Wyrok I C 712/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 712/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa M. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w ……… o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w ………. na rzecz powoda M. G. kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych), 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 4. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu w pozostałym zakresie. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 712/11 Uzasadnienie M. G.wystąpił z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego w ………. o zapłatę odszkodowania w kwocie 80.000 zł oraz zadośćuczynienia w kwocie 60.000 zł. W uzasadnieniu tych żądań powód podał, że podczas osadzenia w Zakładzie Karnym w ……… doznał pogryzień ciała przez pluskwy, po których pozostały mu blizny znacznej wielkości. W jednostce tej nie było odpowiednich warunków sanitarnych i socjalno – bytowych. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Zakładu Karnego w …… w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, że podczas osadzenia w Zakładzie Karnym w ……… powód miał zapewnione wszelkie prawa wynikające z kodeksu karnego wykonawczego. Nie przebywał w warunkach przeludnienia, a w celach, w których był osadzony, były przeprowadzane zabiegi dezynsekcji. Wskazał ponadto pozwany, że występujące insekty nie stanowią problemu, który w zasadniczy sposób utrudnia odbywanie kary. W przypadku występowania insektów funkcjonariusze podejmują natychmiastowe działania w celu ich zwalczania, a w przypadku pogryzienia osadzonych przez insekty natychmiast udzielana jest im niezbędna pomoc medyczna. Sąd ustalił i zważył: Powód M. G. w Zakładzie Karnym w …… typu półotwartego przebywał w okresie od 22 sierpnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r. W okresie od 22 sierpnia 2011 r. do 6 września 2011 r. przebywał w pawilonie E w celi numer 11, w okresie od 6 września 2011 r. do 25 października 2011 r. przebywał w celi numer 21 w pawilonie J, a od dnia 25 października 2011 r. przebywał w celi numer 10 w pawilonie D. Zabiegi dezynsekcji w celach, w których przebywał powód zostały przeprowadzone w dniu 25 sierpnia 2011 r. w pawilonie E oraz w dniu 17 października 2011 r. w pawilonie J. --- STRONA 3 --- Pomimo tego podczas osadzenia w pozwanej jednostce penitencjarnej powód kilkakrotnie został pogryziony przez insekty. W wyniku ukąszeń na rękach, nogach i karku powoda pojawiały się swędzące bąble, odczyn zapalny skóry, strupy, a w konsekwencji blizny. W dniu 28 sierpnia 2011 r. powód zgłosił się do zakładowego ambulatorium z powodu piodremii – zmian ropiejących – na obu podudziach. Otrzymał wówczas antybiotyk w postaci tabletek i maści. W nocy z 5 na 6 września u powoda wystąpił odczyn zapalny skóry i tkanki podskórnej przedramienia lewego. Z tego powodu powoda zawieziono do szpitala, gdzie w izbie przyjęć otrzymał leki przeciwuczuleniowe i przeciwtężcowe. Następnego dnia tj. 6 września 2011 r. podczas wizyty u lekarza zakładowego powód otrzymał antybiotyki oraz leki przeciwświądowe i przeciwuczuleniowe. Z dolegliwościami skóry związanymi z pogryzieniami przez insekty powód zgłaszał się do lekarza zakładowego jeszcze w dniach 10,19,23 września 2011 r., 6, 12 i 13 października 2011 r. Podczas wizyty w dniu 12 października 2011 r. lekarz stwierdził u powoda liczne zmiany skórne. Po opuszczeniu zakładu karnego ukąszenia powód leczył maścią OXYCORT, którą miał w domu. Nie był w związku z tym u lekarza. Obecnie na przedramionach, podudziach i stopach powoda występują liczne plamy przebarwieniowe, które najprawdopodobniej są skutkiem odczynu zapalnego powstałego w wyniku ukąszeń insektów. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. : notatki służbowe z 23 i 25 listopada 2011 r. (k. 28, 30), protokoły dezynsekcji z 25 sierpnia 2011 r. i 17 października 2011 r. (k. 29), sprawozdanie z 2 listopada 2011 r. (k. 31-32), protokół przyjęcia oświadczeń w sprawie skargi (k. 33), pismo powoda z dnia 21 października 2011 r. (k. 34), książeczkę zdrowia powoda (k. 54), zaświadczenie lekarskie (k. 55), zeznania świadków R. P. (k. 79) i Z.K. (k. 89), zeznania powoda (k. 104). W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że powód przynajmniej kilka razy w ciągu pobytu w ZK w ………… w okresie od 22 sierpnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r. został pogryziony przez insekty. Doznał w związku z tym uszkodzenia ciała w postaci swędzących bąbli, odczynu zapalnego skóry, strupów i ostatecznie plam przebarwieniowych na skórze przedramion, podudzi i stóp. Powyższe okoliczności wynikają nie tylko z --- STRONA 4 --- zeznań powoda, ale również