Wyrok I C 776/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 776/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Magdalena Bochyńska-Jarczyk Protokolant: Danuta Stryczek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 roku w Katowicach sprawy z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w M. o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- S.. akt I C 776/12 UZASADNIENIE Powód M. M. pozwem z dnia 10 października 2012r., doprecyzowanym pismem przygotowawczym z dnia 9 listopada 2012r. (k.- 10) wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w M. kwoty 40.000zł tytułem zadośćuczynienia i kwoty 80.000zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania powód podał, że w Areszcie Śledczym w M. przebywał od dnia 11 stycznia 2007r. do 28 czerwca 2007r., od 17 stycznia 2008r. do 27 października 2008r., od 30 stycznia 2009r. do 29 września 2009r. i od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. W okresach tych nie zapewniono mu właściwych warunków bytowych, gdyż w celach mieszkalnym brak było metrażu 3m 2 na osobę, ich ściany były wilgotne i zagrzybione, nie było w nich prawidłowej wentylacji, a sanitariaty nie były zabudowane. Brak w nich było naturalnego światła. Nie było warunków do utrzymania higieny osobistej (brak intymności). Okna były nieszczelne, co powodowało niezapewnienie odpowiedniej temperatury w porze zimowej. W celach były różne insekty (karaluchy). Wyżywienie było niewłaściwe pod względem jakości i temperatury. (...) opieki zdrowotnej był niewydolny. Łaźnia była brudna i zagrzybiona, przysługiwała raz w tygodniu. Osoby niepalące przetrzymywano z osobami palącymi. Podobnie było z osobami o różnym stopniu demoralizacji. Jako podstawę prawną swych żądań powód podał art.77 ust.1 Konstytucji RP oraz art.24kc i art.448kc. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego w M. w odpowiedzi na pozew z dnia 28 grudnia 2012r. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.- 25 - 43). W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany w pierwszej kolejności na podstawie art. 442 1 § 1 k.c. podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda za okres pobytu do dnia 12 października 2009r. Podał, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w M. w okresach od dnia 15 stycznia 2007r. do 28 czerwca 2007r., od 19 stycznia 2008r. do 27 października 2008r., od 30 stycznia 2009r. do 29 września 2009r. i od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. W okresie nieprzedawnionym to jest od 2 do 29 kwietnia 2010r. względem powoda wydano decyzje o umieszczeniu gow warunkach, w których nie zapewniono normy 3m 2 na jedną osobę. Takie działanie było jednak zgodne z art. 110§2b pkt7kkw, a powód nie wykazał, aby w pozostałym okresie był również osadzony w warunkach przeludnienia. Powód miał zapewnione odpowiednie warunki socjalno – bytowe, w szczególności zapewniające osadzonym intymność podczas czynności higieniczno – sanitarnych. Cele te były i są wyposażone w adekwatny sprzęt kwaterunkowy we właściwym stanie technicznym. Wentylacja cel oraz oświetlenie były właściwe i zgodne z przepisami prawa. Zajęcia kulturalno – oświatowe i resocjalizacyjne odbywają się zgodnie z ustalonym harmonogramem. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że odbywanie przez powoda kary pozbawienia wolności miało miejsce w warunkach naruszających prawa człowieka, a w szczególności jego godność i zasady humanitarnego traktowania. W ocenie pozwanego, jest oczywiste, że działaniom organów postępowania wykonawczego podejmowanym w stosunku do powoda nie towarzyszył zamiar poniżenia i upokorzenia. Funkcjonariusze Skarbu Państwa działali wobec powoda w ramach swoich uprawnień ustawowych i ich działaniu nie można w żaden sposób przypisać niezgodności z prawem, a powód nie wykazał jakie jego dobra osobiste zostały naruszone, nie udowodnił żadnych konkretnych faktów, na które się powołuje, a z którymi prawo cywilne wiązałoby jakąkolwiek odpowiedzialność pozwanego w postaci zadośćuczynienia bądź odszkodowania. --- STRONA 3 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. M. liczy obecnie 25 lat. Jest recydywistą penitencjarnym. W Areszcie Śledczym w M. przebywał od dnia 15 stycznia 2007r. do 28 czerwca 2007r., od 19 stycznia 2008r. do 27 października 2008r., od 30 stycznia 2009r. do 29 września 2009r. i od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. Był osadzony w różnych celach mieszkalnych. Mocą decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w M. z dnia 2 kwietnia 2010r. i z dnia 14 kwietnia 2010r. wydanych na podstawie art.110§2bpkt7kkw był on umieszczony przez okres 28 dni w warunkach, w których powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosi poniżej 3m 2 (k.