Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 737/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 grudnia 2010 r Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca - Sędzia SO Lidia Wesołowska-Szmacińska Protokolant: : st. sekr. sąd. Agnieszka Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r na rozprawie sprawy z powództwa K. S. przeciwko Z. P. o ochronę dóbr osobistych 1. zobowiązuje pozwanego Z. P. do przeproszenia powoda K. S. poprzez rozesłanie do wszystkich członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. oświadczenia następującej treści: „Z.P. - Prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. przeprasza K. S. za rozesłanie w grudniu 2009 r do wszystkich członków tejże Spółdzielni niepełnej, a przez to nierzetelnej informacji załączonej do życzeń z okazji Świąt Bożego Narodzenia 2009 r i Nowego Roku, a w szczególności nie informującej pomimo posiadania takiej informacji o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu dochodzeń przeciwko K. S. przez Prokuraturę Rejonową Ł., co naruszyło dobre imię K.S. i naraziło na utratę zaufania, czci i godności przy sprawowaniu wybieralnych stanowisk w spółdzielni oraz sprawowaniu funkcji członka zarządu i organów nadzorczych w strukturach o charakterze publicznym, a także w znacznym stopniu utrudniło funkcjonowanie w środowisku mieszkańców”. 2. zasądza od pozwanego Z. P. na rzecz powoda K. S. kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22.II.2010 r do dnia zapłaty; 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. zasądza od pozwanego Z. P. na rzecz powoda K. S. kwotę 1.827 (jeden tysiąc osiemset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (w tym kwotę 977 złotych kosztów zastępstwa procesowego).- Uzasadnienie Powód K. S. w pozwie z dnia 18.I.2010 r skierowanym przeciwko Z.P. wniósł o ochronę dóbr osobistych, a w szczególności: 1. o zasądzenie od Z. P.na rzecz K. S. kwoty 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji na temat powoda oraz szkalowanie go publicznie, czym pozwany naruszył dobre imię oraz opinię w środowisku mieszkańców Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł.; 2. o zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda - poprzez wydanie i przesłanie na własny koszt oświadczenia o przeprosinach do członków i mieszkańców Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. o następującej treści: „Oświadczenie. Z. P.przeprasza Pana K. S. za przesłane do spółdzielców i mieszkańców spółdzielni informacje załączone do życzeń z okazji Świąt Bożego Narodzenia 2009 r.
--- STRONA 2 ---
Wszystkie informacje tam zawarte a dotyczące osoby Pana K. S. były nieprawdziwe i szkalujące jego dobre imię oraz naraziły go na utratę zaufania, czci i godności do sprawowania wybieralnych stanowisk w spółdzielni, a także funkcjonowania w środowisku mieszkańców. Serdecznie przepraszam zainteresowanego i wszystkich, których dotknęły te fałszywe oskarżenia. Wyrażam głęboką skruchę oraz oświadczam, że podobne zdarzenia nigdy już nie będą miały miejsca w przyszłości”. 3. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Dla wykazania zachowania pozwanego Z. P. naruszającego dobra osobiste powoda, K.S. załączył pismo z grudnia 2009 r, szkalujące powoda i jego współpracowników, które załączone zostało do życzeń świątecznych i noworocznych kierowanych przez Zarząd i Radę Nadzorczą Spółdzielni na jej koszt do wszystkich mieszkańców Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. Powód podniósł ponadto, iż podnoszone przez pozwanego zarzuty w postaci wskazywanych postępowań o naruszenie przepisów karnych w złożonym załączniku do życzeń są bezpodstawne z uwagi na umorzenie tych postępowań przez Prokuraturę Rejonową Ł. jako niezasadnych, o czym pozwany miał wiedzę w momencie rozsyłania tych krzywdzących powoda informacji. Powód wskazał ponadto, iż wniósł sprawę z oskarżenia prywatnego o zniesławienie go i innych członków Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (…), która toczy się od lipca 2008 r przed Sądem Rejonowym w Ł. o sygn. akt VIII K 542/09. (pozew – k.4 – k.5). Pozwany Z. P. w odpowiedzi na pozew z dnia 26.II.2010r wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. (odpowiedź na pozew – k.13 – k.14). Pismem z dnia 18.III.2010 r pełnomocnik pozwanego Z. P. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazał m.in., iż pozwany nie może odpowiadać za przesłanie informacji, lecz za treść, która naruszałaby dobra osobiste powoda Nie noszą cechy bezprawności zamieszczone informacje jako prawdziwe i przekazane przez uprawniony organ spółdzielcom, a tylko bezprawność może stanowić przesłankę odpowiedzialności pozwanego. Pełnomocnik pozwanego zauważył nadto, iż Zarząd Spółdzielni realizując prawo członków Spółdzielni do informacji o sposobie wykonywania zadań statutowych przez organy Spółdzielni był uprawniony i zobowiązany, działając w interesie społecznym, powiadomić członków spółdzielni o stwierdzonych nieprawidłowościach, przy czym informacje, które znalazły się w przedmiotowym piśmie były prawdziwe. W szczególności odnośnie zapisu: 1. „w przypadku podejrzenia możliwości popełnienia przestępstwa, w celu dokonania jego weryfikacji Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej (…) złożył do Prokuratury Rejonowej Ł. kilka zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie. Zawiadomienia dotyczą: podrabiania dokumentów - art. 270 kk, poświadczania nieprawdy w dokumentach - art. 271 kk, używania dokumentów poświadczających nieprawdę - art. 273 kk oraz usuwania bądź niszczenia dokumentów - art. 276 kk”. Na okoliczność prawdziwości informacji strona pozwana załączyła zawiadomienie złożone dnia 2.X.2009 r w Prokuraturze Rejonowej Ł. oraz zawiadomienia nr 2290/09, 2289/09, 2288/09. 2. „w obiegu Spółdzielni Mieszkaniowej (…) funkcjonował Regulamin Rady Nadzorczej o odmiennej treści niż uchwalony uchwałą Walnego Zgromadzenia nr 12/21.IV.2008 r, podrobiony Regulamin Rady Nadzorczej został podpisany przez Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni, a później Przewodniczącego Rady Nadzorczej, tj. powoda. Przerobienie Regulaminu Rady Nadzorczej nastąpiło nie tylko poprzez zmiany techniczne, ale i merytoryczne. Takim właśnie regulaminem posługiwał się Przewodniczący Rady Nadzorczej Spółdzielni”. Na okoliczność prawdziwości tej informacji pozwany załączył jako dowód: kopię uchwały nr 12/21.04.2008 w sprawie regulaminu Rady Nadzorczej, projekt regulaminu Rady Nadzorczej, regulamin Rady Nadzorczej – uchwalony oraz różnice pomiędzy projektem Spółdzielni a projektem uchwalonym.
