Wyrok I C 726/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 726/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Wojciech Wacław Protokolant prac. sąd. Agnieszka Lankowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na rozprawie w Olsztynie sprawy z powództwa K. T. przeciwko S. P. –Z. K. w K. i Z. K. w B. o zapłatę: I zasądza od pozwanego S. P. –Z. K. w B. na rzecz powoda K. T. kwotę 1000,- zł (tysiąc złotych) II oddala powództwo w pozostałej części III nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego IV nie obciąża powoda kosztami sądowymi na rzecz S. P. w zakresie w jakim został zwolniony z kosztów, a sprawę przegrał. Sygn. akt IC 726/ 11 UZASADNIENIE Powód – K. T. zażądał od pozwanego S. P. – Z. K. w B. zapłaty 300.000,00 zł oraz Zakładu Karnego w Kamińsku zapłaty 50.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, z czego 150.000,00 zł miałoby zostać automatycznie przekazane na Dom Dziecka w Olsztynie W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż w czasie osadzenia w z. k. w B. przebywał w warunkach przeludnienia, tj. przypadania mniej niż 3 m ²celi mieszkalnej na skazanego. Co do Z. K. w K. natomiast powód zarzucił, że cele były słabo oświetlone ( po godz. 21 był brak prądu), zachodził brak wentylacji oraz brak należytego oddzielenia urządzeń sanitarnych od pomieszczenia w, którym przebywał, co według niego stanowiło przejaw braku zachowania warunków intymności. Podniósł też , że zakład nie przestrzegał zaleceń psychologa, nie zapewniał odpowiedniej higieny skazanym oraz, że brakowało ciepłej wody. Dalej powód powołał się na art. 4 § 1 k.k.w twierdząc że została naruszona zasada humanitarnego wykonywania kary i środków karnych, poszanowania godności ludzkiej oraz , że nie zapewniono mu wymaganych standardów z art. 110 k.k.w tj, że powierzchnia przypadająca na skazanego w celi mieszkalnej wynosiła mniej niż 3 m ². Swoje roszczenie opał na treści art. 23 i 24 k.c oraz art. 448 k.c. powołując się obszernie na orzecznictwo SN i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Pozwany S. P. – Z. K. w B. oraz Z. K.w K. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości W uzasadnieniu swego stanowiska w pierwszej kolejności podniósł zarzut --- STRONA 2 --- przedawnienia roszczeń powoda za okres wykraczający poza 3 lata przed dniem wniesienia pozwu, tj. 10-12-2011r. co oznaczałoby, że roszczenia przedawniły się za okres do dnia 9-12-2008r.. Zarzut przedawnienia oparł na podstawie art. 442¹ § 1 k.c bądź art. 442 k. c w zw. z art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 80, poz. 538). W pozostałym zakresie pozwany zaprzeczył twierdzeniom i wnioskom pozwu, kwestionując roszczenie co do zasady jak i co do wysokości. Przywołał w tym zakresie orzeczenie SN ( sygn. akt IV CSK 449/ 10), z którego wynika iż wobec recydywistów lub recydywistów penitencjarnych nie zaistnieje naruszenie dóbr osobistych, dotyczących warunków bytowych w jednostkach penitencjarnych. Zaznaczył ,iż powód jest osobą, która znaczną część swego życia spędziła w zakładach karnych. Pozwany zaprzeczył też twierdzeniom powoda jakoby przebywał we wcześniej wymienionych zakładach karnych w warunkach przeludnienia przywołując treść art.. 248 § 1 k.k.w. (obowiązującego do dnia 06.12.2009r.), który stanowił, że dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3m ². W ocenie pozwanego zasądzenie na rzecz powoda jakiegokolwiek zadośćuczynienia czy odszkodowania za warunki socjalno –bytowe osadzenia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego tj. sprzeczne z art. 5 k.c, ponieważ ten przepis ma zastosowanie wówczas, gdy postępowanie uprawnionego jest sprzeczne z obiektywnie rozumianymi i przyjmowanymi normami moralnymi (SN IV CK 284/03). Również wskazał na treść wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2011r. sygn. akt I ACa 1338/10, gdzie wyrażono pogląd , iż ocena zasadności roszczeń w świetle zasad współżycia społecznego ma m. in na celu niedopuszczenie