Postanowienie I C 738/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 738/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Marcin Borcuch Protokolant: Sekretarz sądowy K. M. po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa D. K. przeciwko A. S. (1) i S. K. (1) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od D. K. na rzecz A. S. (1) kwotę 994 (dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądza od D. K. na rzecz S. K. (1) kwotę 994 (dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Sygn. akt 738/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 19 maja 2015 r. skierowanym przeciwko A. S. (1) i S. K. (1), powódka D. K. wniosła o: - zobowiązanie pozwanych A. S. (1) i S. K. (1) do zaniechania naruszeń dóbr osobistych powódki zmierzających do dyskryminacji ze względu na płeć, czci, dobrego imienia, wizerunku, godności i innych dóbr osobistych powódki poprzez zaprzestanie publikowania na wszelkich polach eksploatacji, a w szczególności na stronach internetowych wszystkich struktur (...) Związku Zawodowego (...) prześmiewczych, ironicznych i dyskryminujących jako policjantki, związkowca i kobietę lub naruszających dobre imię i cześć D. K. artykułów, komentarzy, zdjęć lub opinii jej dotyczących lub dotyczących jej działalności w kontekście przeciwdziałania przemocy wobec kobiet; - zobowiązanie pozwanych do zaniechania naruszeń dóbr osobistych, wizerunku, czci, godności i dobrego imienia powódki D. K. poprzez usunięcie ze wszelkich źródeł, w szczególności ze stron internetowych (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) lub (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) artykułu i jego kopii, także przetworzonych, pod tytułem „(...)” z dnia 13 lutego 2015 r.; --- STRONA 2 --- - zobowiązanie pozwanych do zamieszenia na własny koszt, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, na głównych stronach internetowych wszystkich zarządów Wojewódzkich i Szkolnych (...) oraz Zarządu Głównego (...) oświadczenia zajmującego co najmniej pół strony tekstu, na białym tle, sporządzonego czcionką nie mniejszą niż T. N. R. rozmiary 12 koloru czarnego, wyświetlaną jako wiadomość główna przez okres minimum trzech miesięcy, wolną od reklam i zakłóceń następującej treść: „ PRZEPROSINY My niżej podpisani A. S. (1) i S. K. (1) w związku z publikacją w dniu 13 lutego 2015 r. artykułu pod tytułem „(...)” PRZEPRASZAMY PANIĄ D. C.-K. za naruszenie jej dóbr osobistych w szczególności dobrego imienia, czci, wizerunku i godności osobistej. W przywołanym artykule bezprawnie, ironicznie i prześmiewczo deprecjonujemy słuszną inicjatywę działań przeciw przemocy wobec kobiet. Przedstawione przez nas stanowisko naruszało zasady etyki zawodowej policjanta i dobre imię Przewodniczącej D. K. i stanowiło przykład szowinistycznej dyskryminacji ze względu na płeć. Działania proponowane przez Panią Przewodniczącą, wpisujące się w działania profilaktyczne Komendy Głównej Policji, które są zbieżne z celami (...) Policjantów, są pozytywne i wzbudzają uznanie zarówno w strukturach związkowych jak i administracji państwowej oraz społeczeństwie. Jednocześnie przepraszamy kol. D. K. za poniżające i krzywdzące treści, opinie i komentarze. Wyrażamy głębokie ubolewanie za przykrości jakie ją dotknęły lub mogły ją dotknąć. /-/ S. K. (1) /-/ A. S. (1) ” przy czym oświadczenie to opublikować pod tytułem: (...) w ten sposób, że oświadczenie w całości opublikować bezpośrednio na stronach głównych witryn internetowych, tak aby użytkownik strony mógł zapoznać się z oświadczeniem bez konieczności odnoszenia się do podstron, hiperłączy czy przekierowań; - zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz Stowarzyszenia (...) z siedzibą w W. (KRS: (...)) kwoty 5 000 zł; zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; podanie wyroku do publicznej wiadomości, poprzez jego publikację, na drugiej stronie najbliższym numerze Miesięcznika Komendanta Głównego Policji (...) ( (...) (...)