Postanowienie I C 709/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 709/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący SSR. del do SO Monika Kuźniar Protokolant Andżelika Kubiec po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa M. W. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) nr (...) we W. o odszkodowanie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda M. W. na rzecz Skarbu Państwa - (...) kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 709/11 UZASADNIENIE Powód M. W. , w pozwie wniesionym w dniu 15 czerwca 2011 roku (koperta - k. 4) domagał się zasądzenia do Skarbu Państwa - (...) nr (...) we W. kwoty 75.000 zł oraz kwoty 25.000 zł tytułem nawiązki na rzecz Szpitala (...) we W. -Kliniki (...), w związku z przebywaniem w (...) nr (...) we W. od 20 marca 2000 roku do 3 stycznia 2007 roku. W uzasadnieniu pozwu M. W. podał, że przebywając w (...) nr (...) we W. w okresie od dnia 20 marca 2000 roku do dnia 3 stycznia 2007 roku zmuszony był przebywać w warunkach uwłaczających wszelkim normom poszanowania godności ludzkiej, niezgodnych z kodeksem karnym wykonawczym i przepisami unijnymi. Jednocześnie wskazał, że narażono jego psychikę przetrzymując go w nieludzkich warunkach, przeludnionych celach i nie zachowując przypadającego metrażu. Wskazał, że przebywał w celach, gdzie minimum wynosi 8 osób, podczas gdy osadzonych w nich było 12 osób. Był też osadzony w celi, gdzie minimum wynosiło 10 osób, zaś osadzonych było 15 i 16 osób. Powód podał, że na całym pawilonie, gdzie przebywał panował brud i robactwo (pluskwy), sale odnawiało się we własnym zakresie. Na całym pawilonie były tylko 2 umywalki, cztery ubikacje (dwie na górze i dwie na dole), zaś środki do ich mycia otrzymywało się w zależności od humoru oddziałowego. Wskazał, że w celach mieszkalnych były zamontowane żarówki 40 i 60 Wat, zimą na salach było zimno, okna były nieszczelne. Jedne się zamykały na gwóźdź lub na docisk, a kaloryfery nie spełniały tego do czego miały służyć. Były całkiem zimne albo letnie. Ciepła woda była tylko w wyznaczonych godzinach, to znaczy rano godzinę i wieczorem. Nie było warunków do prania ani suszenia. Były zgrzyty między osadzonymi, bo jedni chcieli się kąpać, a inni prać. Wskazał, że jak ktoś zasłabł, albo coś się działo to nie było żadnego kontaktu z oddziałowym. Po apelu wieczornym trzeba było krzyczeć, by ktoś zainteresował się co się stało. Powód podał także, że opieka służby zdrowia była katastrofalna, przez co do dzisiaj ma (…). Wskazał, że starał się ze względu (…) o przerwę w karze, jednakże kierownictwo (...) wskazywało, że może się leczyć w (...) i odbywać karę. Podał, że w (...) przebywali czynni narkomani i była z nimi styczność na co dzień. Dodał, że był narażony na niebezpieczeństwo zarażenia się, albowiem było głośno na całą Polskę, że funkcjonariusze (... ) handlują narkotykami, co według niego zakrawa na kpiny z prawa. Powód dodał także, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej wykryto u niego (…), co było skutkiem pobytu w (...), podobnie jak (…). Skarb Państwa - (...) nr (...) we W. , w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - (...) kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pisma podniesiono zarzut przedawnienia roszczeń powoda związanych ze zdarzeniami mającymi miejsce przed dniem 15 czerwca 2008 roku, w związku z upływem 3 - letniego terminu przedawnienia określonego w art. 442§1 kc (obecnie art. 442 1 §1 kc). Nawet więc, jeśli hipotetycznie przyjąć, że powód w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w (...) nr (...) we W. doznał jakiejkolwiek krzywdy (czemu pozwany zaprzeczył), to zarówno o krzywdzie jaki i osobie zobowiązanej do jej naprawienia powód wiedział już od chwili powstania krzywdy. Nadto podniesiono, że powód nie wykazał zasadności roszczenia zarówno co do zasady i co do wysokości. Podniesiono, że --- STRONA 3 --- wypłata zadośćuczynienia pieniężnego w oparciu o art. 23, 24 i 448 kc jest uzależniona od obowiązku udowodnienia przez powoda istnienia działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienia tejże krzywdy wynikającej z naruszenia przez pozwanego dobra osobistego powoda, bezprawności działania, związku przyczynowego między krzywdą niemajątkową a działaniem lub zaniechaniem, jak również winy sprawcy. Pozwany podkreślił, że powód nie wykazał żadnej przesłanki warunkującej przyznanie mu zadośćuczynienia. Podniósł też, że żądana przez powoda wysokość zadośćuczynienia pozostaje bez żadnego związku z doznaną przez niego rzekomą krzywdą. Podniesiono, że powód nie udowodnił w żaden sposób, że w rezultacie działań pozwanego