Wyrok I C 746/10 y

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 746/ 10 y ,-..' s - _ .'¦'l '=›::?=" - WYROK W IIVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Fr _ [ *Ł IFI* .'-'1"t*" ¿›I'Iř`t _ „_ _ _„_ '~._ .; _ : .~;-:Ê-'ł"'.""=;' ' "ź.'¦ " .'f}i.'._¬'~=' M _ .. _ '-. " -'_ . -'I-Ł 'siaşk _ 1;-2' „,|-. IHĆÓI .. ła „ z ;FI 4 :ni "mr |h"'ĘI-151,1, "'›'_" =;;--„-. ' --bfä E.. _:.:;E:'„_Łş'.\_ Dnia 10 maja 2011 roku Sąd Okręgowy w Krośnie, Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Grzegorz Błlecharczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy Teresa Kustroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 roku w Krośnie sprawy z powództwa: M.P. íA.P. przeciwko : E. B. - J. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo i zasądza od powodów solidarnie na rzecz ._ .` pozwanej kwotę 1.200 zł ( jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego --- STRONA 2 --- Sygn. akt l C 746/10 Uzasadnienie wyroku z dnia 10 maja 2011 r. Powodowie M.P. i A.P. w pozwie o ochronę dóbr osobistych wnosili o nakazanie pozwanej E.B. -Jasłowskiej przeproszenia powodów przez wysłanie na ich adres listu o treści „E.B. - Jasłowska przeprasza M.P. i A.P. za wielokrotne zniesławienie ich w sposób naruszający ich dobre imię w okresie od stycznia 2008 do grudnia 2009 oraz podejmowanie czynności mających na celu ich poniżenie, naruszenie ich czci i godności osobistej oraz skłócenie z miejscową społecznością”. Wnosili także o zasądzenie od pozwanej kwoty 5000 zł. tyt. zadość uczynienia, zasądzenia od PCK w K. kwoty 1000 zł. oraz żądali zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu powództwa generalnie twierdzili. że miedzy stronami od kilku lat istnieje konflikt, który powstał w związku z zachowaniem pozwanej bowiem nie reagowała ona na interwencje powodów w szkole podstawowej w S.. Według powodów pozwana nie podejmowała żadnych reakcji gdy ich syn K.P. był zaczepiany, bity i dręczony przez innego ucznia natomiast pozwana wszczęła przeciwko pozwanym różnego rodzaju czynności, które naruszyły ich cześć i dobro m.in. zarzucała powodem, że ją nękają i niepokoją, że żądali usunięcia ze szkoły ucznia D.0., że podała nieprawdziwą Informacje jakoby proboszcz IVLR. miał molestować syna powodów, a także, miałaby pomówićpozwaną, że choruje na schizofrenię maniakalna jak też niby żądali odwołania pozwanej z funkcji dyrektora szkoły. Powodowie uznawali również za swoje upokorzenie i naruszenie godności zobligowanie przez. powódkę nauczycieli aby zobowiązali powodów do każdorazowego usprawiedliwienia swojej nieobecności w szkole na zebraniach rodziców. Według powodów zachowanie pozwanej doprowadziło do wrogiego nastawienia części rodziców innych uczniów szkoły podstawowej w S. w stosunków do powodów co ujawniło się na portalu internetowym www.j...j.p|. W odpowiedzi na pozew pozwana _wnosiła o oddalenie powództwa. zasądzenie kosztów twierdząc, że powodowie domagają się ochrony prawnej w sytuacji kiedy są wyłącznie odpowiedzialni za rozmyślne wywoływanie i przeciąganie konfliktu, który ogarnął już nie tylko szkołę podstawową ale także inne instytucje i media. Generalnie pozwana twierdziła, iż nigdy nie obraziła powodów, a toczące się sprawy karne między stronami były powodem do wystąpienia małżonków P. z pozwem. W piśmie procesowym z dnia 1 marca 2011r. pozwana oświadczyła. że nigdy nie rozgłaszała jakichkolwiek oszczerstw czy pomówień w stosunku do powodów, a wykonywała swoje czynności jako nauczyciel i dyrektor szkoły. Sąd ustalił. co następuje : Powodowie są mieszkańcami miejscowości S.. rodzicami małoletniego K.P. oraz A.P. uczniów szkoły podstawowej w tej miejscowości. Pozwana E.B. - Jasłowska od 1 września 2006r. pełniła funkcję dyrektora szkoły podstawowej w S. z roczną przerwą od marca 2010r. do lutego 2011r. gdy przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia. Kadencja pozwanej kończy się w tym roku. a pozwana zrezygnowała z udziału w konkursie na |- 1 --- STRONA 3 --- dyrektora szkoły chociaż była proszona o start w konkursie przez nauczycieli jak i rodziców uczniów tej sz koły. Strony poznały się około 2006r. na zebraniach szkolnych. Pierwszy osobisty kontakt pozwanej z powódką NLP. miał miejsce w klasie córki powodów A. pozwana prowadziła wówczas lekcję plastyki gdy do klasy weszła powódka pytając o inna nauczycielkę wychowawcę tej klasy. Następnie powódka powiedziała pozwanej, iż pomagała córce robić witraż, a następnie pozostała w klasie w czasie lekcji chcąc zrobić córce porządek w szafce. Pozwana wyprosiła powódkę z klasy prosząc aby poczekała na wychowawczynię córki na korytarzu. Do momentu gdy rozpoczął edukację w tej szkole syn powodów K. między stronami nie było żadnych negatywnych zjawisk jedynie pozwana zwróciła nauczycielom uwagę aby nie zezwolili powódce na terenie szkoły zajmować się rozprowadzaniem kosmetyków. Syn powodów rozpoczął edukację w szkole podstawowej - w S. w klasie zerowej 1 września 2007r., do tej klasy uczęszczał także uczeń D.O., którego rodzina to krewni powoda A.P.. Powodowie z rodziną G. do której należy D.O. nie przyjaźnią się, nie utrzymują kontaktów, nie odzywają się do siebie. Z wniosku powodów był ukarany za wykroczenia B.G.. brat D.O.. Pozwana uczyła K.P. wraz z innym nauczycielem w zerówce. Syn powodów skarżył się do nich, że jest przez D.0. podglądany w toalecie, bity, zmuszany do wąchania ekskrementów. Powódka zbierała informacje od syna, dokumentowała je, a gdy na jednym z zebrań rodziców dzieci z zerówki opowiedziała o tych zdarzeniach pozwana oświadczyła, że czasami takie zachowania dzieci są w tym wieku typowe przy czym zaprzeczyła aby była możliwość podglądania przez D.O. innych dzieci w ubikacji czy też zmuszania przez tego ucznia dzieci do wąchania ekskrementów. Zasadą w tej szkole było, iż wychowawczyni zwalniała do toalety tylko jedno dziecko w danej chwili. Pozwana jako dyrektor szkoły o sytuacjach nękania syna powodów dowiadywała się w zasadzie z pism _nadsyłanych przez kuratora oświaty i wychowania bądź ministerstwo jako reakcji na pisma powodów. Powódka nie zgłaszała osobiście pozwanej o tych sytuacjach. Poza sporem jest, że była sytuacja kiedy D.0. przycisnął K.P. do ściany, straszył go, groził. - O incydencie tym powiadomiła pozwaną nauczycielka- prowadząca lekcję i wychowawczyni. Po tym zdarzeniu pozwana oraz wychowawczyni klasy rozmawiały z D.O. oraz jego matką B.G.. W czasie tej rozmowy nie był obecny opiekun prawny małoletniego D. Pozwana w następstwie tego zdarzenia rozmawiała na terenie szkoły z B.G. oraz A.P. w obecności wychowawczyni klasy, apelowała aby ci ludzie nie przynosili konfliktu i wzajemnej niechęci na teren szkoły oraz nie nastawiali swoje dzieci przeciwko sobie. D.0. to dziecko pozostające w rodzinie zastępczej, którą pełni babka macierzysta, jest dzieckiem rozchwianym emocjonalnie, nie stosującym się wielokrotnie do poleceń nauczycieli ale jest to dziecko zadbane, realizujące obowiązek szkolny. Pozwana zareagowała także na kłótnie pomiędzy powódką a B.G. w szatni szkoły, poprosiła je do swojego gabinetu prosząc