Postanowienie I C 763/12 2

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 763/12 2: ~'§"'\ ‘V’ 9 A WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia10lipca 2013 r Sad Okregowy W Szczecinie i Wydzia+ Cywilny w sk+adzie nastapujacymz Przewodniczacy: SSR del. do SO Barbara Smolska Protokolant: sekr. sadowy Emilia Staflek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. w Szczecinie sprawy z powédztwa przeciwko 0 zapiate I. oddala powédztwo; _ I1. zasadza od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej kwote 120 zi (sto dwadzieécia ziotych) tytulem zwrotu kosztéw procesu; HI. przyznaje adw. od Skarbu Pafistwa Sadu Okregowego w Szczecinie kwota 147,60 2+ (sto czterdzieéci siedem ziotych szeéédziesiat groszy) tytu+em kosztéw pomocy prawnej udzielonej z urzadu. ' 1 . --- STRONA 2 --- Sygn.akt1 C 763/12 UZASADNIENIE W pozwie zioionym W dniu 23 lipca 2012 roku powéd wniosi o zasadzenie od pozwanemu kwoty 200.000 2+ tytuiem odszkodowania i zadoééuczynienia za szkodq wyrzadzona wskutek niezgodnego z prawem dziaiania organow wiadzy pubiicznej. W uzasadnieniu wskazai, ie w Iatach 2001 — 2006 by? osadzony w. Podai, ie w tym przedziale czasowym przez okres dwdch i poi roku przebywai w celach 16metrowych, gdzie osadzonych byio po 8 osdb. Przeiudnienio powodowaio konflikty pomiadzy osadzonymi (kiotnie, béiki, wzajemne ubiiianie), ograniczenia w dostgpie do toaiety i wywoiaio u niego stres, apatiq i znerwicowanie. Podniosi, 2e brakowalro mu siwieiego powietrza, gdyi osadzeni prali swofe rzeczy, a nastqpnie wywieszali w celach, co powodowaio unoszenie siq w powietrzu opardw chemicznych. Zaznaczyi jednoczeénie, ie nie wnosi zastrzeiefi do postegpowania administracji, wychowawcéw i pozostai’ego_ personelu jednostki, ale do sposobu zorganizowania systemu wiqziennictwa. Wskazai, 2e z powodu warunkdw w zakiadzie karnym stai siq boiailiwy, lqkliwy, co uniemoiliwilro mu znaiezienie pracy po iego opuszczeniu oraz zmusiio go do zaiywania iekow uspokajajacych. W pis'mie 2 dnia 4 paidziemika 2012 roku (k.31) powdd sprecyzowai, ie kwoty 200.000 zi" dochodzi tytuiem zadoééuczynienia. _ Pozwany wniosi o oddalenie powodztwa oraz o zasadzenie od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kosztdw zastapstwa procesowego wediug norm przepisanych. Pozwany podniosi zarzut przedawnienia wskazujac, 2e roszczenie o zadoééuczynienie dotyczy okresu od 2001  2006 roku, a zatem zgodnie z art. 442 (1) § 1 k.c. ulegio przedawnieniu W calzoéci. W dalszej koieinoéci pozwany zaznaczyi, 2e powod nie wykazai okolicznoéci przytoczonych w pozwie, w szczegélnoéci tego, by na skutek dziaiania reprezentantdw Skarbu Pafistwa doszio do naruszenia jego dobr osobistych badé poniesienia szkody. Z ostroinosici procesowej dodai, ie dziaianie reprezentantdw Skarbu Padstwa wobec nie rniaio charakteru bezprawnego i zakwestionowai wysokosié iadanego zadoééuczynienia wskazuiac, 2e powod nie udowodnii, aby iadana kwota byia adekwatna do krzywdy iakioi miai CIOznac'. _ W piémie procesowym 2 dnia 14 grudnia 2012 roku (k.55 — 61) powéd wnidsi dodatkowo o zasadzenie od pozwanego na swoja rzecz kosztéw postqpowania, W tym kosztdw zastegpstwa procesowego wading norm przepisanych, zasi na wypadek nieuwzglqdnienia roszczenia — 0 przyznanie peinornocnikowi kosztow nieopiaconej pomocy prawnej, udzielonej powodowi z urzqdu. Peinomocnik powoda oéwiadczyi, 2e koszty te nie zostaiy zapiacone w caioéci ani W . ‘2 \ --- STRONA 3 --- czegéci. Powod podai, 2e na skutek niezapewnienia wiasiciwych warunkow odbywania kary pozbawienia woinoéci pozwany naruszyi jego g0dnos'c' i prawo do intymnoéci ii wskazai, 2e podstawq prawnq dochodzonego roszczenia stanowi art. 