Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 715/16 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Katarzyna Faff Protokolant : starszy sekretarz sądowy Beata Urbańska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. w Opolu sprawy z powództwa G.M. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu (...) w S. o zapłatę I. powództwo oddala, II. odstępuje od obciążenia powoda kosztami oddalonego powództwa. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 715/16 UZASADNIENIE Powód G.M. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego (...) w S. kwoty 80.000zł od dnia doręczenia pozwu oraz obciążenia pozwanego kosztami postepowania. W uzasadnieniu wskazał, że podczas pobytu w jednostce penitencjarnej pozwanego, nie zapewniono mu odpowiednich warunków bytowych, a mianowicie w ocenie powoda pozwany odpowiedzialny jest za nadmierne przeludnienie, brak należytego wyposażenia cel – kącik sanitarny oddzielony jedynie kotarą, brak ciepłej wody w celi, brak wentylacji, złe oświetlenie, zawilgocenie cel, niezapewnienie odpowiedniej temperatury w celi, nadmierny hałas i zapylenie w trakcie remontu, jak również wydawanie zimnych posiłków. Ponadto powód podniósł, iż warunki panujące w pozwanym zakładzie karnym doprowadziły do pogorszenia się jego stanu zdrowia. Wskazane przez powoda okoliczności uzasadniają zatem jego żądanie, a dochodzone zadośćuczynienie stanowi rekompensatę za wyrządzoną mu krzywdę i naruszenie jego dóbr
--- STRONA 2 ---
osobistych na skutek opisanego w pozwie bezprawnego, sprzecznego z Konstytucją i innymi przepisami europejskich konwencji, jak również ustaw krajowych działaniami pozwanego. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny (...) w S. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie pozwanego powód w żaden skuteczny sposób nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił domniemanej szkody, winy pozwanego ani tym bardziej nie wykazał normalnego związku przyczynowego pomiędzy nimi. Pozwany działał w ramach obowiązującego porządku prawnego i zgodnie z obowiązującymi przepisami, brak jest podstaw do twierdzenia by dopuścił się wobec powoda działania bezprawnego, którym to z kolei działaniem mógł naruszyć jego dobra osobiste. Wątpliwe jest także, by po stronie powoda zaistniała jakakolwiek postać szkody o charakterze cywilnoprawnym. Sąd ustalił stan faktyczny: Powód G.M. przebywa w Zakładzie Karnym (...) w S. od dnia 04.02.2014r. z czego od dnia osadzenia do dnia 21.02.2017r. i od 27.02.2017r. do 10.03.2017r. przebywał w celach pawilonu B oddziału IV, w okresie od 21.02.2017r. do 27.02.2017r. przebywał w celi pawilonu B oddziału III, a od 10.03.2017r. przebywa w pawilonie C w celi oddziału VII. W różnych zakładach karnych powód przebywa od 13 marca 2010r. do chwili obecnej . Cele w oddziale IV Zakładu Karnego (...) w S. są celami dwuosobowymi. W celach tych kącik sanitarny, w którym znajduje się ubikacja, odgrodzony jest od reszty pomieszczenia kotarą materiałową zawieszoną na stelażu na wysokości ok. 2 m. Rozwiązanie to wymuszone jest uwarunkowaniami architektonicznymi budynku, które skutkują brakiem możliwości technicznej zabudowy na stałe kącika sanitarnego. W celach znajdowała się umywalka z dostępem do zimnej wody. W placówce penitencjarnej pozwanego w pawilonie B, gdzie na oddziale IV prowadzono prace polegające na łączeniu cel mieszkalnych, co umożliwiło m.in. zabudowanie kącika sanitarnego i oddzielenie go w sposób trwały od reszty pomieszczenia. Prace prowadzone były systemem gospodarczym. Powstałe niedogodności (hałas oraz zapylenie) występowały jedynie w okresie remontu. Posiłki po ich przygotowaniu są przechowywane i wydawane na oddziały mieszkalne w szczelnych termosach. Osadzeni wydający posiłki na oddziałach mieszkalnych ubrani są w ochronne fartuchy, okrycia głowy i rękawiczki jednorazowe. Na czas wydawania posiłków wszelkie prace remontowe na oddziale mieszkalnym były wstrzymywane. Powód zwrócił się również o przeniesienie go do ZK w W. Dyrektor ZK w W. wyraził negatywną opinię. W związku z powyższym prośba powoda została odmownie rozpatrzona przez Dyrektora ZK (...) w S.. Powód w okresie osadzenia w ZK (...) w S. sporządził jedną skargę dotyczącą warunków bytowych w tej jednostce penitencjarnej. Skarga z dnia 12.11.2016r. został zarejestrowana pod znakiem (…) i nie została uwzględniona. Pozew w niniejszej sprawie powód wniósł w dniu 17 listopada 2016r. Powód korzysta ze służby zdrowia w pozwanej jednostce, spożywała posiłki dostarczane przez pozwanego. W celi nr 315 na oddziale IV pawilonu B powód przebywał w okresie od 2 lutego 2015r. do 15 września 2016r. W tym czasie na warunki bytowe w tej celi nie składał skarg.