- (...)) (pozew k. 3-4). Powódka będąc przewodniczącą Zarządu Szkolnego (...) Związku Zawodowego (...) w L. oraz Wiceprzewodniczącą Zarządu Głównego (...), w ramach działalności Zarządu Szkolnego podjęła się organizacji (...) przeciwko przemocy wobec kobiet”, będącego wydarzeniem prewencyjnym, mającym zwrócić uwagę na problem stosowania przemocy wobec kobiet, które uzyskało aprobatę Zarządu Głównego (...). W wydarzeniu miały wziąć udział najważniejsze osoby w państwie. Pozwani na stronach internetowych (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) oraz (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) opublikowaniu artykuł pt.: „(...)” który w ocenie powódki naruszył jej dobra osobiste oraz deprecjonować miał organizowane przez powódkę wydarzenie (uzasadnienie pozwu k. 6-14). W odpowiedzi na pozew z dnia 19 sierpnia 2015 r. pozwani A. S. (1) i S. K. (1) wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych (odpowiedź na pozew k. 115-116). Zdaniem strony pozwanej powództwo nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie zaistniało bezprawne naruszenie dóbr osobistych. Jak wskazali pozwani artykuł ich autorstwa nie może być uznany za naruszający dobra osobiste powódki. Podkreślili, że w treści używali twierdzeń, które nie mają pejoratywnego wydźwięku, a które są zgodne z prawdą. Zwrócili uwagę, że stwierdzenie „niecodzienny widok” zostało wcześniej użyte w piśmie wiceprzewodniczącego Zarządu Głównego (...) i nie wywołało u powódki odczuć, jak treść prezentowana przez pozwanych, a pozew stanowi wyraz niezadowolenia powódki z działalności pozwanych w związku zawodowym. Strona pozwana zwróciła uwagę, że artykuł odnosi się nie do działalności samej powódki, a do działalności Prezydium Zarządu Głównego (...), w szczególności przejawu tej działalności na jednym z posiedzeń. Ponadto krytyka działań Prezydium została podjęta w obronie słusznych interesów członków związku zawodowego (...), czyli w interesie społecznym, jak również miała na celu zmotywować Zarząd Główny (...) Policjantów do zaostrzenia działań o charakterze protestacyjnym. Ponadto pozwani zaznaczyli, że powódka jest osobą publiczną i powszechnie znaną w strukturach związku, tak więc powinna liczyć się --- STRONA 3 --- z krytyką podejmowanych przez nią działań na forum publicznym i musi być bardziej odporna na krytykę niż zwykły obywatel. Pozwani podnieśli, że w artykule nie użyli w ogóle wizerunku powódki (uzasadnienie odpowiedzi na pozew k. 16v-120). Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. strona powodowa sprecyzowała żądanie pozwu wskazując strony internetowe, na których miałyby znaleźć się przeprosiny, a którymi są strony internetowe Wojewódzkiego (...) Policjantów Województwa (...) pod adresem www.(...). (...).pl, Zarządu Wojewódzkiego (...) Województwa (...) pod adresem www.(...).pl, Zarządu Szkolnego (...) w L. pod adresem www.(...).pl oraz Zarządu Głównego (...) Związku Zawodowego (...) pod adresem www.(...).pl ( e-protokół z dnia 16 czerwca 2016 r. 00:01:33-00:04:30, 00:05:42-00:06:30 skrócony k. 239-239v). Strona pozwana niezmiennie wnosiła o oddalenie powództwa w całości, modyfikując swoje stanowisko jedynie w zakresie zasądzenia na rzecz każdego z pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej (e-protokół z dnia 16 czerwca 2016 r. 00:30:55-00:37:46 skrócony k. 240v). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: D. K. jest Przewodniczącą Zarządu Szkolnego (...) w L. oraz Wiceprzewodniczącą Zarządu Głównego (...), a także wykładowcą zakładu służby prewencyjnej w Centrum Szkolenia Policji w L., w której jest liderką przeciwko przemocy domowej. W środowisku organizacji związkowej oraz Centrum Szkolenia Policji D. K. jest osobą znaną i lubianą. S. K. (1) jest Przewodniczącym (...)