§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
wyłączenia referenta wyrok ten zostanie uchylony, a sprawę rozstrzygnie inny sędzia. Tym samym antycypując zarzut nieważności niniejszego postępowania stwierdzić należy, że byłby o

Postanowienie I C 71/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wy

wyłączenia referenta wyrok ten zostanie uchylony, a sprawę rozstrzygnie inny sędzia. Tym samym antycypując zarzut nieważności niniejszego postępowania stwierdzić należy, że byłby on zasadny tylko w sytuacji, gdyby Sąd ro

Teza / krótkie omówienie

wyłączenia referenta wyrok ten zostanie uchylony, a sprawę rozstrzygnie inny sędzia. Tym samym antycypując zarzut nieważności niniejszego postępowania stwierdzić należy, że byłby on zasadny tylko w sytuacji, gdyby Sąd ro

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 71/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Kamil Grzesik Protokolant: sekretarz sądowy Monika Pajor po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa D. S. przeciwko M. G., (...) Izbie Adwokackiej o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki D. S. na rzecz pozwanego M. G. kwotę 4.337 zł (cztery tysiące trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu III. zasądza od powódki D. S. na rzecz strony pozwanej (...) Izby Adwokackiej kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. przyznaje radcy prawnemu P. M. wynagrodzenie w kwocie 3.394,80 zł (trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt groszy)1 ze środków budżetowych Skarbu Państwa kasy Sądu Okręgowego w Krakowie tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu. Sygn. akt I C 71/17 UZASADNIENIE wyroku z dni 7 lipca 2020 r. W pozwie złożonym przeciwko M. G. i (...) Izbie Adwokackiej powódka D. S. wniosła o: 1. zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwoty 30 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych; 2. --- STRONA 2 --- złożenie przez M. G. przeprosin o następującej treści: „Przepraszam Panią D. S. za swoja postawę niegodną adwokata w sprawie z zawiadomienia pko niej P. W. i w sprawie z jej zawiadomienia (...). Adwokat M. G.”, które zostaną przesłane do powódki, Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie II Wydziału Karnego, Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie, Okręgowej Rady Adwokackiej i P. W.. Uzasadniając wniesione roszczenia powódka wskazała, że pozwany M. G. występował jako obrońca powódki z urzędu w sprawie karnej, w której pokrzywdzonym był adwokat P. W., oraz jako pełnomocnik powódki z urzędu w sprawie karnej z zawiadomienia powódki o popełnieniu przestępstwa na jej szkodę przez adwokata P. W.. W ocenie powódki pozwany w sposób nierzetelny i nienależyty wywiązywał się z obowiązku jej reprezentacji w powyższych postępowaniach. W szczególności pozwany nie kontaktował się z powódką z własnej inicjatywy bądź odmawiał podejmowania z nią kontaktu, nie informował powódki o stanie sprawy, terminach i podejmowanych czynnościach, nie wykonywał czynności na jej korzyść, zaniechał przekazywania powódce pism procesowych i informowania jej o istotnych okolicznościach dotyczących postępowania (m.in. odmówił przyjęcia postanowienia o zatrzymaniu) oraz przejawiał do niej ogólną niechęć. Zaniechania pozwanego doprowadziły do m.in. zastosowania wobec powódki środków przymusu, w tym dwukrotnego zatrzymania w Policyjnej Izbie Zatrzymań i doprowadzenia do poradni A. w K. oraz szpitala w R. oraz sporządzenie przez biegłego sadowego niekorzystnej dla powódki opinii. Nieobecność powódki w domu spowodowała, że jej zwierzęta trafiły do schroniska i pochorowały się. Zachowanie pozwanego spowodowało u powódki pogorszenie się stanu zdrowia i samopoczucia, powodujące w szczególności załamanie, strach i poczucie krzywdy. Zdaniem powódki doszło więc do naruszenia jej prawa do posiadania pełnomocnika i rzetelnej reprezentacji procesowej, co przełożyło się na naruszenie jej dóbr osobistych, w tym w szczególności godności i dobrego imienia. W ocenie powódki naruszenia jej dóbr osobistych dopuściła się również K. Izba Adwokacka, której pozwany M. G. jest członkiem. Zaniechanie obowiązków obrońcy w postępowaniu karnym niewątpliwie stanowi przykład niewłaściwego wykonywania zawodu adwokata. Tymczasem stosunek obrończy istniejący między powódką a pozwanym został oceniony przez Rzecznika Dyscyplinarnego jako prawidłowy. Powódka podjęła czynności mające skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną pozwanego w ramach samorządu adwokackiego, lecz odmówiono jej wszczęcia postępowania w sprawie, a złożony przez nią środek odwoławczy nie został w ogóle rozpoznany. Dobre imię powódki w szczególności naruszyła przy tym treść uzasadnienia udzielonego