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. Pozwany zakwestionowai, 2e upiynai termin przedawnienia i wskazai, ie uwzgiqdnienie zarzutu przedawnienia naruszaioby art. 5 k.c., albowiem zdarzenie majace miejsce kilka lat ten'iu doprowadziio do rozstroju jego zdrowia, zaniionei samooceny, iycia w duiym stresie i poczuciu zagroienia, a takie niemoiliwosici adaptacji do iycia na wolnoéci. Uzasadniajac wysokoéc’ zadosiéuczynienia powod wskazai, 2e odpowiada ona przebytym cierpieniom i trwaiym ich= skutkom W zakresie prizeiytegoi stresu, poczucia poniienia, stanu zagroienia zdrowia i iycia. Podniosi nadto, 20 zgioszone przez niego iqdanie znajduie oparcie Wfr'€§CiZ:11’iZ. 5 k.c., jako 2e jest zgodne z zasadami wspoiiycia spoiecznego i zasadami sprawiediiwoéci. Postanowieniem 2 dnia 6 wrzeénia 2012 roku (k.19) zwoiniono powoda od kosztow sqdowych W caioéci oraz ustanowiono dia niego peinomocnika z urzqdux Sad ustalii nastqpujacy stan faktyczny: _ przebywai w w okresie 0d 2001 do 2006 roku, 2 przerwami zwiazanymi z pobytem na wolnoéci bqdi w . W sumie jego pobyt w trwai ok. 2,5 roku. Z zakiadu tego zostai zwoiniony w dniu 12 czelwca 2006 roku. P0 opuszczeniu zaklradu karnego powod przebywai na wolnoéci w okresach od 12 czerwca 2006 roku do 22 sierpnia 2008 roku, 0d 21 lutego 2009 roku do 13 kwietnia 2009 roku i nastgpnie od 28 kwietnia 2009 roku do 26 kwietnia 2011 roku. P0 opuszczeniu zakiadu karnego powod nie zgiaszai roszczed przeciwko, poniewai nie wiedziai, 2':e iakiekolwiek roszczenia moga mu przysiugiwaé. bezspome, nadto dowéd:  zeznania powoda k. 121 (00:05:o6 ~ 00:11:38 nagrania protokoiu rozprawy z dnia 10 lipca 2013 1'.)  informacja 0 pobytach i orzeczeniach k. 15 akt osobowych powoda Sad zwaiyi, co nastqpuie: . Powédztwo podlegaio oddaleniu z uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. _ . W niniefszei sprawie dochodzii od zapiaty kwoty 200.000 2% tytuiem zadoééuczynienia za krzywde; doznana na Skutek naruszenia iego débr osobistych W postaci godnoéci i prawa do intymnosici poprzez niezgodne 2 prawem wykonywanie przez Skarb Paristwa wiadzy publicznej podczas osadzenia powoda w.  A A  3 --- STRONA 4 --- Podstawa prawna powodztwa stanowiiy przepisy art. 417 k.c. W zwiazku z art. 448 k.c. W zwiazku 2 art. 23 i24 k.c. = Na Wstgpie rozwaiari Wskazaé trzeba, ie w dniu 1Wrze§nia 2004 roku, W zwiazku 2 Weiéciem W iycie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku 0 zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektérych innych ustaw (Dz. U. z 2004 N1" 162, poz. 1692 ze 2111.), przepisowi art. 417 k.c. nadano nowe brzmienie. Dotychczas § 1 przywoianego przepisu stanowit, ie Skarb Poristwa ponosi odpowiedziainosié za szkode; wyrzqdzonq przez funkcjonariusza padstwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czyrmos’ci. Przepis ten dotyczyt kaidej szkody, a wiqc wyrzqdzonej zarowno We Wtadczej, jak i niewtadczej, sferze dziatalnoéci paristwa. Zgodnie 2.art. 5 ustawy nowelizuiacej do zdaizefi i standw prawnych powstatych przed dniem wejécia tej ustawy w iycie, a zatem przed 1 Wrzeénia 2004 roku, naleiy stosowaé przepis art. 417 k.c. w jego dotychczasowym brzmieniu. W aktualnym stanie prawnym istnieja natomiast dwa reiimyiodpowiedzialnoéci deliktowej Skarbu Pafistwa. Po pierwsze, odpowiedziainoéé szczegélna unormowana W art. 417 — 417* k.c., ktore to przepisy reguluja odpowiedziainosié deliktowa Skarbu Pafistwa oraz jednostek samorzadu terytorialnego, a takie innych pafistwowych i komunalnych osob prawnych wytacznie za szkodq Wyrzadzona przy Wykonywaniu Wtadzy publicznei i tylko W tyrn zakresie Wyiaczajq stosowanie przepisdw ogolnych 0 odpowiedzialnoéci za cudze czyny, ti. art. 416, 427 i 429 ~ 430 k.c. P0 drugie, odpowiedzialnoéci oparta 0 ogolne zasady odpowiedzialnosici deliktowej