Wyrok I C 71/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 71/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Polko Protokolant: st. sekr. sądowy Krystyna Dudek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa A. G. (G.) przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w M. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. Sygn. akt I C 71/10 UZASADNIENIE Powód A. G. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w M. kwoty 80.000,00zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia ogłoszenia wyroku na podstawie art. 417 k.c., 24 k.c., i 448 k.c. oraz zasądzenia kosztów procesu. Pozew został skutecznie wniesiony w dniu 7 stycznia 2010r., bowiem w piśmie z tego dnia powód oznaczył, jako pozwanego Skarb Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w M.. W uzasadnieniu powód wskazał, że we wrześniu 2008r. wykryto u niego wirus HCV i podjęto w Zakładzie Karnym w S. działania medyczne zmierzające do leczenia i ustalenia stadium choroby. W grudniu 2008r. powód był konsultowany w poradni chorób zakaźnych w O., gdzie został skierowany do szpitala na kompleksowe badania. Początkowo powód odmówił wyjazdu do szpitala, jednak następnie zdanie zmienił. W dniu 17 lipca 2009r. powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w M., gdzie rozpoczęły się problemy, ponieważ zdaniem powoda lekarz J. G. bezpodstawnie pozbawił go przepisywanego wcześniej leku (...) oraz diety, nie uzasadniając swojej decyzji oraz nie będąc specjalistą z tej dziedziny. Ponadto zarzucił, że lekarz ten nie leczył schorzenia neurologicznego powoda – zespołu (...), zabierając w dniu 1 wrześnią 2009r. dotychczas stosowane leki – K., zalecając stosowanie słabego leku --- STRONA 2 --- o nazwie (...). Zdaniem powoda działania lekarza doprowadziły do cierpienia fizycznego i psychicznego, uniemożliwiły leczenie i nie dały możliwości oceny postępu chorób doprowadzając do katastrofalnej sytuacji zdrowotnej. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. Pozwany zaprzeczył wszelkim twierdzeniom powoda i zakwestionował powództwo co do zasady jak i wysokości. Odpierając zarzuty powoda przestawił wyjaśnienia zawarte w notatce służbowej z dnia 25 marca 2010r. sporządzonej przez J. G. – Kierownika ZOZ Aresztu Śledczego w M.. Z notatki lekarza wynikało, że powód został przetransportowany do M. w dniu 17 lipca 2009r., a wyniki badań biochemicznych wskazywały, że brak jest wyraźnej dynamiki procesu zapalnego w wątrobie w związku z infekcją HCV. Zapis znajdujący się w dokumentacji medycznej powoda pochodzący od lekarza z aresztu w O. o okresowym wyznaczeniu poszczególnych badań, nie był zobowiązujący dla lekarzy leczących osadzonego w późniejszym okresie. Badania biochemiczne oraz USG pacjent miał kontrolowane wielokrotnie i odpowiednio do zaistniałej sytuacji. O konieczności stosowania diety decyduje stan czynności wątroby, a nie obecność czy nieobecność wirusa, zaś zgłaszane przez powoda dolegliwości nie miały żadnego związku z infekcją wirusem ani z wątrobą, stąd podjęto decyzję o zmianie w postępowaniu leczniczym. Powód został skierowany na konsultację hepatologiczną w warunkach wolnościowych. Lekarz hepatolog po przebadaniu powoda skierował go na diagnostykę do szpitala w P., który wyznaczył kolejny termin konsultacji na rok 2011., a przeprowadzone badania biochemiczne nie dawały podstaw by sądzić, że infekcja wirusem C wykazuje jakąś aktywność. Decyzję o tym, jaki lek stosować podejmuje każdorazowo lekarz prowadzący, a wcześniejsze zalecenia mogą być jedynie sugestią. Nadto podniósł, że powód nie współpracuje z lekarzami, dokonuje samouszkodzeń w postaci połyków oraz podejmuje protesty głodowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: We wrześniu 2008r. wykryto u powoda wirus HCV (wirus wirusowego zapalenia wątroby typu C). Zakażenie potwierdza dodatni wynik badania anty HCV z dnia 28 sierpnia 2008r. oraz z dnia 28 listopada 2008r. (dowód: dokumentacja