przez rzecznika dyscyplinarnego, zwłaszcza w części wskazującej, że pełnomocnik i jego pełnomocnicy substytucyjni nie dopuścili się naruszeń w sprawie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana K. Izba Adwokacka wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że w jej ocenie działanie pozwanego M. G. jako obrońcy i pełnomocnika powódki z urzędu było prawidłowe. Podniosła również, że powódka w żaden sposób nie wykazała, aby doszło do naruszenia jej dóbr osobistych. Twierdzenia powódki w tym względzie opierają się jedynie na jej subiektywnych odczuciach, podczas gdy oceny, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych nie można dokonywać według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, lecz musi mieć charakter obiektywny, uwzględniający reakcję przeciętnego i rozsądnego człowieka. Pozwany M. G. również wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, że powódka nie wykazała, aby doszło do naruszenia jej dóbr osobistych. Nie wskazała żadnych konkretnych zdarzeń, które miałyby prowadzić do naruszenia jej dóbr osobistych, ograniczając się do ogólnikowego i czysto subiektywnego stwierdzenia, że pozwany jako jej obrońca i pełnomocnik dopuszczał się zaniechań i zaniedbań. Wskazał nadto, że powódka nie korzystała z dostępnych jej metod komunikacji z pozwanym celem dokonania merytorycznych uzgodnień dotyczących prowadzonych spraw, ograniczając się jedynie do wysyłania mu drogą elektroniczną wiadomości o obraźliwej treści. Podkreślił, że zawsze osobiście lub za pośrednictwem ustanowionych pełnomocników substytucyjnych albo upoważnionych aplikantów adwokackich brał udział w czynnościach procesowych i działał na korzyść powódki. Uprzednio zapoznawał się z aktami sprawy, sporządzał z nich fotokopie i notatki, a osoby go zastępujące były zapoznawane z przedmiotem tych spraw. W terminie dokonywał obowiązkowych czynności procesowych. Nigdy nie zaniechał przekazania powódce pism procesowych czy sporządzenia wymaganych procedurą pism. Nie wyrażał też niechęci wobec powódki. Dodatkowo pozwany zaznaczył, że to powódka niejednokrotnie go obraziła, używając względem niego określeń powszechnie uznawanych za obraźliwe, zarówno w mowie, jak i w pismach procesowych, co powinno wpłynąć na ocenę zgłoszonych przez nią żądań przez pryzmat art. 5 k.c. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł również zarzut przedawnienia oraz nadmiernego wygórowania kwoty zadośćuczynienia. --- STRONA 3 --- W dalszych pismach procesowych oraz podczas posiedzeń wyznaczanych na rozprawę strony konsekwentnie podtrzymywały zajmowane dotychczas stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r., adwokat M. G. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu D. S. jako pokrzywdzonej, w związku z wnioskiem o wznowieniu postępowania w sprawie prowadzonej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie pod sygn. akt 3 Ds 145/13. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt II Kp 609/14/N, adwokat M. G. został wyznaczony obrońcą z urzędu D. S. w sprawie prowadzonej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie pod. sygn. akt 6 Ds 697/14 przeciwko D. S. jako podejrzanej o występek z art. 190 § 1 k.k. Adwokat M. G. został również wyznaczony obrońcą powódki z urzędu w sprawie o sygn. akt II Kp 610/14/N, gdzie powódka podejrzana była o popełnienie przestępstw z art. 190 § 1 i art. 226 § 1 k.k. Fakty bezsporne Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt 6 Ds. 697/14, M. Ś. – prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie postanowiła zatrzymać i przymusowo doprowadzić podejrzaną D. S. do A., ul. (...), (...)-(...) K.. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w dniu 4 grudnia 2014 r. pełnomocnik powódki z urzędu. W dacie powyższych zdarzeń adw. M. G. nie był jeszcze wyznaczony na obrońcę D. S. z urzędu, miała ona innych pełnomocników. Dowód: postanowienie z dnia 21 listopada 2014 r., k. 471 w aktach postępowania 6 Ds 679/14, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Nowa Huta w Krakowie; zarządzenie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II Kp 356/14/N, k. 498 w aktach postępowania 6 Ds 679/14; zażalenie z dnia 4 grudnia 2014 r., k. 504-506 w aktach postępowania 6 Ds 679/14 Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II K 610/14/N, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Nowa Huta w Krakowie (złożony w związku z postępowaniem przygotowawczym prowadzonym pod sygn. akt 6 Ds 697/14) zarządził wobec podejrzanej D. S. badanie (...) połączone z obserwacją (...)na niezbędny okres 4 tygodni w Państwowym Szpitalu dla (...) (...) w R.. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył zarówno obrońca powódki, jak i sama powódka. Zaskarżone postanowienie zostało jednak utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV Kz 793/15. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 10 listopada 2015 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt II K 610/14/N, k. 189-199; postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2016 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IV Kz 793/15, k. 200-204 Zarówno Prokuratura, jak i Policja podejmowały wielokrotne próby doręczenia powódce wezwania do stawiennictwa na badanie (...) na niezbędny okres 4 tygodni w Państwowym Szpitalu dla(...) (...) w R.. Powódka jednak unikała kontaktu z służbami, a w przypadku jego podjęcia odmawiała przyjęcia wezwania. Dowód: pismo Komisariatu Policji III w Krakowie z dnia 29 czerwca 2016 r., k. 179; pismo powódki z dnia 12 lipca 2016 r., k. 180-182; pismo Prokuratora z dnia 13 lipca 2016 r., k. 183; pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie z dnia 14 lipca 2016 r., k. 186; notatka urzędowa z dnia 11 lipca 2016 r., k. 187; notatka urzędowa z dnia 12 lipca 2016 r., k. 188; wiadomość e- mail z dnia 4 sierpnia 2016 r., k. 207; pismo Prokuratora z dnia 16 września 2016 r., k. 208 Postanowieniem z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt 6 Ds 679/14, Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie M. Ś. postanowiła zatrzymać na czas konieczny do wykonania czynności nie dłużej niż na okres 48 godzin i przymusowo --- STRONA 4 --- doprowadzić podejrzaną D. S. do Państwowego Szpitala(...) (...) w R. celem poddania zarządzonej prawomocnie przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie obserwacji (...) na okres 4 tygodni. Dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie M. Ś. z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt 6 Ds 679/14, k. 209 Postanowienie zostało wykonane w dniu 10 października 2016 r. D. S. zatrzymano w budynku Sądu Okręgowego w (...). Po przedstawieniu postanowienia o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu powódka zaczęła krzyczeć i się wyrywać, nie wykonywała poleceń funkcjonariuszy policji. Z tego względu została obezwładniona i założono jej kajdanki na ręce trzymane z tyłu. W trakcie doprowadzania do Komisariatu Policji III w Krakowie i dalszych czynności służbowych D. S. wyzywała funkcjonariuszy słowami powszechnie uznawanymi za obraźliwe, pluła w ich kierunku i podejmowała inne agresywne zachowania. Dowód: notatka urzędowa z dnia 10 października 2016 r., k. 771 D. S. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 5 października 2016 r. w dniu 10 października 2016 r. Obrońca powódki dowiedział się o jej zatrzymaniu dopiero po wykonaniu postanowienia i niezwłocznie, w dniu 12 października 2016 r., również złożył na nie zażalenie. Środki zaskarżenia zostały jednak oddalone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II Kp 510/17/N. Dowód: zażalenie z dnia 10 października 2016 r., k. 212-219; zażalenie z dnia 12 października 2016 r., k. 220-221; zeznania pozwanego M. G. z dnia 27 listopada 2018 r., protokół k. 174-175; postanowienie z dnia 28 września 2017 r., k. 1139a-1139d w aktach postępowania 6 Ds 679/14, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Nowa Huta w Krakowie Powódka nigdy nie uzgodniła z M. G., żeby korespondencja sądowa była jej doręczana na adres kancelarii pozwanego. Dowód: pismo M. G. z dnia 26 lipca 206 r., k. 205 W okresie, gdy M. G. reprezentował D. S., codziennie mijali się oni na korytarzach sądowych, lecz powódka nie podejmowała wtedy kontaktu z pozwanym. W maju 2016 r. powódka napisała do pozwanego wiadomość z prośbą o „zabranie się ze wszystkich jej spraw sądowych”. Sam pozwany nie inicjował kontaktu z powódką z uwagi na jej negatywne nastawienie do jego osoby. Mimo tego z należytą starannością podchodził do pełnionej funkcji obrońcy/pełnomocnika powódki z urzędu. Zapoznawał się z aktami sprawy, był obecny na posiedzeniach sądu lub wysyłała na nie pełnomocnika substytucyjnego albo aplikanta, składał wnioski i pisma procesowe, w tym zażalenia na niekorzystne dla powódki rozstrzygnięcia. Osobistą styczność z powódką pozwany miał tylko raz, w trakcie jednego z posiedzeń sądowych. Strony nie dyskutowały jednak nad prowadzoną sprawą, a rozmowa pozwanego z powódką ograniczył się do dwóch wypowiedzi skierowanych przez powódkę do pozwanego w przerwach posiedzenia: „Ty chamie, i tak cię załatwię” oraz „Ty adwokacka gnido”. Jeden raz powódka miała osobisty kontakt z aplikantką adwokacką, występującą w sprawie z upoważnienia pozwanego. Gdy pozwany angażował w prowadzenie sprawy aplikantów adwokackich lub pełnomocników substytucyjnych, zawsze dbał, aby zapoznali się oni z aktami sprawy i omawiał z nimi