--- STRONA 3 ---
Powód podał, iż mył grzyb na suficie celi, P.J., K.B. i Ł.Ł. widzieli w celi w której był osadzony powód grzyb w kącie celi na ścianie przy kąciku sanitarnym. Dowód: wydruk z przeglądarki rozmieszczenia – k. 78-79 wykaz pomieszczeń w budynkach mieszkalnych – k. 80-84 notatka z 25.05.2017r. – k. 85 pismo z 01.02.2017r. – k. 86 zeznania świadka M.N. – k. 129-130 zeznania świadka K.T. – k. 130, zeznania świadka P.J. k. 162 , zeznania świadka K.B. k. 163, zeznania świadka Ł.Ł. k. 181 zeznania powoda G.M. k. 196 Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie dóbr osobistych stanowi art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 448 § 1 k.c. Jak stanowi art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie zaś z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje się. Przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego. (por. wyr. SN z 2011-04-06, I CSK 475/10, LEX nr 846539). W procesie cywilnym obowiązuje zasada kontradyktoryjności. Zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zdaniem powoda pozwany odpowiada za : osadzenie w celach poniżej 3m 2 przypadających na jednego osadzonego, brak właściwej wentylacji i zawilgocenie oraz zagrzybienie cel, brak oddzielnej toalety, niedostateczne oświetlenie cel, nieszczelność okien, brak dostatecznego ogrzewania cel oraz nadmierny hałas w trakcie remontu, a także dostarczanie zbyt zimnych posiłków. Odnosząc się zatem do roszczeń powoda, to w ocenie Sądu w żaden sposób nie wykazał on zgodnie z regułą wynikającą z art. 6 k.c. w z 232 k.p.c., by w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym N. doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, a ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda, tak jak pozwanego obciążał obowiązek wykazania, iż jego działanie nie było bezprawne.
--- STRONA 4 ---
Powód zarzucił pozwanemu, iż w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w jednostce penitencjarnej pozwanego panowało przeludnienie, przy czym nie wskazał dokładnie w której celi i w jakim okresie był narażony na dyskomfort przebywania w przeludnionej celi; jedynie niejako „zbiorczo” wskazał, iż zjawisko przeludnienia występowało w pozwanej jednostce penitencjarnej przez cały okres odbywania przez niego kary pozbawienia wolności wskazany w pozwie. Sam ten fakt naruszał jego dobro osobiste w postaci godności – brak umożliwienia mu godnego odbywania kary pozbawienia wolności. Zauważyć należy, iż treść pozwu zawiera same ogólniki, jest napisana niemalże według szablonu jaki większość osadzonych stosuje występując do Sądu z podobnymi roszczeniami, bez odniesienia się do jakichkolwiek konkretów. Wskazać należy, iż z dokumentacji dostarczonej przez pozwanego - wydruku z przeglądarki historii przeludnienia – wynika, iż powód nigdy nie przebywał w celach przeludnionych. Analizując ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić że powód nie udowodnił po swojej stronie krzywdy, jak również w żaden sposób nie wykazał związku przyczynowo skutkowego pomiędzy działaniem pozwanego a hipotetyczną odniesioną przez niego krzywda , a co za tym idzie nie wykazał również wysokości ewentualnej krzywdy . Nie jest bowiem wystarczające samo tylko twierdzenie, że w okresie w którym przebywał w jednostce organizacyjnej pozwanego nie zapewniono mu odpowiednich warunków bytowych. Wyprowadzanie z powszechnie znanego faktu przeludnienia panującego w jednostkach penitencjarnych wniosku, iż każdy osadzony był dotknięty tym zjawiskiem, lub też warunki osadzenia jakie mu zaoferowano były złe, jest wnioskiem zbyt daleko idącym i nie znajdującym potwierdzenia w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z dokumentacji dołączonej do akt sprawy w okresie całego pobytu w jednostce penitencjarnej pozwanego powód przebywał w celach spełniających określony w art. 110 § 2 k.k.w. standard powierzchni 3 m 2 przypadającej na jednego osadzonego. Metraż cel