osob prawn;/ch, ktéra obejmufe odpowiedzialnoéé za szkode; Wyrzadzona W inny sposob nii przy wykonywaniu Wtadzy pubiicznej. Ten pierwszy rodzaj odpowiedzialnoéci reguluje przede wszystkim przepis art. 417 § 1 k.c., zgodnie 2 ktorym za szkodq Wyrzqdzonq przez niezgodne 2 prawem dzia1‘a_nie iub zcmiechanie przy Wykonywaniu Wtadzy pubiicznej ponosi odpowiedzialnosicf Skarb Pafistwa Iub iednostka samorzqdu terytoriainego iub inna osoba prawna wykonujqca tr; Wiadzg z mocy prawa. Qdpowiedziainoéé przewidziana W art. 417 k.c. jest odpowiedziainoécia za szkodq Wyrzadzona przez niezgodne z prawem dziatanie lub zaniechanie ,,przy wykonywaniu Wtadzy publicznej". Wykonywanie funkcii Wtadzy publicznej iaczy sing co do zasady z moiliwoécia wiadczego ksztaitowania sytuacji jednostki. Jednoczeénie w doktrynie i iudykaturze prawa cywiinego wskazuie sio, ie tylko Wdwczas man1y do czynienia 2 wykonywaniem wiadzy pubiicznej, gdy brak jest formainej rownoéci stron. Wykonywanie Wtadzy W tyrn sensie moie mieé postaé nie tylko wydania decyzji [orze<:zenia}, lecz takie faktycznei ingerencji w sferq praw jednostki, na przykiad uiycia przymusu zarowrio W stosunku do majatku, jak i osoby. . W ninieisze] sprawie powod Wiazai obowiazek naprawienia przez pozwanego szkody niematerialnej z jego dziatalnosicia, poiegajaca na wykonywaniu Wobec niego kary pozbawienia Woinoéci. Ta sfera dziatainoéci publicznej musi byé uznana _2a Wykonywanie Wtadzypubiicznej, . 4 . --- STRONA 5 --- aibowiem nie naieiy ona do sfery aktywnoéci innych podrniotow i charakteryzuje ja wtadcze dziatanie funkcjonariuszy pubiicznych. Z tego wzgiedu odpowiedzialnoéé Skarbu Paristwa za szkode Wyrzadzona W zwiazku z wykonywaniemvkary pozbawienia woh|0s'ci podlega ocenie z punktu Widzenia art. 417 k.c. . _ Zgodnie natomiast z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sqd moie przyznac temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiedniq sumo tytuiem zad0s'c'uczyr1ien1'c1 pienigénego za doznanq krzywdq iub no jego iqdanie zasqdzié odpowiedniq sums; pienicginq na wskozany przez niego cei spoteczny, niezaieinie od innych érodkdw potrzebnych do usuniecia skutkdw naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje sie. Przepis ten jest §cis'ie zwiazany z przepisami art. 23 i 24 k.c. Stosownie do dyspozycji art. 23 k.c. dobra osobiste lcztowieka, jak W szczegoinoéci zdrowie, Woinoérf, cze§é, swoboda sumienia, nazwisko iub pseudoriim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykainoéé mieszkcmid, tw0rcz0§c' naukowa, artystyczna, Wynaiazcza i racjoncriizatorsko, pozostajq pod ochronq prawa cywiinego niezaieinie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W my:ii natomiast art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zcrgroione cudzym dzioioniem, 111028 Zqdaé zaniechania tego dziarania, chyba 2e nie jest 0110 bezprawne. W rozie dokonanego naruszenia moie on takie 2cgd'ac', aieby osoba, ktéra dopuéciia sie noruszeriia, dopeinira czynnosici potrzebnych 0'0 usuniegcia jego skutkdw, w szczegdinoéci aieby ztoéyia oéwiadczenie odpowiedniej tres'ci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moie on r0Wr|iez' iqdaé zadoééuczynienia pieniqinego iub zapiaty odpowiedniej sumy pienieinej na Wskazany cei spoieczny. Przepis art. 24 §1 k.c. przewiduje, ii osoba, ktore] dobra osobiste zostaty naruszone, moie iadaé zadoééuczynienia pienieinego iub zaptaty odpowiedniej sumy pienieinej rna Wskazariy cel spoteczriy na zasadach 0kre§l0nych W kodeksie cywilnym. Przepis ten odsyTa wiec do dyspozycji przytoczoriego Wyiej art. 448 k.c. W niniejszej sprawie powéd podnosit, ie doszto do naruszenia jego dobr osobistych, jakimi sa godnoéé i prawo do intyrnnosici poprzez niezapewnienie odpowiednich