- 44 – 62 i zeznania powoda k.- 249). Według powoda, również i pozostałe cele, w których był zakwaterowany nie spełniały normy 3m 2 na jednego osadzonego. Z uwagi na ciasnotę nie można było się w nich swobodnie poruszać. Łóżka były piętrowe. Stan techniczny cel był zły, na niektórych ścianach był grzyb. W celach nie było wentylacji. Wentylacji nie było też w sanitariatach, które były bardzo małe, osłonięte płytą, która nie zapewniała prywatności. Wyposażenie cel było zniszczone. Okna były nieszczelne. Zimą było zimno, a latem bardzo gorąco. Oświetlenie cel jedną żarówką było niewystarczające szczególnie w tych celach, w których okna od zewnątrz są zabezpieczone blendami. Jest osoba paląca papierosy, a umieszczano go z osobami niepalącymi, które miały do niego pretensje. Umieszczano go też z osobami o wyższym niż jego stopniu demoralizacji. W związku z tym zdarzały się konflikty i spory. Pobyt w takich celach wpłynął na jego psychikę. Z tej przyczyny pozostawał pod kontrolą psychiatry i psychologa oraz zażywał leki. Jeszcze na wolności stwierdzono u niego (...), a obecnie jest to nerwica. Od czerwca lub lipca 2010r. cierpi na astmę oskrzelową. W wyniku jego nalegań, ostatecznie wykonano mu badania pulmonologiczne, w tym spirometrię. Z uwagi na tę chorobę stale zażywa leki. Opieka medyczna w areszcie była niewłaściwa, bo każdy osadzony niezależnie od tego co mu dolegało, to dostawał te same lekarstwa. Niewłaściwe było też wyżywienie pod względem jakości (np. na śniadanie mielonki były nieświeże), a ich temperatura zależała od tego, w której celi się siedziało. Jeżeli w pierwszej, to dostawało się gorący posiłek, a jeżeli w ostatniej, to prawie zimny (zeznania powoda k.- 248 - 249). W Areszcie Śledczym w M. byli osadzeni również świadkowie: • R. M. w okresie od grudnia 2008r. do sierpnia 2009r. oraz przez okres 2,5 miesięcy od czerwca 2010r. Z powodem nie utrzymywał żadnych kontaktów. Jego zdaniem warunki osadzenia w areszcie w latach 2008 – 2009 były złe, a w 2010r. lepsze, bo były już przeprowadzane remonty cel (zeznania świadka k.- 206 – 207); • A. S. w okresie od kwietnia 2009r. do 15 października 2009r. Powoda znał tylko z widzenia, bo ten był kalifaktorem. Jego zdaniem warunki osadzenia w areszcie w 2009r. były tragiczne. Po 2009r. w tej jednostce już nie przebywał (zeznania świadka k.- 208). Według pozwanego: • cele mieszkalne wyposażone są w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, który spełnia warunki techniczne. Każdy osadzony ma do dyspozycji łóżko z materacem i pościelą; • we wszystkich celach aresztu znajdują się kąciki sanitarne zaopatrzone w umywalkę z bieżącą zimną wodą i ubikację, które wyodrębnione są od części mieszkalnej za konstrukcji wykonanych z płyt (...). Tego typu rozwiązanie zapewnia osadzonym poczucie intymności i w żadnym wypadku nie narusza to ich godności osobistej; • konstrukcja budynku wraz z jego otoczeniem architektonicznym oraz rozmieszczeniem pomieszczeń zapewnia odpowiednią cyrkulację powietrza, a poprzez to wentylację cel. Drewniane okna zamontowane we wszystkich celach umożliwiają całkowite przewietrzenie pomieszczeń mieszkalnych. Montowane są nowe kratki wentylacyjne. Dokonuje się „przebitek” kanałów na zewnątrz. Za zgoda Dyrektora osadzeni mogą posiadać wentylatory elektryczne; --- STRONA 4 --- • środki czystości i higieny osobistej oraz środki do utrzymania czystości w celi wydawane są według zasad określonych przepisami prawa; • wszystkie cele mieszkalne wyposażone są w odpowiednie oświetlenie ogólne oraz dodatkowo w punkt świetlny miejscowy; • kontrole Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie stwierdziły nieprawidłowości w zakresie temperatury posiłków oraz procedury ich wydawania; • kontrole (...) nie potwierdziły występowania insektów; • powód każdorazowo zakwaterowywany był w celach mieszkalnych zgodnie z art.82§1kkw i art.110§4kkw wraz ze współosadzonymi nie przejawiającymi cech dominujących. Nie stwierdzono, aby w trakcie pobytu powoda w areszcie, współosadzeni wymuszali na nim określone zachowania bądź też negatywnie na niego wpływali; • od 2010r. liczba osadzonych nie przekraczała możliwości kwaterunkowych aresztu; • personel medyczny aresztu zapewnia osadzonym całodobową opiekę. Liczba lekarzy i pielęgniarek jest wystarczająca. Osadzeni mogą liczyć na opiekę lekarzy specjalistów, psychiatry i psychologa oraz na dodatkowe konsultacje w specjalistycznych zakładach medycznych, w tym w klinice okulistycznej i kardiologicznej (k.