aby na terenie szkoły nie było między nimi żadnych incydentów. Powódka miała pretensje do pozwanej, że musiała siedzieć obok B.G., o której mówiła że pochodzi z patologii społecznej. Na ręce pozwanej przychodziło szereg pism z różnych instytucji oświatowych także od rzecznika praw dziecka, posłów' na sejm RP. Sprawa konfliktu między stronamizostała upubliczniona na forum internetowym jak też w prasie i telewizji. " W samym roku 2009 w okresie od stycznia do września powodowie wielokrotnie przebywali na terenie szkoły, a pozwana regularnie otrzymywała telefony jak już wskazano z _ . I „ 2 --- STRONA 4 --- różnych instytucji, spotykała się z posłem IVLR., odpowiadała na szereg pism do kuratorium oświaty i wychowania, w szkole nakręcany był reportaż TVP R. Praca pozwanej jako dyrektora szkoły oceniana była dobrze przez władze oświatowe jak też Wójta Gminy. Według Wójta Gminy A.K., który jest organem prowadzącym tą szkołę, w tej placówce oświatowej nie było problemów oprócz zaistniałego konfliktu pomiędzy powodami, a pozwaną. Konflikt ten podzielił społeczność 5. co wynika wyraźnie z dyskusji na forum internetowym przy czym na tym medium większość wypowiedzi to negowanie postawy powodów. Na jednym z zebrań wiejskich, w którym uczestniczył wójt padały głosy aby władza gminy dołożyła starań w celu zakończenia tego konfliktu, bo to godzi w dobre imię szkoły jak też samej miejscowości. Wójt Gminy podejmował starania aby konflikt rozwiązać, podjął inicjatywę rady pedagogicznej szkoły aby odbyło się zebranie nauczycieli i powodów, do tego spotkania jednak nie doszło, bo powód A.P. oznajmił wójtowi, że nie ma potrzeby organizowania takiego spotkania, bo według niego jest wszystko w porządku. W szkole w S. gmina zatrudniła mediatora celem dokonania mediacji pomiędzy powodami a dyrekcją szkoły. Mediacja jednak nie przyniosła skutku. Powodowie pisemnie informowali Wójta Gminy o większości sytuacji związanych z działalnością pozwanej jako dyrektora w odniesieniu do ich syna jak też do nich. W jednym z pism m.in. informowali, że pozwana miała powiedzieć, 'iż powódka jest chora. W okresie gdy pozwana przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia powodowie występowali z zastrzeżeniami do wójta aby nie wyznaczał B.K. na funkcję dyrektora, bo jest to osoba niewłaściwe i zaangażowana w konflikt szkoły z nimi. Pozwana w pokoju nauczycielskim odebrała telefon z posterunku policji w C. Informowano pozwaną o jakimś doniesieniu na temat niewłaściwego zachowania nauczyciela księdza R. wobec K.P.. Pozwana o tej rozmowie zaraz po jej zakończeniu powiedziała w pokoju nauczycielskim m.in. w obecności nauczyciela K. Świadek lVl.R. zaprzeczył w swoich zeznaniach aby kiedykolwiek słyszał o puszczaniu przez kogokolwiek nieprawdziwych informacji o molestowaniu przez niegosyna powodów. Świadek ten dodatkowo stwierdził, że rozmowy z powodami, które zostały nagrane przez powodów dotyczyły jego posługi' duszpasterskiej w tej społeczności i nie miał świadomości, że były przez jedną ze stron tego postępowania utrwalane i zapisywane. Okoliczności konfliktu były znane społeczności 5., odzwierciedlało się to na zebraniach szkolnych rodziców w tym ogólnego zebrania rodziców całej szkoły i w trakcie tych zebrań niektórzy mieszkańcy tej wsi wykrzykiwali pod adresem powodów obraźliwe słowa. Do ta kich sytuacji dochodziło w 2008r. Bezspornym jest, że na tle konfliktu z powodami pozwana przygotowała i wdrożyła procedurę kontaktów nauczycieli i dyrektora szkoły z rodzicami. Procedury te przestały