mieszkalnych w Zakładzie Karnym (...) w S. jest ustalona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami tj. zarządzeniem Nr 7/2012 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.01.2012r., które w § 4 ust. 4 zgodnie z którego brzmieniem „do powierzchni pomieszczenia mieszkalnego nie wlicza się wnęki okiennej i grzejnikowej a także powierzchni znajdującej się poza kratami wewnętrznymi oraz wydzielonych kącików sanitarnych”. Wskazać należy, iż powód nie ma dokładnej wiedzy na temat metrażu cel mieszkalnych. Natomiast jego błędne stanowisko co do braku spełnienia normy powierzchniowej cel, wynika przede wszystkim z nieuprawnionego przekonania, iż ich powierzchnia powinna być liczona bez powierzchni zajmowanej pod urządzenia stanowiące wyposażenie celi. Rozumienie przez powoda pojęcia „powierzchni celi mieszkalnej” polegające na odliczeniu z powierzchni celi miejsc zajętych przez sprzęt kwaterunkowy, nie jest słuszne, ponieważ brzmienie art. 110 § 2 k.k.w., jak i ugruntowana wykładnia tego przepisu nie legitymizuje do pomniejszania powierzchni celi o ilość miejsca zajmowanego przez jej wyposażenie. Ponadto, cytowane powyżej unormowanie zawarte w zarządzeniu nr 7/2012 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej określa zamknięty katalog elementów, jakich nie należy wliczać do powierzchni użytkowej celi. W związku z powyższym twierdzenia i zarzuty powoda dotyczące przeludnienia należy uznać za nie poparte żadnymi dowodami. W tym względzie Sąd uznał, iż stanowisko pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Pozwany jako jednostka penitencjarna zobowiązany jest do zapewnienia osadzonym odpowiednich warunków metrażowych w celach, a wszelkie nieprawidłowości w tym względzie natychmiast są usuwane, ponieważ zakłady karne objęte są nadzorem służb penitencjarnych oraz sędziego penitencjarnego. Dlatego też brak jest podstaw, by w tym zakresie uznać za zasadną argumentację powoda.
--- STRONA 5 ---
Przechodząc do dalszych zarzutów powoda, to kolejno opierał swoje roszczenie o zadośćuczynienie na twierdzeniu, iż pozwany nie zapewnił mu właściwych warunków bytowych podczas osadzenia go w okresie objętym pozwem, tj. poprzez osadzenie go zagrzybionych celach, w których były nieszczelne okna., jak również z nienależycie obudowanym kącikiem sanitarnym, bez dostępu do ciepłej wody w celi. Jak już wyżej zaznaczono, warunki odbywania kary pozbawienia wolności uregulowane są w art. 110 § 2 k.k.w., który dalej stanowi, że cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. W kontekście tych zarzutów podniesionych przez powoda przeciwko działaniom pozwanego wskazać należy, iż ogólna norma zawarta w art. 102 pkt 1 i art. 110 § 2 k.k.w. nakazująca zapewnić osadzonemu odpowiednie warunki higieny została skonkretyzowana w przepisach obowiązującego w okresie objętym pozwem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25.08.2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Z § 30 ust. 3 tegoż rozporządzenia wynika, że „Skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Skazany zatrudniony przy pracach brudzących korzysta z odpowiednio częstszych kąpieli. Kąpiel skazanego chorego odbywa się według wskazań lekarza”. Z kolei § 28 ust. 1 powyższego rozporządzenia przewiduje, że „ Cela mieszkalna powinna być wyposażona w łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, z zastrzeżeniem art. 110 § 3 Kodeksu ”. Z powyższych przepisów wynika, że na stroni pozwanej nie ciążył obowiązek zapewnienia stałego nieprzerwanego dostępu do bieżącej ciepłej wody w celi mieszkalnej. Powinnością pozwanego jest jedynie umożliwienie skorzystania przez osobę skazaną przynajmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli, co w przypadku powoda zostało spełnione. Zwłaszcza że powód nawet nie podnosił jakoby nie miał dostępu do kąpieli, czy też możliwości zagrzania wody w czajniku. Podniósł jedynie zarzut braku tej wody w celi. Nie bez znaczenia