- 93 – 97, 119 – 127, 130 – 136). Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd nie miał podstaw odmówić wiary nader zbieżnym i obiektywnym zeznaniom świadków R. M. i A. S.. Wniosek powoda o ponowne przesłuchanie świadka R. M. oddalono, gdyż jego zeznania głównie dotyczyły lat 2008 – 2009, a pozwany zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia powoda z tego okresu. Oddalono też wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D. R. albowiem okoliczność jak funkcjonowała kuchnia aresztu w bliżej nieokreślonym okresie dla rozstrzygnięcia sprawy, w ocenie Sądu nie była istotna. Wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka K. S. pominięto jako spóźniony. Zeznania świadka D. A. do sprawy nic nie wniosły, gdyż nigdy nie był on osadzony w Areszcie Śledczym w M.. Pozostałe ustalenia poczyniono na podstawie niekwestionowanych przez powoda dowodów z dokumentów przedstawionych przez pozwanego. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Żądanie zadośćuczynienia na podstawieart.448kc czy odszkodowania na podstawie art.417kc w zw. z art.363kc podlega badaniu w ramach reżimu naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Przesądzenie tej podstawy odpowiedzialności pociąga za sobą konieczność zbadania w pierwszej kolejności zasadności podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda na podstawie art. 442 1 § 1 k.c., za okres przed dniem 10 października 2009r., gdyż powód złożył pozew w dniu 10 października 2012r., a nie w dniu 12 października 2012r. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c.: roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W rozpatrywanej sprawie zdarzeniem, które według powoda wyrządziło mu krzywdę było przetrzymywanie go w Areszcie Śledczym w M. w okresach od dnia 15 stycznia 2007r. do 28 czerwca 2007r., od 19 stycznia 2008r. do 27 października 2008r., od 30 stycznia 2009r. do 29 września 2009r. i od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. w --- STRONA 5 --- warunkach przeludnienia oraz w złych warunkach bytowych, które wpłynęły na jego psychikę oraz spowodowały, że zachorował na astmę oskrzelową. Skoro szkodą powoda jest naruszenie przez pozwanego jego dóbr osobistych w postaci zdrowia oraz godności osobistej wskutek umieszczenia go w przeludnionych i niewłaściwie wyposażonych celach, a zatem przetrzymywanie w nieludzkich warunkach, to niewątpliwym jest, że musiał o niej wiedzieć przez cały okres pobytu w Areszcie Śledczym w M.. Tym samym musiał też wiedzieć, kto jest naruszycielem jego dóbr osobistych, a zatem kto jest osobą obowiązaną do naprawienia szkody. W tym stanie rzeczy wniesienie pozwu w dniu 10 października 2012r. spowodowało, że jego roszczenia wynikające ze zdarzeń mających miejsce przed dniem 10 października 2009r., uległy przedawnieniu na mocy art.442 1 §1kc. Procesowym następstwem skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia jest oddalenie powództwa. Zgodnie z art.117§2zd.1k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. W toku niniejszego procesu pozwany nie zrzekł się tegoż zarzutu. W ocenie Sądu, mając na uwadze charakter dochodzonego roszczenia, przyczyny opóźnienia i jego nadmierność, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie nosi znamion nadużycia prawa (art. 5 k.c.). Wobec powyższego, powództwo obejmujące roszczenia wynikające ze zdarzeń sprzed 10 października 2009r. oddalono jako przedawnione. Do rozpoznania pozostały, więc roszczenia powoda za okres nieprzedawnionym, który obejmuje jego pobyt w Areszcie Śledczym w M. w okresie od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. Wobec faktu, iż powód nie zaoferował żadnych środków dowodowych celem wykazania, że w tym okresie poniósł jakąkolwiek szkodę majątkową (art.6kc i art.232kpc), a sam stwierdził, że koszty leków, które obecnie zażywa ponosi placówka penitencjarna, w której przebywa, to jego roszczenie o zapłatę odszkodowania w kwocie 80.000zł już tylko z tej przyczyn oddalono i to bez konieczności badania czy zachodzą dalsze przesłanki odpowiedzialności pozwanego z art.417kc. Stosownie do przepisów art. 23kc i 24kc poszkodowanemu w przypadku naruszenia jego dobra osobistego służy ochrona cywilnoprawna. Dobra osobiste podlegają ochronie, jeżeli ich naruszenie (zagrożenie) jest bezprawne. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art.24§1kc, które muszą być spełnione równocześnie są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawy. Spełnienie dwóch pierwszych przesłanek wykazać musi poszkodowany. Jego rzeczą jest, więc przede wszystkim określić, w jakich swoich odczuciach ewentualnie, w jakich konkretnie prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy, oraz na czym polega naruszenie tej jego sfery przeżyć, a także okoliczności te udowodnić (art. 6kc i art. 232kc). Poszkodowany nie musi natomiast wykazać, że działanie sprawcy było bezprawne. W polskiej doktrynie cywilistycznej panuje obiektywne pojęcie bezprawności, według którego bezprawne jest zachowanie się sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Osoba szukająca ochrony przewidzianej w art.24kc nie musi, zatem wykazywać winy sprawcy zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego. Ciężar dowodu braku bezprawności działania (art. 24kc) spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego. Musi ona wykazać, że była do tego uprawniona. Przepis art.24§1kc statuuje, bowiem domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dobra osobistego. Każde, więc naruszenie lub zagrożenie tego dobra należy wstępnie zakwalifikować jako bezprawne. Domniemanie to może sprawca obalić, jeżeli wykaże, że zachodziła jedna z okoliczności wyłączających bezprawność działania. Okolicznościami tymi są: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa; wykonywanie prawa podmiotowego; zgoda pokrzywdzonego; działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego (wyrok SN z dnia 19.10.1989r. II CR 419/89 OSP 1990/11-12/377). Dobro osobiste w odniesieniu do osoby fizycznej definiowane jest jako wartość o charakterze niemajątkowym, ściśle związana z jednostką ludzką, decydująca o jej bycie, pozycji w społeczeństwie, będąca przejawem odrębności --- STRONA 6 --- psychicznej i fizycznej danej osoby oraz jej możliwości twórczych, powszechnie uznana w społeczeństwie i akceptowana w danym systemie prawnym. Do najważniejszych dóbr osobistych, które wyraźnie wymienia art. 23kc należy cześć (dobre imię, dobra sława, reputacja, honor, godność osobista) jako wartość właściwa każdemu człowiekowi. Obejmuje ona wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Stosownie do treści art.24§1kc w sprawie o ochronę dóbr osobistych Sąd w pierwszym rzędzie ustala jednak, czy do ich naruszenia doszło i dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie ocenia, czy działanie pozwanego naruszyciela było bezprawne. Godność człowieka jest dobrem osobistym, które podlega ochronie między innymi na podstawie art. 23 i art. 24 k.c., jak również - w stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności - na podstawie art. 40 i art. 40 ust. 4 Konstytucji, art. 3 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) oraz art. 4 Kodeksu karnego wykonawczego. Przepisy te nakazują wykonywanie kary w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności skazanego oraz zakazują stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Ograniczenie praw i wolności skazanego może wynikać jedynie z ustawy i wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. Ustawowe ograniczenia praw i wolności osób odbywających karę pozbawienia wolności zamieszczone są między innymi w Kodeksie karnym wykonawczym (rozdział X, oddział 4), regulującym zasady i sposób wykonywania orzeczonych przez sądy kar. Ograniczenia te wynikają również z Regulaminu Wykonywania K. Pozbawienia Wolności oraz wewnętrznych zarządzeń Dyrektora danej jednostki penitencjarnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzone zostało, że odbywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionych, zawilgoconych i zagrzybionych celach, bez wentylacji z unoszącym się w nich fetorem z węzła sanitarnego może stanowić przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności, co na gruncie prawa polskiego może uzasadniać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 24kc w związku z art. 448kc. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie objętym żądaniem pozwu, ale nieprzedawnionym to jest od 1 kwietnia 2010r. do 24 sierpnia 2012r. powód mocą decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w M. z dnia 2 kwietnia 2010r. i z dnia 14 kwietnia 2010r. wydanych na podstawie art.110§2bpkt7kkw był umieszczony przez okres 28 dni w warunkach, w których powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosi poniżej 3m 2 . Powód zaoferowanymi środkami dowodowymi nie wykazał natomiast, że poza powyższym okresem był osadzony w warunkach, które nie spełniały normy 3m 2 na jednego osadzonego. Pozwany zaprzeczył, a powód nie wykazał, aby stan sanitarno – bytowy i techniczny cel był niewłaściwy i aby warunki izolacji w Areszcie Śledczym w M. negatywnie wpłynęły na jego psychikę oraz że były one przyczyną tego, że zachorował na astmę oskrzelową (art.6kc i art.232kpc). W ocenie Sądu, pozostałe ograniczenia praw i wolności, na które uskarża się powód są typowe dla osób odbywających karę pozbawienia wolności. Wynikają one bezpośrednio z ustawy oraz z aktów wykonawczych i jako takie nie mogą być rozpatrywane i oceniane jako naruszające jakiekolwiek jego dobra osobiste. Również brak należytego dofinansowania więziennictwa nie może być uznany za przejaw złej woli pozwanego, którego świadomym działaniem byłoby stworzenie takich warunków odbywania kary pozbawienia wolności, które same w sobie (złe warunki sanitarne, bytowe, techniczne) stanowiłyby dodatkową dolegliwość i represję dla osób skazanych, a tym samym przejaw niehumanitarnej polityki penalnej państwa. Nie dofinansowanie więziennictwa, tak jak wielu innych aspektów publicznej działalności Państwa, w tym przede wszystkim działań podejmowanych na rzecz osób nie naruszających porządku prawnego (służba zdrowia, szkolnictwo, opieka społeczna) jest efektem wieloletnich zaszłości determinowanych poprzednimi warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszcze skutkami transformacji systemu społeczno – ekonomicznego. Wszystko to sprawia, że, obiektywnie rzecz oceniając, nie można uznać, by pobyt powoda w takich warunkach, jako recydywisty penitencjarnego, mógł mieć wpływ na jego poczucie własnej wartości lub na oczekiwanie szacunku od innych ludzi. Jak stwierdził bowiem Sąd Najwyższy, o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z samym pobytem w takim zakładzie, polegających np. na niższym od oczekiwanego standardzie celi czy urządzeń sanitarnych, bowiem dla wielu ludzi nie odbywających kary pozbawienia wolności --- STRONA 7 --- warunki mieszkaniowe bywają często równie trudne. Sąd podziela również pogląd, iż jednostka penitencjarna nie jest miejscem, w którym osadzony powinien oczekiwać udzielenia mu pomocy i roztoczenia nad nim opieki w zakresie większym aniżeli przysługująca mu od instytucji państwowych na wolności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 marca 2011r. syg. akt I ACa 26/11). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w okolicznościach tej konkretnej sprawy o naruszeniu jakichkolwiek dóbr osobistych powoda, a tym bardziej o bezprawności działania czy zaniechania pozwanego nie może być mowy. Skoro bowiem umieszczenie powoda przez okres 28 dni w warunkach, w których powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła poniżej 3m 2 nastąpiło na podstawie art. art.110§2bpkt7kkw, to pozwany obalił domniemanie bezprawności swojego działania. Z tych wszystkich przyczyn, a zatem wobec braku łącznego zaistnienia przesłanek, o których mowa w art.24§1kc powództwo o zapłatę zadośćuczynienia również oddalono. Orzeczenie o kosztach procesu zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnia przepis art. 102kpc który wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Szczególne znaczenie dla możliwości jego zastosowania ma ocena zachowania się stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Podstawą do takiej oceny może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja poza procesowa (stan majątkowy, szczególna sytuacja zdrowotna i życiowa). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie tak zasady współżycia społecznego, jak i stan majątkowy oraz szczególna sytuacja życiowa powoda zastosowanie tej zasady w pełni uzasadniają.