obowiązywać z uwagi na niezgodność z przepisami. Organizując szereg spotkań z rodzicami przede wszystkim klasy do której uczęszczał syn powodów jak też prosząc o spotkania indywidualne z rodzicami pozwana chciała rozwiązywać problemy występujące wśród dzieci, nie dzielenia dzieci na lepsze czy gorsze i nie przeciwstawiania sobie dzieci. Gronu pedagogicznemu chodziło o zapoznanie rodziców z problemami występującymi w szkole. Niektórzy nauczyciele jak też pozwana zwracali uwagę rodzicom, że D.O. należy do dzieci trudnych, pozostaje w rodzinie zastępczej ale jego zachowania w jakiś szczególny sposób nie odbiegały od zachowań innych dzieci. Niektórzy rodzice dzieci z tej klasy zerowej stawali w obronie D.O. i wyrażali sprzeciw aby usunąć go ze szkoły co proponowali powodowie. Według świadków A.B., A.K.- Dymczak, H.K. powodowie przenieśli na teren szkoly osobisty i rodzinny konflikt z opiekunami D.O.. Powodowie jak już 3 --- STRONA 5 --- wspomniano w szeregu 'pismach do władz oświatowych, Rzecznika Praw Dziecka kwestionowali umiejętności wychowawcze-pozwanej jako dyrektora szkoły, zarzucali jej niewłaściwe wykonywanie obowiązków wychowawczych oraz szykanowanie rodziców uczniów m.in. przez stosowanie sprzecznych z prawem procedur. Sąd nie ustalił aby pozwana na jednym z zebrań z rodzicami na którym powodów nie było stwierdziła, że powódka cierpi -na chorobę psychiczną. _ Strony postępowania zawnioskowały szereg dowodów tak z dokumentów jaki i szeregu świadków. Dowody z dokumentów nie były kwestionowane przez strony w szczególności były to potwierdzone kserokopie protokołów ,rozpraw w sprawach VII W 332/09 Sądu Rejonowego w Krośnie, II W 32/10 Sądu Rejonowego w Krośnie, potwierdzonych wydruków ze strony internetowej (...) i szeregu -innych pism, dokumentów wymienionych w tezie dowodowej sądu. Dokumentem tym nie sposób odmówić wiarygodności. Wynika z tych dowodów głęboki konflikt pomiędzy powodami a pozwaną mający swe źródło w postawie niektórych uczniów szkoły w stosunku do syna powodów K.P., szczególnie D.O. Według powodów dokumenty te świadczyć mają, że pozwana naruszyła dobre imię powodów ich godność czym spowodowała wrogie nastawienie części lokalnej społeczności do powodów i zniesławiające ich wpisy na forum internetowym. Zauważyć jednak należy co także bezsprzecznie wynika z tych dokumentów, że to powodowie byli stroną inicjującą szereg _działań w wyniku których szkoła była wizytowana kilkakrotnie przez inspektorów kuratorium także przez władze gminy, a pozwana wielokrotnie udzielała wyjaśnień władzom oświatowym jak też posłom na sejm RP i Rzecznikowi Praw Dziecka. Konflikt zaostrzył się po emisji reportażu w TVP R. gdzie szereg internautów we wpisach na stronie (...) zarzuciło dziennikarce realizujące] ten reportaż brak obiektywizmu. Z przedłożonych przez stronę powodową wydruków komentarzy na tej stronie internetowej nie wynikają okoliczności artykułowane przez powodów w pozwie. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka D.S. odnośnie stwierdzenia, że pozwana na jednym z zebrań powiedziała iż powódka ma schizofrenia maniakalną. Ten dowód jest incydentalny i nie znajduje potwierdzenia w innych dowodach. Powódka mogła wykazać tą okoliczność także zeznaniami innych świadków ale tego nie uczyniła. Zeznania pozostałych świadków opisują okoliczności i tło konfliktu pomiędzy stronami, wiele elementów z tych zeznań jest bezsporna, potwierdzona dokumentami. W zasadzie zeznaniom tym należy przypisać walor wiarygodności ale odnieść to należy do kontekstu przyjętego