1ajzgcych‘praWa i obowiqzki skazanego. Polegalo 'to. na zapewnienil? skazanym: godzinnego spaceru na zéwnqtrz A budynlm, podstaWoWej opicld rnedycznflj 1 psychologicznej, '1nozliwoéci swobodnej korespondencji W sprawath procesowych _i urzq.d0WYch’ 7i F. P1 [. t.. $1 Q. In] . x; \!. >. ,. .~\ >'. p it. d1'_ dc 5 1 * Z? ' P< _ os L E kor Z W Po: pow Wic uza Wc: nie Po‘ od? zak po: 0%’ inn W0 Pof POI Kc nie T1". “P 2e PO. r., _ Z35 P211 A: OZ. P131 PE “P P12 SEL1 kt: PC 1% X
--- STRONA 10 ---
"v ' rZ~==Z"T.';=§=i:i§j§’§ ¢efi.";3i315% 1..:r. 1 )séb'i:‘.E§si1§ . ;.r.'='.' . ._: 25.4} F ra1:ia:;_.f;.j;§§ :§I=?"fli . .._ r9? . ';1. . _=,>; .2 e} .e11 } _ nie':'53i* W10 . mzal; noéci..§;.{.j;§§ 1*? £14, no nag :<_~_¥_ 17 .I'\"»' Odem . Wane] scc W améw w uwo§e;;;;&:i(.g 6 ; :i.'..1 “"3 1:3 51¢'1» "x1io11'fi'5_"}Ea"f5' . ,.,.§ . E?''Y iY¢1§';'§;';i1 it.‘ ._ I. ' ._ _._.;i__;.:; _,| r_;I: .1_ r =;.;.,_": =1. ;;:.''"== . ,¢ .; T 3W)TCh.'§: ;'_.,.=‘L.';7'_{ .. . . .:.':z1 _ ;:1 . ,.|\. .= LL .. . .,~,'.=0. = =_. \, |;1._._ ' korzystania z biblioteki, kontaktu telefoniczmago 2 osobami bliskimioraz odwiedzin, korzystania ' z Wlasnych te1eWizo1:<5W, moiliWoéci Wykonywauia pmktyk religijriych. WykonyWanie_ kary pozbawienia Wolnoéci" pozostawalo ponadto pod nadzorem sgdu pcnitencjamego. .Co prawda j_aoW6d Wskzzywal, .22 miai zastrzeienia do tego, na .105 oséb przebywajgcych W pawtilonie W'iQZi6flfl}?‘ID, zzpewniono tylko pigé toalet, jeduakié Sad uznal, ii tego rodzaju zarzuf nie jest uzasadoiouy W kwestii nie zapéwnienia skazanymflodpowiednich Wa.tut1koW sailitamych. jak Wczeéniej WSkfl2&flO, odbywaniev . kary pozbawienia Woluoéci 2‘ pewnoéciq wiqie sig z niedogodnoéoiami, z ktérymi skazani muszq liczyé sig. jeéli ‘Wig: korzystanie 2 toalcty przez powdda bylo, czasami utrudnione, to okolicznoéé ta niejako j_est‘ dzwigzana z chafaktexezri odbywanej Przez niego kary. Faktem jest, fie powéd mial zapewnione Wszystkie Wamnlsi W zakresie dbania 0 bigiemg, Wobec czego Brak jest podstaw aby na tym tie formulowaé Wobec pozW21neg0>Zakiadu jakiekolwick zarzuty. A . ~ Co istotne powéd nie Wspominal, abydbyl élc traktowémy przcz funkcjonzuziuszy, aby. ograniczano mu W jakikolwiek dsposéb jego prawa Iub aby byi traktowzmy gorzej W stosunku do innych Wspélosadzonych. Z tego tei Wzglgdu, Sa,_d przyjzj, Ze odbywanic kary pozbawienia W01noéci przez poWoda We Wskazywanym przez niego, spelniaio Wymég humanitzarnego, nie" poniiajgcego traktowania, i nie bylo przez to dotkliwe naddrniernie W rozumieniu :1adanym temu pojgciu pirzez acquis humanitaire. . ' ' Godzi sin; jednoczeé11ie"Wskazaé, 2e art. 110 k.k.W'. Wprawdzie zostai Wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 roku; Wydanym W sprawie o syg.11. akt SK 25 /07, uznany za niezgodny z art. 40, art. 41 ust. 4Hi art. 2 KonstytucjiR.zecz§§pospolitej Polskiej, to jednak Trybunal orzckl jednoczeénie 0 utracie mocy obovdqzujqcej zakWestlonoWanego pzzepisu z uplywern 18 miesigcyl od ogioszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw. Tyzn sarnym stwierdzié naleéy, is art 248 k.k.W., zezWa1aj4cy nanokresowe umicszczénie osadzonego W Wanmlmch, W ktérych powierzclmia W celi ma jednq osobQ Wynosi miniej nii 3 mg — ob0WiqzyWa1 a2 do 6 grrudnia 2009 r., tj. przez caiy okxes pobytu poW0da_ W pozwanyin zakiadzie karflym. ' Dopuézczalnoéé ':zastosoW_a1:1ia omawianego. przepisu a2_ do dnia Wejécia W iycie ustawy flOW’€]dZ1J.jQCEj 2 dnia 9 paédziennjka 2009 r. (Dz. U. N1: 190, P02. 