medyczna – k. 83, 85). Zakażenie tym wirusem powód łączy z pobytem w Areszcie Śledczym w B., a roszczenia powoda z faktem tym związane są rozpoznawane przez Sąd Okręgowy w Bielsku – Białej w sprawie o sygn. akt I C 354/08. W dniu 12 grudnia 2008r. powód był konsultowany w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Wojewódzkiego w O., z wpisu w książeczce zdrowia powoda wynikało, że z uwagi na podejrzenie przewlekłego WZW typu C wskazane jest wykonanie HCV RNA, a w razie dodatniego wyniku i przeciwwskazań psychiatrycznych wskazane jest leczenie interferonem, zalecono wykonanie tej kwalifikacji w szpitalu w P.. Pierwotnie powód odmówił zgody na leczenie, jednak po około godzinie zmienił zdanie (dowód: dokumentacja medyczna – k. 84,86). W dniu 7 stycznia 2009r. zalecono wykonywanie co dwa miesiące badania (...), (...) i morfologii, co cztery miesiące fostazy alkalicznej, (...) i bilirubiny, a co sześć miesięcy badanie USG (dowód: dokumentacja medyczna – k. 86). W dniu 17 lipca 2009r. (piątek) powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w M.. Miesiąc wcześniej - 21 czerwca 2009r. – powód dokonał połyku drutu o długości około 20cm. Po przewiezieniu do M., przez pierwsze dwa dni, u powoda kontrolowano ciśnienie, tętno oraz temperaturę ciała, powód nie zgłaszał dolegliwości. W dniu 20 lipca 2009r. powód został zbadany przez lekarza J. G. – Kierownika (...) Aresztu Śledczego w M., zapis w książeczce zdrowia z tego dnia dotyczy głównie dokonanego połyku i obecności ciała obcego w jamie brzusznej, zalecenie pobytu w areszcie, z oddziałem chirurgii ogólnej, powód nie decydował się na operacyjne usunięcie ciała obcego. Przez kolejne dni powód codziennie miał wizyty lekarskie, w których uczestniczyli lekarze o specjalnościach – dermatolog, alergolog, chirurg ogólny, neurolog, lekarz chorób wewnętrznych. W dniu 27 lipca 2009r. powód został przewieziony do szpitala Aresztu Śledczego w K. Oddział (...) celem konsultacji, powód nie wyraził zgody na operacyjne usunięcie ciała obcego z przewodu pokarmowego (dowód: dokumentacja medyczna – k. 93-95). Po powrocie do Aresztu Śledczego powód nadal był stałą kontrolą lekarską, odstępy pomiędzy wizytami lekarskimi wynosiły maksymalnie trzy dni. 27 --- STRONA 3 --- sierpnia 2009r. zalecono oznaczenie HCV RNA. W dniu 31 sierpnia przeprowadzono badania powoda. W dniu 1 września 2009r. zalecono konsultację hepatologiczną celem ustalenia postępowania, powód odmówił przyjęcia leku M. przepisanego przez lekarza J. G.. W dniu 3 września 2009r. przeprowadzono konsultację hepatologiczną w C. i specjalisty chorób wewnętrznych i zakaźnych, z której wynika, że stwierdzono u pacjenta zakażenie wirusem HCV , zalecono diagnostykę i ewentualne leczenie, zalecono skierowanie do Szpitala w P. na Oddział Hepatologiczny; termin konsultacji ustalono na grudzień 2009r. W kolejnym okresie powód był pod stałą kontrolą lekarską co kilka dni, wydawano powodowi między innymi lek K. (od 4 do 6 sztuk tabletek). W dniu 9 listopada 2009r. wykonano badanie laboratoryjne, wynik wykazał: (...) w normie, (...) 50 norma (42) minimalnie przekroczona. W dniu 9 grudnia 2009r. powód został poddany konsultacji hepatologicznej w szpitalu w P., w czasie której przeprowadzono analizę wyników badań powoda z dnia 3 grudnia 2009r., w tym USG jamy brzusznej, bilirubina, (...), (...) fosfataza alkaliczna w normie, nieznacznie przekroczona norma (...). Z zalecenia po konsultacji wynikało, że powód winien mieć wykonywane badania HCV- RNA i inne co 2-3 miesiące, szczepienie p/WZW typ. B oraz na stałe sylimarol, ponadto zakwalifikowano powoda do diagnostyki na oddziale hepatologicznym szpitala Zakładu Karnego w P. w styczniu 2011r. Szczepienie WZW typ. B wykonano w dniu 17 grudnia 2009r., wydawano również powodowi sylimarol po 1 opakowaniu w dniach 10 grudnia 2009r., 17 grudnia 2009r., 20 stycznia 2010r. (dowód: dokumentacja medyczna – k. 46-100). Kiedy powód został przyjęty do Aresztu Śledczego w M. personel (...) tej jednostki wiedział, że powód jest nosicielem wirusa HCV, wobec tego był wielokrotnie badany, a wyniki badań nie wykazały, aby miał uszkodzony miąższ wątroby, co oznaczało, że nie występowało aktywne zapalenie wątroby typu C. Wartość prawidłowa wskaźnika A. powinna wynosić 40. Jeżeli jest stan chorobowy wątroby, to wskaźnik ten jest co najmniej dwukrotnie wyższy, taki wskaźnik dwukrotnie wyższy przy badaniach powoda nie został wykazany. Lekarze z Aresztu w M. zgłaszali przypadek nosicielstwa wirusa HCV u powoda, oddział hepatologiczny szpitala więziennego na P. poinformował ich, że powód zostanie przyjęty na ten oddział, ale nie wcześniej niż na początku 2011r., gdyż mają wyczerpane limity. Powód poinformował także personel medyczny, że cierpi na Zespół (...), stan ten trwa od wielu lat. Schorzenie to charakteryzuje się tym, że chory odczuwa bóle głowy o różnym nasileniu. Z obserwacji lekarza J. G. nie wynikało, by powód był dotknięty tym schorzeniem, neurolog, który badał powoda nie stwierdził żadnych stanów zapalnych, z których wynikałoby, że powód na to schorzenie nie cierpi. Powód miał zapisywane i wydawane leki przeciwbólowe, jednak lekarz namawiał go, aby z nich korzystał jedynie wtedy, kiedy jest to konieczne, ponieważ uzależnienie od lekarstw jest groźne dla organizmu, szczególnie dla osoby będącej nosicielem wirusa HCV, lekarstwa bowiem obciążają wątrobę (dowód: zeznania świadka J. G. – k. 115-116). Z opinii pisemnej i ustnej złożonej przez biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych i hepatologii zakaźnej E. S. wynikało, że nosicielem wirusa HCV jest człowiek, który jest zakażony tym wirusem, lecz sam nie choruje, czyli wirus nie wywołał u niego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Osoba będąca nosicielem wirusa nie wymaga leczenia tylko okresowej kontroli stanu klinicznego oraz wykonywania okresowo (co 3-4 miesiące) badań biochemicznych wątroby: (...), (...), (...), wskaźnika protrombinowego, proteinogramu oraz bilirubiny. Analiza badań pozwala na stwierdzenie, czy nosicielstwo wirusa HCV spowodowało uszkodzenie komórki wątrobowej, powodując zaburzenie funkcji wątroby. Lek S. jest lekiem hepatoprotekcyjnym, wspomagającym funkcje wątroby, nie jest jednak lekiem stosowanym i szczególnie zalecanym w nosicielstwie wirusa HCV, a stosuje się go przy dysfunkcji dróg żółciowych i funkcji wątroby na różnym tle. O zastosowaniu leku oraz diety decyduje lekarz prowadzący na podstawie badania podmiotowego, przedmiotowego oraz analizy wyników badań laboratoryjnych. Dokumentacja medyczna powoda znajdująca się w aktach sprawy była w pełni wystarczająca do wydania opinii przez biegłego, a dokumentacja medyczna powoda związana z jego leczeniem w innych jednostkach przed osadzeniem go w Areszcie Śledczym w M. nie miałaby wpływu na wydaną przez biegłego opinię. Powód był traktowany jako osoba zarażona wirusem HCV, był stale pod kontrolą lekarza w Areszcie Śledczym w M., przy czym nie miał postawionej jeszcze pełnej diagnozy, która miała dotyczyć czy jest to wirusowe zapalenie wątroby typu C i kwalifikacji do ewentualnego leczenia przeciwwirusowego. Termin badania w szpitalu w Zakładzie Karnym w P. powód miał wyznaczony na styczeń 2011 r. Zdaniem biegłego dopóki nie ma potwierdzonego wirusowego zapalenia wątroby typu C dopóty nie stosuje się leczenia przeciwwirusowego, a --- STRONA 4 --- jedynie leczenie hepatoprotekcyjne, które jest leczeniem osłaniającym wątrobę i wspomagającym funkcje komórki wątroby. Takie leczenie było zastosowane wobec powoda w Areszcie Śledczym w M., powód otrzymywał lek S.. Nie ma również szczególnej diety wątrobowej, a dieta powinna zawierać białka, węglowodany, tłuszcze, sole mineralne, witaminy, przy ograniczeniu tłuszczy zwierzęcych. Zdaniem biegłego w czasie osadzenia powoda w Areszcie Śledczym w M. lekarze pracujący w tej jednostce nie dopuścili się uchybień w leczeniu powoda. W dniu 20 kwietnia 2010r. została wydana na zlecenie Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej w sprawie z powództwa A. G. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. w sprawie o sygn. akt I C 354/08 przez Katedrę Medycyny Sądowej Akademii Medycznej we W. opinia dotycząca zakażenia powoda wirusem HCV. Z opinii tej wynika, iż powód została zakażony wirusem C zapalenia wątroby (HCV), które zostało wykryte w sierpniu 2008r., a zakażenie to trwa nadal. Wskazano, że na przestrzeni lat 2000-2006 powód był poddawany różnym zabiegom: stomatologicznym (usuwanie zębów), lekarskim związanym z przeprowadzeniem endoskopii i usuwaniem ciał obcych z przewodu pokarmowego (w latach 2006-2008), wobec tego nie jest możliwe wskazanie konkretnego miejsca i czasu, w którym doszło do zakażenia wirusem HCV. Biegli ocenili istniejący u powoda 5% trwały uszczerbek na zdrowiu, wskazując jednocześnie, że rokowanie na przyszłość jest niepewne, a szybkości postępu procesu chorobowego nie można z góry przewidzieć, powód powinien być natomiast poddawany okresowym badaniom lekarskim w celu kontroli przebiegu zakażenia. W opinii uzupełniającej z dnia 19 października 2010r. biegli wskazali, że istniała możliwość zakażenia wirusem HCV także podczas wykonywania tatuażu przez powoda w 1992r oraz podczas zabiegu jego usuwania (dowód: kopia opinii z dnia 20.04./2010r. i z dnia 19.10.2010r. z akt Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej sygn. I C 354/08 – k. 322-329). W dniu 6 stycznia 2003r. na zlecenie Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej w sprawie o sygn. akt III K 31/01 została wydana opinia przez biegłego sądowego z zakresu neurologii J. B., który stwierdził u powoda sympatalgię głowy w postaci neuralgii zwoju klinowo – podniebiennego ( zespół (...)) z objawami naczynioruchowymi i wydzielniczymi. Biegły proponował leczenie objawowe: C., C. Forte, A.. Wskazał także, że leczenie polega na uszkodzeniu zwoju klinowo – podniebiennego fenolem, a diagnostyka powinna być poszerzone o wykonanie MR głowy (k. 114). Z opinii biegłego sądowego z zakresu neurologii B. O., która miała ustalić czy powód cierpi na zespół (...), jakie są jego objawy oraz jak powinno przebiegać prawidłowe leczenie, a także czy leczenie podejmowane w Areszcie Śledczym w M. było zgodne ze sztuką lekarską przez wnikało natomiast, że opisywane u powoda w 2003r. dolegliwości można uznać za neuralgię klinowo – podniebienną, która jest nerwobólem związanym z nerwem trójdzielnym. Na podstawie dostępnej dokumentacji medycznej biegła uznała, że dolegliwości bólowe nerwu trójdzielnego występują rzadko i ustępują po lekach przeciwbólowych, nie było zatem podstaw do przeprowadzania gangliolizy zwoju czy rewizji operacyjnej. Ponadto biegła nie stwierdziła, by leczenie powoda w pozwanej jednostce było niezgodne ze sztuka lekarską. Zdaniem biegłej neuralgia nerwu trójdzielnego może być spowodowana przez sprawy uciskowe takie jak guzy, tętniaki, może być także wynikiem chorób w obrębie korzenia nerwu trójdzielnego (kolagenozy, zmiany po półpaścu), ewentualnie choroby w okolicach czoła, żuchwy, szczęki, czyli tam gdzie są gałęzie nerwu trójdzielnego, co może być wynikiem np. zapalenia zatok czołowych lub szczękowych, w takiej sytuacji występuje objawowa neuralgia, czyli jest przyczyna. Natomiast w znajdującej się w aktach dokumentacji było danych, które wskazywałyby na przyczynę. Natomiast przy samoistnej neuralgii lekarze muszą wierzyć w to, co mówi pacjent. Objawy bólowe występują niezależnie od tego co jest przyczyną neuralgii, a mogą występować kilkakrotnie w ciągu dnia dając krótkie kilku sekundowe objawy, natomiast według tego co zostało rozpoznane u powoda w 2003 r. jedną z odmian neuralgii nerwu trójdzielnego jest neuralgia klinowo-podniebienna. Na podstawie dokumentacji z Aresztu w M. dotyczącej leczenia powoda biegła stwierdziła, że nie było podstaw do kierowania powoda na badanie rezonansu magnetycznego. Nadto biegła wskazała, iż stosowane wobec powoda leczenie M. ewentualnie K. nie było nieprawidłowe (dowód: opinia pisemna i ustna biegłej z zkresu neurologii B. ociepka – k. 185-186 i 239-240. Powód w swoich zeznaniach wskazał, iż od 2000r. jest pozbawiony wolności, odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności. Będąc osadzonym w Areszcie Śledczym w B. został zarażony wirusem HCV, ale fakt ten został ujawniony w 2008r. W czasie osadzenia w Zakładzie Karnym w S. został skierowany na leczenie w przychodni chorób zakaźnych w O. i tam zalecono przeprowadzenie różnych badań oraz skierowano do szpitala w P.. Następnie powód został --- STRONA 5 --- przetransportowany do Aresztu Śledczego w M., lecz nie przekazano jego dokumentacji lekarskiej, która była prowadzona od czasu osadzenia w 2000 roku. Zdaniem powoda lekarz pozwanego J. G. zlekceważył jego skargi i dopiero w listopadzie 2009 roku przeprowadzono badanie i skierowano powoda do szpitala w P.. Przekazanie powoda do P. nastąpiło bez przesłania dokumentacji lekarskiej powoda, po pobieżnym badaniu przez doktora G. oraz w poradni hepatologicznej w C.. Powód uważa, że leczenie tego schorzenia u pozwanego było niewłaściwe, ponieważ faktycznie od lipca 2009r. nie był leczony i nie umożliwiono mu konsultacji lekarskiej. Nadto powód twierdził, że w Areszcie Śledczym w M. nie otrzymywał prawidłowych leków, takich jak: K., A., K. forte, otrzymując jedynie M. i P., leki te miały słabsze oddziaływanie i musiał zażywać ich większą ilość. Powód wskazywał także, że miał problemy z żołądkiem, objawiające się tym, że po spożyciu tłustego lub kwaśnego posiłku miał wzdęcia wątroby, bóle, rozwolnienia, co zgłaszał lekarzowi pozwanego, ale ten nie reagował. W 2008 roku powód dokonał pierwszego samouszkodzenia, połykając przewód anteny telewizyjnej, w 2009 roku w S. dokonał drugiego samouszkodzenia, również połykając przewód anteny telewizyjnej. Te przewody nie zostały powodowi usunięte chirurgicznie, stąd często ma wizyty u lekarza, ponieważ trzeba jego stan zdrowia kontrolować (w listopadzie 2009r. powód był u lekarza ponad 20 razy). Powód nie wyraził zgody na chirurgiczne usunięcie tych przewodów i takiej zgody nie wyrazi. Na wizyty lekarskie powód zgłasza się żądanie lekarza, sam nie żąda wizyt lekarskich, ponieważ kwestionuje sposób leczenia (dowód: zeznania powoda A. G. – k. 117). Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych i szczegółowo opisanych dowodów z dokumentów, zeznań świadka oraz zeznań powoda, a także opinii biegłych. Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się na dokumentach przedstawionych przez pozwanego, a to notatkach służbowych, wpisach w książeczce zdrowia osadzonego, wynikach badań, których prawdziwość nie została zakwestionowana. Nadto Sąd uznał, że opinie wydane przez biegłych E. W. oraz B. O. były rzetelne, jasne, logiczne, zgodne z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy medycznej, które nadto łącznie w pełni udzieliły odpowiedzi na sformułowane przez Sąd pytania. Sąd miał na względzie, że zostały one sporządzone przez właściwych ze względu na przedmiot postępowania specjalistów, w oparciu o załączoną do akt sprawy dokumentację medyczną powoda. W przedmiotowej sprawie w wydaniu opinii brali udział lekarze specjaliści z zakresu chorób zakaźnych i hepatologii oraz neurologii, co wskazuje na posiadanie przez nich właściwej wiedzy do opracowania prawidłowych ekspertyz. Wobec powyższego Sąd uczynił wskazane opinie jedną z podstaw poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i wydanego wyroku. Zdaniem Sądu uwagi zgłoszone przez powoda do opinii biegłych zostały wyjaśnione w uzupełniających opiniach ustnych złożonych na rozprawie w dniu 12 września 2011r. Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie W przedmiotowej sprawie powód zarzucił pozwanemu odpowiedzialność za szkodę w postaci pogorszenia się stanu zdrowia powoda, a powstałą na skutek niewłaściwego leczenia powoda w zakresie wyrytego u powoda zakażenia wirusem HCV oraz schorzenia neurologicznego w okresie osadzenia w Areszcie Śledczym w M.. Wobec tego należało rozważyć kwestię podstawy prawnej takiej odpowiedzialności w świetle w art. 417 k.c. Przepis art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, zdefiniowanym jako "niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej” (imperium). Stanowi więc on ogólną podstawę odpowiedzialności władz publicznych za ich władcze działania. Warunkiem tej odpowiedzialności nie jest, w odróżnieniu do odpowiedzialności z art. 415 k.c., wina podmiotu. Ustawodawca przyjął, bowiem iż wystarczające jest wykonywanie władzy publicznej niezgodnie z prawem, co oznacza, że wykonującemu władzę publiczną - bez względu na sposób i formę działania - można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa. Za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiada ta osoba prawna, z którą związana jest jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna wykonująca uprawnienia władzy publicznej. Dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych, obok zdarzenia sprawczego, konieczne jest ustalenie pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc szkody i związku przyczynowego. Przepis art. 417 k.c. nie zawiera w tej kwestii żadnej regulacji, a tym samym znajdą zastosowanie ogólne reguły dotyczące --- STRONA 6 --- kompensaty szkody w mieniu (majątkowej) i na osobie (majątkowej i niemajątkowej) oraz koncepcji związku przyczynowego - w szczególności ujęte w przepisach art. 361 k.c. oraz art. 444-448 k.c. Pojęcie „wykonywanie czynności z zakresu władzy publicznej” obejmuje tylko takie działania, które ze swej istoty, a więc ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych w samej Konstytucji oraz innych przepisach prawa. Ich wykonywanie z reguły łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. Chodzi, zatem o działanie w takim obszarze, w którym może dojść do naruszenia prawa i wolności jednostki ze strony władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości, iż pracownicy służby więziennej wykonują czynności z zakresu władzy publicznej, a zatem za szkody przez nich wyrządzone odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Szkodą jest każdy uszczerbek na dobrach prawnie chronionych. Może być ona majątkowa (uszczerbek materialny na osobie lub mieniu) lub niemajątkowa (doznana krzywda, czyli cierpienie fizyczne i psychiczne). W prawie polskim przyjęta jest teoria adekwatnego związku przyczynowego, co oznacza, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła – art. 361 § 1 k.c. Za normalne skutki działania lub zaniechania uznaje się takie, które zwykle w danych okolicznościach następują. Adekwatny związek przyczynowy między zachowaniem się pracowników służby więziennej, a szkodą może być bezpośredni, może być również pośredni. Jest, zatem rzeczą obojętną, czy przyczyna jest bliższa, czy dalsza byleby skutek pozostawał jeszcze w granicach „normalności”. Przesłankami odpowiedzialności, jak wyżej wskazano są szkoda, niezgodne z prawem wykonywanie czynności z zakresu władzy publicznej oraz związek przyczynowy. Udowodnienie powyższych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa spoczywa na poszkodowanym, bowiem zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powyższy przepis wyraża dwie ogólne reguły: pierwszą - generalnie wymagającą udowodnienia powołanego przez stronę faktu, powodującego powstanie określonych skutków prawnych, oraz drugą regułę, która sytuuje ciężar dowodu danego faktu po stronie osoby, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z pierwszej reguły wynika, że samo przyznanie faktu przez drugą stronę ewentualnego sporu nie może stanowić wystarczającego dowodu istnienia danego faktu, który musi być zawsze ponadto potwierdzony całokształtem materiału dowodowego lub innymi poznanymi już okolicznościami. Druga, wskazana w art. 6 k.c. "ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu", jest regułą w znaczeniu materialnym wskazującą, kto poniesie skutki nie udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przepis art. 232 k.p.c. wskazuje, kto ponosi ciężar dowodu w znaczeniu formalnym „kto powinien przedstawiać dowody” (tak trafnie w orz. SN z dnia 17 lutego 2006 r., V CSK 129/05, LEX nr 200947). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że powód w żaden sposób nie wykazał, aby szkoda w postaci pogorszenia stanu zdrowia powoda w zakresie nosicielstwa wirusa HCV oraz schorzenia neurologicznego – Zespół (...) faktycznie zaistniała u powoda oraz została wywołana niewłaściwym leczeniem w Areszcie Śledczym w M.. W ocenie Sądu, powód nie udowodnił, że została mu wyrządzona jakakolwiek szkoda w związku z brakiem zastosowania wobec powoda szczególnej diety, pozbawieniem go leku (...) oraz brakiem podawania leku (...) w związku ze schorzeniem neurologicznym, a w szczególności, że brak diety oraz zaniechanie podawania leków (...) oraz K.” doprowadziło do powstania uszczerbku na jego zdrowiu, spowodowanego niezgodnym z prawem wykonywaniem czynności z zakresu władzy publicznej. Zarzuty zgłoszone przez powoda, a dotyczące braku zapewnienia należytej opieki lekarskiej w okresie osadzenia w Areszcie Śledczym w M. Sąd uznał za bezzasadne. W tym zakresie działania pozwanego były dokonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 115 § 1 k.k.w. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. Szczegółowo te kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003r. w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności (Dz. U. Nr 204, poz. 1985), które w § 6 ust. 2 wskazuje, że lekarz więzienny przyjmuje osoby pozbawione wolności poza ustalonym w porządku wewnętrznym czasem i miejscem --- STRONA 7 --- przyjęć w razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia tych osób. Zapisy tych przepisów były respektowane w Areszcie Śledczym w M., nie było sytuacji, aby powodowi odmówiono porady lekarskiej. Powód nie wykazał także, aby w okresie osadzenia u pozwanego nastąpił przypadek jego nagłego zachorowania, który wymagałby przyjęcia przez lekarza poza ustalonym porządkiem przyjęć, a takowego przyjęcia by odmówiono. Główne pretensje powoda dotyczyły braku zastosowania wobec powoda szczególnej diety oraz odmowy wydawania leku (...), co zdaniem powoda miało spowodować pogorszenie się stanu zdrowia powoda, który jest nosicielem wirusa HCV. Jak wynika z opinii biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych i hepatologii zakaźnej E. S. powód był nosicielem wirusa HCV, jednak nie miał potwierdzonego wirusowego zapalenia wątroby typu C, stąd nie było uzasadnione stosowanie wobec niego leczenia przeciwwirusowego. Wobec powoda zastosowano leczenie hepatoprotekcyjne, będące leczeniem osłaniającym wątrobę i wspomagającym funkcje komórki wątroby, a polegało ono na podawaniu leku S.. Z opinii biegłego wynika nadto, że nie ma również szczególnej diety wątrobowej, która winna być stosowana wobec osób będących nosicielami wirusa HCV. Ponadto podkreślenia wymaga, ze powód był poddawany badaniom kontrolnym, kierowano powoda na konsultacje specjalistyczne do lekarza hepatologa. Nadto wskazać należy, że powód po konsultacji przeprowadzonej w 2009r. w P., kolejny termin hospitalizacji w tej jednostce miał wyznaczony na styczeń 2011r., co nastąpiło już po zakończeniu okresu osadzenia w Areszcie Śledczym w M.. Twierdzenia powoda o zastosowaniu niewłaściwego leczenia jego schorzeń są nieuzasadnione. Powód był poddawany stosowanym badaniom kontrolnym w związku ze stwierdzonym u niego nosicielstwem wirusa HCV, a nadto wydawano mu lek S.. Z dokumentacji zawartej w książeczce zdrowia powoda wynika, że powód był pod stałą, systematyczną opieką medyczną w Areszcie Śledczym w M., jakiej często nie ma zapewnionej człowiek przebywający na wolności. Również zgłaszane przez powoda dolegliwości bólowe – w związku ze stwierdzonym zespołem (...), były monitorowane przez lekarzy (...) w Areszcie Śledczym w M.. Powodowi wydawano także stosowne leki przeciwbólowe, a jedynie sam powód odmawiał przyjmowania leku przeciwbólowego M.. Powód nie wykazał zatem po jego stronie zaistniała szkoda, która pozostawałaby w adekwatnym związku przyczynowym z leczeniem zastosowanym u powoda w okresie osadzenia w Areszcie Śledczym w M.. Zgodnie z art. 6 k.c. to na powodzie ciążył obowiązek wykazania tej przesłanki. Przepis ten określa zatem reguły dowodzenia, to jest przedmiot dowodzenia oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasada ta została powtórzona w art. 232 zd. 1 k.p.c. Przepisy art. 6 k.c. i 232 k.p.c. wskazują także, iż to na stronach ciąży obowiązek wykazania swoich twierdzeń. Rolą Sądu zaś w zakresie dowodzenia sprowadza się jedynie do oceny złożonego przez strony materiału dowodowego, o ile jest on dopuszczalny i zawnioskowany w należytym terminie, nie zaś do wyjaśniania czegokolwiek z urzędu, zarządzania w tym zakresie dochodzeń, czy też sugerowania stronom odpowiednich działań. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należało, iż Areszt Śledczy w M. nie dopuścił się bezprawnego działania ani zaniechania, wobec czego nie można było mu przypisać odpowiedzialności za schorzenia powoda i ich następstwa. Nadto roszczenie powoda podlegało także ocenie w oparciu o podstawę prawną, którą stanowią artykuły 24 i 448 k.c. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art. 24 § 1 k.c., które muszą być spełnione równocześnie są istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawcy. Spełnienie dwóch pierwszych przesłanek wykazać musi poszkodowany. Jego rzeczą jest, więc przede wszystkim określić, w jakich swoich odczuciach ewentualnie, w jakich konkretnie prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy, oraz na czym polega naruszenie tej jego sfery przeżyć, a także okoliczności te udowodnić (art. 6 k.c. i art. 232 k.c.). Poszkodowany nie musi natomiast wykazać, że działanie sprawcy było bezprawne. Dobro osobiste w odniesieniu do osoby fizycznej definiowane jest jako wartość o charakterze niemajątkowym, ściśle związana z jednostką ludzką, decydująca o jej bycie, pozycji w społeczeństwie, będąca przejawem odrębności psychicznej i fizycznej danej osoby oraz jej możliwości twórczych, powszechnie uznana w społeczeństwie i akceptowana w danym systemie prawnym. Jednym z dóbr osobistych, które wyraźnie wymienia art. 23 k.c. jest zdrowie, przy czym ochronie podlega aktualny stan organizmu człowieka, a najczęstszym przypadkiem naruszenia tego dobra jest wywołanie uszkodzenia ciała bądź rozstroju zdrowia. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych Sąd w pierwszym rzędzie ustala jednak, czy do ich naruszenia doszło i dopiero w razie --- STRONA 8 --- pozytywnej odpowiedzi na to pytanie ocenia, czy działanie pozwanego naruszyciela było bezprawne. Mając na uwadze powyższe wskazówki oraz twierdzenia pozwu należy stwierdzić, że powód nie wykazał tego, by jego dobro osobiste w postaci zdrowia pozwany naruszył poprzez brak zastosowania właściwego leczenia (art. 6 k.c.). Jak bowiem wskazano wyżej, powód miał zapewnioną opiekę medyczne, a zastosowane wobec niego leczenie zarówno odnośnie stwierdzonego nosicielstwa wirusa HCV jak również schorzenia neurologicznego było prawidłowe. A zatem już tylko z tej przyczyny i to bez konieczności badania czy działania pozwanego były bezprawne, roszczenie było nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, iż z zebranego w toku postępowania dowodowego materiału nie można przyjąć, iż pozwany swoim działaniem naruszył dobro osobiste powoda w postaci jego zdrowia. Reasumując powyższe, powództwo oddalono, jako całkowicie nieuzasadnione. Orzeczenie o kosztach procesu oparto o przepis art. 102 k.p.c., mając na względzie sytuację życiową oraz materialną powoda.