pozostaje tutaj również to, że osadzonym w celach, w których nie było dostępu do ciepłej wody w celi umożliwiono posiadanie czajników i grzałek w celu umożliwienia im zagrzania wody do ciepłych napojów oraz w celach higienicznych. Wskazać przy tym należy, iż brak dostępu do ciepłej wody nie dotyczył jedynie celi, w której przebywał powód, lecz wszystkich cel, w oddziale w którym przebywał powód, a zatem nie była to uciążliwość jakiej doznawał jedynie powód, lecz wszyscy osadzenie na tym oddziale. Tym samym zarzut ten nie mógł być uznanym za działanie bezprawne pozwanego skierowane bezpośrednio na powoda.. W zakresie natomiast usytuowania urządzeń sanitarnych, tj. sposobu zorganizowania kącików sanitarnych, należy zwrócić uwagę, że § 28 ust. w/w rozporządzenia wymaga jedynie, aby niezbędne urządzenia sanitarne zostały usytuowane w celi w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie. Powyższy wymóg należy rozumieć jako obowiązek oddzielenia urządzeń sanitarnych od pozostałej części celi w taki sposób, aby zapewnić osobie korzystającej z tych urządzeń pewien minimalny poziom prywatności, aby nie czuła się skrępowana czynnościami higienicznymi i załatwianiem potrzeb fizjologicznych, jakie w tym kąciku sanitarnym wykonuje. Z przepisu tego nie wynika natomiast konieczność wyodrębnienia w sposób trwały za pomocą ścianek pomieszczenia ubikacji, choć niewątpliwie celowe byłoby takie rozwiązanie. Niemniej zdaniem Sądu niewątpliwie winno być ono wykonane tak, aby osoba korzystająca z kącika sanitarnego była w szczególności zasłonięta.
--- STRONA 6 ---
W rozpoznawanej sprawie z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wszystkie cele, w których przebywał powód, miały wydzieloną część od reszty celi, w której znajdowały się urządzenia sanitarne. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych, w których przebywał powód są zabudowane płytą laminowaną z okleiną oraz oddzielone kotarą. W ocenie Sądu taki sposób wyodrębnienia urządzeń sanitarnych od pozostałej części celi dawały minimum intymności osobie korzystającej z kącika sanitarnego. Podkreślić przy tym należy, iż powód nie podniósł, by to oddzielenie było niszczone, jak również nie podniósł zarzutów co do niezapewnienia tym sposobem odpowiednich warunków do zachowania intymności. Z tego względu nie można w tym zakresie przyjąć, że doszło do naruszenia standardów wykonywania kary pozbawienia wolności, które prowadziłoby do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci jego godności osobistej, intymności. Zwłaszcza że powód poza samym stwierdzeniem, iż nie było w celi murowanych kącików sanitarnych nie wskazał w jaki sposób ta okoliczność wpływała na naruszenie jego dóbr osobistych, a tym bardziej w jaki sposób wywołała u powoda krzywdę. W kontekście tego zarzutu powoda (niewłaściwe oddzielenie kącików sanitarnych) podkreślić należy, na co zwraca się uwagę w orzecznictwie, iż nie może budzić wątpliwości, iż omawiane w niniejszej sprawie godne warunki odbywania kary pozbawienia wolności obejmują również zapewnienie prywatności i intymności, m.in. związanych z potrzebami fizjologicznymi. Niemniej nie przewidują one zapewnienia samodzielności pomieszczeń przeznaczonych na toalety ani ich oddzielenia murem od pozostałej części celi - (tak też wyrok SN z dnia 05.07.2012r., IV CSK 603/11). W powyższym względzie nie można zatem przypisać administracji zakładu karnego jakiejkolwiek bezprawności w działaniu, skoro zapewnione warunki były zgodne z obowiązującymi przepisami. Należy dodać jedynie, że przepisy prawa budowlanego dotyczące wymogów w zakresie ubikacji (drzwi, ustępów, wysokości pomieszczenia) nie mają zastosowania do budowli zakładów karnych i aresztów śledczych. Stanowił o tym § 89 ust. 1, w związku z § 75, § 79 ust. 1 § 82 i §83 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.). Sprawę tę regulował także powołany wyżej przepis § 