strategię procesową. Dowód: wiadomość e-mail z dnia 16 maja 2015 r., k. 140; zeznania pozwanego M. G. z dnia 27 listopada 2018 r., protokół k. 174-175; protokół posiedzenia z dnia 21 września 2015 r., k. 66-68 w aktach sprawy II Kp 31/15/N, prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie; protokół posiedzenia z dnia 2 marca 2016 r., k. 66-68 w aktach sprawy II Kp 31/15/N Powódka składała wnioski o zwolnienie pozwanego z pełnienia funkcji jej pełnomocnika/obrońcy z urzędu, jednakże były one oddalane. Również pozwany wnosił o zwolnienie go z pełnienia funkcji pełnomocnika/obrońcy powódki. Ostatecznie pozwany został jednak zwolniony z pełnienia funkcji przez Sąd dopiero w 2017 r. Dowód: zarządzenie z dnia 9 sierpnia 2016 r., k. 206; zeznania pozwanego M. G. z dnia 27 listopada 2018 r., protokół k. 174-175; pismo pozwanego M. G. z dnia 15 maja 2015 r., k. 32-33 w aktach sprawy II Kp 31/15/N, prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie; pismo powódki D. S. z dnia 22 maja 2015 r., k. 34 w aktach sprawy II Kp 31/15/N; protokół --- STRONA 5 --- posiedzenia z dnia 21 września 2015 r., k. 66-68 w aktach sprawy II Kp 31/15/N; wiadomość e-mail z dnia 13 lipca 2016 r., k. 842 w aktach postępowania 6 Ds 679/14, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Nowa Huta w Krakowie W dniu 15 września 2015 r. D. S. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej do Ministerstwa Sprawiedliwości wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko M. G. w związku z nienależytym pełnieniem przez niego obowiązków pełnomocnika/obrońcy z urzędu. Wniosek ten został następnie przekazany do rozpatrzenia według właściwości Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Rady Adwokackiej w K.. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt Rd-5/2016, Rzecznik odmówił wszczęcia dochodzenia dyscyplinarnego. W dniu 16 marca 2016 r. powódka złożyła zażalenie od tego postanowienia do Sądu Dyscyplinarnego (...) Izby Adwokackiej. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. Sąd oddalił zażalenie powódki, gdyż podzielił ocenę Rzecznika co do prawidłowości wykonywania przez adw. M. G. obowiązków związanych z pełnieniem funkcji pełnomocnika/obrońcy powódki z urzędu. Zarówno postanowienie Rzecznika, jak i postanowienie Sądu zostało doręczone powódce. Powódka była również informowana o termonach posiedzenia w sprawie. Dowód: wiadomość e-mail z dnia 15 września 2015 r., k. 4 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. RD-5/2016 przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym Okręgowej Rady Adwokackiej w K.; postanowienie z dnia 20 stycznia 2016 r., k. 23-24 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. RD-5/2016; potwierdzenie doręczenia, k. 25 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. RD-5/2016; zażalenie z dnia 16 marca 2016 r., k. 2-3 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. SDo-13/2016 przed Sądem Dyscyplinarnym (...) Izby Adwokackiej; postanowienie z dnia 1 czerwca 2016 r. wraz z uzasadnieniem, k. 17-18 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. SDo-13/2016; potwierdzenie doręczenia, k. 15 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. SDo-13/2016; pismo z dnia 29 czerwca 2016 r., k. 21 w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. SDo-13/2016 Poza okolicznościami, które zostały przez strony przyznane (art. 229 k.p.c.) lub też taką ocenę uzasadniał przebieg całego postępowania (art. 230 k.p.c.), istotne dla sprawy fakty Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone do akt sprawy, jak również dokumenty znajdujące się w aktach sprawy II Kp 31/15/N, prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie, w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. 6 Ds. 697.2018 przez Prokuraturę Rejonową Kraków – Nowa Huta w Krakowie, w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. RD-5/2016 przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie oraz w aktach postępowania prowadzonego pod sygn. SDo-13/2016 przed Sądem Dyscyplinarnym (...) Izby Adwokackiej. Sąd wziął również pod uwagę zeznania pozwanego M. G., gdyż były one logiczne, wewnętrznie spójne i korelowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Jako ze wyżej wymienione dowody wystarczały dla ustalenia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd pominął wnioski dowodowe powódki złożone w piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. jako zmierzające jedynie do przewlekania postępowania. Z podobnych względów Sąd pominął wniosek o przesłuchanie korespondencyjne powódki. Sąd zważył, co następuje: Rozważania prawne w ramach niniejszego uzasadnienia rozpocząć należy od analizy wpływu kolejnych wniosków o wyłącznie