przez sąd rozwiązania prawnego, które legło u podstaw wyroku. Podobne rozważania należy odnieść do zeznań stron mając jednak na uwadze niewątpliwe subiektywne odczucie powodów jak i pozwanej w zakresie oceny własnych postępowań. Powodowie nie wykazywali, iż elementy zachowania pozwanej na R. ich godność. Generalnie sąd przyjął zeznania pozwanej i uznał ich moc dowodową w zakresie wiarygodności. " - Sąd zważył, co następuje : _ Podstawową kategorią niezbędna do rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie czy zachowanie pozwanej miało taki charakter, któremu przypisać można naruszenie dóbr osobistych powodów. Za wyjątkiem zarzutu pomówienia przez pozwaną publicznie powódki o chorobę psychiczną, którą to okoliczność zdaniem sądu strona powodowa nie udowodniła 4 --- STRONA 6 --- jak też nie udowodniła zarzutów związanych z księdzem M.R. pozostałe zarzuty nie mieszczą się w kategorii otwartej definicji z art. 23 kc. - Zwrócić uwagę należy co jest bezsporne, że konflikt między stronami wybuchł w momencie gdy syn stron zaczął uczęszczać do klasy zerowej razem z D.O.. Powodowie kierując różnego rodzaju zarzuty do pozwanej wskazywali jedynie na sytuacje związaną z negatywnym odniesieniem się D.O. do ich syna. Wysuwali w tym zakresie konkretne wnioski. W momencie gdy pozwana jako dyrektorka szkoly oraz inni nauczyciele nie reagowali bądź inaczej oceniali sytuację wokół punktu zapalnego powodowie w specyficzny sposób ukierunkowali swoje postępowanie zmierzając w konsekwencji do usunięcia pozwanej z funkcji dyrektora, bo przecież karany dyscyplinarnie nauczyciel-o co wnosili takiej funkcji pełnić by nie mógł. . - Nie wdając się w szerszą dywagację należy wskazać za treścią komentarza do art. 23 kc pod redakcją A. Kidyby tom I część ogólna, że przepis art. 23 definiuje _.dobra osobiste poprzez wskazanie otwartego katalogu desygnatów pozostawiając doktrynie oraz orzecznictwu ściślejsze określenie charakteru tych dóbr oraz metody ich ochrony. Komentator wyraża pogląd i opowiada się za wielością praw podmiotowych chroniących poszczególne dobra osobiste przy czym uznaje, że stanowią one wyraz ochrony jednego z najważniejszych stanów rzeczy, a mianowicie osobistego godnego wymiaru egzystencji człowieka. - Nie każda jednak dolegliwość w postaci doznania przykrości stanowi o naruszeniu dóbr osobistych ale tylko taka, która wedle przeciętnych ocen przyjmowanych w społeczeństwie przekracza próg dozwolonych zachowań i nie jest małej wagi. Stopień doznawanej dolegliwości o ile przekracza dozwolona skalę zachowań ma wpływ na zakres środków ochrony. Z założenia tego wynika, że nie może być miarodajny wyłącznie stan uczuć oraz miara indywidualnej wrażliwości lecz także kontekst społeczny i odbiór przypisywanych zachowań w danym środowisku (patrz wyrok SA w Krakowie z dnia 28 października 2010r IACA 908/10 Lex nr 743278). - W rozstrzygniętej sprawie nadto należy sobie zadać pytanie czy gdyby nawet pozwana twierdziła że powodowie ją złośliwie nękają, że przygotowane przez nią procedury kontaktów nauczycieli z rodzicami mialy _jedynie na celu upokorzenie powodów, że powodowie chcieli usunięcia D.O. ze szkoły, że celem powodów było zwolnienie pozwanej ze szkołyl to czy tego typu twierdzenia byłyby w konsekwencji obraźliwe dla powodów skutkujące naruszeniem ich dóbr osobistych. Zdaniem sądu powodowie mieli prawo wyrażać swoje krytyczne uwagi na temat pracy szkoły kierowanej przez pozwaną, mieli prawo formułować różnego rodzaju wnioski do władz oświatowych jak też innych podmiotów. Nawet