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25.08.2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1493.) Przepis ten także nie wyznaczał żadnych konkretnych norm w tym zakresie. Tym samym każdą zabudowę kącika sanitarnego zapewniającą nieskrępowane korzystanie z niego uznać należy za spełniającą stosowne wymagania. „Niekrępujące użytkowanie urządzeń sanitarnych" oznacza bowiem, że podczas korzystania z nich nie mają być widoczne intymne części ciała. Zabudowanie kącika jakimkolwiek przepierzeniem zapewnia to w zupełności. Należy dodać, także że toalety te nie mogą być w pełni zabudowane i zamykane masywnymi drzwiami celem np. zapobiegania próbom samobójczym i przemocy pomiędzy samymi osadzonymi (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13.05.2009r., sygn. I ACa 234/09 - niepubl.). Powyższe wiec w sposób jednoznaczny wskazuje, iż nie został w żaden sposób wykazany kierowany przez powoda przeciwko pozwanemu zakładowi karnemu zarzut niewłaściwego wyodrębnienia kącika sanitarnego. Zwłaszcza że powód poza samym stwierdzeniem, że w celach brak było murowanych kącików sanitarnych żaden sposób nie wykazał, aby istniejące przepierzenie z zabudowy lekkie (drewniano-metalowej) nie było wystarczające do zapewnienia mu nieskrępowanego korzystania z tego miejsca, w celu wykonywania czynności higienicznych i załatwiania potrzeb fizjologicznych. W szczególności w żadne sposób nie wskazał w jaki sposób i w jakim zakresie ta okoliczność naruszała jego dobra osobiste. Nadto powód nie wykazał, aby zgłaszał w tym zakresie skargi
--- STRONA 7 ---
czy to wychowawcy, czy też do właściwych jednostek, w tym do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej. Jedyna skarga z dnia 12.11.2016r. nie została uwzględniona. W ocenie Sądu również kolejne twierdzenia powoda są nieuzasadnione. Cele wbrew twierdzeniom powoda wyposażone były w niezbędny sprzęt kwaterunkowy. Wyposażenie cel odpowiadało normom Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych. Umiejscowienie wyposażenia celi uzależnione było od jej kształtu i kubatury zapewniając przy tym odpowiednie wykorzystanie powierzchni. Pomieszczenia mieszkalne były poddawane konserwacjom oraz naprawom remontowym w miarę zaistnienia takowych potrzeb. Wskazać należy, iż pozwana placówka penitencjarna zapewniła powodowi bezwzględne minimum do przechowania rzeczy, jak również w sposób optymalny starała zagospodarować się powierzchnię celi, by nie doprowadzić do zbytniego „zagracenia” celi. Powód zdaje się nie zauważać, iż jest on osobą odbywającą wyrok za poważne przestępstwo, a więc znalazł się w zakładzie karnym, by odbyć karę za popełnione przestępstwo, nie zaś by doświadczać wygód i przyjemnie spędzać czas swojego pobytu. Liczyć się zatem musi, iż warunki w pozwanej placówce penitencjarnej odbiegają daleko od warunków stawianych poza murami więziennymi i mają jedynie za zadanie zapewnić bezwzględne minimum do funkcjonowania w warunkach osadzenia. Jeżeli chodzi o zarzut braku dostatecznej wentylacji w celi, to również nie może zasługiwać na uwzględnienie. Cele pozwanej jednostki penitencjarnej wyposażone były w kratki wentylacyjne, które zapewniały właściwą wentylację. Twierdzenia powoda odnośnie braku odpowiedniej wentylacji w celi należy zatem uznać za bezpodstawne. W celach mieszkalnych w okresie pobytu powoda celach zapewniona była odpowiednia wentylacja grawitacyjna umożliwiająca dostateczną cyrkulację powietrza. Instalacja wentylacyjna poddawana była regularnym przeglądom technicznym. Kontrole przewodów wentylacyjnych potwierdziły ich drożność. Należy również podkreślić, że w celach znajdują okna, które osadzeni mogą otwierać stosownie do potrzeby i wywietrzyć. Za równie bezzasadny uznać należy zarzut powoda odnoszący się do niezapewnienia przez pozwanego właściwej temperatury w celach. Cele, w których przebywał powód wyposażone są w centralne ogrzewanie. Ogrzewanie dostarczane jest przez dostawcę, a rozprowadzenie ciepła na