sędziów od rozpoznania sprawy na możliwość wydania wyroku i ich ewentualnego znaczenia dla tego rozstrzygnięcia. Powódka D. S. w ramach niniejszego postępowania raz złożyła wniosek o wyłączenie sędziego referenta oraz dwukrotnie złożyła wnioski o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie. Pierwszy wniosek, dotyczący wyłączenia sędziego referenta, powódka złożyła w dniu 28 lutego 2017 r. Został on prawomocnie oddalony w dniu 6 listopada 2017 r., a w orzeczeniu oddalającym zażalenie powódki na postanowienie sądu I instancji o oddaleniu wniosku Sąd Apelacyjny w Krakowie wyjaśnił, że samo subiektywne przeświadczenie strony co do nieprawidłowej postawy procesowej sędziego względem niej nie może stanowić o jego wyłączeniu. Kolejny wniosek, tym razem o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie, powódka złożyła w dniu 27 listopada 2018 r. Na jego uzasadnienie podała, że sędziowie orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie są względem niej stronniczy z uwagi na ich osobiste stosunki z pozwanym oraz ich podporzadkowanie (...) Izbie Adwokackiej, a także wskazał na fakt podejmowania przez sędziów działań mających na celu ubezwłasnowolnienie powódki przez jej rodzinę. Postanowieniem z dnia 12 września 2019 r. Sąd Apelacyjnego w Krakowie częściowo uwzględnił wniosek powódki w odniesieniu do sędziów, którzy w ramach złożonych oświadczeń wnieśli o swoje wyłączenie od rozpoznania sprawy. Co do pozostałych sędziów (w tym sędziego referenta) Sąd wskazał, że zarzuty wysuwane przez powódkę względem sędziów były bezzasadne oraz ponownie podkreślił, że samo osobiste przekonanie powódki co do nieprawidłowej postawy procesowej poszczególnych sędziów, które nie zostało rzetelnie uwiarygodnione, nie może stanowić podstawy ich wyłączenia od rozpoznania --- STRONA 6 --- sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie w części dotyczącej oddalenie wniosku zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2020 r., w którym Sąd zaznaczył, że fakt wyłączenia znacznej liczby sędziów nie świadczy automatycznie, że pozostali sędziowie nie zachowają w sprawie niezbędnego obiektywizmu, a w szczególności sędzia referent, w przypadku którego powódka już wcześniej odrębnie złożyła wniosek o wyłączenie, który okazał się niezasadny. Ostatni wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie, w tym sędziego referenta, powódka złożyła w dniu 6 lipca 2020 r., dzień przed posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę. Na jego uzasadnienie wskazała, że sędziowie to „zwykli oszuści”, pozbawieni elementarnej sędziowskiej uczciwości i moralności, kolaborujący ze sobą w celu bezterminowego pozbawienia powódki wolności w sprawie IV Kz 302/20 i zabawiający się jej życiem i zdrowiem. Przytoczenie powyższych okoliczności jest w ocenie Sądu konieczne dla wyjaśnienia intencji, jakimi się kierował się Sąd oraz przyczyn, które pozwoliły na wydanie wyroku w dniu 7 lipca 2020 r. Analizując powyższe fakty nie sposób jest nie zauważyć, że w zasadzie od początku prowadzenia niniejszego postępowania powódka ponawia wnioski o wyłączenie sędziów, motywowane jej subiektywnym przekonaniem braku bezstronności wszystkich sędziów orzekających w tut. Sądzie, w tym w szczególności sędziego referenta. Konieczność rozpoznania wniosków powódki o wyłączenie sędziów, które w ostatecznym rozrachunku okazały się bezzasadne, znacząco przedłużyła czas trwania niniejszego postępowania. Kolejny wniosek złożony w dniu 6 lipca 2020 r. dotyczył w istocie tej samej argumentacji. W ocenie Sądu sytuacja taka jest nieakceptowalna i godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości. Dotychczasowy sposób działania powódki w ocenie sądu zmierzał do uniemożliwienia wydania wyroku i zakończenia niniejszego postępowania. Należało zatem poszukać prawnej możliwości rozwiązania problemu stałego ponawiania wniosków o wyłączenie sędziego, co następnie umożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sporu. Przechodząc do szczegółowego przedstawienia argumentów przemawiających za możliwością, a nawet obowiązkiem wydania orzeczenia merytorycznego zwrócić należy uwagę na treść art. 49 k.p.c.: „Do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego: 1) sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować dalsze czynności; 2) nie może zostać wydane orzeczenie lub zarządzenie kończące postępowanie w sprawie”. Tym samym złożenie wniosku o wyłączenie sędziego wyklucza możliwość wydania wyroku w sprawie do czasu jego rozpoznania, co w przypadku złożenia wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu może trwać nawet kilka miesięcy z uwagi na konieczność złożenia przez nich wyjaśnień (art. 52 § 2 k.p.c.). Instytucja