1475) potwierdzii Wwyroku 2 dnia 7 maja 2009 1:. Sad Apelacyjny W Katowicach (sygn. akt I AC2 247/09, LEX nr 508523, Biul.SAl(a 2009/2/16). To oznacza, is‘ brak jest takie beiprawnoéci W. dzialaniu pozwanego. Nadto 2 _ okolicznoéci przedmiotowej sprawy W iaden sposéb nic Wynika, aby ~_dzia1z1ni0m pozwanej jednostki penitencjamgj, podejmowmiymv W stosuuku do powoda, towaxzyszyl zamiar poniienia i upokorzcnia. W. takicj Vsamej symacji, jak powéd byli r6Wnie2_im1i“osadze1:1i, co tym bzuzdzicj przemawia za uznaniern, fie brak bylo u pozwanego zlej Woli W stosunku do powoda. Zreszta; sam R_Fin.ie Wskazywal na tego rodzaju zarzuty Wobec strony pozwanej. _ _ ' Reasutnujqcd, powéd W toku postgpowania nie Wykizal, abyfakt przeludnieniz. W celi, W ktére} przebywai, Wywoial 1i niego uszczerbek na zdrowiu Iub poWodoWa1 nadmierna. dotkliwoféé, ponad ta‘, ktéra Wiqie 55.1; z natwcalnymi ograniczeniami zwiqzanyrni 2 samym faktem odbywania kazy pozbawieilia Wolnoéci. Sam fakt przebywémia przez niego, W okreélonym czasie, W przeludnionej celi, przy inoziiiwoéci swobodnego przemieszczania sic; na terenie pzwilonu W ciagu dnia i zatmdxaieniu poza zakladem, 9. takée za_peWnieniu..mu moiliwoéci korzystania. z Wszelkich dostqpnych érodkow, dyspoizowai pozwany Zaklad, celetn zapewnienia jego potrzeb iywnoéciowych, ' bytowych, kulturalnych (oczywiécie biorqc pod uwagg specyfikcg kzuy pozbawienis. Wolnoéci), nie jest podstaWq do uznania, is zostala naruszona jego godnoéc’: osobista, ow jakiekolwiek inné dobra osobiste. Przy tym istotnynl jest, fie R. F nit1 . » _ ' 9
--- STRONA 11 ---
Wskazal jaldchkolwiek nastopstw zdrowomych, czy to W _sferze fizyczncj, czy psjrcluicinej, przebyxvania W przeludnionej celi. Wskazywanie pxzoz niego, éze byi rozdrainiony, 'czy' ze . pxzeludnienie mialo Wplyw ne. jego psychiko jest niewystaiczajatca‘ okoiicznoéciq, ktora rnialaby uzasadniaé zasgdzenie na jego rzecz zadoééuczynienia. Rozdxainienie z Powodu przebywania W celi z obcymi osobami W jednym pornieszczeniu moie byé namralna konsckwencjq koniecznoé ' odbjrwania kary pozbawienia Wolnoéci Z CL V V '. pewnoécia jednak poW6d nie zdolal udoWodnié, is bylo ono nastgpstwem przeludnienjz W celi. ' Te Wszystkie okolicznoéoi spowodowaly, ie brak bylo podstaw do uwzglqdnienia powédztwa z tytuldu naruszenia dob: osobistych powoda a co za tym idzie przyjgcia ismienia krzywdy po jego stronie, uzasadniajqccj zasqdzenie na jego rzecz zadoééuczynienia ieni in Z l c I 0 P Q ego. powyzszych W2g1QdOW Sand ozzekl ;akW punkcie 1. Wyroku. * ' W pmnkcie 2. Wyroku Sqd na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciqéyl powoda kositarni tytuiu zastopstwg. prawnego 2 uwagi na chgraktcr sprawy i jego sytuacjg ma.js;koWa,_, ktora stala siq podsmwg zwolnienia powoda od k ’ _ osztow sqdowych W znacznej czoéci I ostatecznie obciscienia nimi W caloéci Skarb Pafistwa. ’ I L 1? 7. if ;».;@w¥?|Wvrfiwmwn;E§fl"m'flm“‘5 _..K 4"‘ "“"”" T4 04' . . .' ‘L ' 1. 1 5 add J | ‘r T %| %]§ L {a E‘ _.r" 14 I I
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Apelacyjny W Katowicach (sygn. akt#I C 81110#art. 110 k.k.w.#art. 448 k.c.#art. 3 Euxopejskiej#art. 110 § 2 ustawy#art. 2 Konstytucji#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 24 kc#art. 30 Konstytucji#art. 110 k.k.W#art. 41 ust.#art. 102 k.p.c.