Postanowienie I C 722/13

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2015 r. I ACa 739/14 Istota prawomocności materialnej orzeczenia. TEZA aktualna Prawomocność materialna orzeczenia wyraża się w nakazie przyjmowania przez sądy rozstrzygające innej sprawy, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z wcześniejszego orzeczenia sądu, przy czym dla określenia granic prawomocności materialnej orzeczenia mogą mieć znaczenie, wskazane wyżej okoliczności objęte jego uzasadnieniem. I. 1. 2. 3. II. III. IV. UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SA Elżbieta Kuczyńska (spr.). Sędziowie: SA Irena Ejsmont - Wiszowata, SO del. Bogusław Suter. Sentencja Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa A. G. przeciwko (...) Spółce z o.o. w N. o zapłatę na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 24 lutego 2014 r. sygn. akt I C 722/13: zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: powództwo oddala; zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 7.217 (siedem tysięcy dwieście siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; przyznaje adwokat E. D. ze Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Olsztynie) kwotę 13.658,42 (trzynaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt osiem 42/100) zł tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu obejmującej również należny podatek VAT w kwocie 2.484 (dwa tysiące czterysta osiemdziesiąt cztery) zł; oddala apelację powódki; zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 29.400 (dwadzieścia dziewięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; przyznaje adwokat E. D. ze Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Olsztynie) kwotę 6.642 (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) zł tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu obejmującej również należny podatek VAT w kwocie 1.242 (jeden tysiąc dwieście czterdzieści dwa) zł. Uzasadnienie faktyczne Powódka A. G. wniosła o zasądzenie na jej rzecz nakazem zapłaty od pozwanej (...) Sp. z o.o. w N. kwoty 2.762.378 zł wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od kwot: 172.648,50 zł od dnia 15 maja 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 lipca 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 sierpnia 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 września 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 października 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 listopada 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 lutego 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 marca 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 maja 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15-06-201 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 lipca 2012 r. do dnia zapłaty, 172.648,50 zł od dnia 15 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. I ACa 739/14, Istota prawomocności materialnej orzeczenia. - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu pozwu wskazała, że dochodzona kwota stanowi odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonych w (...) koło N., dla których prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Nidzicy księga wieczysta KW nr (...) oraz KW nr (...), zabudowanych halami, magazynami, garażami i budynkiem szkolnym oraz za korzystanie z ruchomości, które znajdują się na terenie tej nieruchomości, za okres od 1 kwietnia 2011 r. do 1 sierpnia 2012 r. Podnosiła, że do dnia 1 lutego 2009 r. prowadziła pod firmą P.H.U. (...) spółka cywilna działalność gospodarczą z A. W., prezesem pozwanej spółki. W tej dacie wystąpiła ze spółki cywilnej, w związku z czym spółka ta uległa rozwiązaniu samoczynnie. Spółka cywilna zawarła umowę najmu wyżej wymienionych nieruchomości i ruchomości z pozwaną spółką. Z uwagi na rozwiązanie spółki cywilnej należący do wspólników majątek w postaci nieruchomości i ruchomości, nabyty przez nich w ramach prowadzonej spółki cywilnej, został przekształcony we współwłasność ułamkową, co oznacza, że powódka jest właścicielką tego majątku w 50%. Tym samym, w ocenie strony powodowej, pozwana spółka bezprawnie zajmuje majątek odrębny powódki, przede wszystkim zaś nie płaci na jej rzecz wskazanego w umowie czynszu najmu lub odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Sp. z o.o. w N. wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana zakwestionowała legitymację czynną powódki do występowania w sprawie podnosząc, że umowa spółki cywilnej nie została skutecznie rozwiązana, albowiem oświadczenie powódki o wypowiedzeniu umowy spółki było złożone w zwykłej formie pisemnej i nie mogło skutkować rozwiązaniem spółki cywilnej, a nadto, nie istniały ważne przyczyny uzasadniające wystąpienie powódki ze spółki. Nadto pozwana wskazała, że nawet gdyby powódka była legitymowana do samodzielnego dochodzenia roszczenia w sprawie, to żądanie pozwu i tak jest bezpodstawne, jako pozostające w sprzeczności z porozumieniem stron wykonywanym przez kilka lat, w ramach którego pozwana korzysta z nieruchomości w zamian za spłatę pożyczki udzielonej spółce cywilnej. Dodatkowo pozwana zakwestionowała roszczenie powódki co do wysokości, wskazując, że powódka nie przedstawiła żadnego materiału stanowiącego podstawę obliczenia wartości dochodzonego roszczenia. Jednocześnie pozwana podniosła zarzut naruszenia art. 5 k.c. oraz zarzut potrącenia ewentualnej wierzytelności powódki z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie lub czynszu najmu z wierzytelnością przysługującą od powódki na rzecz pozwanej z tytułu pobranej przez powódkę, a nierozliczonej gotówki w wysokości 1.984.800 zł. Powódka bowiem w okresie, kiedy była prezesem zarządu pozwanej spółki, dokonała wypłat gotówkowych z rachunku pozwanej, z których do dziś nie rozliczyła się z pozwaną. Wyrokiem z dnia 24 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 480.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty (pkt I), w pozostałej części powództwo oddalił (pkt II), tytułem rozliczenia kosztów procesu zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2.321,93 zł tytułem obciążającej pozwaną części kwoty 13.658,42 zł przysługującej adwokat E. D., jako wynagrodzenie za czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, obejmującego kwotę 2.484 zł tytułem podatku od towarów i usług oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 8.978,11 zł (pkt III), a nadto przyznał adwokat E. D. ze Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Olsztynie) kwotę 11.336,49 zł tytułem nieobciążającej pozwanej części kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu (pkt IV) i nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Olsztynie) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od powódki z zasądzonego w pkt I roszczenia kwotę 99.600 zł, a od pozwanej kwotę 20.400 zł (pkt V). Sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 20 lipca 2005 r. w M. pomiędzy powódką, a W. J. doszło do zawarcia umowy spółki cywilnej pod firmą P.H.U. (...) s.c. z siedzibą w M. Po przekształceniach osobowych dokonywanych w tej spółce cywilnej, na mocy kolejno zawieranych aneksów do umowy spółki, ostatecznie w jej skład wchodziła powódka i A. W., przy czym udział w zyskach i stratach każdego ze wspólników wynosił po 50% udziałów. Aktem notarialnym z dnia 28 listopada 2006 r. powódka, W. J. i A. W., ówcześni wspólnicy spółki cywilnej, zawiązali spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą (...) Sp. z o.o. w N., której przedmiot działalności koncentrował się na produkcji mebli i wyrobów tartacznych. Prezesem zarządu pozwanej spółki była powódka (do dnia 20 sierpnia 2008 r.), a następnie funkcję tę pełnił A. W. (jedyny członek zarządu). W latach 2007 - 2008 powódka, jako prezes zarządu i jednocześnie osoba, do kompetencji której należało prowadzenie spraw finansowych przedsiębiorstwa, wielokrotnie dokonała wypłat środków pieniężnych pozwanej spółki, przy czym część z nich zostało przeznaczonych m.in. na spłatę zobowiązań spółki cywilnej i pozwanej spółki. Do dnia dzisiejszego strony nie dokonały rozliczenia pozyskanych przez powódkę środków pieniężnych. Z dalszych ustaleń wynikało, że na podstawie umowy sprzedaży i warunkowej umowy sprzedaży z dnia 15 maja 2007 r. wspólnicy spółki cywilnej w osobach powódki i A. W. nabyli prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr (...) oraz prawo własności posadowionych na nich budynków, położonych w P., powiat (...), dla których Sąd Rejonowy w Nidzicy prowadzi księgi wieczyste KW nr (...) oraz KW nr (...). Następnie, w dniu 31 lipca 2007 r., w wykonaniu zobowiązania wynikającego z wyżej opisanej warunkowej umowy sprzedaży, wspólnicy P.H.U. (...) s.c. zawarli umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek. Nieco wcześniej, w dniu 8 maja 2007 r. wyżej wskazana spółka cywilna zawarła dwie umowy pożyczki: z (...) z siedzibą w S. (Niemcy), tj. z przedsiębiorcą, z którą pozostawała w stałych kontaktach handlowych oraz z H. S. Pożyczki zostały zawarte w celu pozyskania przez wspólników spółki cywilnej środków na zakup wyżej wskazanych nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania, przy czym ich spłata miała nastąpić do dnia 30 czerwca 2012 r. W ramach wzajemnych uzgodnień przyjęto, że pozwana spółka będzie dostarczała towar pożyczkodawcy, który w ramach rozliczeń będzie dokonywał potrąceń kwot odpowiadających wartości dostarczanych mebli z wierzytelnościami przysługującymi mu względem spółki cywilnej z tytułu zaciągniętych pożyczek. Sąd Okręgowy ustalił, że na mocy umowy najmu z dnia 1 lipca 2007 r. pozwana spółka wynajęła od P.H.U. (...) A. G., (...) s.c. obie nieruchomości położone w P. (objęte księgami wieczystymi KW nr (...) i KW nr (...)), na których posadowione są garaże, hala produkcyjna, hala magazynowa, stalowe garaże, wiata na samochody, budynek kotłowni. Jednocześnie przedmiotem umowy stały się także maszyny i urządzenia wymienione w załączniku do umowy. Najemca zobowiązał się płacić wynajmującemu miesięczny --- STRONA 3 --- czynsz najmu w kwocie 60.000 zł (płatny do 15 - go następnego miesiąca), a okres trwania umowy strony ustaliły od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. Przedmiotowa umowa została podpisana przez powódkę i A. W. zarówno w imieniu i na rzecz najemcy, jak i wynajmującego. Z dalszych ustaleń Sądu wynikało, że w dniu 30 grudnia 2010 r. podpisano kolejną, tożsamą przedmiotowo umowę najmu pomiędzy P.H.U. (...) A. G., (...) s.c. (wynajmujący), a pozwaną (najemca) na dalszy okres, tj. od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2014 r. Wysokość czynszu najmu określono na kwotę 60.000 zł miesięcznie z tym ustaleniem, że będzie on płatny z dołu w terminie do 15-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który następuje zapłata czynszu. Umowa ta została podpisana przez A. W. (działającego w imieniu wynajmującego) oraz R. B. (działającego w imieniu pozwanej jako pełnomocnik najemcy). Pismem z dnia 23 stycznia 2009 r. powódka złożyła A. W. oświadczenie w zwykłej formie pisemnej w przedmiocie "wypowiedzenia umowy spółki cywilnej z dniem 31 stycznia 2009 r." W odpowiedzi na powyższe w dniu 7 marca 2009 r. A. W. podał, że nie uznaje skuteczności złożonego oświadczenia, gdyż powołane w nim okoliczności (przyczyny złożonego oświadczenia) są nieprawdziwe. Po tej dacie nadal prowadzona była działalność gospodarcza pod szyldem spółki cywilnej, przede wszystkim w postaci szkoły zawodowej i gimnazjum, na funkcjonowanie której spółka uzyskiwała dotacje. Pismem z dnia 23 lipca 2012 r. powódka wezwała pozwaną spółkę do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 2.589.730 zł wraz z należnymi odsetkami do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za bezumowne zajmowanie nieruchomości wraz z majątkiem ruchomym. Wezwanie to zostało odebrane przez pozwaną w dniu 24 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy ustalił również, że pomiędzy stronami niniejszego postępowania, a także między powódką i wspólnikiem spółki cywilnej, toczyły się (i nadal się toczą) liczne spory sądowe, w tym o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości powódki przez pozwaną za inne okresy, niż objęte przedmiotowym pozwem. Podczas tych sporów pozwana podniosła zarzuty potrącenia należności powódki z przysługującą jej wierzytelnością z tytułu pobranych, a nierozliczonych przez powódkę środków pieniężnych. Poza tym ustalił, że pozwem z 2009 r. powódka zażądała od pozwanej spółki wydania należącej do niej nieruchomości znajdującej się w posiadaniu pozwanej spółki. Przystępując do oceny sprawy Sąd pierwszej instancji powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 10 czerwca 2011 r. (sygn. akt III CZP 135/10, OSNC 2011/12/128), wskazał, że także w sytuacji, gdy majątek wspólników spółki cywilnej obejmuje nieruchomość albo prawo użytkowania wieczystego, skuteczne jest wypowiedzenie przez wspólnika udziału złożone w zwykłej formie pisemnej. Jednostronny akt wystąpienia wspólników ze spółki pociąga za sobą nie tylko skutek obligacyjny, ale także przyporządkowany mu skutek rzeczowy w postaci utraty z mocy prawa współwłasności majątku wspólników. Zaznaczył, że zgodnie z art. 31 ust. 1 u.k.w.h. do wpisu w księdze wieczystej zmiany właściciela lub użytkownika wieczystego wynikłej z takiego oświadczenia wspólnika, niezbędne jest zachowanie formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Powyższe oznacza, że niezachowanie takiej formy szczególnej powoduje niemożność dokonania wpisu i tym samym prowadzi do powstania niezgodności rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, przy czym niezgodność ta może być usunięta w drodze powództwa wniesionego na podstawie art. 10 u.k.w.h. Odnosząc powyższe do realiów sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka P.H.U. (...) A. G., (...) s.c. w N. uległa rozwiązaniu z dniem 1 lutego 2009 r., tj. z upływem terminu wskazanego w oświadczeniu powódki o wypowiedzeniu, a w konsekwencji powódka posiada legitymację do samodzielnego występowania w sprawie w charakterze strony powodowej, jednakże jedynie w zakresie 50% posiadanego przez nią udziału w nieruchomości wspólnej. Zgodnie z art. 875 § 1 k.c. od chwili rozwiązania spółki dochodzi do przekształcenia dotychczasowej współwłasności łącznej (bezudziałowej) we współwłasność ułamkową. W myśl ostatecznej wersji umowy spółki cywilnej, której kształt nadał aneks z dnia 7 września 2006 r., powódka posiadała w przedmiotowej spółce 50% udziałów w zyskach i stratach. W ocenie Sądu, okolicznością nieistotną dla tej oceny jest dalsze - po 1 lutego 2009 r. - prowadzenie działalności pod szyldem spółki cywilnej w celu uzyskiwania subwencji na działalność szkoły i zawarcie dla tych celów umowy rachunku bankowego, w czym uczestniczyła także powódka. Charakter takich czynności nie może skutkować przyjęciem domniemania, że formalnie spółka cywilna nie została rozwiązana, w szczególności nie może prowadzić do uznania, iż powódka skutecznie cofnęła swoje oświadczenie "o wypowiedzeniu umowy spółki", względnie doszło do ponownego zawarcia umowy spółki cywilnej. Począwszy od dnia 1 lutego 2009 r. powódka konsekwentnie stoi na stanowisku, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy spółki cywilnej, czemu dawała wielokrotnie wyraz chociażby poprzez inicjowanie licznych postępowań sądowych głównie przeciwko byłemu wspólnikowi A. W. Oznacza to, że powódka nie wystąpiła z żądaniem zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie jako wspólnik spółki cywilnej lecz, jako współwłaściciel nieruchomości. Z powyższych względów argumenty strony pozwanej dotyczące braku legitymacji powódki do wytoczenia powództwa nie mogły skutkować oddaleniem powództwa. Sąd Okręgowy zaznaczył, że poza sporem było, iż w okresie objętym pozwem pozwana spółka korzystała z nieruchomości i maszyn służących uprzednio do prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę cywilną w zakresie wynikającym z treści umowy najmu z dnia 30 grudnia 2010 r., a w tym okresie należących do byłych wspólników A. G. i A. W. Niekwestionowane także było, że doszło do zawarcia trójstronnego porozumienia, na podstawie którego pozwana zobowiązała się, że zamiast dokonywać płatności gotówkowych na rzecz spółki cywilnej tytułem zapłaty czynszu najmu w ustalonej wysokości 60.000 zł plus VAT będzie przekazywać towar na rzecz wierzyciela spółki cywilnej ((...)) i tym samym spłacać jej zadłużenie wynikające z zawartych umów pożyczek. Sąd wskazał, że z przedłożonych przez powódkę wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych na rzecz spółki cywilnej, nie wynika, aby pozwana dokonywała na jej rzecz wpłat z tytułu "czynszu najmu". To na pozwanej, jako stronie wywodzącej skutki prawne z ewentualnego ustalenia, że doszło do spłaty ustalonego w umowie najmu czynszu, spoczywał ciężar wykazania nieistnienia zadłużenia chociażby poprzez przedstawienie stosownego rozliczenia dokonanego w oparciu o wspomniane powyżej porozumienie. Sąd zaznaczył, że pozwana nie udowodniła okoliczności dokonywania spłat zadłużenia spółki cywilnej z tytułu zaciągniętych przez nią pożyczek poprzez przekazywanie towarów i uiszczanie tym samym należnego spółce "czynszu najmu". --- STRONA 4 --- Odnosząc się do umów najmu zawartych w dniu w dniu 1 lipca 2007 r. i w dniu 30 grudnia 2010 r. Sąd wskazał, że są one nieważne, co było już przedmiotem rozważań innych sądów. Sąd Okręgowy zaznaczył, że do podpisania pierwszej umowy najmu doszło z naruszeniem przepisu art. 210 k.s.h., w związku z czym jest ona nieważna jako zawierana "z samym sobą". Druga umowa najmu jest również nieważna, gdyż podpisana została przez A. W., jako reprezentującego podmiot, który nie istniał już począwszy od 1 lutego 2009 r. A. W., jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości nie mógł skutecznie zawiązać stosunku zobowiązaniowego, przedmiotem którego byłoby dysponowanie nieruchomością w całości. Analizując zakres, w jakim pozwana korzystała ze spornej nieruchomości, Sąd wskazał, że co do zasady pozwana zanegowała jedynie korzystanie z budynku szkoły i wiaty samochodowej. W ocenie Sądu, treść umów najmu z 2007 r. i z 2010 r. rodzi domniemanie faktyczne dotyczące zakresu korzystania przez pozwaną spółkę z nieruchomości należącej do powódki, dlatego też przyjął, że pozwana korzysta z wiaty samochodowej, co zresztą ostatecznie, po zaprezentowaniu stanowiska strony powodowej na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. nie zostało podważone przez pełnomocnika pozwanej. Co się zaś tyczy budynku szkolnego, to sama powódka przyznała, że o ile jej wiadomo, spółka cywilna nadal prowadzi w tym budynku szkołę zawodową i gimnazjum, co potwierdza wyciąg z rachunku bankowego tej spółki, w świetle której otrzymuje ona dotacje na działanie szkoły. Poza tym budynek szkolny nie był objęty treścią umowy najmu z 2007 r., ani też umowy z 2010 r. W kontekście powyższego Sąd Okręgowy uznał, że pozwana korzystała bez ważnej podstawy prawnej z prawa użytkowania wieczystego należącego do powódki wraz z obiektami wskazanymi w umowach najmu (hala produkcyjna, wiata magazynowa, budynek kotłowni, wiata samochodowa, garaże i stalowe garaże) oraz ruchomościami w postaci maszyn i urządzeń. W ocenie Sądu, w okresie wskazanym w pozwie pozwana korzystała z wyżej wskazanych nieruchomości i ruchomości pozostając w złej wierze. Umowę najmu z 2010 r. podpisał A. W. działający w imieniu spółki cywilnej, zaś po stronie najemcy (pozwanej spółki) występował pełnomocnik R. B., któremu A. W. musiał udzielić pełnomocnictwa, skoro w tym czasie był nie tylko jedynym członkiem zarządu pozwanej spółki, lecz także jednym z jej dwóch wspólników. Organ pozwanej spółki miał świadomość sytuacji prawnej, w jakiej znajduje się wynajmujący i wiedział o rozwiązaniu spółki, do jakiego doszło na skutek złożenia oświadczenia woli przez powódkę, względnie - nawet gdy przyjmował bezskuteczność złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu - miał świadomość, że drugi wspólnik nie wyraża zgody na zawarcie takiej umowy. Pozwem z dnia 28 lutego 2009 r. A. G. wystąpiła bowiem z żądaniem wydania jej spornych nieruchomości znajdujących się w posiadaniu pozwanej spółki. Mając na względzie te okoliczności Sąd uznał, że obalone zostało wynikające z art. 7 k.c. domniemanie dobrej wiary, a w konsekwencji przyjął, że pozwana spółka obowiązana jest, jako posiadacz zależny w złej wierze, do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości należącej w połowie do powódki (art. 230 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. i art. 225 k.c.). Odnosząc się do zgłoszonego przez pozwaną spółkę zarzutu naruszenia art. 5 k.c. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pozwana spółka nie powołała takich okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę oddalenia powództwa w całości. Po pierwsze, pozwana nie mogła się skutecznie powołać na utratę płynności finansowej spółki cywilnej, gdyż nie udowodniła, by aktualnie była jej wierzycielem i aby w związku z tym rzekome działania powódki uderzały bezpośrednio w jej interesy. Po drugie, biorąc pod uwagę liczne procesy sądowe toczące się z udziałem stron, w toku których strony zgłaszają najróżniejsze roszczenia pieniężne względem siebie, nie sposób uznać, że uwzględnienie przedmiotowego powództwa będzie automatycznie skutkować niemożnością spłaty zadłużeń spółki cywilnej. Do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie doszło do rozliczenia finansowego między stronami, czy między powódką a drugim wspólnikiem spółki cywilnej. Po trzecie, zgodnie z art. 864 k.c. za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie, co oznacza, że powódka wraz z A. W. odpowiada solidarnie za długi spółki także swoim majątkiem, do którego należy 50% udziałów w spornej nieruchomości położnej w P. koło N. Wartość omawianej nieruchomości jest znaczna i - w ocenie Sądu pierwszej instancji - z całą pewnością pozwoli wierzycielom na zaspokojenie swych roszczeń przynajmniej w części. Przechodząc dalej, Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że powódka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie wyjaśniła, w jaki sposób wyliczyła wartość dochodzonego roszczenia na kwotę 2.762.378 zł, a tym bardziej nie udowodniła zasadności zasądzenia odszkodowania w takiej wysokości. Ze wskazanego przez powódkę sposobu wyliczenia odsetek ustawowych, można wysnuć wniosek, że w jej ocenie wysokość miesięcznego odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości powinna odpowiadać kwocie 172.648,50 zł. Sąd zaznaczył, że przepisy Kodeksu cywilnego nie powołują się na konkretny sposób wyliczenia należnego właścicielowi odszkodowania, pozostawiając powyższą kwestię sądowi orzekającemu w sprawie, jednakże utrwalony pogląd orzecznictwa wskazuje, że wysokość wynagrodzenia, o którym mowa w art. 224 § 2 k.c., powinna odpowiadać stawkom za korzystanie z rzeczy określonego rodzaju, biorąc pod uwagę ceny występujące na rynku. W konsekwencji, w celu ustalenia podstaw do określenia wysokości wynagrodzenia za korzystanie przez pozwaną z przedmiotowych nieruchomości, strona powodowa powinna zaoferować Sądowi dowód, po którego przeprowadzeniu możliwym byłoby przyjęcie, że należne jej odszkodowanie powinno odpowiadać kwocie 172.648,50 zł miesięcznie (np. poprzez złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowana nieruchomości). Powódka jednak nie sprostała obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c., nie sposób bowiem uznać, że przedłożenie przez nią uchwały Rady Miasta w N. z dnia 30 października 2008 r. wydanej w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości umożliwia ustalenie rynkowej wartości czynszu najmu (dzierżawy) spornych działek, a tym bardziej uwzględnia wynajęcie maszyn i urządzeń. Ustalane przez organ gminy stawki podatku nie dokonują bowiem szczegółowego rozróżnienia nieruchomości uwzględniającego konkretny typ prowadzonej działalności gospodarczej i konkretnego miejsca jej położenia. Nadto stawki podatku od nieruchomości są ustalane w wymiarze rocznym, zaś powódka żądała wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości wyliczanego miesięcznie. W tych okolicznościach Sąd uznał, że podstawą dokonania stosownych ustaleń mogą być umowy najmu zawarte pomiędzy pozwaną a spółką cywilną. Wprawdzie w ujęciu prawnym umowy te nie mają mocy wiążącej, niemniej brak jest przeszkód do uznania, że odzwierciedlały one rzeczywistą wolę stron dotyczącą m.in. wysokości należnego spółce cywilnej czynszu najmu. Sąd wskazał, że powódka nie podnosiła żadnych argumentów, które miałyby świadczyć o zaniżeniu określonego w umowie czynszu, względnie innych okoliczności mogących podważyć rynkowy charakter --- STRONA 5 --- I) 1) ustalonej stawki. Powódka podpisała umowę najmu z 1 lipca 2007 r., co pozwala domniemywać, że brała ona udział w ustalaniu poszczególnych zapisów umownych, w tym wysokości należnego spółce cywilnej czynszu najmu, tym bardziej, że w obu spółkach była osobą odpowiedzialną właśnie za sprawy finansowe i księgowe. W obu omawianych umowach najmu ustalono wysokość miesięcznego czynszu najmu na poziomie 60.000 zł, podwyższonego o podatek VAT, zaś przedmiotem tych umów był przede wszystkim najem budynków w postaci kotłowni, hali produkcyjnej, hali magazynowej, wiaty na samochody, garaży i stalowych garaży oraz maszyn i urządzeń służących do prowadzenia produkcji mebli tapicerowanych. Umowy te obejmowały zatem nieruchomości i ruchomości będące przedmiotem powództwa z tym wyjątkiem, że powódka dodatkowo domagała się zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z budynku szkolnego. Sąd wskazał, że powódka nie udowodniła wysokości wynagrodzenia należnego za bezumowne korzystanie z nieruchomości budynkowej w postaci szkoły, jak również, przede wszystkim nie wykazała, aby strona pozwana korzystała z tej nieruchomości bezprawnie. Miał również na uwadze okoliczność, że wspomniane umowy najmu, które stanowiły podstawę dokonania ustaleń faktycznych w zakresie wysokości należnego wynagrodzenia, dotyczyły czynszu najmu zawartego na dłuższy okres czasu (ostatnia umowa - okresu 3 lat), przez co nie uwzględniały możliwych wahań wartości, od których zależy wysokość przedmiotowych stawek wynagrodzenia. Sąd uznał za zasadne odwołanie się do treści art. 322 k.p.c. Biorąc zatem za podstawę stawki najmu określone w umowie najmu z dnia 30 grudnia 2010 r., uznał, że za bezumowne korzystanie z przedmiotowych rzeczy należy się wynagrodzenie odpowiadające stawce w wysokości 60.000 zł miesięcznie i przyjął, że należne powódce wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości i ruchomości, które w 50% stanowią jej własność, powinno odpowiadać kwocie 30.000 zł miesięcznie (50% całej stawki). W rezultacie, na mocy art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 225 k.c. i art. 230 k.c. oraz art. 322 k.p.c., Sąd uznał, że żądanie powódki powinno zostać uwzględnione do kwoty 480.000 zł, jako stanowiące iloczyn kwoty 30.000 zł i okresu 16 miesięcy, obejmującego czas od początku kwietnia 2011 r. do końca lipca 2012 r. Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu potrącenia wierzytelności z tytułu pobranej przez powódkę gotówki w wysokości 1.984.800 zł, z rachunku bankowego pozwanej w czasie, gdy pełniła funkcję prezesa zarządu Sąd wskazał, że potwierdzenia wypłat środków pieniężnych z rachunku bankowego pozwanej oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Nidzicy pod sygn. akt I C 74/08, świadczą, że w latach 2007 - 2008 powódka pobierała pieniądze z konta pozwanej spółki. Doszedł do wniosku, że zarzut ten należy rozpatrywać poprzez treść art. 293 § 1 k.s.h., zgodnie z którym członek zarządu odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponosi winy. Podkreślił, że to pozwana spółka zgodnie z art. 6 k.c. obowiązana była zaoferować dowody, z których wynikałoby, że sprzeczne z prawem lub postanowienia umowy spółki zachowanie powódki doprowadziło do wyrządzenia szkody w określonej wysokości. Nadto wskazał, że pozwana nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia omawianych roszczeń, a w konsekwencji - do skutecznego zgłoszenia przedmiotowego zarzutu potrącenia. Zgodnie bowiem z art. 228 pkt 2 k.s.h., postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu albo nadzoru, wymaga uchwały wspólników, a brak prowadzi do oddalenia powództwa z braku legitymacji czynnej. Pozwana nie przedłożyła uchwały zgromadzenia wspólników wydanej na podstawie art. 282 pkt 2 k.s.h. w zw. z art. 293 § 1 k.s.h. wyrażającej zgodę na dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w stosunku do byłego prezesa zarządu spółki w osobie A. G., co musiało skutkować przyjęciem, że nie posiada ona legitymacji do dochodzenia tychże roszczeń, a dokładniej do podniesienia zarzutu potrącenia w wysokości 1.984.800 zł. Niezależnie od powyższego Sąd dostrzegł, że strona pozwana zgłaszała już zarzuty potrącenia, przy czym pełnomocnik pozwanej nie umiał precyzyjnie wyjaśnić, czy dotyczyły one tych samych wierzytelności w stosunku do powódki, a tym bardziej, czy wywarło ono skutki z art. 498 k.c. i w jakim zakresie. Gdyby uznać, że któreś z tych oświadczeń i opartych na nich zarzutów było prawnie skutecznie, prowadziłoby to do wygaśnięcia roszczeń w zakresie podlegającym kompensacie z roszczeniami powódki. Dla ustalenia zakresu tej kompensaty pozwana nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, a w konsekwencji trudno uznać, oświadczenie i zarzut złożone w odpowiedzi na pozew za skuteczne. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 498 k.c. i art. 293 § 1 k.s.h. w zw. z art. 228 pkt 2 k.s.h., Sąd nie uwzględnił zgłoszonego przez pozwaną spółkę zarzutu potrącenia. Odnosząc się do roszczenia odsetkowego Sąd zauważył należy, że powódka nie żądała zapłaty zaległego czynszu najmu lecz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, czyli typowego świadczenia, którego termin spełnienia nie został oznaczony, ani nie wynika z jego właściwości. W przypadku takich zobowiązań nieterminowych czas spełnienia świadczenia zależy od inicjatywy wierzyciela, albowiem jak długo wierzyciel nie wezwie dłużnika do jego spełnienia, ten nie będzie miał takiego obowiązku (art. 455 k.c.). Powódka wezwała pozwaną do uiszczenia na jej rzecz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości wraz z majątkiem ruchomym w terminie 7 dni od otrzymania wezwania do dnia zapłaty. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 24 lipca 2012 r., czyli pozwana obowiązana była do zapłaty w terminie do dnia 31 lipca 2008 r. Pozwana pozostaje zatem w opóźnieniu w zapłacie kwoty głównej od dnia 1 sierpnia 2012 r. Z uwagi na powyższe Sąd zasądził na rzecz powódki od pozwanej spółki kwotę 480.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty oddalając powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c., uwzględniając ostateczny wynik sprawy i mając na względzie, że powódka wygrała sprawę w 17%. Apelacje od powyższego wyroku wniosły obie strony. Pozwana (...) Sp. z o.o. zaskarżyła wyrok w części tj. pkt I, III a), IV, V b) zarzucając: naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c. poprzez uznanie, że powódka jest legitymowana do dochodzenia wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej; nieruchomość, za której korzystanie powódka dochodzi wynagrodzenia stanowi własność A. W. i A. G. na zasadzie współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej pod firmą PHU (...); z tych --- STRONA 6 --- 2) 3) 4) 5) 6) II) 1) 2) względów wynagrodzenie ze korzystanie z tej nieruchomości stanowi wierzytelność przysługującą spółce cywilnej (jej wspólnikom); w tych warunkach zachodzi współuczestnictwo materialne konieczne (art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.c.) po stronie czynnej wspólników spółki cywilnej. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i błędne ustalenie, że spółka cywilna (...) została skutecznie przez powoda rozwiązana, a także że pozwana korzystała z nieruchomości powódki bez podstaw prawnej i w złej wierze oraz nie wynagrodziła powódce korzystania z nieruchomości a powódka uzyskałaby czynsz najmu w wysokości 60 tys. zł netto w warunkach rynkowych, art. 299 k.p.c. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, podczas gdy dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, art. 322 k.p.c. - poprzez jego zastosowanie w warunkach, gdy ustalenie wysokości roszczenia powódki nie jest niemożliwe ani nader utrudnione, a środki dowodowe nią zostały wyczerpane, art. 232 k.p.c. poprzez nieprawidłowe obciążenie pozwanej obowiązkiem dowodzenia, gdy powódka niejednoznacznie określając roszczenie utrudniła pozwanej obronę w niniejszej sprawie, art. 234 k.p.c. poprzez uznanie, że domniemanie dobrej wiary pozwanej w korzystaniu z nieruchomości zostało obalone podczas gdy materiał dowodowy dostarczony przez powódkę nie pozwala na taką ocenę. naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 224 § 2 w zw. z art. 230 k.c. poprzez ich zastosowanie, gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie zostały spełnione przesłanki żądania od pozwanej zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy powódki, przede wszystkim brak podstaw do oceny iż pozwana pozostawała w złej wierze, nie uiściła powódce czynszu najmu, a także iż korzystała z nieruchomości bez podstawy prawnej, art. 5 k.c. poprzez niezastosowanie, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny uzasadnia jego zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty pozwana wniosła zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżanego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu za obie instancje. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za instancję odwoławczą. Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. pozwana wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron na okoliczności woli stron dalszego funkcjonowania spółki cywilnej po oświadczeniu przez powódkę o jej wypowiedzeniu, zakresu korzystania przez pozwaną z mienia stanowiącego współwłasność powódki, rozliczenia czynszu najmu, podstawy korzystania przez pozwaną z mienia -.wyrażenia przez powódkę zgody. Domagała się również przeprowadzenia dowodu z dokumentu obejmującego wykaz potrąconych przez (...) kwot z wynagrodzenia należnego pozwanej w wysokości 400 Euro z każdej jednostki produkcyjnej, na poczet spłaty zobowiązań powódki i A. W., jako wspólników PHU (...) Spółka Cywilna jako solidarnych dłużników z tytułu umowy pożyczki z 8 maja 2007 r. zawartej z (...) i H. S. na kwotę 315 tys. Euro z umownymi odsetkami i okoliczność wysokości uiszczonego przez pozwaną na rzecz powódki czynszu najmu. Powódka zaskarżyła wyrok w części tj. w punkcie II, III b) i V zarzucając: - sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że powódka nie wykazała zasadności dochodzonej przez nią pozwem kwoty 2 762 378 zł z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości i ruchomości w sytuacji, gdy mając na względzie informacje podane przez powódkę oraz złożone w sprawie dokumenty m.in. dotyczące wysokości miesięcznego czynszu najmu oraz wskazanie wysokości podatku od nieruchomości, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, powódka wskazała, w jaki sposób dokonała wyliczenia wartości dochodzonego przez nią roszczenia i co było podstawą tego wyliczenia. Wskazując na powyższe powódka domagała się zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Apelacja zawierała także wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu wraz z oświadczeniem, że nie zostały one opłacone, ani w całości, ani w części. Uzasadnienie prawne Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zasadna okazała się apelacja pozwanej, natomiast apelacja powódki podlegała oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych zarzutów. Powódka w pozwie poprzez określenie okoliczności faktycznych, w jej ocenie istotnych dla wywiedzionego żądania, określiła je jako "odszkodowanie za bezumowne korzystanie" z nieruchomości i majątku ruchomego stanowiącego jej "odrębną własność". Powołała się na wystąpienie ze spółki cywilnej, co w konsekwencji spowodowało rozwiązanie dwuosobowej spółki i przekształcenie łącznej współwłasności i współużytkowania wieczystego wspólników w współwłasność i współużytkowanie ułamkowe. Twierdziła też, że rzeczy ruchome (bliżej nieokreślone), z których korzysta pozwana stanowią jej wyłączną własność. --- STRONA 7 --- W tych okolicznościach, jej obowiązkiem było wykazanie tych okoliczności, zwłaszcza, że pozwana kwestionowała w odpowiedzi na pozew skuteczność oświadczenia o wystąpieniu powódki ze spółki i to zarówno z uwagi na formę złożonego oświadczenia, jak i z uwagi na brak ważnych przyczyn uzasadniających jego złożenie w trybie art. 869 § 2 k.c. Nadto, z przedłożonego do sprawy przez pozwaną odpisu zwykłego księgi wieczystej (...) (k. 191 i nast.) i (...) (k. 205 i nast.) wynikało, że nieruchomości za których bezumowne korzystanie powódka domagała się wynagrodzenia pozostają we współużytkowaniu wieczystym na zasadzie wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej tj. powódki A. G. i A. W. Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował żądanie powódki i rozpoznawał sprawę w takim zakresie, jaki wynikał z pozwu, ale zasadnie zarzuca w apelacji pozwana, że przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia tego materiału i w konsekwencji błędne przyjęcie, że spółka cywilna została rozwiązana wskutek skutecznego wystąpienia z niej powódki. Analizując ten problem Sąd Okręgowy odniósł się tylko do kwestii formy złożonego przez powódkę w dniu 23 stycznia 2009 r. oświadczenia o wypowiedzeniu z dniem 31 stycznia 2009 r. udziału w spółce (k. 23) pomijając analizę całego materiału sprawy i ocenę kwestii skuteczności złożonego oświadczenia w kontekście przesłanek z art. 869 k.c. Oświadczenie powódki nie stanowiło tymczasem przewidzianego w § 1 tego przepisu wypowiedzenia udziału w spółce, lecz wypowiedzenie udziału uregulowane w § 2 przepisu - bez zachowania terminu wypowiedzenia. Dla porządku należy wskazać, że kwestia wypowiedzenia udziału w spółce w umowie spółki została uregulowana przez wspólników w sposób nie odbiegający od regulacji ustawowej (§ 13 umowy spółki - k. 14). Oświadczenie powódki, skoro w jej zamiarze miało wywołać natychmiastowy skutek, podlegało więc ocenie nie tylko pod kątem formy, ale i zaistnienia ważnych powodów w rozumieniu § 13 umowy spółki i art. 869 § 2 k.c. uzasadniających jego złożenie. Chociaż zatem Sąd Okręgowy trafnie odniósł się do kwestii formy oświadczenia i powołując się na aktualne stanowisko judykatury wyrażone m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2011 r. III CZP 135/10 zasadnie przyjął, że dla skuteczności oświadczenia powódki nie była konieczna forma aktu notarialnego, to w sytuacji, gdy pozwana w odpowiedzi na pozew powołała się także na nieistnienie ważnych powodów do wystąpienia wspólnika i na stanowisko drugiego ze wspólników negujące skuteczność wystąpienia powódki ze spółki, zawarte w jego odpowiedzi z 7 marca 2009 r. na oświadczenie powódki oraz wskazała, że spółka nadal prowadzi działalność, konieczne było również odniesienie się do kwestii skuteczności wystąpienia powódki ze spółki pod tym kątem. Nie było także kwestionowane przez powódkę i wynika z szeregu powołanych w sprawie orzeczeń sądowych, które Sąd Okręgowy analizował, a także z uzasadnienia wyroku w sprawie VI U 1906/13 Sądu Okręgowego w Płocku i wyroku w sprawie I A Ca 1265/14 Sądu Apelacyjnego w Łodzi, na które strony powołały się dopiero w postępowaniu apelacyjnym, że powódka po 31 stycznia 2009 r. podejmowała czynności na rzecz prowadzonej przez spółkę cywilną działalności tj. np. zawarła z (...) SA umowę rachunku bieżącego dla spółki cywilnej, nadto w maju 2009 r. i w maju 2010 r. upoważniła dyrektora prowadzonej przez spółkę cywilną szkoły do rekrutacji uczniów na lata 2009/2010 i 2010/2011. Błędnie Sąd Okręgowy założył, że okoliczności te nie mogą mieć żadnego znaczenia przy ocenie skuteczności wypowiedzenia udziału w spółce. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powódka w toku postępowania nie przedłożyła miarodajnych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do oceny, że istniały ważne powody do wypowiedzenia udziału w spółce bez zachowania terminów wypowiedzenia, a w szczególności, że istniały te wskazane przez nią w oświadczeniu z 23 stycznia 2009 r. Za wystarczający dowód skuteczności oświadczenia powódki, ze względu na istnienie ważnych przyczyn wystąpienia ze spółki nie można bowiem uznać przedłożonego przez nią odpisu wyroku w sprawie III AUa 669/12 Sądu Apelacyjnego w Łodzi (k. 117 i nast.), czy przedłożonego w postępowaniu apelacyjnym wyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie VI U 1906/13 (k. 735 i nast.), postanowienia Ministra Gospodarki z 5 listopada 2014 r. (k. 748) i odpisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (k. 749). Wyrok sądu wydany w innej sprawie, jeżeli jest prawomocny, wiąże sąd, ale tylko w zakresie takim, jakie rozstrzygnięcie zawarto w sentencji (art. 365 § 1 k.p.c.). (...) spółki cywilnej zawartej na czas nieoznaczony rozwiązuje się wyłącznie w określonych ustawą sytuacjach (art. 869 i 874 k.c.). Żadne z powołanych wyżej orzeczeń nie miało charakteru prejudycjalnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Powołane przez powódkę orzeczenia sądowe i postanowienie organu administracyjnego, nawet przy założeniu, że wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie VI U 1906/13 jest prawomocny, niezależnie od powołanej w ich uzasadnieniu argumentacji, nie wywołują żadnych skutków prawnych w zakresie obowiązywania umowy spółki, nie dowodzą skuteczności wystąpienia powódki ze spółki cywilnej, a tym samym jej rozwiązania. Także fakt wykreślenia wspólnika z ewidencji działalności gospodarczej nie wywołuje skutków w zakresie obowiązywania umowy spółki (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 września 2008 r. I SA/Łd 757/07 - Lex nr 491526). Należy podkreślić, że w sprawie III AUa 669/12 Sądu Apelacyjnego w Łodzi Sąd ten zaakcentował, że kwestia skuteczności wypowiedzenia miała drugorzędne znaczenie, bo forma prowadzenia działalności nie była istotna dla jej rozstrzygnięcia. Co istotne, Sąd Okręgowy chociaż wskazał, że pomiędzy stronami tego procesu i pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej toczyły się, lub nadal się toczą się różnego rodzaju postępowania sądowe i wskazał na rozbieżności w rozstrzygnięciu przez inne sądy kwestii skuteczności oświadczenia powódki o wypowiedzeniu udziału w spółce nie ocenił ich znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tymczasem wynikało z dołączonych orzeczeń sądowych, że zostały prawomocnie oddalone wnioski powódki o podział majątku nieruchomego i ruchomego spółki cywilnej (I Ns 43/11 Sądu Rejonowego w Nidzicy - dot. nieruchomości i I Ns 86/12 Sądu Rejonowego w Mławie - dot. rzeczy ruchomych) oraz jej powództwo skierowane ostatecznie przeciwko spółce pozwanej w niniejszej sprawie o eksmisję z nieruchomości położonej w N. (...) (I C 22/09 Sądu Rejonowego w Nidzicy). Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd Apelacyjny, w obu sprawach o zniesienie współwłasności zasadniczą przyczyną oddalenia wniosków było ustalenie, że oświadczenie powódki o wystąpieniu ze spółki było nieskuteczne i że spółka nadal istnieje w sensie prawnym. Wprawdzie, jak wyżej wskazano, na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca wyroku i postanowienia orzekającego co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym, dotyczy w zasadzie związania treścią jego sentencji a nie uzasadnienia, jednakże przy orzeczeniach oddalających powództwo lub wniosek w postępowaniu nieprocesowym, gdy z sentencji nie wynika zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia, doniosłe i wiążące mogą być również motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, szczególnie ustalenia prejudycjalne sądu, prowadzące do oddalenia powództwa lub wniosku (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z --- STRONA 8 --- dnia 19 października 2012 r. V CSK 485/11, LEX nr 1243099, z dnia 13 października 2005 r. I CK 217/05, niepubl., z dnia 15 lutego 2007 r. II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008/A/20, z dnia 8 marca 2010 r. II PK 258/09, z dnia 29 września 2011 r. IV CSK 652/10, niepubl.). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 marca 2003 r. III CZP 97/02 (OSNC 2003/12/160), sąd nie jest związany ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia orzeczenia w takim zakresie, w jakim nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Jest natomiast związany wskazanymi w uzasadnieniu ustaleniami mającymi wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie określonego wyroku lub postanowienia orzekającego co do istoty sprawy. Podsumowując, prawomocność materialna orzeczenia wyraża się w nakazie przyjmowania przez sądy rozstrzygające inne sprawy, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z wcześniejszego orzeczenia sądu, przy czym dla określenia granic prawomocności materialnej orzeczenia mogą mieć znaczenie, wskazane wyżej okoliczności objęte jego uzasadnieniem (porównaj między innymi cytowany wyżej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r. II CSK 452/06). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 19 października 2012 r. V CSK 485/11 w sytuacji oddalenia wniosku o podział majątku spółki cywilnej, dla ustalenia granic prawomocności materialnej tego orzeczenia i związania sądu w innej sprawie konieczne jest sięgnięcie do motywów orzeczenia i ustalenie przyczyn oddalenia wniosku, bowiem przyczyny te mają charakter prejudycjalny dla rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku. Jeżeli przyczyny te obejmują zakres żądania będący przedmiotem sprawy rozpoznawanej później, sąd w tej sprawie jest związany ustaleniami mającymi znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia sprawy wcześniejszej. W przedmiotowej sprawie roszczenie sformułowane było jako żądanie zasądzenia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości stanowiących przedmiot majątku powódki na zasadzie współużytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i współwłasności posadowionych na niej budynków w częściach ułamkowych. Jego podstawę stanowiło twierdzenie, że powódka skutecznie wypowiedziała udział w dwuosobowej spółce cywilnej, skutkiem czego uległa ona rozwiązaniu, a prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności posadowionych na gruncie budynków uległo przekształceniu ze wspólności łącznej wspólników spółki cywilnej we współużytkowanie wieczyste gruntu i współwłasność budynków w częściach ułamkowych. Analiza dokonanych w tym przedmiocie ustaleń Sądów Rejonowych w Nidzicy i M. w sprawach o zniesienie współwłasności wskazuje, że zasadniczą przyczyną oddalenia wniosków było ustalenie, iż spółka nie uległa rozwiązaniu i nadal istnieje a powódka jest jej wspólnikiem, gdyż nieskutecznie wypowiedziała udział w spółce. To ustalenie stanowiące prejudykat dla oddalenia wniosków o zniesienie współwłasności - na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. wiąże sąd także w obecnie rozpoznawanej sprawie w tym sensie, że nie jest dopuszczalne jego kwestionowanie i ustalenie, że spółka cywilna uległa rozwiązaniu z dniem 31 stycznia 2009 r. wskutek skutecznego wypowiedzenia udziału w niej przez powódkę. Wprawdzie w sprawie V GNs 3/10 Sądu Rejonowego w Olsztynie został oddalony wniosek A. W. o ustanowienie zarządcy przymusowego dla nieruchomości położonej w P. (k. 30), to brak uzasadnienia postanowienia nie pozwala stwierdzić, jakie były przyczyny tego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, nie może ono służyć zgodnie z wolą powódki, jako miarodajny dowód, że powódka skutecznie wystąpiła ze spółki z dniem 31 stycznia 2011 r. Powódka nie wykazywała w inny sposób, niż powołując się na wyżej omówione orzeczenia, postanowienie i wyciąg z ewidencji że faktycznie wystąpiły ważne powody wystąpienia jej ze spółki, które były przyczyną złożenia przez nią oświadczenia z 23 stycznia 2009 r. Nie wynikało z jej twierdzeń, aby po tej dacie składała inne oświadczenie, mogące doprowadzić do rozwiązania dwuosobowej spółki np. o wystąpieniu ze spółki z zachowaniem ustawowego terminu wypowiedzenia udziału (art. 869 § 1 k.c. i § 13 pkt 1a umowy spółki). Znaczenia w istocie nie ma okoliczność, że obecnie powódka nie angażuje się w sprawy spółki, bowiem spółka nie ulega rozwiązaniu wskutek bezczynności wspólników. Podsumowując, w ocenie Sądu Apelacyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał oceny, że powódka jest współużytkowniczką wieczystą i współwłaścicielką w częściach ułamkowych nieruchomości gruntowej w P. i posadowionych na niej budynków. Z wpisów w księgach wieczystych wynika, że prawa do tych nieruchomości przysługują na zasadzie współwłasności łącznej wspólników spółki cywilnej (...). Powódka nie wykazała również w toku procesu, aby pozwana korzystała z rzeczy ruchomych stanowiących jej odrębną własność. W takim stanie rzeczy Sąd Okręgowy bezpodstawnie uznał, że wykazała ona okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę jej powództwa i uzasadniały jej legitymację, a żądanie w kształcie wynikającym z pozwu nie mogło być uwzględnione. Bezprzedmiotowym w tych okolicznościach jest odnoszenie się do zarzutów apelacji pozwanej spółki i powódki zmierzających do zakwestionowania wysokości zasądzonej przez sąd pierwszej instancji kwoty. Powódka nie dochodziła kwoty objętej pozwem, jako wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej, zatem rozpatrywanie sprawy w takim kontekście nie byłoby usprawiedliwione z uwagi na związanie sądu wskazaną przez powoda podstawą faktyczną żądania (art. 321 § 1 k.p.c.). Zbytecznym wobec tego jest odnoszenie się do sformułowanego przez pozwaną zarzutu naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Mając powyższe na względzie na mocy art. 386 § 1 k.p.c. (pkt I) i 385 k.p.c. (pkt II) Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powódka przegrywając proces, jest zobowiązana do zwrotu jego kosztów pozwanej. Na koszty postępowania apelacyjnego poniesione przez pozwaną składają się: opłata od apelacji w kwocie 24.000 zł (k. 710) i wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w kwocie 5.400 zł (§ 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu). Sąd Apelacyjny, miał na uwadze fakt, że powódka korzystała w toku procesu ze zwolnienia od kosztów sądowych, jednak uznał, że bez wystąpienia dodatkowych okoliczności, nie jest to fakt uzasadniający przyjęcie, że występuje przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 k.p.c., usprawiedliwiający odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu poniesionymi przez przeciwnika. --- STRONA 9 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądów Powszechnych.