do sytuacji, w której osoba, która zasady te narusza miałaby następnie z ich dobrodziejstwa korzystać, nie zaś karania za dotychczasowe postępowanie(…)postawę powoda uznać można- w świetle jego dotychczasowego postępowania – za roszczeniową. Powód naruszał zasady współżycia społecznego poprzez popełnianie przestępstw- był recydywistą penitencjarnym. Za istotne pozwany uznał także niewłaściwe zachowanie K. T. podczas odbywania kary. W kontekście tego podniósł również że sytuacja lokalowa wielu rodzin w Polsce, zajmujących mieszkania komunalne czy socjalne jest gorsza pod względem zarówno metrażu, stanu technicznego budynków czy dostępu do mediów od tej opisywanej przez powoda. W ocenie pozwanego można uznać, że realizacja przez powoda roszczeń cywilnoprawnych w takim kształcie jak w niniejszej sprawie jest nadużyciem prawa podmiotowego. Sąd ustalił, co następuje: --- STRONA 3 --- Powód K. T. przebywał w z. k. w K. w okresach od 11-08-2010 r. do 24-09- 2010 r. oraz od 28-09-2011 r. do 18-01-2012r. Jest to zakład typu półotwartego i nie występowało tam przeludnienie, skazany miał możliwość korzystania z należnych mu praw m. in: utrzymywania kontaktów z rodziną, opieki psychologiczno-medycznej, w tym zabezpieczenia przypadającego regulaminowo wyżywienia, mógł także korzystać z zajęć KO i sportowych. ( dow. notatki urzędowe k. 69-70, 71). Podczas pobytu w ZK K. złożył 3 skargi dotyczące Z. K. w K., które dotyczyły m.in. utrudnień w przetransportowaniu do innej jednostki penitencjarnej, postępowania administracji Z. K. w K., braku zatrudnienia, przy czym wyżej wymienione skargi zostały uznane za bezzasadne. (dow. informacje, skargi oraz odpowiedzi z k. z k. 72 -81) Powód składał także skargę dotyczącą nieprawidłowości przy przestrzeganiu norm żywieniowych ,jednakże kontrole zewnętrzne (m. in. przeprowadzone przez Powitego Inspektora Sanitarnego) nie wykazały żadnych nieprawidłowości. (dow. notatka z k. 83). W ZK K. wydzielone są pomieszczenia sanitarne w postaci ścianek (przepierzenia) , które jest oddzielone kotarą, co wynika z uwarunkowań technicznych, panujących w Zakładzie. (dow. zdjęcie z k.84, zeznania pozwanego w char. strony ). Powód w Z. K. w B. przebywał w okresie od 25-05-2007r. do 13-08-2007r. oraz od 08 maja 2009r. do 18 sierpnia 2011r. W zakładzie odbywały się kontrolę sędziego penitencjarnego, które potwierdziły zapewnienie osadzonym dobrych warunków odbywania kary. ( k. 95, okoliczność niezaprzeczona) Powód w okresie od 16 12 2008 r. do dnia 6 grudnia 2009 r spędził 258 dni w warunkach przeludnienia, przy czym od 6 grudnia 2009 r. wobec powoda nie wydano decyzji o umieszczeniu go w celi w warunkach przypadania na jednego osadzonego powierzchni poniżej 3 m 2 .. Każdocześnie przed 6 grudnia 2009 r. w przypadku przekroczenia norm były wydawane zarządzenia dyrektora z. k. w B. umożliwiające osadzenie osób pozbawionych wolności w ww. z. w warunkach, w których powierzchnia mieszkalna na jednego osadzonego wynosiłaby mniej niż 3m. ((okoliczność bezsporna , k.103, 99-101, k. 106-123). W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności K. T. pracował w okresie od 10-07-2009 do 31-01-2010r nieodpłatnie w myśl art. 123 a§2 KKW),a w dniach od 01-02-2010r do 26-07-2010r. powód wykonywał pracę odpłatną w wymiarze pełnego etatu dla firmy „Adams”. Powód składał skargi m.in. na niedogodne warunki pracy w firmie „Adams” oraz na nieuzasadnione przetransportowania , które przyczyniły się do utrudnień kontaktów z kuratorem, a także na stomatolog więzienną. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał skargi za niezasadne (bezsporne , k. 138- 162). Powód był już objęty środkiem probacyjnym w postaci warunkowego przedterminowego zwolnienia, lecz w czasie próby popełnił kolejne umyślne przestępstwo. Jego zażalenia na odmowę warunkowego przedterminowego --- STRONA 4 --- zwolnienia nie były uwzględniane (bezsporne ,odpowiedź z k.156) Powód odbywał kary pozbawienia wolności od 1996 roku z przerwą na warunkowe zwolnienie od 2 04 1998 r. do 24 12 2004 r. Od 31-03-2005 do chwili obecnej przebywał w wielu aresztach śledczych i zakładach karnych. (bezsporne , informacja o pobytach i orzeczeniach k.164- 166) Powód podczas pobytu w ZK K. dwukrotnie konsultowany przez lekarza psychiatrę , który zastosował wobec niego lek o nazwie Clonazepamum. Powód również objęty był opieką psychologiczną z uwagi na zaburzenia zachowania i wzmożone tendencje autoagresywne. (dow. wyjaśnienia , notatki i kopie książeczek zdrowia. z k. 178-181) We wrześniu 2011 r. powód dokonał połknięcia ciał obcych w postaci dwóch prętów i gwoździa. (notatka z k. 178) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, choć w nieznacznej jego części. Powód wnosząc powództwo podniósł, że poprzez nakazanie przebywania w niedogodnych i uwłaczających jego godności warunkach, niezgodnych z obowiązującym prawem zostały naruszone jego dobra osobiste. Prawdą jest , iż zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, między innymi prawo do poszanowania zdrowia, godności i prywatności pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Artykuł 24 § 1 k. c. stanowi też , że ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne, przy czym ciężar udowodnienia działania zgodnego z prawem spoczywa tutaj na tym, kto naruszenia się dopuścił. W razie dokonanego naruszenia pokrzywdzony może także żądać m.in. zadośćuczynienia pieniężnego, przy czym sąd winien każdocześnie poddać ocenie, czy i jakie dobro zostało naruszone, a następnie ocenić, czy istnieje bezprawność działania ( zob. wyrok SN z dnia 19.12.2002 r., II CKN 167/01). Podejmując merytoryczną obronę w niniejszej sprawie pozwany wsparł swe stanowisko na niezależnych od siebie podstawach, które to jakkolwiek zostały trafnie podniesione, mogły jednakże odnieść na tle stanu faktycznego sprawy niniejszej częściowy skutek w postaci oddalenia żądania w znacznej jego części. Faktem niezaprzeczalnym jest , iż wykonywanie wobec powoda kary pozbawienia wolności niewątpliwie mieściło się w granicach prawa , skoro jest oczywistym , iż powód odbywał karę na podstawie prawomocnych, zapadłych wobec niego orzeczeń i to w jednostkach penitencjarnych do tego przeznaczonych. Zasadniczą oś sporu jednakże w niniejszym postępowaniu stanowi kwestia oceny granic w jakich warunki odbywania kary mieszczą się w pojęciu działań zgodnych z prawem w kontekście przywoływanych powyżej przepisów. W ocenie Sądu jakkolwiek w z. k. w B. były wydawane każdorazowo --- STRONA 5 --- stosowne zarządzenia znajdujące swe formalne oparcie w obowiązujących przepisach kodeksu karnego wykonawczego, to jednak na tle konkretnego stanu faktycznego w sprawie niniejszej w ocenie Sądu rozsądna miara zgodności z prawem została tu przekroczona. Na tle treści art. 24 k.c w orzecznictwie wskazuje się, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna szczególna okoliczność usprawiedliwiająca takie działanie. Chociaż zatem samo osadzenie osoby skazanej w celi kilkuosobowej musi być co do zasady traktowane jako wyraz działania zgodnego z prawem w tym znaczeniu, iż stanowi przejaw przymusowego działania władzy publicznej realizującej prawomocny wyrok sądu, to i w tego rodzaju sytuacjach sam sposób wykonania wyroku może wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawnego, niwecząc tym samym możliwość powoływania się na przesłanki wyłączające odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Podkreślić bowiem należy , iż art. 248 kkw przewidywał możliwość ponadnormatywnego `osadzenia skazanych jednakże - co wymaga podkreślenia - „w szczególnie uzasadnionych wypadkach” Nie negując zatem tego , iż szczególnie uzasadniony wypadek mógł obiektywnie stanowić podstawę dla wydania stosownych zarządzeń, to jednak sama konstrukcja przepisu wskazuje niewątpliwie na to , iż dotyczy on jednostkowych przypadków i sytuacji na zasadzie wyjątku od przyjętej w kodeksie reguły. W ocenie Sądu owe granice szczególnie uzasadnionego wypadku zostały przekroczone na co wskazuje choćby wzajemna relacja zachodząca pomiędzy okresami osadzenia powoda w warunkach przeludnienia oraz w warunkach czyniących zadość ustalonej prawem normie. Podkreślenia bowiem wymaga iż w okresie blisko roku tj. od 16 12 2008 r. do dnia 6 grudnia 2009 r powód przebywał przez 258 dni w warunkach braku zachowania minimum powierzchni tj. w celi, która miała parametr powierzchni mniejszy niż 3m² na jednego skazanego. Owa relacja wykracza znacznie poza przywołany wcześniej uzasadniony wypadek, skoro w istocie przyjęła postać swego rodzaju przyjętej reguły takiego a nie innego rodzaju sposobu rozmieszczenia. Dlatego ów tak znaczny okres może zaświadczać o bezprawności, tym bardziej, iż prócz ogólnej sytuacji przeludnienia w zakładach karnych w skali kraju nie została przywołana inna skonkretyzowana po temu przyczyna. Przeludnienia cel nie można zaś jedynie usprawiedliwiać dużą liczbą przestępstw czy ograniczoną ilością miejsc w zakładach penitencjarnych. Obowiązkiem Państwa jest takie zorganizowanie systemu penitencjarnego, aby zapewnić szacunek dla godności osób osadzonych i to bez względu na trudności finansowe czy logistyczne (tak wyrok s.apel. z 24 11 2010 r. w Poznaniu –I I Ca 881/10 - LEX nr 756733 Nadto w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt V CSK 113/11 dano wyraz zapatrywaniu , iż „Umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego --- STRONA 6 --- mniejszej niż 3m. kw. może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych, oraz że (..) zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k c zależy od wielu różnych okoliczności, w tym między innymi od długotrwałości przebywania z przeludnionej celi, uciążliwości z tym związanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, które mogą zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać, a nawet sprawiać, że w ogóle nie powstało”. Jak się wydaje sygnalizowana tu długotrwałość osadzenia w opisanych warunkach może sprawiać, iż w jakimś stopniu powód mógł i może odczuwać poczucie uzasadnionej krzywdy. Stąd należało uznać , iż co do zasady powód mógł skutecznie domagać się zadośćuczynienia , choć ,co należy podkreślić, w znikomej do dochodzonej pozwem wysokości. Przede wszystkim bowiem Sąd uznał ,iż za okres odbywania kary wykraczający poza trzy lata wstecz od dnia wytoczenia powództwa roszczenie powoda uległo przedawnieniu z uwagi na jego trzyletni termin. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia, do którego to powód nie doniósł się w sposób , który mogłoby ów zarzut skutecznie podważyć. Ocenę, czy i jakie znaczenie mają dla stosowania art. 448 k.c. ogólne zasady odpowiedzialności związanej z wykonywaniem władzy publicznej, trzeba poprzedzić wyjaśnieniem, czy pojęcie "szkody" w ujęciu art. 77 ust. 1 Konstytucji i art. 417 k.c. obejmuje swym zakresem zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 448 k.c. Niezależnie od istnienia sporów doktrynalnych dotyczących pojęcia szkody, należy opowiedzieć się za dominującym współcześnie szerokim rozumieniem szkody, obejmującym zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową. Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, stwierdził, że pojęcie szkody użyte w art. 77 ust. 1 Konstytucji obejmuje każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. (tak uzasadnienie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r.- III CZP 25/11- OSNC 2012/2/15, LEX nr 960463, Rzeczposp. PCD 2011/244/1, Biul.SN 2011/10/6 Skoro zatem jest to szeroko pojęta odpowiedzialność odszkodowawcza objęta treścią art. 417 kc – tym samym ma tu miejsce okres trzyletni okres przedawnienia przewidziany art. 442 1 kc. Powód zatem może w ocenie Sądu skutecznie dochodzić zadośćuczynienia za wskazany wcześniej okres tj od grudnia 2008 r. do grudnia 2009 r. kiedy to miał miejsce ostatni okres osadzenia w celi przeludnionej. Jest przy tym jasne , iż zachodzi oczywisty brak podstaw dla nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia z uwagi na jakiekolwiek klauzule generalne, bowiem te w ocenie Sądu mają na tle stanu faktycznego w niniejszej sprawie zdecydowanie silne podstawy dla swego zastosowania, jednakże w kierunku przeciwnym tj. w zakresie ewentualnej oceny żądania związanego zadośćuczynieniem od ZK w K., okoliczności faktyczne zaś w tym kontekście przytaczane wpływają istotnie na zmiarkowanie wysokości przyznanego --- STRONA 7 --- świadczenia z tytułu pobytu w celi przepełnionej w ZK w B.. Przedstawiona bowiem w tej mierze przez stronę pozwaną argumentacja dotycząca zastosowania art. 5kc znajduje prawne potwierdzenie w faktach , nie tylko ustalonych w sprawie niniejszej , lecz również znanych Sądowi z urzędu oraz notoryjnie. Tak też wskazać należy , iż powód jest recydywistą penitencjarnym i znaczny okres swego życia przebywał w zakładach karnych. Jednocześnie pobyt w zakładach nie jest wynikiem działania i przestępstwa jednostkowego , bowiem powód ponownie popełniając przestępstwo miał świadomość konsekwencji w postaci niedogodności odbywania kary i ewentualnej konieczności jej odbycia w warunkach niosących ze sobą liczne dolegliwości, co jest elementem nieodłącznym tej kary i wpisanym w istotę jej skutecznego stosowania. Z jednej strony zatem rzutuje to na skalę obiektywnej dolegliwości naruszenia dobra osobistego, z drugiej też pociąga za sobą sprzeczność przyznawania zadośćuczynienia w wysokich kwotach z elementarnym poczuciem sprawiedliwości. Na powyższe nakłada się fakt , iż koszt pobytu osadzonych w zakładach karnych jest stosunkowo wysoki, pokrywany oczywiście ze środków pozwanego Skarbu Państwa, co w zestawieniu z warunkami materialnymi i bytowymi ( w tym lokalowymi) w jakich żyje wiele rodzin w Polsce nakazuje uznać, iż ewentualne zadośćuczynienie winno przybrać postać jeśli nie symboliczną to znikomego rozmiaru. Co do ewentualnego wpływu warunków w jakich powód przebywał na jego samopoczucie i związaną z tym skalę krzywdy , warto z całą mocą tu przywołać fakt , iż powód sam starał się dbać o stan swojego zdrowia , bowiem dokonywał tzw. połyków różnych ciał obcych , co musi rzutować na ocenę tego jaka jest skala troski i dbałości o własne zdrowie i samopoczucie oraz prowadzić do wniosku , że owo zdrowie jest traktowane przez powoda instrumentalnie i w zasadzie przywoływane jest w celach i sposób roszczeniowy. Jeżeli zaś zważy się , iż powód sam dopuszczał się przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, należy dojść do przekonania , iż kwota zadośćuczynienia w związku z pobytem w celi przepełnionej winna oscylować wokół najniższej z możliwych. Dlatego też jeśli chodzi o pobyt w ZK w B. od końca roku 2008 do końca 2009 należało zasądzić 1000,- zł w pozostałej części żądanie zadośćuczynienia za pobyt w celi oddalając. Jeśli zaś chodzi o dalej idące roszczenia związane z pobytem w ZK K. i panującymi tam warunkami oraz przypisywanym pozwanemu brakowi opieki – tu żądania są oczywiście bezzasadne. Znów w tym kontekście pełną aktualność zachowuje argumentacja dotycząca z jednej strony porównania warunków odbywania kary z warunkami panującymi w różnych innych zakładach, gdzie przebywają zbiorowiska ludzkie np. schroniska, szpitale, jednostki wojskowe, gdzie niejednokrotnie warunki --- STRONA 8 --- przebywania osób , które to bez swej winy się tam znalazły, nie są zasadniczo odległe do warunków w zakładach karnych i w ocenie Sądu kłóciłoby się z elementarnym poczuciem sprawiedliwości oczekiwanie , by osoby odbywające karę za popełnione przestępstwa miałyby np. lepsze warunki niż ofiary przestępstw przebywające w związku z ich skutkami w niedoinwestowanych i niedoposażonych jednostkach lecznictwa, co szerszego uzasadnienia nie wymaga. Stąd już nawet z punktu widzenia art. 5 kc niemożliwym byłoby zasądzenie zadośćuczynienia z uwagi na warunki odbywania kary związane ze słabym wyposażeniem celi , czy np. trudnościami z dostępem do ciepłej wody lub wyposażeniem w wentylację i odizolowane pomieszczenie sanitarne. Jeśli też chodzi o kącik sanitarny to wskazać należy , iż zasłona jako alternatywne rozwiązanie dla stałych drzwi, jakkolwiek posiadająca swe oczywiste mankamenty, jest rozwiązaniem dopuszczalnym. Co więcej, mogą za takim rozwiązaniem przemawiać do pewnego stopnia względy bezpieczeństwa , skoro drzwi stałe mogą umożliwiać np. zamknięcie i odizolowanie się umożliwiające czasowe , całkowite pozostawanie bez kontroli z zewnątrz, co z punktu widzenia bezpieczeństwa nie wydaje się być rozwiązaniem bezwzględnie zalecanym. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego okresowo muszą być prowadzone są w zakładach przeglądy i brak jest sygnałów , by nadzór budowlany zgłaszał w tym zakresie jakiekolwiek zastrzeżenia nie wszczynał też stosownego postępowania (które to zresztą potencjalnie może być wszczęte na wniosek osoby zainteresowanej jako postępowanie administracyjne na ogólnych zasadach). Bezspornym jest , iż w celach nie ma wentylacji, nie ma też dodatkowych urządzeń wentylacyjnych , natomiast wietrzenie odbywa się przez otwarcie okien , co do czego to decyzję podejmują sami osadzeni.. Jakkolwiek też zawsze mogą się z tym wiązać pewne utrudnienia bądź niedogodności , jednakże są one oczywistym , nieodłącznym elementem przebywania kilku osób w jednym pomieszczeniu, nie stanowią też elementu świadczącego o bezprawności i szkodliwości takiego rozwiązania. Warte przytoczenia na tle powyższego jest orzeczenie Sądu Najwyższego w którym wyrażono zapatrywanie , iż osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach, przy braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewnienie wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania może stanowić naruszenie dóbr osobistych: godności i prawa do intymności i rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i art. 448 kc. Wskazać tu należy i znajduje potwierdzenie w dokumentacji zdjęciowej , iż w celach pozwanego zakładu w K. (jak i B.) zachowane jest minimum odizolowania pomieszczenia sanitarnego. Sama zresztą ocena granic wykonywania władzy publicznej (jeśli chodzi o odpowiedzialność na zasadzie art. 417 kc) jest płynna , jak bowiem wskazano w wyroku SA w Białymstoku I A Ca 613/07 z dnia 29 02 2008 r -OSAB --- STRONA 9 --- 2008/1/12 organem władzy publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje władzę publiczną, kształtuje w drodze przymusu sytuację prawną jednostki. Jeżeli wykonuje on zarówno władzę publiczną, jak i funkcjonuje w sferze cywilnoprawnej, należy uznać, że organem władzy publicznej w znaczeniu art. 77 Konstytucji jest tylko wówczas, gdy działa posługując się metodami władczymi lub jeżeli jest zobligowany do podjęcia takiego działania. Spełniając zadania publiczne, a do takich należy realizacja wyroków wymierzonych przez sądy, zakłady karne nie stają się organami władzy w zakresie zapewnienia opieki zdrowotnej i odpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Nie kształtują w tym zakresie w drodze przymusu sytuacji prawnej jednostki i działają poza sferą imperium. O ile zatem co do zadośćuczynienia z art. 23 i 24 wystarczy bezprawność , o tyle do roszczenia odszkodowawczego wymaga ona szerszych ustaleń w zakresie winy. Jak się wydaje w kontekście tych orzeczeń granice bezprawności co do wyposażenia i zaopatrzenia cel w media nie zostały tu przekroczone , zaś zgromadzone w przedmiotowej sprawie dowody wskazują, iż pozwany w wystarczający sposób wykazał, iż w warunki sanitarne i bytowe w placówce penitencjarnej , w której przebywa powód nie odbiegają od obowiązujących standardów, ocenianych w kontekście funkcji i roli kary jako środka represyjnego o charakterze izolacyjnym. Odnośnie też ogólnych warunków w tym bytowych i organizacyjnych panujących w pozwanej jednostce , Sąd oparł się na zeznaniach strony pozwanej, uznając je za wiarygodne, gdyż są spójne, logiczne i konsekwentne. Cele mieszkalne posiadają należne i kompletne wyposażenie zapewniające skazanym zaspokojenie podstawowych potrzeb i utrzymania higieny osobistej. Jedną z części celi stanowił kącik sanitarny, który jest dostatecznie wydzielony w celu zapewnienia niezbędnej intymności osób tam przebywających. W związku z powyższym Sąd uznał, iż zarzuty powoda odnoszące się do naruszenia jego dóbr osobistych w tym kontekście są bezzasadne. Podobnie należy odnieść się do niewłaściwej szeroko rozumianej opieki medycznej a właściwie stosowania zaleceń psychologa. W tej mierze sąd uznał ,iż brak w sprawie dowodów co do tego na czym zasadniczo uchybienia miałyby polegać, jak wynika zaś z dokumentacji opieka roztoczona nad powodem była w pełni prawidłowa i nie było jakichkolwiek przypadków niewłaściwego w płaszczyźnie medycznej oraz innej traktowania powoda , czy ignorowania płynących od niego skarg i sygnałów. Nie sposób zatem żadną miarą przyjąć , iż w tym zakresie powód był poddawany jakimkolwiek szykanom i niewłaściwemu traktowaniu. Oczywiście samo poczucie dyskomfortu i związane z tym reakcje są t normalnym następstwem pobytu w warunkach izolacji, typowym dla tego rodzaju sytuacji , czego nie można w płaszczyźnie odpowiedzialności odszkodowawczej przypisać bezprawnym działaniom pozwanego. Z powyższych względów Sąd uznał, iż pozwany skutecznie obalił domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych zawarte w art. 24 kc. --- STRONA 10 --- wykazując, iż ich działanie było zgodne z prawem. Co do ewentualnych zarzutów dotyczących spełniania norm np. w zakresie wentylacji czy dostępu do światła to tu wskazania wymaga , iż o zgodności z obowiązującymi w tej mierze obecnie normami, można mówić jedynie w kontekście konieczności zachowania owych (rygorystycznych zresztą na chwilę obecną ) norm i limitów budowlanych, które to jednak co do zasady nie mają wprost zastosowania do obiektów oddanych do użytku wcześniej i użytkowanych od dawna (jak ma miejsce w przypadku budynku pozwanego ZK K.). Ta oczywista konstatacja wynika z zasady nieretroakcji prawa (niedziałania wstecz) jeśli ustawa wyraźnie tego działania nie przewiduje. Z jednej zatem strony normy budowlane przy oddaniu do użytkowania dotyczą wyłącznie procesu budowlanego , z drugiej zaś zauważyć należy , iż same przepisy przejściowe chronią tych inwestorów , którzy rozpoczęli wszelkie prace przede wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego (por. § 330 Rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. -Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) Wymownym przykładem oczywistego niespełnienia obecnych przepisów byłaby przykładowo przenikalność cieplna budynku, którego ściany zewnętrzne nie są ocieplone , czy też brak wykonanej oceny charakterystyki energetycznej w formie świadectwa charakterystyki energetycznej, która dla obiektów już użytkowanych nie jest obligatoryjna. Odnosząc się zatem do braku wentylacji mechanicznej , czy grawitacyjnej, który to brak występuje w wielu różnych obiektach dopuszczonych do użytkowania, brak ten nie jest rzeczą samą przez się powodującą jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia , nie może też w ocenie Sądu stanowić przejawu bezprawnej szykany wobec osób przebywających w pomieszczeniach wentylacji tej pozbawionych, w sytuacji obiektywnej nieskrępowanej możliwości wymiany powietrza poprzez otwarcie okna w pomieszczeniu, o czy to była już mowa. Stąd też brak bezprawności. Wskazać zatem należy, iż dowody, dokumenty i fakty przedstawione w trakcie sprawy świadczą o tym, że powód miał zapewnione wszystko co niezbędne, nie był w żaden sposób poniżany, a ze swoich praw korzystał z dużą częstotliwością. Dlatego żądanie oparte na okolicznościach wykraczających poza pobyt w celi przepełnionej podlegało oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc uznając, iż sytuacja majątkowa powoda powyższe żądania uzasadnia, zasądzenie zaś kosztów procesu na rzecz pozwanego zniweczyłoby faktycznie kompensacyjny wymiar orzeczenia zasądzające.