terenie jednostki odbywa się poprzez wewnętrzny węzeł cieplny. Skoro zatem pozwany zakład karny nie ogrzewa cel we własnym zakresie korzystając z własnego pieca grzewczego, a jest odbiorcą ciepła z miejskiej sieci ciepłowniczej od zewnętrznego podmiotu gospodarczego, to trudno stronie pozwanej czynić zarzuty, iż niedostatecznie ogrzewa cele. W zakresie działania pozwanej placówki penitencjarnej jest jedynie konserwacja wewnętrznej sieci CO, co też regularnie czyni. Powód nadto nie przedstawił żadnej skargi skierowanej do administracji zakładu karnego, w której żaliłby się na zbyt niską temperaturę. Jeżeli chodzi o zarzut powoda dostarczania mu zimnych posiłków, to w ocenie Sądu również nie zasługuje na uwzględnienie. Posiłki w placówce penitencjarnej pozwanego po ich przygotowaniu są przechowywane i wydawane na oddziały mieszkalne w szczelnych termosach. Osadzeni wydający posiłki na oddziałach mieszkalnych ubrani są w ochronne fartuchy, okrycia głowy i rękawiczki jednorazowe. Na czas wydawania posiłków wszelkie prace remontowe na oddziale mieszkalnym były wstrzymywane. Z tych względów posiłki nie mogły zostać w żaden sposób zanieczyszczone. Jeżeli chodzi o kwestie temperatury to fakt, iż posiłki podawane są osadzony do cel, to naturalnym zatem jest, iż pomiędzy wydaniem posiłków a dostarczeniem ich do osadzonych nastąpi obniżenie ich temperatury nawet pomimo zastopowania specjalnych opakowań – termosów. Powyższe nie wynika ze złej woli pozwanego nakierowanej na jego osobę, ale z możliwości zorganizowania dostawy posiłków do cel. Wskazać należy, iż
--- STRONA 8 ---
również inni osadzeni otrzymywali posiłki o podobnej temperaturze. Nadto wskazać należy, iż jak wynika zeznań świadków M.N. i K.T. powód nigdy nie skarżył im się na jakość posiłków. Odnosząc się do zarzutu nadmiernego hałasu w czasie remontu, to również i ten nie może zostać uwzględniony. Prace remontowe prowadzone były systemem gospodarczym, a powstałe niedogodności takie jak hałas występowały przy wykonywaniu pracach budowlanych, i były przejściowe, a prowadzone prace remontowe wykonywane były w celu zwiększenia standardu cel, a tym samym polepszenia warunków odbywania kary pozbawienia wolności również i powoda. Nadmierny hałas znosili również współosadzeni, dlatego też nie można mówić tutaj o działaniach nakierowanych wyłącznie na powoda. Podkreślić jeszcze raz należy, iż prace remontowe w konsekwencji doprowadziły do polepszenia standardu cel, zatem znoszenie niedogodności związanych z nadmiernym hałasem w konsekwencji zostało „wynagrodzone” powodowi poprzez stworzenie mu lepszych warunków bytowych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Wskazać należy, iż również osoby przebywające na wolności również są zmuszone do znoszenia podobnego rodzaju uciążliwości, w przypadku gdy w ich okolicy prowadzone są prace remontowe, zatem powód nie powinien upatrywać w działaniach personelu pozwanej placówki działań naruszających jego dobra osobiste. Kolejny zarzut powoda dotyczył zagrzybienia celi , w szczególności celi 315 oddziału IV pawilon B , gdzie powód przebywał od 2.02.2015r. do 15.09.2016r. Powód stwierdził, iż w celi na suficie był grzyb na powierzchni ok. ¼ sufitu, który próbował usuną myjąc go, a z kolei wnioskowania świadkowie podwalali iż widzieli grzyb w celi w której był osadzony powód ale nie na suficie, tylko na ścianie przy kąciku sanitarnym . Zatem istnieje duża rozbieżność co do lokalizacji i rozmiarów zagrzybienia. Ponadto powód nie wykazał, by istnienie tej „uciążliwości” spowodowało u niego naruszenie dóbr osobistych , by wiązało się to z bezprawnym działanie pozwanego nakierowanym na naruszenie dóbr osobistych powoda a nadto , iż sam fakt istnienia zagrzybiania wywołał u powoda krzywdę. Ostatnim z zarzutów powoływanych przez poda, była okoliczności , iż warunki panujące w pozwanej jednostce miały doprowadzić do pogorszenia się jego stanu zdrowia, jednakże okoliczność