gdyby z tych wniosków i twierdzeń wynikały elementy zmierzające do usunięcia D.0. ze szkoły, zmiany dyrektora szkoły, czy też inne opisane przez powodów w pozwie zarzuty i którymi to twierdzeniami posłużyła się pozwana, to nie można doszukać się w słowach pozwanej czy też jej zachowaniu elementów naruszenia godności czy dobrego imienia powodów, którzy mając takie, a nie inne przeświadczenie realizowali przysługujące im uprawnienia gwarantowane przez demokratyczne państwo. To przecież pozwana mogłaby się obrażać na powodów za kierowane pod jej adresem zarzuty wyartykułowane np. we wniosku o pociągnięcie jej do odpowiedzialności dyscyplinarne] czy też winnych skargach i pismach kierowanych do różnych instytucji. Powodowie twierdzili, że wrogie nastawienie do nich pozwanej spowodowało obstrukcje części lokalnej społeczności do nich co urzeczywistniało się we wpisach internetowych oraz dolegliwościach na zebraniach 5 --- STRONA 7 --- rodziców. Wydaje się, że powodowie domagając się szanowania swoich praw zapomnieli o szanowaniu praw innych dzieci i ich rodziców do wyrażania poglądów. Przeprowadzone w szkole kontrole, wizytacje odpowiednich służb nie potwierdziły żeby dyrekcja szkoły i inni nauczyciele naruszali zasady funkcjonowania takiej placówki, a w szczególności zasady wychowawcze w stosunku do dzieci i ich rodziców. Odwołanie się przy ocenie czy doszło do naruszenia czci, godności i dobrego imienia powodów należy odnieść się do kryteriów obiektywnych co oznacza m.in. uwzględnienie opinii występującej w społeczeństwie, a nie reakcji społeczeństwa na konkretne zachowanie. Z powołanych przez strony wpisów , w Internecie wynika jedynie tyle, że mieszkańcy S. aktywnie opiniowali konflikt pomiędzy powodami, a pozwaną jako dyrektorką szkoły. Odniesienie przez powodów, że działo się to w kontekście zachowań pozwanej nie można przypisać do dyspozycji nakazującej ochronę dóbr osobistych w tym zakresie. Każdy człowiek ma prawo do wyrażania swoich opinii i poglądów chyba, że te opinie i poglądy wykraczają poza ramy akceptowalnych społecznie standardów. Nie można karać pozwanej za poglądy wyrażone przez inne osoby w związku z wypowiedziami pozwanej bądź jej zachowaniem. W żaden sposób z przeprowadzonych dowodów nie wynika aby pozwana inspirowała inne osoby do znieważania powodów. Twierdzenia powodów, że pozwana rozgłaszała nieprawdziwe informacje dotyczące księdza R. w świetle zeznań tego świadka i dokonanych ustaleń także należy uznać za chybione z podobną argumentacją jak do pozostałych zarzutów. Z treści materiału dowodowego wynika jedynie, iż pozwana w pokoju nauczycielskim odebrała telefon z posterunku policji, o. którym powiedziała obecnym tam nauczycielom. Powodowie nie wykazali aby to pozwana była źródłem takiej informacji. W świetle materiału dowodowego potwierdziły się okoliczności, że powodowie często przychodzili do szkoły, bywali na terenie szkoły, każda informacja od ich syna, a dotycząca jakiegoś zdarzenia z D.O. była pretekstem do podjęcia różnego rodzaju czynności przez powodów. Znakomita większość problemów między dziećmi była przez szkołę i dyrekcję rozwiązywana. Konsekwencją dokonanych ustaleń oraz przyjętego poglądu prawnego jest oddalenie powództwa, bo nie można uznać, że pozwana zniesławiła powodów tak jak to oni opisali w punkcie 1,2,5 i 6 uzasadnienia powództwa “natomiast w pozostałym zakresie powodowie w żaden sposób nie udowodnili swoich twierdzeń. Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego sąd oparł o treść art.98 § 1 i 2 kpc. 6