--- STRONA 3 ---
3. „inną nieprawidłowością podlegającą badaniu przez Prokuraturę jest antydatowanie dokumentów, tworzenie notatek o fikcyjnej treści czy też poświadczanie nieprawdy w tworzonych dokumentach w celu nadania bezprawnym działaniom pozorów legalności”. Na okoliczność prawdziwości tej informacji pozwany załączył jako dowód zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa złożone dnia 23.VI.2009 r w Prokuraturze. 4. „działania powyższe były podejmowane przez członków zdelegalizowanej wyrokiem sądu poprzedniej Rady Nadzorczej: M. R., K.S., E. S., W. C. oraz Z. O.”. Na okoliczność prawdziwości tej informacji pozwany załączył jako dowód: zawiadomienie złożone w Prokuraturze w dniu 23.VI.2009 r i wyrok Sądu Okręgowego w Ł. wydany w sprawie o sygn. akt I C 412/08 uchylający uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej powołujące organy spółdzielni. 5. „należałoby zadać pytanie skąd pochodzi i w jaki sposób powstała odmienna treść tej samej uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni nr7/10.02.2009 dotycząca stosowania bądź nie stosowania wszystkich procedur przetargowych zgodnie z prawem o zamówieniach”. Pozwany na dowód funkcjonowania tej samej uchwały o odmiennej treści złożył 2 kopie uchwał. 6. „innym ważkim zagadnieniem był brak dbałości o interes Spółdzielni w sytuacji, gdy interes ten kolidował z interesem Przewodniczącego Rady Nadzorczej Pana K. S.. Jak bowiem inaczej wytłumaczyć i zinterpretować fakt braku zainteresowania poprzedniego Zarządu Spółdzielni uzasadnieniem wyroku Sądu Rejonowego dla Ł., którym to Sąd oddalił w pierwszej instancji powództwo Spółdzielni o zapłatę ... przeciwko Panu K. S.. Niekorzystnego wyroku nie zaskarżono, a nawet nie chciano poznać jego motywów – cofając wniosek o uzasadnienie”. Pozwany na dowód prawdziwości w/w twierdzenia złożył kopię wyroku Sądu Rejonowego wydanego w sprawie o sygn. akt II C 144/08 i pismo z dnia 30.III.2009 r cofające wniosek Spółdzielni o sporządzenie uzasadnienia wyroku. 7. „tam gdzie stykają się interesy członków organów Spółdzielni z interesem Spółdzielni, aby zapobiec podejrzeniom o interesowność, Statut Spółdzielni w § 119 ust. 3 stanowi, że członkowie Rady Nadzorczej, Rady Osiedla i Zarządu Spółdzielni oraz osoby pozostające z nimi w związku małżeńskim albo stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu linii bocznej prowadzący działalność gospodarczą nie mogą wykonywać usług na rzecz Spółdzielni. Tenże przepis prawa wewnątrzspółdzielczego nie był przestrzegany. Prace zlecone na rzecz Spółdzielni wykonywał, bowiem szwagier pani E. S.”. Pozwany na dowód prawdziwości w/w twierdzenia złożył kopię umowy zlecenia. (pismo pełnomocnika pozwanego – k.18 – k.20). Pismem z dnia 14.VI.2010 r pełnomocnik powoda podtrzymał stanowisko K. S. zawarte w pozwie i wniósł o: 1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 5.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu; 2. zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda poprzez rozesłanie do wszystkich członków i mieszkańców Spółdzielni (…) w Ł. oświadczenia następującej treści: „Prezes Spółdzielni (…) przeprasza K. S. za rozesłanie w dniu 30 grudnia 2009 r do mieszkańców Spółdzielni (…) informacji załączonych do życzeń z okazji Świąt Bożego Narodzenia 2009 r. Wszystkie informacje tam zawarte dotyczące K. S. obrażały i naruszały jego dobre imię, jak również naraziły go na utratę zaufania, czci i godności przy sprawowaniu wybieralnych stanowisk w spółdzielni oraz sprawowaniu funkcji członka zarządu i organów nadzorczych w strukturach o charakterze publicznym, a także w znacznym stopniu utrudniły funkcjonowanie w środowisku mieszkańców. Z. P. oświadcza, iż podobne zdarzenia nigdy się nie powtórzą”. 3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu tegoż pisma pełnomocnik powoda wskazał, iż nie można podzielić poglądu, iż działanie pozwanego nie nosiło cech bezprawności. Podkreślił, iż bezprawność działania pozwanego
--- STRONA 4 ---
polega na tym, iż pozwany nie tylko poinformował o tym, iż złożył do prokuratury wskazane zawiadomienia, ale opisał szczegółowo działania, które miały według pozwanego charakter przestępny, mając świadomość, iż czyny te nie stanowią przestępstwa oraz nie poinformował następnie członków spółdzielni, że postępowania wszczęte na skutek zawiadomień zostały umorzone bądź prokurator w ogóle odmówił wszczęcia postępowania. Pozwany zatem będący inicjatorem rozpowszechnienia powyższych informacji, od początku działał ze świadomością bezprawności swojego działania. Wiedział bowiem, iż przedstawiane przez niego informacje są nieprawdziwe, a „żaden uzasadniony interes publiczny nie może polegać na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji” – w tej mierze pełnomocnik powoda powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 7.X.2004 r, sygn. akt I ACa 8/2004. W ocenie strony powodowej, sam fakt złożenia tego typu zawiadomień, a następnie niedoinformowanie opinii publicznej o dalszym ciągu postępowań, należy uznać za naruszenie dóbr osobistych. Pozwany ponadto nie odniósł się dotychczas do nieprawdziwości zarzutu o brak dbałości o interes Spółdzielni ze strony powoda. W załączniku do życzeń świątecznych pozwany wywodził, iż brak dbałości o interes Spółdzielni miał przejawiać się w tym, iż poprzedni zarząd nie wystąpił o uzasadnienie wyroku oddalającego powództwo spółdzielni o zapłatę przeciwko K.S.. Powód wskazał, iż nigdy nie był członkiem zarządu, a przedmiotem posiedzenia Rady Nadzorczej, której on przewodniczył, nigdy nie była kwestia zaskarżania bądź niezaskarżania wskazanego przez Z.P. wyroku sądu, co jak wynika z twierdzenia pozwanego, byłoby wyrazem braku dbałości o interes Spółdzielni. Na marginesie pełnomocnik powoda podniósł, iż wartość roszczenia wynikająca z tegoż wyroku Sądu to kwota 1.044,07 zł. Z informacji jakie posiada powód w tej sprawie, ówczesny Prezes Zarządu, tj. A. G., uznając roszczenia spółdzielni za całkowicie bezzasadne, podjął decyzję o zakończeniu sprawy na etapie wyroku sądu I instancji oceniając, iż złożenie środka zaskarżenia będzie bezzasadne. Powołany w życzeniach zarzut braku dbałości o interes spółdzielni wobec powoda, jako osoby pełniącej zawodowo inne ważne funkcje o charakterze zarządczym, niewątpliwie mogło skutkować naruszeniem zaufania do osoby powoda przy sprawowaniu przez niego funkcji. Powód przyznał, iż uchwała o powołaniu organów Spółdzielni Mieszkaniowej została uchylona przez Sąd i obecnie nie pełni on już funkcji w tej spółdzielni, jednak działania i informacje rozpowszechniane przez pozwanego nie były bez znaczenia i wpłynęły negatywnie na jego pozycję zawodową. W szczególności, na skutek informacji rozpowszechnianych przez pozwanego, głównie o toczących się postępowaniach karnych przeciwko K. S., odmówiono mu rekomendacji Centrum (…) w Ł. do pełnienia funkcji członka Rady Społecznej NFZ. Bezzasadne zarzucanie powodowi popełnienia przestępstw naruszyło jego dobre imię i naraziło na utratę zaufania, a postępowanie takie - zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z 29.X.1971 r sygn. akt II CR 455/71, Lex Polonica nr 314375 - należy traktować jako naruszenie czci i dobrego imienia, co stanowi naruszenie dóbr osobistych powoda. Nawet przyjmując, że wobec K. S. jako członka Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (…) należało stosować podwyższone kryteria dozwolonej krytyki, to w tej konkretnej sytuacji, uwzględniając świadomość pozwanego co do bezzasadności zarzutów, nie można powoływać się na wyłączenie bezprawności ze względu na uzasadniony interes społeczny, albowiem zgodnie z obowiązującym orzecznictwem Sądu Najwyższego, tj. wyrokiem z dnia 12.IX.2007 r, sygn. akt I CSK 211/2007, opublikowanie opisu nieprawdziwego zdarzenia wykracza poza dopuszczalne granice krytyki osób publicznych. (pismo pełnomocnika powoda – k.84 – k.87). Pismem z dnia 7.VII.2010 r pełnomocnik pozwanego podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazał m. in., iż pozwany nie jest w stanie z uwagi na wielość zawiadomień złożonych do Prokuratury oraz ogólnikowość tezy dowodowej (bez wskazania sygnatur) uczynić zadość zobowiązaniu sądu i złożyć postanowień wydanych w sprawach wzmiankowanych w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 14.VI.2010 r. Pełnomocnik pozwanego załączył jedynie kserokopię postanowienia w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 1796/09 z dnia 8.I.2010 r. Ponadto podniósł, iż życzenia
--- STRONA 5 ---
świąteczne były doręczane przed Świętami Bożego Narodzenia, a nie jak sugeruje powód w dniu 30.XII.2009 r. (pismo pełnomocnika pozwanego – k.102). Pismem z dnia 18.VIII.2010 r pełnomocnik pozwanego załączył kserokopie: - postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 29.III.2010 r w sprawie o sygn. akt IV Kp 98/10; - postanowienia z dnia 8.I.2010 r w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 1796/09; - zarządzenia z dnia 20.I.2010 r w sprawie o sygn. akt 2 Ds. 1709/09; - pismo Prokuratury Rejonowej Ł. w sprawie o sygn. akt 1Ds. 1798/09. (pismo pełnomocnika pozwanego – k.119). Pismem z dnia 27.VIII.2010 r pełnomocnik powoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o załączenie akt: 1 Ds. 1796/09 Prokuratury Rejonowej Ł. i 2 Ds. 1709/09 Prokuratury Rejonowej Ł.. Ponadto pełnomocnik powoda wniósł o zobowiązanie pełnomocnika pozwanego do złożenia odpisów orzeczeń kończących postępowania odnośnie: - zawiadomienia z dnia 1.X.2009 r (złożone 2.X.2009 r) w sprawie o posługiwanie się przerobionym dokumentem przez m. in. K. S.; - zawiadomienia z dnia 23.VI.2009 r (złożone 23.VI.2009 r) w sprawie podrobienia dokumentu przez m. in. K. S.; - zawiadomienia z dnia 23.VI.2009 r (złożone 23.VI.2009 r) w sprawie podrobienia dokumentu i poświadczenia nieprawdy w dokumencie przez m. in. K. S.. Pełnomocnik powoda wskazał nadto, iż dotychczas otrzymał od strony przeciwnej tylko jedno postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł. w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 1796/09 (oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. utrzymujące w mocy postanowienie w sprawie o sygn. akt IV Kp 98/10, które nie dotyczy K. S., a także zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia złożonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (…) - jako wniesionego po terminie - na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia z dnia 7.XII.2009 r wydanego w sprawie ukrycia dokumentów, tj. o przestępstwo z art. 276 kk w sprawie o sygn. akt 2 Ds. 1709/09 oraz pismo przesyłowe w sprawie przekazania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 1789/09, przy czym dwa ostatnie nie stanowią postanowień prokuratorskich, do załączenia których był zobowiązany pozwany). Pełnomocnik powoda wskazał też, iż strona pozwana załączyła do swego pisma procesowego z dnia 18.III.2010 r: zawiadomienie z dnia 1.X.2009 r (złożone 2.X.2009 r) w sprawie o posługiwanie się przerobionym dokumentem przez m. in. K.S.; zawiadomienia z dnia 23.VI.2009 r (złożone 23.VI.2009 r) w sprawie podrobienia dokumentu przez m. in. K. S.; zawiadomienia z dnia 23.VI.2009 r (złożone 23.VI.2009 r) w sprawie podrobienia dokumentu i poświadczenia nieprawdy w dokumencie przez m. in. K.S.. Zawiadomienia te zostały złożone z kompletem załączników. Pełnomocnik powoda podkreślił, iż pozwany pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. od maja 2009 r, a więc od składania w/w zawiadomień do chwili obecnej nikt inny nie ponosi odpowiedzialności w Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. za kompletność istotnej dla Spółdzielni dokumentacji. Postanowienia o umorzeniu dochodzeń lub o odmowie ich wszczęcia, bądź zażalenia na takie postanowienia – zgodnie z zarzutami kierowanymi pod adresem powoda, są na tyle istotnymi dokumentami w Spółdzielni, że powinny być przechowywane z należytą starannością. Wobec załączenia zawiadomień z załącznikami, w ocenie powoda - wydaje się mało prawdopodobnym, aby nie było możliwe zidentyfikowanie i odnalezienie w dokumentacji spółdzielni 3 istotnych postanowień. Brak żądanych przez Sąd dokumentów należy rozumieć wyłącznie jako działanie na zwłokę przez stronę pozwaną w sposób mający na celu przedłużenie postępowania. (pismo pełnomocnika powoda - k.133 - k.134).