Warunkow odbywania kary pozbawienia wolnosici, przy czym powod taczyt odpowiedzialnoéé pozwanego Skarbu Pafistwa 2 osadzeniem go w przez okres 2,5 roku na przestrzeni lat 2001  2006. ~ Poza sporem pozostata okolicznoéé, 2e powéd byt osadzony W Wymienionej jednostce penitenciarnej we Wskazanym wyiej okresie. Spér dotyczyt natomiast tego, czy d0szi'0 do naruszenia dobr osobistych powoda i ewentuainie, czy W zwiazku z tym naruszeniem powod doznat krzywdy. Z uwagi na podniesiony przez poz_vi/anego zarzut przedawnienia wymagat on rozwaienia w pierwszej koiejnoéci z uwagi na daleko idaceskutki uwzglednienia tego zarzutu przesadzajace o zasadnoéci powodztwa. Stosowanie bowiem do art. 117 § 2 kc po upiywie terminu przedawnienio . .  .  5 r --- STRONA 6 --- ten, przeciwko komu przysiuguje roszczenie, rno2'e uchyiic' sic; od jego zcispokojenia, chyba 2e zrzeka sir; korzystania 2 zarzutu przedownienia. § 1 art. 117 kc stanowi , 2e z zastrzeieniem wyjqtkow przewidzianych W ustawie, roszczenia majqtkowe oiegajq przedawnieniu. W doktrynie iednolicie przyjmuie sie, 2e roszczenie ma charakter maiatkowy, ie§Ii Wynika 2 prawa podmiotowego zaliczanego do kategorii praw maiatkowych, a w pewnych sytuacjach rowniei jeieli stuéy ochronie praw niemajatkowych, przy czym wartoéé owego roszczenia Winna kaidorazowo nadawaé siq do wyraienia w pieniadzu. Tak iest W przypadku dobr osobistychi roszczenia o zaptate zadoééuczynienia W zwiazku z ich naruszeniem (por. Margorzata ‘Pyziak 4 Szafnicka, Komentarz do art. 117 Kodeksu cywiinego, LEX 2009, Adam Jedliriski, Komentarz do art. 117 Kodeksu cywiinego). 8 Jak Wynika 2 powyiszego, roszczenie dochodzone W niniejszef sprawie ma charakter maiatkowy. Z uwagi na brak przepisow szczegoinych wytaczajacych moiiiwoéé przedawnienia sia tego rodzaju roszczefi ~ podlega ono przedawnieniu. Zgodnie 2 dyspozycja art. 118 k.c. jeieii przepis szczegoiny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesieé, a did roszczefi 0 fiwiadczenia okresowe oraz roszczeri zwiqzcmych 2 prowadzeniem dziatainoéci gospodarczej — trzy iota. Takirni przepisarni szczegolnymi sq przepisy regulujace przedawriienie roszczeri 0 naprawienie szkody Wyrzadzonei Czynem niedozwoionym, zawarte W art. 442‘ § 1 — 3 k.c. Znajduja one zastosowanie nie tylko do roszczeri powstaiych po Weiéciu W 21./cie ugtawynoweiizujacej Kodeks cywilny 2 dnia 16 iutego 2007 roku (D2. U. 2 2007 r. Nr 80, poz. 358), to fest po 10 sierpnia 2007 roku, ale takie do Wczeéniej powstaiych roszczeri 2 tytutu czynow niedozwoionych, nieprzedawnionych W dniu wejécia W 2ycie przedmiotowei ustawy nowelizuiacei. W oparciu 0 poprzednio obowiazujacy art. 442 k.c. termin przedawnienia roszczefi o naprawieriie szkody Wyrzadzonej czynern niedozwoionym Wynosit trzy lata od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat siq 0 szkodzie i 0 osobie obowiazanej do iej naprawienia, a zatem do dnia Wejécia W 2)/cie ustawy, 0 ktdrej mowa powyiej, roszczenie powoda W c2»:;s'ci odnoszacej sie do okresu przed 10 sierpnia 2004 roku ulegto przedawnieniu na podstawie art. 442 k.c. W pozostaiym zaé zakresie podlegato WW. reguiacji. Zgodnie 2 art. 442‘ § 1 — 3 k.c. roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwoionym uiega przedawnieniu 2 upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzim‘ sic; 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakie termin ten nie moie byc' diuiszy ni2 dziesieé iat od dnia, w ktorym nastqpiro zdarzenie Wywoiujqce szkode. Jeieii szkoda Wynikia ze zbrodni iub Wystegpku, roszczenie 0 nciprawienie szkody uiega przedawnieniu Z upi)/Wern lat dwudziestu od dnia popeinienia przestep$twa bez wzgiedu no to, kiedy poszkodowany dowiedziar sic; 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzcmej do jej naprawienia. W mzie wyrzqdzenia szkody no osobie, ' 6 --- STRONA 7 --- przedawnienie nie moie skoficzyc’ sit? Wczesniej ni2 2 upiywern lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzialrsieg 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Obydwa Wymienione W tresci art. 442‘ k.c. terminy przedawnienia roszczerfi z czyriow niedozwolonych sa od siebie niezaleine W tym znaczeniu, 2e do przedawnienia roszczenia Wystarczajacy jest upryw jednego 2 nich. Pierwszy termin Wiaie przedawnienie roszczenia 0 naprawienie szkody z upiywem trzech Iat od powziecia przez poszkodowanego Wiadomosci 0 szkodzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia. W ocenie Sadu W niniejszej sprawie powyiszy termin jest toisarny 2 data zaistnienia zdarzenia wyrzadzajacego szkode powodowi. Charakter. naruszenia dobr osobistych W postaci godnosci i prawa do intymnosci prowadzi bowiem do Wniosku, 2e jui 2 chwiia naruszenia tych ddbr osoba poszkodowana ma éwiadomosc'_ doznanej krzywdy. Za stanowiskiem tym przemawia miegdzy innymi pogiad Sadu Apelacyjnego W Warszawie, Wyraiony W Wyroku 2 dnia 7 sierpnia 2012 roku (I AC2 260/12), wedle ktdrego W przypadku gdy zdarzeniem szkodzqcym, a wiasciwie krzywdzqcyrn jest osadzenie osoby W przeiudnionej ceii, bez zapewnienia jej naieiytych warunkow bytowych, sanitornych, medycznych czy kuiturainych, ujemne nostepstwa tegoi zdarzenia (naruszenia dobr osobistych) takie jak poczucie poniienia, upokorzenia, cierpienia sq odczuwane W docie zaistnienio tych zdarzeri, 0 nie kiika lat poiniej. Nie chodzi tu przeciei 0 krzywde przyszrq, ale dziejqcq sie, odczuwcmq Wowczas, gdy rniaiy miejsce zdarzenio jq Wywoiujqce. Sad orzekajacy przytoczony pogiad W petni podzieia. W okoiicznosciach rozpoznawanej sprawy jest takie oczywiste, 2e powod od razu miat Wiedze, 2e 2a te naruszenia odpowiada Skarb Paristwa, albowiem musiat byé sfwiadomy, jaki oodrniot organizuje Wykonanie kaqr pozbawienia woinosci. Naleiy przy tym zaznaczyé, 2e przez dowiedzenie sie; 0 szkodzie rozumie sie nie swiadomosé rozmiarow szkody (krzywdy), jej konsekwencji, czy pewnosé co do zwiazku przyczynowego pomiqdzy dziaianiem obowiazanego a szkoda (krzywda), ale sam fakt zdawania sobie sprawy przez poszkodowariego 2 ujemnych nastepstw zdarzenia Wskazujacych na fakt powstania szkody (krzywdy) i swiadomosé doznanej krzywdy (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2006 roku, I ACa 1116/05, Wyrok Sadu Apelacyjnego W Krakowie 2 dnia 5 maja 2010 roku, lli APa 4{1o, OSA 2011, z. 3, poz. 91, wyrok Sqdu Najwyiszego z dnia 18 Wrzesnia 1973 roku, II CR 450/73, niepubl.) Z tego Wzgledu, biorac pod uwage, 2e naruszenie dobr osobistych powoda poprzez niezapewnienie odpowiednich Warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnosci miaro — wedtug niego — charakter powtarzalny, u2nac' trzeba, 2e trzyletni termin przedawnieriia rozpoczynai biog kaidego dnia osadzenia W jednostce penitencjarnej, W ktorej Wrasciwych Warunkow nie zapewniono. Skoro powod opuscir zakiad karny W dniu 12 c2erWca 2006 roku, jego roszczenie uiegto przedawnieniu W catosci do dnia 12 czerwca 2009 roku.  .7 --- STRONA 8 --- Powod nie naprowadzit iadnych dowoddw pozwaiajacych na ustalenie, i2 ewentualna szkoda byra nastepstwem zbrodni Iub Wystepku, a zatern by W niniejszej sprawie zastosowanie znalazt przepis art. 4421 § 2 k.c., przewiduiacy diuisze terminy przedawnienia roszczenia. Zauwaiyé trzeba, 2e do przypisania konkretnym podmiotom dopuszczenia sie przestepstwa Iokresionego W art. 231 k.k. bytoby konieczne stwierdzenie, 2e: indywidualnie oznaczona osoba nie dopeinita swoich obowiazkow stuibowych Iub przekroczyta swoje uprawnienia, dziarajac W ten sposob na szkoda; interesu pubiicznego Iub