wyłączenia sędziego z jednej strony zapewnia więc stronom prawo do rozstrzygnięcia ich sprawy przez bezstronny sąd i służy realizacji zasady prawa do sądu określonego w art. 45 Konstytucji, jednak rodzi również możliwość jej nadużywania w celu obstrukcji procesowej. Receptą na taką sytuację jest przepis art. 53 1 k.p.c. zgodnie z którym „§ 1. Niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego: 1) oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z rozstrzygnięciem przez sąd o dowodach; 2) złożony po raz kolejny co do tego samego sędziego z powołaniem tych samych okoliczności. § 2. Wniosek, o którym mowa w § 1, pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jego wniesieniem. O pozostawieniu wniosku i pism związanych z jego wniesieniem zawiadamia się stronę wnoszącą tylko raz - przy złożeniu pierwszego pisma”. W ocenie tut. Sądu wniosek powódki złożony w dniu 6 lipca 2020 r. był tożsamy ze składanymi wcześniej, bowiem w istocie sprowadzał się do twierdzenia, że wszyscy sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie są stronniczy i podejmują działania, które mają negatywnie wpłynąć na sytuację życiową powódki. Ocena ta sprowadza się do wykładni art. 53 1 k.p.c. przy uwzględnieniu art. 45 Konstytucji. Według Sądu zbyt rygorystyczne podejście w tym zakresie w zasadzie wyłącza możliwość pozostawienia wniosku o wyłączenie sędziego bez rozpoznania. Należy bowiem pamiętać, że przebieg rozprawy ma charakter dynamiczny i strona dążąca do uniemożliwienia prowadzenia procesu może powoływać się na kolejne okoliczności, które w jej ocenie miałyby stanowić o braku bezstronności sędziego. We wniosku z dnia 6 lipca 2020 r. na potwierdzenie braku bezstronności powódka rzeczywiście wskazywała nowe okoliczności, jak choćby rzekome „podburzanie” przeciwko powódce jej obrońcy z urzędu i sędziego referenta w sprawie IV Kz 302/20 przez jednego z sędziów orzekających w I Wydziale Cywilnym. Niemniej jednak przyczyną wyłączenia w dalszym ciągu miał być brak bezstronności sędziów. W ocenie sądu w obecnym składzie ocena bezstronności sędziów została już jednak przeprowadzona zarówno przez Sąd Okręgowy w Krakowie (w odniesieniu do sędziego referenta), jak i przez Sąd Apelacyjny w Krakowie (w odniesieniu do wszystkich sędziów). Zatem podniesienie ponownie tej przyczyny we wniosku złożonym w dniu 6 lipca 2020 r. mieściło się w granicach tezy art. 53 1 k.p.c. co w ocenie sądu dawało podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przyjęcie innej wykładni rozumienia tożsamości przyczyny wyłączenia sędziego prowadziłoby do sytuacji, w której strona chcąca doprowadzić do przewlekłości postępowania przy każdej możliwej okazji składa ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, sprowadzający się w istocie do zarzucania braku jego bezstronności, popierając go wciąż nowymi argumentami. Liczba tych argumentów jest w --- STRONA 7 --- zasadzie nieograniczona. Przyjmując, że są to nowe przyczyny wyłączenia, zachodziłaby konieczność rozpatrywania każdego z takich wniosków, co w istocie uniemożliwiałoby wydanie wyroku, co w oczywisty sposób byłoby sprzeczne z celem art. 53 1 k.p.c. ale przede wszystkim z art. 45 Konstytucji. Sąd dokonując takiej właśnie wykładni cytowanego przepisu kierował się m.in. tezą Wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r. (IV CKN 77/00) gdzie stwierdzono, że „hierarchiczne usytuowanie Konstytucji (art. 8 ust. 1) i obowiązek bezpośredniego stosowania jej przepisów (art. 8 ust. 2) nie powinien pozostawać bez wpływu na stosowanie przez sądy przepisów kodeksu postępowania cywilnego mających zapewnić realizację zasady konstytucyjnej rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji)”. W niniejszej sprawie należy też pamiętać o prawach drugiej ze stron postępowania, której również przysługuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Proces przeciwko M. G. i (...) Izbie Adwokackiej trwa od 2017 r., a w jego ramach pozwani byli zmuszeni do uczestniczenia w posiedzeniach wyznaczonych na rozprawę oraz reagowania na twierdzenia i wnioski podnoszone przez powódkę. Dalsza kontynuacja takiego postępowania grozi odpowiedzialnością Państwa Polskiego za naruszenie art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wobec braku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Zwłaszcza, że niniejsza sprawa nie należała do skomplikowanych. Nie tylko bowiem Konstytucja, ale również zobowiązania międzynarodowe nakładają na sądownictwo obowiązek sprawnego działania. Reasumując zatem - wniosek powódki o wyłączenie sędziego złożony w dniu 6 lipca 2020 r. był oparty na podstawach, które były już ocenione we wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach. Tyma samym