--- STRONA 6 ---
Pismem z dnia 10.X.2010 r pełnomocnik powoda wniósł o załączenie akt postępowań przygotowawczych Prokuratury Rejonowej Ł. o sygn. akt: 2 Ds. 1574/09, 1 Ds. 1034/09, 2 Ds. 1710/09 oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów – orzeczeń kończących w/w postępowania dla wykazania bezprawności działania pozwanego. W uzasadnieniu tegoż pisma pełnomocnik powoda wskazał, iż wobec nie wykonania przez pozwanego zobowiązania Sądu, strona powodowa ustaliła, iż w przypadku trzech zawiadomień z dnia 23.VI.2009 r (m. in. przeciwko K. S.), odmówiono wszczęcia dochodzenia w dniu 30.IX.2009 r w sprawie o sygn. akt 1Ds. 1034/09, a na to postanowienie nie złożono zażalenia. W przypadku zaś zawiadomienia z dnia 1.X.2009 r (m. in. przeciwko K.S.) odmówiono wszczęcia dochodzenia w dniu 30.X.2009 r w sprawie o sygn. akt 2 Ds. 1574/09 i na to postanowienie również nie złożono zażalenia. Fakty, które strona powodowa zamierza wykazać poprzez załączone dokumenty są istotne z punktu widzenia zasadności roszczenia pozwu, tj. wykazania bezprawności działania pozwanego polegającej na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji na szkodę powoda. (pismo pełnomocnika powoda - k.140 - k.141). Na rozprawie w dniu 9.XII.2010 r pełnomocnik powoda popierał pozew, zaś pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. (protokół rozprawy z dnia 9.XII.2010 r – k.148 – k.152). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny : Pozwany Z. P. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł.w okresie: od lipca 2008 r – do dnia 16 grudnia 2008 r, kiedy to został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni, a następnie pełnił funkcję Prezesa Zarządu tej Spółdzielni w okresie od 28.05.2009 r - do chwili obecnej. Powód K. S. poczynając od kwietnia 2008 r - do maja 2009 r pełnił funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej w tejże Spółdzielni. (okoliczności bezsporne przyznane przez strony na rozprawie w dniu 17.VI.2010 r – k.98 – k.100). W Sądzie Rejonowym w Ł. toczyła się sprawa z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. wniesionego w dniu 19.XII.2007 r przeciwko K. S. o zapłatę kwoty 1.044,07 zł z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z dodatkowego pomieszczenia o powierzchni 10,73 m² w piwnicy budynku, w którym zamieszkuje. Wyrokiem z dnia 6.III.2009 r Sąd Rejonowy w Ł. oddalił to powództwo. Pismem z dnia 9.III.2009 r pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., tj. r. pr. M. G.złożyła wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 6.III.2009 r Sądu Rejonowego dla Ł. i przesłanie go na adres powodowej Spółdzielni. Z kolei pismem z dnia 30.III.2009 r, które wpłynęło do Sądu w dniu 31.III.2009 r, Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. cofnęła swój wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 6.III.2009 r. Ostatecznie jednak zostało w tej sprawie sporządzone uzasadnienie wyroku Sądu i doręczone pełnomocnikowi Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. zarządzeniem z dnia 30.XI.2009 r. (wyrok z dnia 6.III.2009 r, pismo pełnomocnika powodowej Spółdzielni z dnia 9.III.2009 r i z dnia 30.XI.2009 r – w załączonych aktach II C 144/08 Sądu Rejonowego w Ł., zeznania świadka A.G. – k.111- k.112). Wyrokiem z dnia 19.II.2009 r Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie o sygn. akt I C 412/08 z powództwa A. K.(1) i A. K.(2) przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. o uchylenie uchwał – uchylił uchwały nr1,2 i 3 Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. z dnia 21.IV.2008 r, wobec ich podjęcia w sposób sprzeczny z prawem.
--- STRONA 7 ---
Zaskarżona uchwała nr 1 dotyczyła odmowy przyjęcia sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej, a podjęto ją po dyskusji, w trakcie której uniemożliwiono Przewodniczącemu Rady udzielenia odpowiedzi na zadawane pytania. Zaskarżona uchwała nr 2 dotyczyła odwołania 8 członków Rady Nadzorczej przed upływem kadencji. Zaskarżona uchwała nr 3 dotyczyła wyboru nowych członków Rady Nadzorczej w miejsce odwołanych członków Rady. Wyrokiem z dnia 21.V.2009 r Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej od wyroku z dnia 19.II.2009 r. (wyrok z dnia 19.II.2009 r Sądu Okręgowego w Ł. wraz z uzasadnieniem i wyrok z dnia 21.V.2009 r Sądu Apelacyjnego w Ł. wraz z uzasadnieniem – w załączonych aktach I C 412/08). Trzema pismami z dnia 23.VI.2009 r Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J., złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł. trzy zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa m. in. w grudniu 2008 r przez działających wspólnie i w porozumieniu członków Prezydium Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (…), w tym m. in. przez K. S. przestępstwa podrobienia dokumentu z art.270 kk, poświadczenia nieprawdy w dokumencie - art. 271 kk. Postanowieniem z dnia 29.IX.2009 r Prokuratura Rejonowa Ł. umorzyła śledztwo w tej sprawie wobec braku dostatecznych danych uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Odpis tego postanowienia doręczono w dniu 14.X.2009 r Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. reprezentowanej przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J. Na to postanowienie nie zostało złożone zażalenie. (trzy zawiadomienia z dnia 23.VI.2009 r Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. o popełnieniu przestępstwa i postanowienie z dnia 29.IX.2009 r wraz z dowodami jego doręczenia – w załączonych aktach 1 Ds. 1034/09 Prokuratury Rejonowej Ł.). Pismem z dnia 1.X.2009 r Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J., złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na przerobieniu dokumentu, poświadczeniu nieprawdy w dokumencie (art. 271 kk) oraz posługiwanie się przerobionym dokumentem m. in. przez K. S.. Postanowieniem z dnia 29.X.2009 r Prokuratura Rejonowa Ł. odmówiła wszczęcia dochodzenia w tej sprawie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Odpis tego postanowienia doręczono w dniu 6.XI.2009 r Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł.. Na to postanowienie nie zostało złożone zażalenie. (zawiadomienie z dnia 1.X.2009 r i postanowienie z dnia 29.X.2009 r wraz z dowodem jego doręczenia – w załączonych aktach 2 Ds. 1574/09 Prokuratury Rejonowej Ł.). Pismem z dnia 26.X.2009 r Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J., złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na działaniu na szkodę Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. (art. 267a Prawa Spółdzielczego) przez K. N., tj. Głównego Księgowego i Członka Zarządu i przez Z. O., tj. Członka Zarządu. Postanowieniem z dnia 28.XII.2009 r Prokuratura Rejonowa Ł. odmówiła wszczęcia śledztwa w tej sprawie uznając w szczególności, iż brak jest podstaw do przyjęcia zaistnienia czynu z art. 296 § 1 kk, przy czym odpis tego postanowienia doręczono w dniu 12.I.2010 r Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł.. Na to postanowienie nie zostało złożone zażalenie.