- (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) Policjantów w O. – jest członkiem Zarządu Głównego niepełniącym funkcji w ścisłym kierownictwie. A. S. (1) jest Przewodniczącym Zarządu Wojewódzkiego (...) Policjantów Województwa (...) (okoliczności bezsporne, zeznania świadka B. B. e-protokół z dnia 21 stycznia 2016 r. 00:06:27 – 00:23:17 skrócony k. 212-213, zeznania świadka H. W. e-protokół z dnia 21 stycznia 2016 r. 00:25:01 – 00:36:46 skrócony k. 214-215, zeznania powódki D. K. e-protokół z dnia 7 kwietnia 2016 r. 00:22:51- 00:40:47 skrócony k. 229-231, zeznania pozwanego S. K. (1) e-protokół z dnia 7 kwietnia 2016 r. 00:40:47- 01:12:27 skrócony k 231-234, zeznania pozwanego A. S. (1) e-protokół z dnia 16 czerwca 2016 r. 00:08:03-00:27:24 skrócony k. 239v-240v). Decyzją nr (...) z dnia 13 listopada 2013 r. Prezydium Zarządu Głównego (...) Policjantów po zapoznaniu się z tekstem „(...)?” opublikowanym pod koniec października 2013 r. na stronach internetowych (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) i (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) podpisanym przez A. S. i S. K. uznało, że autorzy tekstu dopuścili się świadomego działania na szkodę (...) Policjantów, a także pozostałych związków zawodowych zrzeszonych w Federacji Związków Zawodowych Służb Mundurowych. Decyzją nr (...) z dnia 13 listopada 2013 r. Prezydium Zarządu Głównego (...) Policjantów wniosło do A. S. i S. K. o złożenie rezygnacji z pełnionych funkcji Przewodniczących (...) Policjantów, bowiem zdaniem Prezydium ich zachowanie narusza statut (...), godzi w dobre imię i interes związku zawodowego policjantów oraz jego członków (dowód: decyzja nr (...) k. 38-39, decyzja nr (...) k. 40-41). Uchwałą Nr 76/ (...) z dnia 16 grudnia 2013 r. Zarząd Główny (...) Policjantów zatwierdzając decyzję Prezydium (...) Policjantów wystąpił do A. S. (1) i S. K. (1) o rezygnację z pełnionych funkcji Przewodniczących (...) Policjantów (dowód: uchwała nr 76/ (...) k. 43). Przewodnicząca Zarządu Szkolnego (...) Policjantów Centrum Szkolenia Policji D. K. pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. wystąpiła do Komendanta Centrum Szkolenia Policji o zgodę na udział przedstawicieli mass-mediów w organizowanym w dnu 12 lutego 2015 r. na placu manewrowym Centrum Szkolenia Policji tańcu przeciwko przemocy wobec kobiet „(...)”, użycie sprzętu nagłaśniającego na placu manewrowym oraz z zaproszeniem do wzięcia udziału w inicjatywie (dowód: pismo z dnia 28 stycznia 2015 r. k. 47). W dniu 28 stycznia 2015 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Zarządu Głównego (...) Policjantów. Na posiedzeniu D. K. przedstawiła inicjatywę zorganizowania w Centrum Szkolenia Policji tańca przeciwko przemocy wobec kobiet. A. S. (1) i S. K. (1), pozostający w opozycji do działań Zarządu Głównego, wnioskowali o wzmocnienie stanowiska Zarządu w ramach rodzących się potrzeb zwiększenia płac policjantów, krytykowali działania Zarządu inne niż zmierzające do polepszenia sytuacji finansowej Policjantów oraz brak wzmocnionych działań w tym zakresie. Propozycje opozycji nie spotkały się z akceptacją (dowód: protokół z posiedzenia prezydium k. 184-187, zeznania świadka B. D. e-protokół z dnia 21 stycznia 2016 r. 00:37:59-00:45:29 skrócony k. 215-216, zeznania świadka J. P. e-protokół z dnia 7 kwietnia 2016 r. 00:02:49 – 00:19:04 skrócony k. 227-229, zeznania pozwanego S. K. --- STRONA 4 --- (1) e-protokół z dnia 7 kwietnia 2016 r. 00:40:47- 01:12:27 skrócony k 231-234, zeznania pozwanego A. S. (1) e-protokół z dnia 16 czerwca 2016 r. 00:08:03-00:27:24 skrócony k. 239v-240v). Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. Zarząd Główny (...) Policjantów wydał opinię adresowaną do insp. K. Z. Dyrektora Gabinetu KGP, w której poinformował, że Zarząd (...) Centrum Szkolenia Policji w L. nie podlega opiniowaniu przez Zarząd Główny bowiem jest niezależnym organem związkowym. Zarząd Główny (...) Policjantów stwierdził że zorganizowanie tańca przeciwko przemocy wobec kobiet na terenie (...) L. jest dobrym pomysłem, takie działania policjantek i policjantów należy propagować. W ocenie Zarządu Głównego podjęcie działań profilaktycznych to pomysł zasługujący na