należało go pozostawić w aktach sprawy bez rozpoznania, a Sąd miał prawo i obowiązek wyrokować wobec zakończenia postępowania dowodowego. Dodatkowo niezależnie od powyższego nawet gdyby przyjąć odmienną interpretację to w przypadku gdy do wydania wyroku przez Sąd II Instancji wniosek o wyłączenie sędziego zostanie oddalony, brak jego rozpoznania nie będzie miał wpływu na treść zapadłego orzeczenia i wyrok będzie podlegał ocenie merytorycznej. W przeciwnym przypadku tj. w sytuacji prawomocnego orzeczenia w przedmiocie wyłączenia referenta wyrok ten zostanie uchylony, a sprawę rozstrzygnie inny sędzia. Tym samym antycypując zarzut nieważności niniejszego postępowania stwierdzić należy, że byłby on zasadny tylko w sytuacji, gdyby Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego uznał go za zasadny. Przechodząc kolejno do merytorycznej oceny powództwa złożonego przez powódkę należy wskazać, że okazało się ono bezzasadne i tym samym ulec musiało oddaleniu. Powódka wystąpiła z roszczeniami majątkowymi i niemajątkowymi wywodzonymi z ochrony dóbr osobistych, które w jej ocenie pozwani naruszyli swoimi bezprawnymi działaniami, polegającymi w przypadku pozwanego M. G. na nienależytym reprezentowaniu powódki jako pełnomocnik/ obrońca z urzędu w sprawach karnych, zaś w przypadku (...) Izbie Adwokackiej na stwierdzeniu w postępowaniu dyscyplinarnym, że M. G. w sposób należyty reprezentował powódkę w postępowaniach karnych. Zgodnie z art. 23 k.p.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda, sumienie, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Środki ochrony dóbr osobistych zostały określone w art. 24 k.c. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W orzecznictwie i doktrynie zaznacza się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404). Kwalifikowanie określonego zachowania jako naruszenie dóbr osobistych nie może się przy tym odbywać się według miary indywidualnej wrażliwości (oceny subiektywnej) żądającego ochrony, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinno uwzględniać elementy obiektywne, a więc mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2017 r., I CSK 272/16). Jak wskazuje treść art. 24 k.c., obowiązek udowodnienia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa przy tym na stronie powodowej. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie daje podstaw do uznania, że pozwany M. G. w nienależyty sposób reprezentował powódkę jako jej obrońca/pełnomocnik z urzędu w którymkolwiek ze wskazywanych przez powódkę postępowań --- STRONA 8 --- (tj. w sprawie prowadzonej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie pod sygn. akt 3 Ds 145/13, w sprawie prowadzonej pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Kraków – Nowa Huta w Krakowie pod. sygn. akt 6 Ds 697/14 oraz w sprawie o sygn. akt II Kp 610/14/N). Brak kontaktu pozwanego z powódką, nieprzekazywanie jej korespondencji oraz informacji o stanie sprawy nie wynikał z jego zaniedbań, lecz z negatywnej postawy powódki wobec pozwanego, która wyraźnie nie życzyła sobie, aby zajmował się on jej sprawami. Niejednokrotnie dawała zresztą temu wyraz, zwracając się do pozwanego z użyciem słów powszechnie uznawanych za obraźliwe np. „chamie”, „adwokacka gnido”, nakazując mu „zabranie się ze wszystkich jej spraw sądowych” i składając liczne wnioski o zmianę obrońcy/pełnomocnika z urzędu, które nie były jednak uwzględniane. Skoro pozwany nie miał możliwości, aby konsultować z powódką sposób prowadzenia spraw, jako jej pełnomocnik/obrońca z urzędu miał obowiązek, aby opracowywać strategię procesową i podejmować czynności w sprawach bez podejmowania z powódką kontaktu i z tego obowiązku w pełni się wywiązywał. Nie sposób więc postawić mu w tym zakresie zarzutu działania bez należytej staranności wymaganej u osoby pełniącej funkcję pełnomocnika/obrońcy z urzędu. Bezzasadny okazał się również zarzut niepodejmowania przez pozwanego czynności w sprawie na korzyść powódki. Samo subiektywne przekonanie powódki o tym, że pozwany powinien być podejmować w sprawie więcej czynności lub że powinien je podejmować w inny sposób nie pozwala na przypisanie mu nienależytej staranności w działaniu jako pełnomocnik/obrońca powódki z urzędu. Pozwany, gdy tylko stan sprawy tego wymagał, składał pisma procesowe, w tym zażalenia, uczestniczył w posiedzeniach, podnosząc twierdzenia na korzyść powódki i w każdej sytuacji popierał wnioski podnoszone osobiście przez powódkę. W szczególności pozwany niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia z dnia 5 października 2016 r. w przedmiocie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia powódki celem poddania jej obserwacji i badaniom psychiatrycznym tj. w dniu 12 października 2016 r. złożył na nie zażalenie. Sam zaś fakt, że takie postanowienie zostało wydane, nie wynikał z jakichkolwiek zaniedbań pozwanego, lecz z działań samej powódki. D. S. wiedząc o tym, że prawomocnym postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie zarządził wobec niej(...) na niezbędny okres 4 tygodni w Państwowym Szpitalu (...) (...) w R. i pomimo wielokrotnych prób podejmowanych przez funkcjonariuszy prokuratury i policji konsekwentnie odmawiała zarówno przyjęcia korespondencji zawierającej wezwanie do stawiennictwa na badanie psychiatryczne połączone z obserwacją psychiatryczną, jak i dobrowolnego stawiennictwa w celu dokonania tych czynności. Kwestia wydania postanowienia z dnia 21 listopada 2014 r. w przedmiocie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia powódki do A., ul. (...), (...)-(...) K. oraz zaskarżenia powyższego postanowienia w ogóle nie podlega zaś ocenie pod kątem należytego sprawowania przez M. G. funkcji obrońcy powódki z urzędu, gdyż w tym okresie pozwany nie był jeszcze wyznaczony na obrońcę D. S. z urzędu, tą funkcję pełniły inne osoby. Również wydanie przez biegłych sądowych opinii, którą powódka uważa za niekorzystną, nie ma związku z pełnieniem przez pozwanego funkcji obrońcy powódki z urzędu – oczywistym jest, że obrońca należycie podchodzący do swoich obowiązków nie może i nie powinien w żaden sposób ingerować w opinie biegłych sądowych. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje również żadnych podstaw do twierdzenia, aby pozwany miał negatywne nastawienie do powódki. W aktach spraw karnych nie ma żadnego odniesienia do tego, aby pozwany miał wyrażać niechęć względem powódki. W trakcie przesłuchania w niniejszej sprawie pozwany wypowiadał się o powódce w sposób neutralny i to pomimo tego, że został przez nią pozwany. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że to powódka prezentuje negatywne nastawienie do osoby pozwanego, który ujawnia się chociażby w określeniach używanych przez nią w odniesieniu do osoby pozwanego (m.in. „cham”, „adwokacka gnida”, „adwokacka szumowina”; „zwyrodnialec zwany adwokatem”). Przekonanie powódki o negatywnym nastawieniu pozwanego względem niej może więc wynikać z jej własnego nastawienia względem pozwanego. Skoro wyrażana przez powódkę negatywna ocena działania M. G. jako jej pełnomocnika/obrońcy z urzędu jest jedynie wyrazem jej czysto subiektywnych odczuć, nie mających odzwierciedlania w rzeczywistości, to nie sposób przyjąć, aby doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki przez pozwanego poprzez nienależyte sprawowanie obowiązków pełnomocnika/obrońcy z urzędu. Z tych samych względów nie można również uznać, aby K. Izba Adwokacka naruszyła dobra osobiste powódki odmawiając wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z wniosku powódki przeciwko pozwanemu i stwierdzając, że w sposób należy pełnił on obowiązki pełnomocnika/obrońcy powódki z urzędu. Co więcej, naruszenia dóbr osobistych powódki nie sposób również dopatrywać się w nienależytym informowaniu jej o stanie postępowania dyscyplinarnego – z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że powódce doręczane były zarówno wezwania na posiedzenia, jak i odpisy orzeczeń. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powódka jako przegrywająca sprawę w całości zobowiązana jest do zwrotu pozwanym wszelkich poniesionych przez nich kosztów --- STRONA 9 --- niezbędnych do celowej obrony. Na koszty poniesione przez pozwanego M. G. w łącznej wysokości 4 337 zł, zasądzone w pkt. II wyroku, złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika pozwanego w osobie adwokata w wysokości 4 230 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 oraz § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Na koszty poniesione przez stronę pozwaną (...) Izbę adwokacką w łącznej wysokości 3 617 zł, zasądzone w pkt. III wyroku, złożyło się zaś wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika strony pozwanej w osobie adwokata w wysokości 3 600 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 oraz § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika powódki z urzędu w osobie adwokata w kwocie 3 394,80 zł (2 760 zł + 23% podatku VAT) Sąd orzekł na podstawie § 4 ust 1 i 3 oraz § 8 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 68).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Krakowie wyjaśnił#I C 71/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wy#art. 5 k.c.#art. 190 § 1 k.k.#art. 226 § 1 k.k.#art. 229 k.p.c.#art. 230 k.p.c.#art. 49 k.p.c.#art. 52 § 2 k.p.c.#art. 45 Konstytucji#art. 45 Konstytucji.#art. 8 ust.#art. 45 ust. 1 Konstytucji#art. 6 konwencji#art. 23 k.p.c.#art. 24 k.c.