doznał jakiegokolwiek uszczerbku. Nadto w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu dóbr osobistych powoda przez jakiekolwiek działania pozwanego, który zwrócił uwagę na pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym, w przypadku domagania się pieniężnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę żądający zadośćuczynienia pieniężnego powinien wykazać, że naruszenie jego dóbr osobistych było bezprawne. Wobec tego to na powodzie ciąży obowiązek wykazania bezprawności działania pozwanego Skarbu Państwa. Dodał także, że samo przebywanie w (...), którego działania nie były kwestionowane przez skarżącego, nie jest bezprawne ani zawinione, co wylicza i majątkową i niemajątkową odpowiedzialność pozwanego. Odnosząc się do żądania zasądzenia nawiązki pozwany podniósł, że roszczenie to nie znajduje na gruncie kodeksu cywilnego podstawy prawnej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. W. ma obecnie 51 lat i odbywa karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu i przeciwko wiarygodności dokumentów (art. 286§1 kk, 297§1 kk, 270§1 kk), których dopuścił się w warunkach recydywy. Wcześniej M. W. odbywał karę 8 lat pozbawienia wolności (orzeczoną wyrokiem łącznym wydanym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej z dnia 17 czerwca 2002 roku, w sprawie II K 1488/01) za przestępstwa przeciwko mieniu popełnionych w ramach recydywy wielokrotnej. Orzeczoną karę pozbawienia wolności odbywał w (... ) nr (... ) we W., gdzie przebywał w okresie od 6 lipca 2000 roku do dnia 23 stycznia 2007 roku, kiedy to postanowieniem Sądu Okręgowego Wrocławiu, V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych wydanym w dniu 23 stycznia 2007 roku w sprawie V Wz 75/07, został warunkowo przedterminowo zwolniony. Postanowieniem z dnia 10 października 2008 roku wydanym przez wskazany wyżej Sąd, w sprawie V Kow/ owz 355/08, odwołano M. W. warunkowe przedterminowe zwolnienie. M. W. w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności przebywał w rożnych jednostkach penitencjarnych już od początku lat 80 - tych ubiegłego stulecia, w tym także w związku z popełnianiem przestępstw przeciwko mieniu. Koniec kary pozbawienia wolności odbywanej przez M. W. datowany jest na dzień 28 grudnia 2013 roku. (Dowód: - okoliczności bezsporne, - akta osobopoznawcze cz. A. i B. - przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), Obywając karę pozbawienia wolności w (... ) nr (... ) we W. M. W. został osadzony w pawilonie (...), w celach mieszkalnych nr (...). W każdej z tych cel liczba osadzonych przekraczała dopuszczalną liczbę --- STRONA 4 --- skazanych, w związku z czym powierzchnia celi mieszkalnej przypadająca na każdego osadzonego była mniejsza niż 3 m 2 . (Dowód: przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), W (...) nr (...) we W. nie można palić w celach mieszkalnych, a jedynie na korytarzach. M. W. należy do osób palących. W każdej celi znajdowały się po cztery żarówki o mocy 40 - do 100 Watt. (Dowód: przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), W (...) nr (...) we W., w pawilonie mieszkalnym, w którym osadzono M. W., znajdowały się dwie łazienki z kabiną prysznicową, jedna na parterze, a druga na piętrze budynku oraz cztery ubikacje - po dwie na każdej kondygnacji. (Dowód: przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), Zdarzało się, że w pawilonach mieszkalnych pojawiały się owady i pluskwy. Administracja (...) nr (...) we W. przeprowadzała regularne akcje odrobaczania pawilonów mieszkalnych. (Dowód: przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), W czasie osadzenia we wskazanej jednostce penitencjarnej M. W. leczył się w związku z bólem (…) i (l…). Po opuszczeniu jednostki penitencjarnej rozpoznano u niego (…). (Dowód: przesłuchanie powoda M. W. - k. 74 - 76), M. W. starał się o przerwę w karze pozbawienia wolności ze względu na stan zdrowia. Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 maja 2011 roku, w sprawie V Kow 287/11/pr, odmówił udzielenia mu przerwy w karze, z uwagi na to, że nie zachodziły okoliczności natury zdrowotnej, które mogłyby warunkować konieczność leczenia wolnościowego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy na podstawie orzeczenia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 01 sierpnia 2011 roku, II AKzw 665/11. (Dowód: akta osobopoznawcze cz. A. i B.), Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia jakie zapadło w wyroku, został ustalony w toku postępowania dowodowego na podstawie dowodów z dokumentów to jest akt osobopoznawczych powoda M. W. cz. A. i B. oraz przesłuchania samego powoda. Sąd co do