wyróżnienie, zwłaszcza kiedy jest możliwość uczestniczenia w przedsięwzięciu Marszałka Sejmu RP W. N.. Zdaniem Zarządu „to z pewnością niecodzienny widok, że tak zacna osoba utożsamia się z przedsięwzięciem policjantki”. W ocenie Zarządu Głównego (...) Policjantów inicjatywa tańca przeciwko przemocy wobec kobiet jest podobna do działalności profilaktycznej PaT propagowanej przez KGP, polepszeniu ulegnie wizerunek Policji, a społeczeństwo zauważy, że Policja zauważa problemy społeczne i także przez taniec wyraża swój sprzeciw wobec stosowania przemocy (dowód: pismo Zarządu Głównego (...) Policjantów z dnia 28 stycznia 2015 r. - Z.. Do Decyzji nr (...) Prezydium ZG z dnia 28 stycznia 2015 r. k. 45). W dniu 13 lutego 2015 r. na stronie internetowej (...)- (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) oraz (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) pojawił się tekst zatytułowany „(...)”, pod którym podpisali się A. S. (1) i S. K. (1). W artykule napisano: „Manifestacje i twarde negocjacje ze strona rządową ustępują miejsca... tańcowi. (...) Przewodniczącej (...) Policjantów SP w L. stała się przedmiotem obszernego wystąpienia Prezydium (...) Policjantów. Taniec przeciwko przemocy wobec kobiet, to zdaniem Prezydium ZG bardzo dobry pomysł dzięki któremu społeczeństwo zauważy, że Policja jako organizacja zauważa problemy społeczne i także przez taniec wyraża swój sprzeciw wobec stosowania przemocy. Trzeba było prawie trzech tygodni, żeby poznać pełen dorobek z ostatniego posiedzenia Prezydium (...) Policjantów. Posiedzenia, po którym policjanci spodziewali się, że wreszcie pójdziemy śladami lekarzy, górników, nauczycieli, rolników i kolejarzy. Ani jedna z decyzji podjętych przez Prezydium na posiedzeniu w dniu 28 stycznia 2015 r. nie odnosi się do najbardziej palących problemów naszego środowiska. Prezydium twardo stawia na taniec Pani Przewodniczącej z L.. W jej inicjatywie będzie doszukiwać się niecodziennych widoków i wsparcia dla ruchów feministycznych. Prosimy, żeby po rozgrzewce z Panią Marszałek N., koleżanka Przewodnicząca uderzyła w pląsy z Panią Minister P. a potem z Panią Premier K.. Lepiej pewnie nie będzie, ale za to widoki będą jeszcze bardziej niecodzienne.” Obok artykułu zamieszczono zdjęcie z wizerunkiem D. K.. Pod artykułem umieszczono odnośniki prowadzące do Decyzji Nr (...) Prezydium ZG z dnia 28 stycznia 2015 r. oraz Z.. Do Decyzji nr (...) Prezydium ZG z dnia 28 stycznia 2015 r. (dowód: wydruk ze strony internetowej (...)- (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) k. 50, wydruk ze strony internetowej (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) k. 49,51). Planowany na dzień 12 lutego 2015 r. w godzinach 13:30 – 14:00 na placu manewrowym Centrum Szkolenia Policji w L. taniec przeciwko przemocy wobec kobiet „(...) ostatecznie nie odbył się (dowód: zeznania świadka B. B. e-protokół z dnia 21 stycznia 2016 r. 00:06:27 – 00:23:17 skrócony k. 212-213, zeznania powódki D. K. e-protokół z dnia 7 kwietnia 2016 r. 00:22:51- 00:40:47 skrócony k. 229-231). Zarząd (...) Centrum Szkolenia Policji pismem z dnia 23 lutego 2015 r. zwrócił się do Zarządu Głównego o publikacji przez Przewodniczących ZW P. i O. artykułu, w którym w ocenie Zarządu Szkolnego wyśmiewają działania profilaktyczne w zakresie przeciwdziałania przeciwko przemocy wobec kobiet. Zdaniem Zarządu postawa policjantów budzi zastrzeżenia co do zgodności z zasadami etyki zawodowej oraz jest nie do zaakceptowania. Zarząd w piśmie zaznaczył, że nazwanie gwiazdami Ministrów, Premiera oraz Marszałka w kontekście kpiny jest działaniem szkodzącym policji, a Przewodnicząc ZW mają inklinacje dyskryminacyjne w odniesieniu do kobiet zajmujących wysokie stanowiska rządowe i parlamentarne (dowód: pismo Zarządu Szkolnego (...) Centrum Szkolenia Policji z dnia 23 lutego 2015 r. k. 56-57). Zarząd Główny (...) Policjantów podjął w dniu 25 lutego 2015 r. decyzję o złożeniu wniosku do Komendanta Głównego Policji o