z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, wpisów w książeczce zdrowia powoda, sprawozdania z postępowania wyjaśniającego dotyczącego skargi powoda z 3 października 2011 r. oraz zaświadczenia lekarza dermatologa. W związku z doznanym uszkodzeniem ciała powód domagał się od pozwanego odszkodowania w kwocie 80.000 zł oraz zadośćuczynienia w kwocie 60.000 zł. Podstawę prawną roszczeń powoda stanowią przepisy art. 444 § 1 i 445 § 1 kc. Natomiast podstawę prawną odpowiedzialności pozwanego stanowi przepis art. 417 kc, zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przesłanką odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej jest zatem niezgodność z prawem określonego działania lub zaniechania i do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego za doznaną przez powoda szkodę nie było niezbędne wykazanie winy pozwanego. W ocenie Sądu, na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, można zarzucić pozwanemu naruszenie art. 102 pkt 1 kkw, zgodnie którym skazany ma prawo w szczególności do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Naruszenie praw powoda wynikających z tego przepisu nastąpiło poprzez nie zapewnienie mu odpowiednich warunków higieny, co przejawiło się obecnością w celach insektów i doprowadziło do wystąpienia u powoda uszkodzenia ciała. Przewidziana w art. 445 § 1 k.c. instytucja zadośćuczynienia jest sposobem naprawienia krzywdy, ujmowanej jako cierpienia fizyczne i psychiczne przeżywane w związku z następstwami uszkodzenia ciała bądż rozstroju zdrowia. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danego wypadku mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Żądane przez powoda zadośćuczynienie w wysokości 60.000 zł uznać należało za zupełnie nieadekwatne do doznanej krzywdy, wygórowane i nie odpowiadające aktualnym stosunkom majątkowym społeczeństwa. Powód podczas pobytu w pozwanym zakładzie karanym został wprawdzie kilka razy pogryziony przez insekty, --- STRONA 5 --- ale dolegliwości z tym związane w postaci bąbli, swędzenia, czy odczynu zapalnego skóry były przemijające, a jedynym skutkiem doznanych ukąszeń są obecnie plamy przebarwieniowe na skórze przedramion, podudzi i stóp, nie wymagające żadnego leczenia. Stopień nasilenia cierpień fizycznych i psychicznych z tym związanych ocenić należy zatem jako niski, a i czas ich trwania nie był długi. Trzeba mieć bowiem na uwadze to, że powód w pozwanej jednostce penitencjarnej przebywał tylko nieco ponad 4 miesiące, a z wpisów w książeczce zdrowia wynika, że w związku z pogryzieniami przez insekty ostatni raz u lekarza był w dniu 13 października 2011r. Twierdził powód wprawdzie, że jeszcze po opuszczeniu zakładu karnego leczył ukąszenia maścią OXYCORT, którą miał w domu, ale nie był w związku z tym u lekarza. Z wpisów w książeczce zdrowia powoda wynika natomiast, że w związku z pogryzieniami udzielano mu w pozwanym zakładzie karnym natychmiastowej, niezbędnej pomocy medycznej. Lekarze zakładowi przepisywali powodowi właśnie m.in. OXYCORT, tak więc twierdzenia powoda, że leki stosowane przez pozwanego były zupełnie nieskuteczne nie zasługują na wiarę. Nie bez znaczenia dla zakresu odpowiedzialności pozwanego jest i ta okoliczność, że reagował pozwany na skargi osadzonych dotyczące obecności insektów w celach i przeprowadzał zabiegi dezynsekcji. Zostały one przeprowadzone również w tych celach, w których przebywał powód. Ponadto warunki bytowe w Zakładzie Karnym w ……. są wynikiem nie tyle zaniedbań administracji tej jednostki, co rezultatem prowadzonej polityki karnej i konsekwencją braku koniecznych inwestycji w poprzednich latach, co oczywiście nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia pozwanego z odpowiedzialności. Wobec powyższego Sąd uznał, że adekwatną do doznanej przez powoda krzywdy sumą zadośćuczynienia będzie kwota 1.000 zł i zasądził ją na podstawie w art. 445&1 k.c. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Powód nie wykazał, aby w związku z doznanym uszkodzeniem ciała poniósł jakiekolwiek koszty leczenia, które uzasadniałby przyznanie mu odszkodowania na podstawie art. 444 & 1 kc. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 kpc i art. 113 ust. 4 u.k.s.c, obciążając powoda częściowo kosztami zastępstwa procesowego. Zwolnienie strony od kosztów sądowych nie zwalnia jej bowiem od obowiązku zwrotu kosztów --- STRONA 6 --- przeciwnikowi. Powód ma wprawdzie wspólnie żoną na utrzymaniu troje dzieci, ale obecnie opuścił już zakład karny i pracuje w Wielkiej Brytanii, gdzie zarabia 250 – 300 funtów tygodniowo. Może zatem pokryć chociaż część obciążających go kosztów procesu, w związku z uwzględnieniem jego żądania tylko w niewielkim zakresie.