prywatnego, zachowanie sprawcy czynu zabronionego byto zawinione oraz spotecznie szkodiiwe W Wyiszym stopniu 1112 znikomy. Jak. Wskazano, powod W 2aden sposob nie Wykazai zaistnienia owych przeslranek, ani nawet nie podnosit twierdzefi W tym zakresie. W oparciu o powyisze Sad doszedt do przekonania, 2e roszczenie powoda podiegato przedawnieniu, a zatem strona pozwana mo2e skutecznie uchyiié sie od obowiazku jego zaspokojenia W catosici. Jak ju2 bowiem Wskazano, termin przedawnienia uptynat co do ca+0s'ci roszczenia powoda W dniu 12 czerwca 2009 roku, a zatern niemal 3 iata przed Wniesieniem pozwu. Naleiy przy tym zaznaczyé, 2e na podstawie twierdzeri powoda nie moina byto przyjaé innego — nii: Wyiej Wskazany — terminu rozpoczecia biegu przedawnienia. Wskazywat, 2e 0 mo2iiW0s'ci domagania sie zadoséuczynienia za naruszenie dobr osobistych W zwiazku 2 niezapewnieniem odpowiednich Warunkow odbywania kary pozbawienia WoIn0s'ci dowiedzialr sie dopiero bezposrednio przed Wniesieniem powodztwa W sprawie. Niemniej jednak okolicznosé ta nie zmienia faktu, i2 data poczatkowa, od ktorej naieiy Iiczyé termin przedawnienia, jest W rozpatrywanym stanie. faktycznym data zdarzenia wywotujacego szkoda. Rozstrzygajace znaczenie ma bowiem s’Wiadomo§c' pokrzywdzenia, a nie Wiedza 0 przystugujacych poWodoWi ewentuainych I'OSZCZe1"|iB'Ci"|. Nieznajomosé prawa nie moie chronié powoda przed negatywnymi konsekwencjami niedochowania terminu do dochodzenia swoich praw i skutkami przedawnienia roszczefi. Skorzystanie przez pozwanego 2 zarzutu przedawnienia podlegato kontroli Sadu pod kqtem naduiycia prawa podrniotowego (art. 5 kc). Powod Wskazywat bowiem, 2e uwzglednienie tego zarzutu naruszatoby art. 5 k.c., albowiem zdarzenia majace miejsce kilka lat temu doprowadzito do rozstroju jego zdrowia, zaniionej samooceny, 2ycia W duiym stresie i poczuciu zagroienia, a tak2e niemoiliwosci adaptacji do iycia na Woinosci. Art. 5 kc stanowi, 2e nie moina czynié ze swego prawa uiytku, ktory by byr sprzeczny ze spoiecznogospodarczym przeznaczeniem tego prawo iub 2 zosadami Wspohiycio spoiecznego. Takie dziatanie Iub zcmiechonie uprawnionego nie jest uwaione 20 Wykonywanie prawairiie korzysta z ochrony. W doktrynie i _or2_ec2nictWie p0dk|'e§|a sie, 2e dopuszczenie stosowania art. 5 kc jako obrony przeciwko zarzutowi przedawnienia jest 2 zasady wyjatkowe i pozostaje uzaieinione 0d Wykazania okolicznosci 3 ‘I --- STRONA 9 --- majacych taki charakter. Co do zasady korzystanie 2 uprawnieriia do zgtoszenia zarzutu przedawnienia jest dziataniem W granicach prawa, a Wis;c samo skorzystanie przez dtuinika 2 zarzutu przedawnienia nie m02e byé podstawa krytycznej oceny jego zachowania (por. Wyrok Sadu Najwyiszego z dnia 19 lipca 2001 r., II UKN 475/00, OSNP 2003, nr 8, poz. 210). Potrzeba stosowania art. 5 k.c. rnoie zatem pojawié sie dopiero Wdwczas, gdy W okoiicznosciach konkretnego przypadku Wystapienie skutku przedawnienia 0ka2e sis; raiaco niemoralne. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi naduiycie prawa, rozstrzygajace znaczenie maja okolicznosci konkretnego Wypadku, zachodzace po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiazanej do naprawienia szkody. W szczegélnosci ma znaczenie charakter uszczerbku jakiego doznat poszkodowany, przyczyna opoinienia W dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Krakowie 2 dnia 5 maja 2010 roku, II1 APa 4/10, Wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 17 lipca 2009 roku, IV CSK 97/09, Wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 28 stycznia 2009 roku, IV CSK 386/08, Wyrok Sadu Najwyiszego 2 dnia 16 ititego 2006 roku, IV CK 3_80/05) 3 . _ Jak Wynika 2 p0Wy2s2ego, istnieje domniemanie, 2e osoba uprawniona korzysta 2 prawa