wszczęcie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy autorzy tekstu „(...)” nie dopuścili się naruszenia dyscypliny służbowej, a w szczególności zasad etyki zawodowej (dowód: decyzja Zarządu Głównego (...) k. 58). D. K. działając za pośrednictwem pełnomocnika, pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. wezwała A. S. (1) i S. K. (1) do zaniechania naruszeń dóbr osobistych, usunięcia ze wszystkich źródeł nie później niż do 27 kwietnia 2015 r. artykułu pt.: „(...)” oraz jego kopii, --- STRONA 5 --- zamieszczenia przeprosin o wskazanej treści oraz zapłatę solidarnie na rzecz Stowarzyszenia (...) kwoty 5 000 zł (dowód: wezwanie do zaniechania naruszeń dóbr osobistych k. 59-60). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie wymienionych wyżej dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu, a Sąd nie miał wątpliwości co do ich wiarygodności. Ponadto przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd oparł się na częściowych zeznaniach świadków: B. B., H. W., J. P., B. D. oraz częściowych zeznaniach stron: D. K., A. S. (1) i S. K. (1). W ocenie Sądu należało dać wiarę zeznaniom świadków B. B., H. W., J. P., B. D. w zakresie okoliczności przytoczonych w ustalonym stanie faktycznym albowiem w tej części dotyczyły one faktów i znajdowały potwierdzenie w innych dowodach zgromadzonych w sprawie. Przede wszystkim wskazać należy, że wszyscy świadkowie posiadali wiedzę odnośnie autorskiego artykułu pozwanych S. K. (1) oraz A. S. (1), a także działalności związkowej stron procesu. W pozostałym zakresie zeznania świadków były nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego sprawy albowiem stanowiły jedynie ich indywidualną i subiektywną opinię dotyczącą oceny odbioru artykułu, a także relację odbioru artykułu przez inne osoby. Zdaniem Sądu wiarygodne są zeznania powódki D. K. oraz pozwanych A. S. (1) i S. K. (1) co do okoliczności wskazanych w stanie faktycznym albowiem w tym zakresie zeznania stron znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, szczególnie w dowodach z dokumentów. Sąd nie brał pod uwagę również zeznań stron w zakresie w jakim te zeznania nie dotyczyły okoliczności faktycznych, a były tylko subiektywnymi ocenami stron dotyczącymi zaistniałych faktów. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Przede wszystkim należało stwierdzić, że bezsporna była treść artykułu opublikowanego przez A. S. (1) i S. K. (1). Sporny okazał się natomiast jego charakter, albowiem powódka twierdziła, że pozwani swoim artykułem bezprawnie naruszyli jej dobra osobiste w postaci wizerunku, czci, godności i dobrego imienia, przedstawiając ją jako osobę infantylną, mało ważną, deprecjonując podejmowaną przez nią inicjatywę oraz ironizując i wyśmiewając działania powódki. W ocenie powódki użyte przez pozwanych stwierdzenia „pląsy z koleżankami” oraz „niecodzienne widoki” uderzają w jej godność i wizerunek, a także poniżają w oczach współfunkcjonariuszy. Nadto powódka twierdzi, że artykuł jest przykładem jej dyskryminacji ze względu na płeć, jak również sugeruje niskie kompetencje do pełnionych funkcji ze względu na fakt bycia kobietą, co z kolei ma narazić powódkę na utratę zaufania niezbędnego do pełnienia funkcji związkowych. Pozwani zaś podnosili, że w swoim artykule nie odnosili się do działalności samej powódki, a do działalności Prezydium Zarządu Głównego (...), którego krytyką miał być artykuł. Miał być formą sprzeciwu wobec podejmowania przez Zarząd działań niezwiązanych z najbardziej istotnymi wówczas kwestiami ważnymi dla funkcjonariuszy Policji. W ocenie pozwanych, krytyka została podjęta w obronie słusznych interesów członków związku zawodowego (...). Podstawę prawną żądania powódki stanowią przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl § 3 przywołanego przepisu przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym. Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie przepisu art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było --- STRONA 6 --- ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w przepisie art. 6 k.c. zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Wobec tak określonych obowiązków w zakresie dowodzenia, w pierwszej kolejności podlegało ustaleniu, czy faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych D. K.. Niewątpliwie powódka twierdziła że artykuł pozwanych godzi w jej dobra osobiste takie jak wizerunek, cześć, godność i dobre imię oraz podważa zaufanie niezbędne do pełnienia funkcji publicznych. Cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1989 roku, I CR 143/89, OSP 1990/9/330). Dobre imię jest określane mianem czci zewnętrznej, co obejmuje opinię, jaką o człowieku mają inne osoby. Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga wyrażanie ujemnej oceny jej działalności (A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Niestosowna forma wypowiedzi pod adresem określonej osoby może stanowić samoistne źródło naruszenia dobra osobistego, w wypadku, gdy obraźliwa forma godząca w cześć, dobre imię lub autorytet krytykowanego stanowi przekroczenie granic potrzebnych do osiągnięcia społecznego celu krytyki. Przy ocenie czy doszło do naruszenia godności lub dobrego imienia należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. Ustalenie znaczenia wypowiedzi, a w końcu przyjęcie, że wypowiedź ma charakter zniesławiający musi się odwoływać do pojmowania przeciętnego odbiorcy – osoby zwykłej, rozsądnej, racjonalnie myślącej, o przeciętnej inteligencji, wykształceniu, wiedzy. Zastosowanie powinny mieć tu kryteria obiektywne, a nie subiektywne (zob. A. Szpunar, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 1989 r., sygn. akt I CR 143/89, OSP 1990/9/330). Powinno się brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m. in. kontekst sytuacyjny, grono odbiorców, do których wypowiedź była skierowana, sposób jej prezentacji. Niedopuszczalna jest natomiast interpretacja wypowiedzi abstrahująca od jej kontekstu (zob. B. M., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 7 września 1972 r., sygn. akt I CR 374/72, OSP 1974/2/28 Mając na uwadze rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2012 roku oraz poglądy zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 roku, należało przyjąć, że artykuł A. S. (1) S. K. (1) pt.: „(...)” faktycznie odnosił się do tematyki posiedzenia Prezydium (...) Policjantów z dnia 28 stycznia 2015 r. W ten sposób pozwani wyrazili swoją krytyczną opinię o działaniach podjętych przez Prezydium, które nie były związane z najbardziej palącymi problemami środowiska Policjantów. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w przytoczonym artykule pozwani na forum publicznym organizacji związkowej dokonali negatywnej oceny działań Prezydium Zarządu Głównego w sposób ironiczny, a także żartobliwy, jednak nie naruszający przyjętych przez społeczeństwo norm właściwego zachowania i kultury wypowiedzi. Pozwani w artykule zamieszonym na stronach internetowych (...) oraz (...) Zarządu Wojewódzkiego (...) Policjantów krytykowali podejmowanie przez Prezydium ZG działania niezwiązanie ze najbardziej istotnymi w ich ocenie sprawami policjantów, a mianowicie dotyczącymi warunków pracy i płacy Policjantów oraz konieczności zorganizowania przez nich protestu. Za poboczną i mniej istotną autorzy artykułu uznali natomiast kwestię organizacji (...) przeciwko przemocy wobec kobiet”, która to kwestia faktycznie poruszana była na Prezydium Zarządu Głównego (...) w dniu 28 stycznia 2015 r.. Zdaniem Sądu w artykule „(...)”, w którym autorzy wyrazili ujemną ocenę działalności Prezydium, a nie D. K. jako osoby prywatnej. Pozwani w swoim artykule ani razu nie wspominają powódki z imienia i nazwiska, natomiast używają zwrotów „Przewodnicząca (...) Policjantów SP w L.”, (...), „koleżanka Przewodnicząca”, zwrotów tych nie można w żadnym przypadku, zarówno w kontekście całej wypowiedzi, jak i „wyrywkowo” uznać za naruszające dobra osobiste powódki. Niewątpliwie powódka