ta nie została przez powoda w żaden sposób wykazana, nie przedstawiono i nie wnioskowano na ta okoliczność żadnych dowodów, a zatem jako niewykazana nie została także przez Sąd uwzględniona. Dlatego też uznać należy, że powód nie udowodnił, iż w czasie pobytu w placówce penitencjarnej pozwanego zostały naruszone jego dobra osobiste. Wnioskowane przez powoda dowody w postaci przesłuchania współosadzonych nie są dla Sądu miarodajne, bowiem co do zasady nacechowane są stronniczością i zmierzają jedynie do uzyskania przez powoda pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia złej woli administracji pozwanej placówki, bowiem pozwany dokładał wszelkich starań, by stopniowo polepszać warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż panujący w zakładach karnych i aresztach śledczych dyskomfort jest elementem odbywania kary pozbawienia wolności, w związku z czym powód rażąco naruszając porządek prawny, winien liczyć się z karą pozbawienia wolności i wszystkimi ograniczeniami i dolegliwościami z tej kary płynącymi. Podkreślić należy również, iż poziom tych dolegliwości uwarunkowany jest nie tylko samym pozbawieniem wolności, ale także standardem życia w danym kraju, w tym sytuacji ekonomicznej determinującej przeciętny poziom życia obywateli. Powszechnie znanym jest fakt nie dofinansowania nie tylko więziennictwa, ale też wiele innych dziedzin publicznej działalności państwa w tym także i tej działalności, która jest podejmowana na rzecz osób nie naruszających porządku prawnego (służba zdrowia, szkolnictwo, opieka społeczna). Ponadto w odbiorze społecznym standardy panujące w zakładach karnych oraz aresztach śledczych niewiele odbiegają od przeciętnego poziomu
--- STRONA 9 ---
egzystowania ubogiej polskiej rodziny (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 06.12.2007r., sygn. akt I A Ca 499/07). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż zasądzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia stoi zdaniem Sądu w sprzeczności z powszechnym poczuciem sprawiedliwości. Fakt bowiem ewentualnego osadzenia pozwanego w przeludnionej celi (czego powód w żaden sposób nie wykazał) oraz zaoferowanie powodowi określonych warunków bytowych z pewnością nie wynikał z celowego i nacechowanego złą wolą działania jakiegokolwiek podmiotu, ani też próby represjonowania skazanego, a był co najwyżej efektem braku należytego dofinansowania więziennictwa. Co więcej działania pozwanego nie było skierowane indywidualnie przeciwko powodowi, tylko dotyczy wszystkich osadzonych. W tym kontekście zwrócić należy również uwagę, iż wynikły na tym tle konflikt wartości w postaci naruszenia dóbr osobistych skazanego i z drugiej strony konieczności wykonywania kary trzeba rozstrzygnąć zdaniem Sądu na rzecz tego drugiego dobra. Konieczność wykonywania kary pozbawienia wolności jest wartością nadrzędną mającą na celu uchronienie społeczeństwa przez osobami, które już kilkakrotnie wchodziły w konflikt z prawem takimi jak powód. Stąd też interes społeczny wyrażający się w poczuciu bezpieczeństwa indywidualnego i zbiorowego przemawia za oddaleniem powództwa, nawet gdyby przyjąć, iż naruszono dobra osobiste powoda umieszczając go na jakiś czas w przeludnionej celi. I ten interes przeważa nad potrzebą udzielenia ochrony dobrom osobistym powoda. Mając na uwadze powyższe, powództwo jako w pełni nieuzasadnione i niewykazane zostało oddalono. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia treść art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. Na oryginale właściwy podpis
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Opolu#I C 715/16 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Opolu#art. 24 § 1 Kodeksu#art. 448 § 1 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 445 § 3 stosuje#art. 6 kodeksu#art. 6 k.c.#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 102 pkt#art. 110 § 3 Kodeksu#art. 102 k.p.c.#art. 108 §1 k.p.c.