--- STRONA 8 ---
(zawiadomienie z dnia 26.X.2009 r i postanowienie z dnia 28.XII.2009r wraz z dowodem jego doręczenia – w załączonych aktach 2 Ds. 1710/09 Prokuratury Rejonowej Ł.). Pismem z dnia 26.X.2009 r Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J., złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na ukryciu lub zniszczeniu dokumentów (art.276 kk) przez E. S. i M. R.. Postanowieniem z dnia 7.XII.2009 r Prokuratura Rejonowa Ł. odmówiła wszczęcia dochodzenia w tej sprawie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, przy czym odpis tego postanowienia doręczono w dniu 17.XII.2009 r Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł.. Na skutek złożonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (…) w Ł. zażalenia na to postanowienie z uchybieniem ustawowego terminu, zarządzeniem z dnia 20.I.2010 r Prokuratur Prokuratury Rejonowej Ł.odmówił przyjęcia zażalenia z uwagi na wniesienie go po terminie. (zawiadomienie z dnia 26.X.2009 r i postanowienie z dnia 7.XII.2009r wraz z dowodem jego doręczenia oraz zarządzenie z dnia 20.I.2009 r – w załączonych aktach 2 Ds. 1709/09 Prokuratury Rejonowej Ł. oraz k. 103 - k.105 ). Pismem z dnia 26.X.2009 r Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) w Ł. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J., złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na zniszczeniu lub usunięciu dokumentu (art.276 kk) przez członków Komisji Rewizyjnej Rady Nadzorczej Spółdzielni: E. S., J.K. i M. R.. Postanowieniem z dnia 8.I.2010 r Prokuratura Rejonowa Ł. odmówiła wszczęcia dochodzenia w tej sprawie wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Na skutek złożonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (…) w Ł. zażalenia na to, postanowieniem z dnia 29.III.2010 r Sąd Rejonowy w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratury Rejonowej Ł. (zawiadomienie z dnia 26.X.2009 r i postanowienie z dnia 8.I.2010 r wraz z dowodem jego doręczenia oraz postanowienie z dnia 29.III.2010 r Sądu Rejonowego w Ł. w sprawie o sygn. akt IV Kp 98/10 – w załączonych aktach 2 Ds. 1796/09 Prokuratury Rejonowej Ł. oraz k.103 - k.105, k.122 - k.125 i k. 120 - k.121). Pismem z dnia 28.X.2009 r Prokuratura Rejonowa Ł. przesłała do (…) Urzędu Skarbowego Ł. zawiadomienie Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. o popełnieniu przestępstwa z art. 77 ustawy z 29.IX.1994 r o rachunkowości przez K. N., tj. głównego księgowego i Członka Zarządu tej Spółdzielni Mieszkaniowej. (pismo Prokuratury Rejonowej Ł. - k.129). Informacja skierowana do członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., a załączona w grudniu 2009 r do życzeń świąteczno – noworocznych zawiera następujące sformułowania: „ Informacja dla członków Spółdzielni. Realizując prawo członków Spółdzielni do informacji o sposobie wykonywania zadań statutowych przez organy spółdzielni, komunikujemy iż stwierdzono szereg nieprawidłowości w spółdzielni polegających bądź na łamaniu przepisów prawa powszechnego, jak i aktów prawa spółdzielczego. Zdarzenia te miały miejsce w okresie od 22 kwietnia 2008 r – do maja 2009 r . W przypadku podejrzenia możliwości popełnienia przestępstwa, w celu dokonania jego weryfikacji Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej (…) złożył do Prokuratury Rejonowej Ł. kilka zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie. Zawiadomienia dotyczyły: podejrzenia podrabiania dokumentów /art. 270 kk/, podejrzenia poświadczania nieprawdy w dokumentach /art. 271 kk/, podejrzenia używania dokumentów
--- STRONA 9 ---
poświadczających nieprawdę /art. 273 kk/ oraz podejrzenia usuwania bądź niszczenia dokumentów /art. 276 kk/ . I tak np.: w obiegu Spółdzielni funkcjonował Regulamin Rady Nadzorczej o odmiennej treści niż uchwalony uchwałą Walnego Zgromadzenia nr 12/21.IV.2008 r. Odmienny treściowo regulamin Rady Nadzorczej, został podpisany przez Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni, a później Przewodniczącego Rady Nadzorczej, Pana K. S. . Zmiana treści regulaminu Rady Nadzorczej nastąpiła nie tylko poprzez zmiany techniczne, ale i merytoryczne. Takim właśnie regulaminem posługiwał się Przewodniczący Rady Nadzorczej. Działania powyższe były podejmowane przez członków zdelegalizowanej wyrokiem sądu poprzedniej Rady Nadzorczej: M. R., K. S., E.S., W. C. oraz Z. O. . Osobnym faktem jest zagubienie lub zniszczenie dokumentów mających dla Spółdzielni znaczenie przez M. R. i E. S.. Na podstawie § 11 Statutu Spółdzielni każdy członek spółdzielni ma prawo otrzymania kopii uchwał organów Spółdzielni. Stąd też informujemy, iż oprócz funkcjonowania w obrocie prawnym Spółdzielni odmiennego treściowo od uchwalonego Regulaminu Rady Nadzorczej, funkcjonowały również różniące się w treści mającej znaczenie prawne uchwały i protokoły Rady Nadzorczej . Niczego nie przesądzając, za protokół Rady Nadzorczej odpowiadali w okresie od 22 kwietnia 2008 r do dnia 28 maja 2009 r Sekretarz Pani E. S. oraz Przewodniczący Rady Nadzorczej Pan K. S.. Należałoby zadać pytanie skąd pochodzi i w jaki sposób powstała odmienna treść tej samej uchwały Rady Nadzorczej nr 7/10.02.2009 r dotycząca stosowania, bądź nie stosowania wszystkich procedur przetargowych zgodnie z prawem o zamówieniach publicznych. Innym ważkim zagadnieniem był brak dbałości o interes Spółdzielni w sytuacji, gdy interes ten kolidował z interesem Przewodniczącego Rady Nadzorczej Pana K. S. . Jak bowiem inaczej wytłumaczyć i zinterpretować fakt braku zainteresowania poprzedniego Zarządu Spółdzielni uzasadnieniem wyroku Sądu Rejonowego w Ł., którym to Sąd oddalił w pierwszej instancji powództwo Spółdzielni o zapłatę ... przeciwko Panu K. S.. Niekorzystnego wyroku nie zaskarżono, ba nawet nie chciano poznać jego motywów, cofając wniosek o uzasadnienie. Tam gdzie stykają się interesy członków organów Spółdzielni z interesem Spółdzielni , aby zapobiec podejrzeniom o interesowność, Statut Spółdzielni w par. 119 ust. 3 stanowi, że członkowie Rady Nadzorczej, Rady Osiedla i Zarządu Spółdzielni oraz osoby pozostające z nimi w związku małżeńskim albo stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu linii bocznej prowadzący działalność gospodarczą nie mogą wykonywać usług na rzecz Spółdzielni. Ten przepis prawa wewnątrzspółdzielczego nie był przestrzegany. Prace zlecone na rzecz Spółdzielni wykonywał bowiem szwagier Pani E.S. . Także w dziedzinie ewidencji księgowej, odkryto nieprawidłowości polegające na prowadzeniu przez Głównego Księgowego Spółdzielni Panią K. N. ewidencji księgowej w oparciu zmienioną politykę rachunkowości bez jej formalnego zatwierdzenia oraz wbrew ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych z 2007 r, co jednoznacznie wynika z informacji przekazanej przez biegłego rewidenta. W tej sprawie obecny zarząd Spółdzielni również powiadomił organy ścigania zgodnie z dyspozycją art. 77 ustawy o rachunkowości. Podsumowując powyższe informacje, obecny Zarząd oraz Rada Nadzorcza Spółdzielni dołożą należytych starań, aby stwierdzone nieprawidłowości zostały wyeliminowane, a cele statutowe
--- STRONA 10 ---
spółdzielni były realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnego jak i wewnątrzspółdzielczego . ( informacja skierowana do członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. załączona do życzeń świąteczno – noworocznych – k.8 – k.10). Pozwany Z. P. jest współautorem w/w informacji skierowanej do członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., a załączonej w grudniu 2009 r do życzeń świąteczno – noworocznych. Pozwany nie był decydentem, które osoby mają być wymienione w przedmiotowej informacji. Pozwanego jako osobę z wykształceniem prawniczym poproszono o przedstawienie opinii prawnej w tej sprawie. Intencją dostarczenia członkom spółdzielni przedmiotowej informacji było poinformowanie zgodnie z wymogiem statutowym o nieprawidłowościach działania członków byłej Rady Nadzorczej celem zapobieżenia ich ponownego wyboru do organów spółdzielni. Informacja ta ukazała się, ponieważ Rada Nadzorcza przywrócona po wyroku Sądu Okręgowego w Ł. wydanego w sprawie o sygn. akt IC 412/08, co nastąpiło po uchyleniu uchwały odnośnie powołania poprzedniej Rady Nadzorczej, której przewodniczącym był powód K. S., dokonała analizy wszystkich uchwał i protokołów z posiedzeń poprzedniej Rady Nadzorczej w okresie 28 kwietnia 2008 r - do 28 maja 2009 r, czyli z okresu, kiedy funkcjonowała ta poprzednia Rada Nadzorcza. Przez około pół roku członkowie Rady Nadzorczej badali tę sprawę. Był powołany zespół w Radzie Nadzorczej do badania prawidłowości i legalności uchwał oraz protokołów poprzedniej Rady Nadzorczej. W wyniku tej pracy, Rada Nadzorcza stwierdziła szereg nieprawidłowości o różnym charakterze. Żądanie dokonania takiej analizy wpływało od członków Spółdzielni Mieszkaniowej do Rady Nadzorczej. Rada Nadzorcza, która rozpoczęła swoje funkcjonowanie dnia 28.05.2009r, dokonała wyboru zespołu kontrolnego spośród swoich członków. W tych pracach uczestniczyli pracownicy spółdzielni i członkowie zarządu. Po 4-miesięcznej kontroli zespół ten przez następny okres około 1,5 miesiąca przedstawiał wyniki kontroli na posiedzeniach Rady Nadzorczej i trwało to do połowy listopada 2009 r. Grudzień 2009 r był podsumowaniem prac Rady Nadzorczej, gdyż na każdym posiedzeniu były analizowane te sprawy. W ocenie tegoż zespołu kontrolnego służb prawnych spółdzielni, działania podejmowane przez Radę mogły również wypełniać znamiona konkretnych przestępstw i w związku z tym Rada Nadzorcza zleciła zarządowi przygotowanie doniesień w konkretnych sprawach do prokuratury celem weryfikacji tych informacji. Cały materiał został zatwierdzony przez Radę Nadzorczą Spółdzielni i podpisany, zaś całość została wysłana do członków spółdzielni na początku grudnia 2009 r – częściowo doręczono tę informację za pośrednictwem gospodarzy domu, a w części za pośrednictwem poczty. Życzenia, ankieta i informacja były dostarczane tylko członkom spółdzielni, a weryfikacja polegała na tym, że gospodarze domów mieli listy członków i dopiero po upewnieniu się, że jest to osoba z listy członków spółdzielni, były wręczane te materiały świąteczno-informacyjne. Na listach przy każdym z członków było potwierdzenie imieniem i nazwiskiem odbioru informacji przez członka spółdzielni. Cały materiał został sporządzony w wyniku kontroli dokonanej przez Radę Nadzorczą, która została przywrócona po wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi. W prasie i telewizji w 2008 r i 2009 r było pisanych szereg artykułów i emitowanych wiele programów odnośnie poważnych nieprawidłowości w Spółdzielni i spółdzielcy oczekiwali, by nowa Rada Nadzorcza albo potwierdziła, albo zaprzeczyła tym informacjom. Emisja w mediach dotyczyła nieprawidłowości gospodarczych w przetargach, zatrudnienia członków rodzin, zlecania prac członkom rodzin itp. W tych programach występowało kilkanaście osób, m. in. członkowie organów spółdzielni, członkowie spółdzielni, w tym pozwany. W materiałach medialnych mówiono o licznych nieprawidłowościach funkcjonowania organów spółdzielni. Zespół kontrolny w listopadzie lub grudniu 2009 r przedstawił wynik swej pracy. Dnia 30.11.2009 r Rada Nadzorcza po analizie, przeprowadzonej przez 3-4 posiedzenia Rady, kiedy to analizowała dokumenty przedstawione przez ten zespół - część uchwał poprzedniej Rady uchyliła jako niezgodnych z prawem spółdzielczym bądź statutem. W niektórych sprawach zaleciła natomiast Zarządowi złożenie doniesienia do Prokuratury. Było to zalecenie pokontrolne i Zarząd te doniesienia złożył. Doniesienia w czterech sprawach dotyczyły spraw, w których powód brał udział, podejmował działania. Pierwsza z tych spraw opisana w materiale informacyjnym dotyczyła wprowadzenia do
--- STRONA 11 ---
obiegu regulaminu Rady Nadzorczej spółdzielni odmiennego od treści regulaminu uchwalonego przez Walne Zgromadzenie w 2008 r, gdzie były zmiany merytoryczne, ale w trudny sposób zauważalne dla przeciętnego czytelnika, co polegało na tym, że zmieniono jedną ze środkowych stron. W szczególności ostatnia strona była stroną oryginalną z pełnymi podpisami, w tym powoda, a jedna ze środkowych stron różniła się merytorycznie od strony, która została uchwalona na Walnym Zgromadzeniu. Odpowiedzialny za treść dokumentów uchwalonych w spółdzielni jest przewodniczący Rady Nadzorczej i sekretarz, natomiast w tym przypadku osobami, które potwierdzały rzetelność aktu był przewodniczący Walnego Zgromadzenia i sekretarz, a funkcje przewodniczącego walnego Zgromadzenia w tym przypadku pełnił powód. Wobec tego Rada Nadzorcza nabrała uzasadnionego podejrzenia, że osobami, które mogły dokonać tej manipulacji był przewodniczący Walnego Zgromadzenia i sekretarz, wobec czego w tej sprawie zostało zgłoszone zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej Ł. Drugie doniesienie dotyczyło sporządzenia pisma z dnia 15.12.2008r pod nazwą „wniosek”. Wniosek ten zawierał zarzuty, które miały uzasadnić Radzie Nadzorczej odwołanie pozwanego z funkcji prezesa zarządu w dniu 16.12.2008 r. W wyniku badania dokumentów tj. protokołu z obrad Rady Nadzorczej z dnia 16.12.2008r, oświadczeń członków obecnych na tym posiedzeniu Rady tj. J. C., A. Ś., K. G. oraz odnalezionej w spółdzielni płyty z nagraniem tego posiedzenia wynikało, że wniosek ten nie istniał w dniu 16.12.2008 r. Wniosek ten został dołączony m.in. przez powoda, który był sygnatariuszem tego wniosku, na kolejnym posiedzeniu Rady Nadzorczej już po odwołaniu pozwanego w dniu 30.12.2008 r. Mając na uwadze, że wniosek ten miał być podstawą do odwołania pozwanego i szkodę, którą spowodował w majątku spółdzielni, gdyż pozwany otrzymał odszkodowanie za bezprawne odwołanie w sprawie prowadzonej w Sądzie Pracy w Łodzi na podstawie ugody ze spółdzielnią, to Rada Nadzorcza podjęła decyzję o weryfikacji prawno-karnej tego dokumentu. Ugodę ze spółdzielnią odnośnie odszkodowania pozwany zawarł w końcu 2009 r lub na początku 2010r. Po trzecie w wyniku weryfikacji dokumentów z posiedzenia Rady Nadzorczej, w której zasiadał powód jako przewodniczący okazało się, że w obrocie prawnym spółdzielni istniały dwie wersje istotnej w obrocie gospodarczym uchwały Rady Nadzorczej. Różnica między tymi dokumentami polegała na tym, że w jednej wersji ustanawiano zasadę wyboru wykonawców na roboty budowlane na podstawie ustawy o zamówieniach publicznych jako zasadę, natomiast w drugiej wersji uchwały, która była stosowana w spółdzielni znajdował się zapis, że spółdzielnia stosuje ustawę o zamówieniach publicznych z wyłączeniem możliwości publikacji ogłoszenia o robotach i możliwości odwołania się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Członkowie Rady Nadzorczej i komisji przetargowej spółdzielni byli przekonani na podstawie pierwszej wersji uchwały, że spółdzielnia stosuje w pełnym zakresie ustawę o zamówieniach publicznych. W praktyce zarząd spółdzielni w porozumieniu z przewodniczącym Rady Nadzorczej, którym był powód, stosował „uproszczoną wersję”, czyli bez możliwości odwołania się do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, co umożliwiało „bezpieczne” rozstrzyganie i bez kontroli tego urzędu. Także tę sprawę Rada Nadzorcza postanowiła skierować do kontroli prokuratorskiej. Czwarta sprawa dotycząca powoda była związana z tym, iż w sierpniu 2008 r, gdy pozwany podjął pracę jako Prezes Zarządu Spółdzielni - został poinformowany przez powoda, który był przewodniczącym Rady Nadzorczej, że w sądzie toczy się sprawa związana z niepłaceniem przez powoda za pomieszczenie dodatkowe, ponieważ od wielu miesięcy odmawia on zapłaty za to pomieszczenie. Zgodnie z regulaminami obowiązującymi w spółdzielni lokator, który korzysta z dodatkowego pomieszczenia gospodarczego, uiszcza stosowną opłatę na rzecz spółdzielni, a jeśli korzysta bezumownie, to również płaci. Pozwany zapoznał się z aktami sprawy jeszcze w 2008r i wynikało z nich, że powód otrzymał od spółdzielni zgodę na zajęcie takich pomieszczeń gospodarczych bezpłatnie, ale tylko na czas remontu kapitalnego w jego mieszkaniu, wykonywanego przez spółdzielnię. Remont polegał na wymianie wszystkich podłoży i powód musiał usunąć z mieszkania wszystkie meble. Po zakończeniu remontu powód był zobowiązany do opuszczenia pomieszczeń, a mimo monitów spółdzielni tych pomieszczeń nie opuszczał, dlatego został skierowany pozew o zapłatę za bezumowne korzystanie z tych pomieszczeń. Po powrocie pozwanego do spółdzielni w czerwcu 2009r został on poinformowany przez służby prawne spółdzielni, że spółdzielnia sprawę tę przegrała w sądzie. Z analizy dokumentów akt sprawy wynikało, że po wyroku Sądu I instancji Zarząd Spółdzielni pod kierownictwem A. G. skierował
--- STRONA 12 ---
pismo do Sądu Rejonowego w Ł. proszące o nie przesyłanie uzasadnienia wyroku. Uzasadnienie tego wyroku znajduje się jednak w Spółdzielni Mieszkaniowej dlatego, że pisma minęły się. Z rozmowy pozwanego z r. pr. M. G. wynikało, że nie pisała ona opinii w tej sprawie, bo przebywała na zwolnieniu lekarskim tuż przed planowanym porodem. Życzenia świąteczno - noworoczne wraz z załącznikami były doręczane tylko członkom spółdzielni, członkowie pokazywali powyższe informacje członkom swoich rodzin lub znajomym, nie będącym członkami spółdzielni. Część postanowień prokuratury o umorzeniu postępowań prowadzonych z doniesienia Spółdzielni była zaskarżona, część natomiast nie. Informacja skierowana do członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., a załączona do życzeń świąteczno – noworocznych została wysłana do wszystkich członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) imiennie, za potwierdzeniem odbioru i weryfikacją, czy odbiera członek spółdzielni. Została ona wysłana w grudniu 2009 roku jako oddzielna trzecia kartka, razem z życzeniami świąteczno - noworocznymi stanowiącymi oddzielną pierwszą kartkę i ankietą dotyczącą funduszy inwestycyjnych i ich wykorzystania, stanowiącą oddzielną drugą kartkę. Postępowanie sądowe dotyczące uchylenia uchwały Walnego Zgromadzenia odnoszące się do Rady Nadzorczej, w której zasiadał powód trwało około rok czasu. Z wyroku i uzasadnienia sądu wynikały liczne nieprawidłowości w funkcjonowaniu spółdzielni. Pozwany został oskarżony m. in. przez powoda w sprawie o sygn. akt VIII K 542/09 Sądu Rejonowego w Ł., która jest w toku przy czym sprawa ta nie dotyczy zakresu danych z przedmiotowej informacji. Sprawa VIII K 542/09 dotyczy tego, że powód oskarżył pozwanego o to, że na forach internetowych strony (…) zamieszczał treści zniesławiające powoda oraz, że w grudniu 2008 roku pozwany osobiście rozwiesił kilkaset ulotek na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., zniesławiających powoda. W toku jest także inna sprawa karna, gdzie Z. P. jest oskarżycielem prywatnym przeciwko powodowi o zniesławienie pozwanego w publikacji w (…), co także nie dotyczy niniejszej sprawy, a ponadto jest jeszcze sprawa cywilna z powództwa Z. P. o ochronę dóbr osobistych, co także nie dotyczy niniejszej sprawy. (zeznania pozwanego – k., informacja skierowana do członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. załączona do życzeń świąteczno – noworocznych – k.8 – k.10, kopia uchwały nr 12/21.04.2008 w sprawie regulaminu Rady Nadzorczej – k.41, projekt regulaminu Rady Nadzorczej – k.42 – k.46, regulamin Rady Nadzorczej–uchwalony – k.47 – k.51 oraz różnice pomiędzy projektem Spółdzielni regulaminu Rady Nadzorczej a projektem uchwalonym – k.52 – k.58, kopia umowy zlecenia – k.64 – k.66). Rzeczywiście w Spółdzielni Mieszkaniowej (…) pojawiły się dwa protokoły Walnego Zgromadzenia, które równolegle funkcjonowały i jeden z nich podpisał sekretarz (protokolant spółdzielni), a drugi powód, bo powód nie zgadzał się z zapisami sekretarza. Jednak powód uznał, że te dwa protokoły funkcjonowały jako jeden (różniły się tylko pierwszą stroną). Była to pisarska pomyłka protokolanta, która została wyjaśniona. Były uchylone przez Sąd Okręgowy w Łodzi uchwały Walnego Zgromadzenia Spółdzielni Mieszkaniowej (…). Prokuratura nie postawiła powodowi żadnych zarzutów prokuratorskich. Nie zostało dotąd wyjaśnione, że postępowania prokuratorskie wszczęte z doniesienia Spółdzielni Mieszkaniowej (…), a opisane w przedmiotowej informacji, zostały umorzone, nie została przekazana o tym informacja do członków spółdzielni. Sąsiedzi powoda uwierzyli w przedmiotowe informacje załączone do życzeń świąteczno - noworocznych i mówili do powoda: „człowieku, co Ty wyrabiasz?”, a nadto w Internecie na stronie (…) były z tej przyczyny na temat powoda docinki, wulgaryzmy. Na skutek powyższego, powód nie został wybrany na drugą kadencję do rady NFZ. Jest to funkcja społeczna, rada społeczna. Powód nie mógł kandydować do tak prestiżowej funkcji tj. Rady Społecznej NFZ, gdyż wymagało to kryształowej, nieposzlakowanej opinii. Wybory do Rady miały miejsce w styczniu-lutym 2010 r. Sejmik województwa powołuje na to stanowisko w maju 2010 r. Przedmiotową informację wraz z życzeniami świąteczno - noworocznymi powód otrzymał przed samymi świętami tj. ok. 20 grudnia 2009 r. Powód musiał tłumaczyć się z tego tytułu Radzie Nadzorczej w obecnym miejscu pracy tj. w (…) Oczyszczalni (…), którą poinformował, że sprawę
--- STRONA 13 ---
kieruje do sądu i niejako warunkowo został utrzymany na stanowisku członka zarządu do zakończenia niniejszej sprawy, a wiąże się to z pominięciem powoda w różnych awansach, nagrodach itp. Przed przedmiotową informacją dołączoną do życzeń świąteczno – noworocznych, powód prowadził rozmowy z innymi firmami, w których miał szansę być zatrudniony, a konkretnie w Radach Nadzorczych, ale bezskutecznie, bo te życzenia dosyć szybko stały się popularne. Część otoczenia powoda nie uwierzyła w te życzenia, część stwierdziła, że zobaczy jak to się wyjaśni, ale większość uwierzyła. Powód był prezesem niejednej Spółdzielni Mieszkaniowej, a to jest dość hermetyczne środowisko i jego kontakty upadły. Od rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy będzie zależała opinia powoda w środowisku i dalsze funkcjonowanie. Powód już wcześniej zasiadał w Radach Nadzorczych, to nie wymagało to szczególnych uprawnień. Powód cały czas pracuje na pełnym etacie jako członek zarządu w (…) Oczyszczalni (…), tj. poprzednio przed niniejszą sprawą i obecnie. (zeznania powoda – k.148 – k.149, k.98 – k.99). Wobec informacji publicznych, które pojawiły się na temat powoda w związku z pełnieniem funkcji w Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł., została wstrzymana rekomendacja dla powoda na uczestnictwo w Radzie Społecznej NFZ. Wcześniej taka rekomendacja była już udzielona powodowi przed kilkoma laty po wyborze powoda do Rady Społecznej NFZ. Taki kandydat musi mieć czystą kartę, co oznacza, że nie jest obciążony sprawami sądowymi, pomówieniami publicznymi, nie ma nierozwiązanych spraw. Była to publiczna sprawa o konflikcie pomiędzy powodem i pozwanym w Spółdzielni, jej sens był taki, że K.S. jest obciążony zarzutami sformułowanymi przez Prezesa Zarządu Spółdzielni tj. pozwanego, co zdyskwalifikowało K. S.. Sprawa powoda jest nadal zawieszona, powód nadal nie został rekomendowany przez S. C. Z. R.. Powód jest w tym Stowarzyszeniu od kilku lat i cała ta sprawa obciąża Stowarzyszenie, gdyż Zarząd tego Stowarzyszenia udzielał powodowi tej rekomendacji. Powód zwrócił się ustnie o udzielenie mu rekomendacji. Funkcja, o rekomendację której starał się powód, jest funkcją społeczną, bezpłatną. Jest to ta sama funkcja, którą powód pełnił w przeszłości, jest prestiż uczestniczenia w takiej Radzie oraz odpowiedzialność, bo Rada ma upoważnienia np. do korekty planów finansowych, odwoływania dyrekcji itp. (zeznania świadka T. – k.110 – k.111). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, które uznał za wiarygodne. Jednocześnie podkreślić należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy w istocie nie był pomiędzy stronami sporny, a jedynie odmienna była ocena stron, co do tego, czy pozwany działając jako współautor przedmiotowej informacji załączonej do życzeń świąteczno – noworocznych, naruszył dobra osobiste powoda, czy też nie. Kwestia ta stanowiła w istocie kwestię prawną wymagającą rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności: cześć, dobre imię pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych zawarty w art. 23 kc jest otwarty i obejmuje niewątpliwie poza dobrym imieniem, czcią, godnością także inne dobra osobiste. Cześć i godność jako wartości właściwe każdemu człowiekowi uznaje się za najważniejsze (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29.X.1971, II CR 455/71, OSNCP 4/72/77). Cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci, dobrego imienia może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym co narusza dobre imię danej osoby i może narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9.X.2002, IV CKN 1402/00, LEX nr 78364).
--- STRONA 14 ---
Cześć dla człowieka wiąże się ściśle z jego godnością. W czci człowieka wyróżnia się dwie jej strony: stronę wewnętrzną - nazywaną godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz stronę zewnętrzną - oznaczającą dobrą sławę, dobrą opinię innych ludzi, szacunek, którym otoczenie obdarza daną osobę. Do naruszenia czci może dojść w rozmaity sposób, np. za pośrednictwem mowy lub pisma itp. Wśród wypowiedzi naruszających cześć lub dobre imię odróżnia się wypowiedzi opisowe (dotyczące faktów) i wypowiedzi oceniające, czyli wyrażające opinię. Te pierwsze mogą podlegać weryfikacji z punktu widzenia kryterium prawdy i fałszu. Te ostatnie są dozwolone, jeżeli mieszczą się w granicach rzeczowej i konstruktywnej krytyki. Zniesławiający charakter mogą mieć zasadniczo wypowiedzi w formie oznajmującej. Krytyczna ocena osoby, jej zachowania nie uzasadnia powstania roszczeń służących do ochrony czci, jeżeli jest rzeczowa i rzetelna. Te jej cechy wykluczają bowiem bezprawność zachowania się krytykującego. W sprawie o obrazę (naruszenie godności wewnętrznej), Sąd Najwyższy wywiódł, że przy ocenie naruszenia czci należy uwzględnić nie tylko znaczenie użytych słów, ale również cały kontekst sytuacyjny oraz jego społeczny odbiór, oceniany według kryteriów właściwych dla ludzi rozsądnych i uczciwych. Konieczne jest więc zachowanie należytych proporcji i umiaru (por.: Duże Komentarze Becka – Kodeks Cywilny Tom I, komentarz do artykułów 1 - 449¹¹, pod red. K. Pietrzykowskiego, 5. Wydanie, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2008, str. 120 – k.122). Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Naruszenia dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej dopuszcza się każdy, kto godzi w sposób bezprawny w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego. Obowiązkiem każdego jest powstrzymanie się od działań naruszających dobra osobiste innej osoby, czemu z kolei towarzyszy uprawnienie pokrzywdzonego do żądania zaniechania tych naruszeń, czy usunięcia ich skutków. W procesie o ochronę dóbr osobistych na pokrzywdzonym ciąży obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało naruszone, natomiast sprawca naruszenia dobra osobistego, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, iż jego działanie nie miało cech bezprawności, przy czym zauważyć należy, iż przepis art. 24 § 1 kc wprowadził zasadę domniemania bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Naruszenie dobra osobistego może być uznane za pozbawione cech bezprawności tylko w okolicznościach wyjątkowych. W zakres typowych wypadków braku bezprawności działania wchodzą w szczególności następujące przypadki: • działanie w ramach porządku prawnego, • wykonywanie prawa podmiotowego, • obrona interesu zasługującego na ochronę, • zezwolenie uprawnionego, • przepisy szczególne, • brak zasługującego na ochronę interesu. Bezprawność działania stanowi, więc podstawową przesłankę ochrony w razie naruszenia lub zagrożenia naruszenia dobra osobistego. Kodeks cywilny przyjął w art. 24 § 1 kc obiektywne pojęcie bezprawności działania jako przesłanki ochrony dóbr osobistych. Z tego względu nie jest wymagany jako warunek determinujący udzielenie tej ochrony zamiar podmiotu naruszającego cudze dobra osobiste lub zagrażającego naruszeniem tych dóbr. Za bezprawne należy, zatem uznać wszelkie działanie lub zaniechanie, które jest sprzeczne z normami lub zasadami współżycia społecznego bez względu na winę a nawet świadomość sprawcy.
--- STRONA 15 ---
Podkreślić należy, iż wprowadzona w art. 24 § 1 zasada domniemania bezprawności oznacza, iż w procesie o ochronę dóbr osobistych to pozwany, zgodnie z art. 6 k.c. ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności wyłączających bezprawność działania. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. W ocenie Sądu Okręgowego wprawdzie dozwolone było ze względu na prawo członków spółdzielni do uzyskania informacji o sposobie wykonywania zadań przez organy spółdzielni - poinformowanie spółdzielców w przedmiotowej informacji, której pozwany był współautorem o złożeniu do prokuratury wskazanych tam zawiadomień wraz z opisem szczegółowo działania powoda, które m.in. według pozwanego miało charakter przestępczy, jednak niedoinformowanie następnie opinii publicznej o dalszym ciągu tych postępowań prokuratorskich prowadzonych z doniesienia Spółdzielni, które zostały zakończone przed końcem listopada 2009 r m. in. odnośnie K. S., a więc jeszcze przed sporządzeniem przedmiotowej informacji, należy uznać za informację niepełną, nierzetelną, a przez to naruszającą dobre imię powoda – nawet przyjmując, że wobec K. S. jako członka Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (…) należało stosować podwyższone kryteria krytyki jako wobec osoby funkcyjnej. Z materiału sprawy wynika bowiem, że odpis postanowienia Prokuratury o sygn. akt 2 Ds. 1574/09 Prokuratury Rejonowej Ł. (odnośnie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przerobienia dokumentu, poświadczenia nieprawdy w dokumencie - art. 271 kk oraz posługiwania się przerobionym dokumentem m. in. przez K. S.), doręczono Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. w dniu 6.XI.2009 r (jak to wyraźnie wynika z załączonych akt 2 Ds. 1574/09 Prokuratury Rejonowej Ł.). Zatem pozwany jako Prezes Zarządu Spółdzielni odpowiedzialny za kompletność istotnej dla Spółdzielni dokumentacji i uwzględniając wiedzę pozwanego, którą powinien mieć co do bezzasadności zarzutów popełnienia przestępstwa przez powoda, a nadto będąc jednocześnie współautorem przedmiotowej informacji sporządzonej w końcu listopada 2009 r, powinien poinformować spółdzielców także o powyższym postanowieniu prokuratorskim, a zaniechanie powyższego przy jednoczesnym upublicznieniu przypisania powodowi uzasadnionej możliwości popełnienia przestępstwa - uwłaczało dobremu imieniu powoda, które jest niezbędne dla sprawowania wszelkich funkcji, w tym społecznych. W szczególności na skutek przedmiotowej informacji o toczących się postępowaniach karnych przeciwko K. S., odmówiono powodowi rekomendacji C. Z. R. w Ł.do pełnienia funkcji członka Rady Społecznej NFZ, część znajomych powoda uwierzyła w tę informację, a więc w popełnienie przestępstw przez powoda. W tym stanie rzeczy pozwany nie może powoływać się na wyłączenie bezprawności ze względu na uzasadniony interes społeczny, albowiem zgodnie z obowiązującym orzecznictwem Sądu Najwyższego - wyrokiem z dnia 12.IX.2007 r, ICSK 211/2007, opublikowanie opisu nieprawdziwego zdarzenia wykracza poza dopuszczalne granice krytyki osób publicznych. Godzi się zauważyć, iż wolność wypowiedzi – również krytycznych – nie oznacza dowolności w zakresie wypełniania ich niepełną, a więc nierzetelną treścią. Ponadto z materiału sprawy wynika także, że odpis innego postanowienia Prokuratury o sygn. akt 1 Ds. 1034/09 Prokuratury Rejonowej Ł. (odnośnie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa podrobienia dokumentu z art.270 kk, poświadczenia nieprawdy w dokumencie - art. 271 kk. m. in. przez K. S.) doręczono Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. reprezentowanej przez Prezesa Zarządu – Z. P. i zastępcę Prezesa Zarządu – A. J. - w dniu 14.X.2009 r (co wyraźnie wynika z akt 1 Ds. 1034/09 Prokuratury Rejonowej Ł.). Zatem pozwany jako Prezes Zarządu Spółdzielni odpowiedzialny za kompletność istotnej dla Spółdzielni dokumentacji i uwzględniając wiedzę pozwanego, którą powinien mieć co do bezzasadności zarzutów popełnienia przestępstwa przez powoda, a nadto będąc jednocześnie współautorem przedmiotowej informacji sporządzonej znacznie później, bo w końcu listopada 2009r, powinien poinformować spółdzielców także o powyższym postanowieniu prokuratorskim, a zaniechanie powyższego przy jednoczesnym upublicznieniu przypisania powodowi uzasadnionej możliwości popełnienia przestępstwa - także uwłaczało dobremu imieniu powoda, które jest niezbędne dla sprawowania wszelkich funkcji, w tym społecznych. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał ostatecznie, że powyższe działanie pozwanego było bezprawne i naruszyło dobra osobiste powoda w postaci dobrego imienia, w związku z czym na podstawie art. 24 § 1 kc w związku z art. 448 kc Sąd Okręgowy uznał, iż co do zasady pozwany
--- STRONA 16 ---
ponosi odpowiedzialność za naruszenie dobrego imienia powoda jako współautor przedmiotowej informacji. Z mocy art. 24 § 1 kc powód może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Ponieważ zarzucanie powodowi popełnienia przestępstw szczegółowo opisanych w przedmiotowej informacji, bez rzetelnego poinformowania spółdzielców także o wydanych wcześniej postanowieniach prokuratorskich o odmowie wszczęcia bądź umorzeniu dochodzeń naruszyło dobre imię powoda i naraziło na utratę zaufania, a postępowanie takie - zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z dnia 29.X.1971 r sygn. akt IICR 455/71, Lex Polonica nr 314375 - należy traktować jako naruszenie czci i dobrego imienia, co stanowi naruszenie dóbr osobistych powoda, to w ocenie Sądu Okręgowego należało ostatecznie uwzględnić roszczenie powoda przez zobowiązanie pozwanego na podstawie art. 24 § 1 kc do przeproszenia powoda K. S. poprzez rozesłanie do wszystkich członków Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. oświadczenia następującej treści: „Z. P. - Prezes Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (…) w Ł. przeprasza K. S. za rozesłanie w grudniu 2009 r do wszystkich członków tejże Spółdzielni niepełnej, a przez to nierzetelnej informacji załączonej do życzeń z okazji Świąt Bożego Narodzenia 2009 r i Nowego Roku, a w szczególności nie informującej pomimo posiadania takiej informacji o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu dochodzeń przeciwko K. S. przez Prokuraturę Rejonową Ł co naruszyło dobre imię K. S. i naraziło na utratę zaufania, czci i godności przy sprawowaniu wybieralnych stanowisk w spółdzielni oraz sprawowaniu funkcji członka zarządu i organów nadzorczych w strukturach o charakterze publicznym, a także w znacznym stopniu utrudniło funkcjonowanie w środowisku mieszkańców”. Przepis art. 448 k.c. uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Jako dominujący w judykaturze i doktrynie należy uznać pogląd, że pokrzywdzony może żądać kompensaty krzywdy od ponoszącego winę, chociażby w najlżejszej postaci, ponieważ przesłanką zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych jest krzywda wyrządzona z winy umyślnej lub nieumyślnej. Biorąc pod uwagę niedoinformowanie opinii publicznej o dalszym ciągu postępowań prokuratorskich prowadzonych z doniesienia Spółdzielni, które zostały zakończone jeszcze przed końcem listopada 2009 r m. in. odnośnie K. S., a więc jeszcze przed sporządzeniem przedmiotowej informacji, należy uznać, że zaniechanie pozwanego w tym zakresie było zawinione i w związku z tym uwzględniając kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i rodzaj naruszonego dobra osobistego powoda, na mocy art. 448 k.c. Sąd orzekł jak w pkt. 2 wyroku. Czytelności oświadczenia, o którym mowa w art. 24 § 1 kc służy uściślenie za jakie konkretnie działania (zaniechania) pozwany winien przeprosić powoda. Ingerencja Sądu Okręgowego w tekst żądanego ogłoszenia zmierzała w kierunku jego uściślenia i ograniczenia zakresu. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Sąd może bliżej określić tekst żądanego ogłoszenia. Takie stanowisko prezentowane jest w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 grudnia 1997 r zapadłego w sprawie II CKN 546/97 i opublikowanego w OSNC 1998/ 7 – 8/ 119, gdzie Sąd Najwyższy przyjął, że sąd może ingerować w treść oświadczenia jedynie poprzez ograniczenie jego zakresu lub konkretnych jego sformułowań, uwzględniając wówczas żądanie w określonej części. W pozostałej części w przedmiotowej informacji, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia dóbr osobistych powoda. W szczególności zarzut braku dbałości o interes Spółdzielni wskazany w przedmiotowej informacji dotyczył poprzedniego Zarządu Spółdzielni (a nie powoda) i miał przejawiać się w tym, iż poprzedni Zarząd Spółdzielni, (a nie powód) nie wystąpił o uzasadnienie wyroku Sądu oddalającego powództwo Spółdzielni o zapłatę przeciwko K.S.. Nazwisko powoda w tym zakresie w przedmiotowej informacji zostało podane dla uściślenia sprawy sądowej w której, poprzedni Zarząd Spółdzielni cofnął wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odnośnie stwierdzenia w przedmiotowej informacji o delegalizacji poprzedniej Rady Nadzorczej, to wskazać należy, iż powód przyznał, że uchwała o powołaniu organów Spółdzielni została uchylona przez Sąd, a ponadto ta okoliczność wynika też bezspornie z załączonego odpisu wyroku Sądu Okręgowego wydanego w sprawie o sygn. akt IC 412/08 (k.59). Zgodnie ze słownikiem wyrazów obcych, słowo „delegalizacja” oznacza m. in. uznanie czegoś za nielegalne, czyli za niezgodne z
--- STRONA 17 ---
prawem, a godzi się zauważyć, iż Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie o sygn. akt I C 412/08 uchylił uchwały o powołaniu organów Spółdzielni jako sprzeczne z prawem (niezgodne z prawem). Zatem stwierdzenie zawarte w przedmiotowej informacji o delegalizacji poprzedniej Rady Nadzorczej nie stanowi naruszenia dóbr osobistych powoda. Zarzut o szeregu nieprawidłowościach w Spółdzielni polegających na łamaniu przepisów prawa powszechnego i aktów prawa spółdzielczego w okresie od 22 kwietnia 2008 r – do 28 maja 2009 r został – w ocenie Sądu Okręgowego - wykazany przez pozwanego m.in. treścią wyroku z dnia 19.II.2009 r Sądu Okręgowego w Łodzi wraz z uzasadnieniem, umową zlecenia z dnia 4.VII.2008 r (k.64 – k.66), kopią uchwały nr 12/21.04.2008 r w sprawie regulaminu Rady Nadzorczej, projektem regulaminu Rady Nadzorczej, uchwalonym regulaminem Rady Nadzorczej, złożeniem różnic pomiędzy projektem Spółdzielni a projektem uchwalonym (k.41- k.51). Powyższe skutkowało oddaleniem powództwa w pozostałej części. Ponieważ powód wygrał w niniejszym procesie w przeważającej części, to z mocy art. 100 zdanie drugie kpc (zgodnie z zasadą, iż Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania), Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwotę 1.827 zł (850 zł - opłaty sądowej + 600 zł + 360 – kosztów zastępstwa procesowego + 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa = 1.827 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu (w tym 977 zł kosztów zastępstwa procesowego). Mając wszystko powyższe na względzie należało orzec jak w wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej od wyroku z dnia 19.II.2009 r. (wyrok z dnia 1#I C 737/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 grudnia 2010 r Sąd Okręgowy w Łodzi#art. 270 kk#art. 271 kk#art. 273 kk#art. 276 kk#art.270 kk#art. 271 kk.#art. 267a Prawa#art. 296 § 1 kk#art.276 kk#art. 77 ustawy#art. 23 k.c.#art. 23 kc#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 § 1 kc#art. 24 § 1 zasada#art. 6 k.c.#art. 448 kc#art. 448 k.c.#art. 100 zdanie