z racji na pełnioną funkcję jest osobą znaną w strukturach organizacji związkowej, jak również była inicjatorką i pomysłodawczynią inicjatywy tańca --- STRONA 7 --- „(...). Jednak opisanie inicjatywy powódki, która faktycznie była jej pomysłem nie stanowi naruszenia dóbr osobistych. Z uwagi na powyższe również za naruszenie dóbr osobistych nie można uznać zamieszczenia zdjęcia powódki obok artykułu. Nie można również uznać za naruszające dobra osobiste użyte w tekście artykułu wyrażenia „niecodzienne widoki” oraz „uderzyć w pląsy”. Jak słusznie podnosili pozwani, wcześniej niż oni wyrażenia „niecodzienne widoki” użyli Wiceprzewodniczący Zarządu Głównego (...) w piśmie z dnia 28 stycznia 2015 r. Wyrażenie to należy poczytywać wspólnie ze stanowiskiem wiceprzewodniczących jak również z poprzedzającymi je w artykule zdaniami. Oznacza ono więc tyle, że Prezydium ZG będzie doszukiwać się w inicjatywie Przewodniczącej ZS niecodziennych widoków z racji na zapowiedziane uczestnictwo osób zajmujących najwyższe stanowiska w Państwie. Również wyrażenie „uderzyć w pląsy” nie narusza dóbr osobistych powódki. Jak zaznaczyła strona powodowa (k. 179) można je odczytywać zarówno w pojęciu normalnym, w którym oznacza taniec lekki i skoczny, ale również ironicznym gdzie odczytywać je można jako zamaszyste, taneczne ruchy w sytuacjach w których wydają się one zbędne lub śmieszne. Argumentacja stanowiska zaprezentowana przez stronę powodową, stwierdzająca jakoby artykuł miał odnosić się do powódki jako kobiety, dyskryminować ją ze względu na płeć, umniejszać kompetencjom do zajmowanego stanowiska, odnosić się do cech fizycznych powódki, poddawać pod wątpliwość istotność podjętego przez powódkę wrażliwego problemu, wytykać braki intelektualne i brak skuteczności, etc., zdaniem Sądu w odniesieniu do okoliczności sprawy i kontekstu wypowiedzi stanowi subiektywny odbiór powódki oraz nieuzasadnioną nadinterpretację treści zawartych w artykule. W ocenie Sądu, oceniając treść spornego artykułu oczami obiektywnego odbiorcy, należy jednoznacznie stwierdzić, że w artykule nie było treści, które wyinterpretowała powódka, jak również takich treści nie można było wyinterpretować mając na uwadze kontekst sytuacyjny w jakim powstał rzeczony artykuł. Wobec tego, Sąd doszedł do przekonania, że pozwani w autorskim artykule „(...)” nie naruszyli dóbr osobistych powódki D. K., a powództwo okazało się bezzasadne i podlegało oddaleniu w całości. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Strona powodowa przegrała proces w całości, dlatego też stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.p.c. należało ją obciążyć zwrotem kosztów procesu na rzecz każdego z pozwanych. Zasądzone w punkcie 2 i 3 wyroku od powódki na rzecz każdego z pozwanych kwota 994 zł stanowi zwrot kosztów procesu poniesionych przez każdego z pozwanych w postaci: kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, kosztów opłaty skarbowej od udzielonej substytucji w kwocie 17 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł od roszczenia niemajątkowego oraz 600 zł od roszczenia majątkowego wyliczony stosownie do § 11 ust. 1 pkt 2 oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazać przy tym należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pełnomocnika pozwanych o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej przewidzianej przepisami. Ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2012 r. III CZ 57/12 LEX nr 1288673). Zasądzenie wyższego niż w stawce minimalnej wynagrodzenia wiąże się z oceną sądu stopnia zaangażowania pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r. II CZ 165/12 LEX nr 1314402). W ocenie Sądu niniejsza sprawa nie należała do szczególnie skomplikowanych, dlatego też nakład pracy pełnomocnika nie wydaje się uzasadniać przyznania kosztów zastępstwa procesowego w podwojonej stawce. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika pozwanych o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku.