Postanowienie I C 720/13 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Bia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 720/13 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR del. Piotr Kozłowski Protokolant: Anna Owerczuk po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 roku w Białymstoku sprawy z powództwa M. W. przeciwko (…) Spółka Akcyjna we W. o ustalenie: I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.617 PLN (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. III. Stwierdza, że brakujące koszty sądowe ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Powód M. W. wnosił o ustalenie, że doszło do wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, w związku z czym doszło do wygaśnięcia hipoteki zabezpieczającej tą wierzytelność. W uzasadnieniu wskazał, że podczas drugiej licytacji należącej do niego nieruchomości nie zgłosił się żaden nabywca, wierzyciel zaś nie wystąpił z JW >‹"'“å-ß.v1*Å~ --- STRONA 2 --- wnioskiem o przejęcie nieruchomości na własność. W związku z tym, w dniu 2 sierpnia 1995 roku Komornik Sądowy w B. umorzył postępowanie egzekucyjne toczące się przeciwko powodowi. Z twierdzeń powoda wynika, że od dnia 15 marca 1995 roku, wierzyciel nie dokonał żadnych czynności egzekucyjnych, wobec czego postanowieniem z dnia 4 maja 2005 roku Komornik Sądowy w B. umorzył prawomocnie postępowanie egzekucyjne. Dodatkowo powód wskazał, że (…) nie dokonał przelewu na konto zadłużenia kwoty 61 458,45 złotych przekazanej przez PKP tytułem wynagrodzenia za roboty wykonane przez powoda. Pozwany (…) Spółka Akcyjna we W. wnosił o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że twierdzenia przedstawione w pozwie nie znajdują oparcia w materiale procesowym w takim stopniu, by uzasadniały roszczenie. Przede wszystkim pozwany zaprzeczył, by doszło do wygaśnięcia zadłużenia powoda z uwagi na umorzenie egzekucji z nieruchomości w 1995 roku i przedawnienia wierzytelności. Podniósł, że przelew wierzytelności powoda wobec (…) zabezpieczał inny kredyt i inną wierzytelność. Powód nie dokonał spłaty wierzytelności i w chwili obecnej istnieje ona nadal. Ostatecznie pozwany wskazał na brak interesu prawnego po stronie powodowej, co uniemożliwia domaganie się ustalenia w trybie art. 189 k.p.c. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: --- STRONA 3 --- Nieruchomość gruntowa oznaczona numerem geodezyjnym (…) , położona w O., gm. J., dla której Sąd Rejonowy w Białymstoku IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw nr (…) , stanowi własność M. W.. Nieruchomość ta jest obciążona wieloma hipotekami, między innymi ustanowioną na rzecz (…) S.A. z siedzibą w P., na podstawie umowy zawartej 1 lipca 1992 roku. dowód: odpis księgi wieczystej Kw nr (…) (k. 51 – 72, I C 430/11 SR w/m). W dniu 15 marca 1995 roku został wyznaczony termin drugiej licytacji przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na brak licytantów nie doszła ona do skutku. W dniu 2 sierpnia 1995 roku postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. dowód: postanowienie Komornika Sądowego z dnia 2 sierpnia 1995 roku (k. 7), kserokopia protokołu licytacji (k. 8). Pozwany (…) Spółka Akcyjna z siedzibą we W. jest następcą prawnym (…) S.A. z siedzibą w P.. Na dzień 13 lipca 2011 roku, w księgach rachunkowych banku widniało zadłużenie powoda z tytułu o kredyt krótkoterminowy udzielony na podstawie umowy nr (…) z dnia 1 lipca 1992 roku. Wysokość zobowiązania wynosiła: 150 502,39 złotych – należności głównej, 513 897,64 złotych – odsetek z tytułu opóźnienia. --- STRONA 4 --- dowód: wyciąg z ksiąg banku (k. 94 akt I C 430/11 SR w/m). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest niezasadne. Zgodnie z treścią art. 189 k.p.c., powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Materialnoprawną przesłanką uwzględnienia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, opartego na przepisie art. 189 k.p.c. jest istnienie interesu prawnego w żądanym ustaleniu. Oznacza to, iż dla uwzględnienia powództwa nie jest wystarczające stwierdzenie, że - zgodnie z twierdzeniem strony powodowej - określony stosunek prawny istnieje lub nie istnieje (np. jak w rozpatrywanym przypadku - umowa sprzedaży jest nieważna). Prócz tego niezbędne jest istnienie interesu prawnego tzn. stanu, w którym: po pierwsze, nie istnieje inny środek prawny, przy użyciu którego powód uzyskać może skuteczną ochronę prawną, a po drugie, orzeczenie ustalające wydane w oparciu o art. 189 k.p.c. taką skuteczną ochronę prawną powodowi zapewni (tak też SA w Katowicach w wyroku z dnia 13 marca 2013 roku, sygn. akt I ACa 78/13, Lex nr 1 307 434, wyrok SN z dnia 4 marca 2011 roku I CSK 351/10, Lex nr 785 272, wyrok SN z 4 stycznia 2008 roku, III CSK 204/07). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie wygaśnięcia wierzytelności oraz wygaśnięcia hipoteki. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się bowiem do ustalenia, w trybie art. 189 k.p.c., że na skutek uregulowania przez powoda wszystkich obciążających go względem pozwanego zobowiązań, doszło do wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, a --- STRONA 5 --- zatem konieczne jest usunięcie tej hipoteki z księgi wieczystej. Bez wątpienia powodowi przysługuje dalej idący środek ochrony jego praw, jakim w niniejszej sytuacji jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wyłącza to tym samym możliwość dochodzenia jego roszczeń na podstawie powództwa o ustalenie stosunku prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. (tak też SA w Poznaniu w wyroku z dnia 30 października 2012 roku, I ACa 679/12). Nawet gdyby zaś przyjąć, że powód posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie wygaśnięcia wierzytelności, to w toku procesu nie wykazał on faktu, że spełnił swoje zobowiązanie. Zasadą jest bowiem (z nielicznymi wyjątkami), że to na powodzie ciąży obowiązek wykazania swoich twierdzeń. Tymczasem powód nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt, że uregulował on swoje zobowiązania. Dowodem takim z całą pewnością nie są kserokopie wyciągów z księgi bankowej z k. 12 i 13 akt sprawy. Również wniosek o powołanie biegłego nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem powód nie złożył żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń o spłacie zobowiązania. Nie złożył również umowy kredytowej, będącej podstawą wpisania hipoteki. Nie jest natomiast zadaniem biegłego samodzielne poszukiwanie dowodów, a jedynie wydanie opinii na podstawie dowodów zgromadzonych już w aktach sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 189 k.p.c. powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 98 k.p.c. W związku z tym, że powód w toku sprawy korzystał z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, nie ma on obowiązku uiszczania brakującej opłaty od pozwu. Zwolnienie to jednak nie obejmuje obowiązku zwrotu stronie przeciwnej kosztów związanych z zastępstwem procesowym przez profesjonalnego --- STRONA 6 --- pełnomocnika. W związku z tym należało zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3 617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika została ustalona w oparciu o § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013. 490 j.t).