podmiotowego W sposob legalny, zasiugujacy na ochrone prawna. Kwestionujacy takie uprawnienie obowiazany jest Wykazaé przestanki przemawiajace za dokonaniem odmiennej oceny jej postepowania (por. Sadu Apelacyjnego W Warszawie 2 dnia 7 sierpnia 2012 r., I ACa 26o]12).Tymc2asen1 powod nie przedstawit iadnych racjonainych argumentow pozwalajacych na uznanie, 2e uwzglednienie zarzutu przedawnienia byioby sprzeczne 2 art. 5 k.c. Co Wiecej, nie Wykazat, by opdinienie W dochodzeniu przez niego roszczenia byro spowodowane szczegoinymi okolicznosciami. Jeszcze podczas pobytu W zaktadzie karnym powod miat m02iiW0s'c' Wystapienia z powodztwem 0 zadoséuczynienie. Przepisy Kodeksu karnego Wykonawczego zapewniaja bowiem osadzonym realna moiliwosé korzystania 2e srodkow ochrony prawnej roWnie2 podczas odbywania kary pozbawienia Woinosci. Niezaleinie 0d tego, 2 dniem 12 czerwca 2006 roku powod zostaj zwolniony z zaktadu karnego. Na Wolnosici przebywat do 22 sierpnia 2008 roku, nastepnie od 21 Iutego 2009 roku do 13 kwietnia 2009 roku i od 28 kwietnia 2009 roku do 26 kwietnia 2011 roku. W okresie tyrn miai niewatpliwie peina swobode W zakresie swojego postepowania, W tym rnoiliwosé dochodzenia swoich roszczefi, jak tei skorzystania z pomocy adwokata Iub radcy prawnego badi instytucji udzielajacych porad prawnych. W ocenie Sadu nie m02na uznari, 2e powod jest osoba nieporadna i W zwiazku 2 tym nie bylr W stanie dochodzié swych praw. O jego swiadomosci i samodzielnosci sfwiadczy fakt Wystapienia 2 pozwem inicjujacym niniejsze postepowanie, W ktorym W sposob precyzyjny Wyartykuiowat swoje 2:gdanie i jego podstawe faktyczna a nadto Wnidsi 0 ustanowienie dla niego peirnomocnika 2 urzedu. Powod nie przedstawit Zadnych dowodow na poparcie tego, by W okresie biegu terminu przedawnienia jego --- STRONA 10 --- zdoiriosié do obrony swoich interesow byta 2 jakichkolwiek Wzgledow Wytaczona badi ograniczona. podniost co prawda, 2e p0 opuszczeniu zakiadu karnego 2a2yWa+ leki uspokajajace i W zwiazku 2 tym przebywai’ na odtruciu na oddziale psychiatrycznym, niernniej jednak okolicznosci tych nie Wykazat, a Wnioski dowodowe, ktore zgtosit dotyczyiy innych okolicznosci tj. Warunkow panujacych ‘W ceiach, W ktérych powod by? osadzony W latach 2001  2006, a nie ewentuainych skutkow jakie mogto to mieé na stan jego zdrowia. Twierdzenia powoda jakoby Warunki pobytu W doprowadzity do rozstroju jego zdrowia, co miaroby uzasadniaé zastosowanie art. 5 kc, nie zostaty poparte iadnymi obiektywnymi dowodami, chociaiby W postaci dokumentacji medycznej czy opinia biegtego 2 zakresu medycyny. Wnioskow dowodowych W tyrn zakresie powod nie zioiyi ani W pozwie ani tei W pismie przygotowawczym Iztoionyrn W Wykonaniu zobowiazania natoionego na strone; powodowa postanowieniem 2 dnia 27 listopada 2012r. Bark jest roWnie2 podstaw do stwierdzenia, aby opoénienie W Wytoczeniu powodztwa miato zwiazek 2 zachowaniem pozwanego, albowiem nie podejmowalr Wczesniej iadnych negocjacji 2 pozwanyrn rnajacych na celu uznanie jego roszczenia badi ustalenie Wysokosci ewentualnego zadosiéuczynienia, a Wiec i Skarb Paristwa nie uchylat sie od speinienia iadania. Wystapienie przez 2 powodztwern W niniejszej sprawie miatozas miejsce po ponad trzech iatach od uptywu terminu przedawnienia, i p0 ponad szesciu latach 0d zwolnienia 2 jednostki penitencjarnej, 2 ktorej dziatalnoscia powéd tqczyir dochodzone roszczenie. Nie moina zatern przyjaé, aby przekroczenie terminu miato charakter nieznaczny, Wynikajacy 2 przemijajacej przeszkody badi 2 przeoczenia. _ W konsekwencji powodztwo r|a|e2a1'o W oparciu 0 art. 117 § 2 k.c. oddaiié, uznajac, 2e Wobec skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia, powod nie mo2e skutecznie dochodzié spetnienia zgtoszonego roszczenia. Stan faktyczny sprawy, bedacy podstawa powyiszego rozstrzygniecia, Sad ustalit na podstawie dowodow 2 dokumentow zawartych W aktach osobowych powoda, z ktorych Wynikaja okresy jego osadzenia, jako 2e wiarygodnosci i mocy dowodowej owych dokumentow 2adna ze stron nie kwestionowaia i nie Wzbudziiy one Watpliwoéci Sadu. Sad uwzglednit rowniei dowod 2 przestuchania powoda, ktory potwierdzit okoiicznosci Wynikajace 2 WW. dokumentow oraz Wskazat na sposdb i termin uzyskania informacji o moiliwosci Wystapienia z roszczeniern. Natomiast twierdzenia powoda dotyczace jego stanu zdrowia po opuszczeniu zakjadu karnego i Wpiywu Warunkow osadzenia na ten stan Wobec braku poparcia ich innymi dowodami i kwestionowania przez pozwanego powstania szkody na osobie Sad uznat za niewiarygodne. Sad pominat natomiast dowody 2 przesruchania swiadkowz jako niemajace znaczenia dla rozstrzygniecia sprawy. "Sad mia1' na uwadze, 2e dowody te zostaty zawnioskowane na okoiicznosé Warunkow odbywania przez powoda kary pozbawiania Wolnosci W , zas 2 uwagi na 1 10 --- STRONA 11 --- a _ uwzglednienie zarzutu przedawnienia ustalenia dokonane na ich podstawie i tak nie miaiyoy Wpjywu na tresé rozstrzygniecia. Z tych samych Wzgiedow przesjuchanie powoda ograniczone zostato do okolicznosci istotnych dla rozpoznania zarzutu przedawnienia. Zgodnie 2 zasada odpowiedzialnosci za Wynik sprawy powod, jako strona przegrywajaca proces, stosownie do tresci art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W 2W. 2 art. 99 k.p.c. obowiazany jest zwrocié przeciwnikowi koszty niezbedne do celowej obrony. Zasadzona kwota 120 ztotych stanowi Wynagrodzenie radcy Prokuratorii Generainej Skarbu Paristwa, ustaione na podstawie § 11 pkt 25 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosici z dnia 28 wrzesnia 2002 roku W sprawie optat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Parfistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu (D2. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na podstawie art. 11 ust.'3 ustawy 2 dnia 8 lipca 2005 r. 0 Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa koszty postepowania podiegaja zasadzeniu na rzecz Skarbu Pafistwa — Pr0kurat01'iiGenerainej. Pomirno tego, 2e powdd byt W niniejszej sprawie zwolniony 0d kosztow sqdowych, Sad nie dopatrzyt sic; okolicznosci przemawiajacych za zwoinieniem go rowniei od obowiazku 2Wrotu kosztdw na rzecz przeciwnej strony procesu. Naleiy bowiem podkresilié, 2e zastosowanie dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. moie mieé miejsce jedynie Wyjatkowo, gdy Wyrnagaja tego zasady Wspoiiycia spotecznego. Szczegolnie uzasadniony Wypadek, 0 ktorym m0Wa W tym przepisie, rnoie Wynikac 2 charakteru iadania poddanego rozstrzygnieciu, jego znaczenia dla strony czy subiektywnego przekonania strony o zasadnosci roszczefi. Moie byé roWnie2 zwiazany 2 sytuacja rnajatkowa i iyciowa strony. Nie jest zatem Wystarczajace jedynie powotywanie sis; strony na trudna sytuacje majatkowa, nawet jesli byta podstawa zwolriienia od kosztow sqdowych. O kosztach nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi 2 urzedu Sad orzekt na podstawie § 2, § 11 pkt 25 i § 19 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2003 roku W sprawie optat za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Paristwa kosztow nieopjaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze 2m.). Powod byt reprezentowany w toku sprawy przez pelmomocnika bedacego adwokatem, ktory Wniost 0 przyznanie mu WW. kosztow, oswiadczajqc jednoczesinie, 2e nie zostaiy one pokryte. Stosownie do tresci § 19 rozporzadzenia do stawki 120 zt, wynikajacej z § 11 pkt 25, naieiaro doliczyé 23% podatku VAT, co daio some 147,60 24'. .11