zasady dał wiarę przesłuchaniu powoda M. W. z wyjątkiem wskazanych przez niego okoliczności dotyczących odbywania kary w jednostce penitencjarnej przez czynnych narkomanów i związanego z tym pojawiania się narkotyków w toaletach, istnienia uszczerbku na zdrowiu polegającego na zdiagnozowaniu (…), niewłaściwym oświetleniu oraz braku środków higienicznych do utrzymywania czystości celach i łazienkach. W pierwszej kolejności podnieść bowiem trzeba, że w aktach osobopoznawczych brak jest jakichkolwiek śladów co do składania przez powoda skarg na panującą w pawilonie „powszechną narkomanię", co czyni przesłuchanie powoda w tym zakresie mało wiarygodnym. Dodać też należy, że powoływanie się w pozwie na ujawnienie w 2008 roku sytuacji związanej z handlem narkotykami przez funkcjonariuszy służby więziennej, także nie stanowi żadnego argumentu na potwierdzenie tezy powoda. Okoliczności, w związku z którymi powód domaga się zasądzenia dochodzonego roszczenia muszą być ściśle związane z sytuacją występującą w jednostce penitencjarnej w konkretnym czasie, a nie może być oparta na jednorazowym zdarzeniu mającym miejsce w nieokreślonym (...) i bliżej nieokreślonym czasie. Idąc dalej Sąd także nie przyjął, by w związku z pobytem powoda w (...) powstał u niego uszczerbek na zdrowiu polegający na urazie (…) czy --- STRONA 5 --- też powstaniu choroby (…), jaką jest (…). Same twierdzenia powoda, w sytuacji kwestionowania tych okoliczności przez stronę pozwaną - są niewystarczające. Jednocześnie twierdzenia powoda pozbawione są mocy dowodowej także z tej przyczyny, że nie mogą zostać uznane za udowodnione bez wypowiedzenia się co do nich osoby mającej specjalną wiedzę medyczną. Powód zaś nie posiada kwalifikacji medycznych, by móc wypowiadać się o związku występujących u niego schorzeń z pobytem w (...) nr (...) we W.. Nadto także M. W. nie wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy, celem wykazania powyższego, a więc okoliczność tą należy uznać za nieudowodnioną na podstawie art. 6 kc. Idąc dalej Sąd uznał, że żarówki w celach miały moc od 40 - 100 Wat. Wprawdzie powód podniósł w trakcie składania zeznań, że wkręcano żarówki o mocy 40 Wat, zaś te o mocy 100 Wat natychmiast wykręcano, to jednak zważając, że w treści uzasadnienia pozwu powód wskazywał także, że w celach stosuje się żarówki o mocy 60 Wat, przyjąć trzeba, że 40 - watowe żarówki nie były jedynymi używanymi w celach i korzystano także żarówek o wyższej mocy to jest 60 - 100 watowych. Nadto nie można zgodzić się z powodem w zakresie uzyskiwania środków czystości. W trakcie przesłuchania, M. W. wskazywał, że skazani nie dostawali żadnych środków czystości, kiedy tymczasem w pozwie podnosił, że jednak otrzymywali środki do mycia, uzależniając ich uzyskiwanie od humoru oddziałowego. Rozbieżność twierdzeń powoda podnoszonych w pozwie i w trakcie przesłuchania świadczy zdaniem sądu o tym, że powód stara się przedstawić sytuację panującą w (... ) nr (... ) we W. w sposób jak najmniej korzystny, a niekoniecznie odpowiadający prawdzie, po to, by uzyskać zamierzony cel, jakim jest uzyskanie korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Wytaczając powództwo M. W. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - (...) nr (...) we W. kwoty 75.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności we wskazanej jednostce penitencjarnej, które polegało na osadzeniu go w przeludnionych celach, przebywaniu w chłodnych celach w okresie zimowym, z czynnymi narkomanami, w złych warunkach sanitarnych, a nadto w związku z doznaniem uszczerbku na zdrowiu powoda spowodowanego osadzeniem go w (... ) nr (... ) we W. oraz słabym poziomem usług medycznych oferowanych w tej jednostce penitencjarnej. Powód domagał się także zasądzenia od strony pozwanej „nawiązki" na Szpital (...) we W., które to roszczenia należy uznać jako żądanie zapłaty na wskazany przez powoda cel społeczny. Jak wynika z twierdzeń M. W. zawartych w pozwie, podstawę faktyczną jego roszczeń stanowią zdarzenia mające miejsce w całym okresie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności w (...) nr (...) we W., które przypadają na okres: od 6 lipca 2000 roku do dnia 23 stycznia 2007 roku. Jednocześnie Sąd nie przyjął - w ślad za twierdzeniami powoda - że okres odbywania kary pozbawienia wolności we wskazanej jednostce penitencjarnej przypada od 20 marca 2000 roku do 3 stycznia 2007 roku, albowiem tego czasookresu nie potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach osobopoznawczych powoda. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił zatem przepis art. 23 w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c., a także art. 445 kc. w zw. z art. 444 § 1 kc. Zgodnie z art. 417 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Komentowany przepis art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną czynem --- STRONA 6 --- niedozwolonym, zdefiniowanym jako „niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej". Stanowi więc on ogólną podstawę odpowiedzialności władz publicznych za ich władcze zachowanie. Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę jest zatem przede wszystkim bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. W pierwszej kolejności należy jednak poddać ocenie podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia roszczeń objętych żądaniem pozwu. Zgodnie z podniesionym zarzutem, wszelkie roszczenia powoda mające związek ze zdarzeniami mającymi miejsce przed dniem 17 czerwca 2008 roku - są przedawnione. Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym podlega ogólnym regułom przedawnienia ustanowionym w przepisach art. 117 i n. k.c., z modyfikacjami określonymi w art. 4421 k.c. i 442 kc, dotyczącymi terminów przedawnienia tych roszczeń i ich biegu. Przepisy te regulują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deliktowej, a więc roszczeń o naprawienie szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienia krzywdzie. Zgodnie z treścią art. 4421§1 k.c. przedawnienie następuje z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (termin a tempore scientiae), jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (termin a tempore facti). Z kolei zgodnie z treścią art. 442 kc, który został uchylony w związku z wejściem w życie cytowanego wyżej artykułu stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Przepis art. 442 1 k.c. wprowadzony został do kodeksu cywilnego ustawą z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy -Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), ze skutkiem od dnia 10 sierpnia 2007 r. Dokonana zmiana polegała na uchyleniu wcześniej obowiązującego przepisu art. 442 i wprowadzeniu nowej regulacji prawnej, ujętej w postaci art. 442 1. Przepis art. 442 1 k.c. stosuje się jednak nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny, a więc w dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany przepis nie znajdzie zastosowania do roszczeń deliktowych, które na podstawie wcześniej obowiązującej regulacji prawnej uległy przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powołanej wyżej ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż w chwili wejścia w życie nowej regulacji prawnej (10 sierpnia 2007 r.), roszczenie M. W. było przedawnione co do roszczeń, jakie pozwany wiąże z osadzeniem go w (...) nr (...) we W. w okresie do 10 sierpnia 2004 roku. W stosunku do objętego zakresem powództwa okresu osadzenia liczonego od dnia 6 lipca 2000 roku zastosowanie będzie miała więc częściowo norma art. 442 1 k.c., albowiem termin przedawnienia roszczenia w związku z osadzeniem M. W. w (...) nr (...) we W. (od 11 sierpnia 2004 roku do 10 --- STRONA 7 --- sierpnia 2007 roku) przedawniłby się już po wejściu w życie wskazanej wyżej ustawy, albowiem w dniu 11 sierpnia 2007 roku. Odnośnie zaś do okresu od 6 lipca 2000 roku do dnia 10 sierpnia 2003 roku zastosowanie ma art. 442§1 kc wobec przedawnienia roszczeń związanych z tym okresem osadzenia powoda w (...) nr (...) we W. w dniu wejścia w życie art. 442 1 kc. Ponieważ chwilą określającą początek trzyletniego biegu przedawnienia - co odnosi się zarówno do przedawnienia określonego w art. 442 kc i 4421 kc - jest moment „dowiedzenia się o szkodzie" i „osobie obowiązanej do jej naprawienia", a nie o zakresie szkody czy trwałości jej następstw, dlatego uznaje się, że jest to moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody i ma świadomość doznanej szkody (por. wyrok SN z dnia 18 września 2002 r., III CKN 597/2000, niepubl.; wyrok SA w Poznaniu z dnia 21 marca 2006 r., I ACa 1116/05. LEX nr 19451810; wyrok SA w Krakowie z dnia 5 maja 2010 r., III APa 4/10, OSA 2011, z. 3, poz. 91). Jeżeli następstwem czynu niedozwolonego jest kilka zdarzeń kolejno następujących w czasie, a pozostających w związku przyczynowym z tym czynem i szkodą lub krzywdą, to w celu określenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia należy rozważyć wzajemny stosunek tych zdarzeń: czy są one ze sobą tak ściśle związane, że stanowią tylko elementy jednej szkody lub krzywdy, czy też mają samodzielny byt i stanowią odrębne szkody lub krzywdy, powstałe w różnych przedziałach czasowych. W pierwszym wypadku punktem odniesienia dla określenia biegu trzyletniego terminu przedawnienia jest zdarzenie początkowe, a dalsze zdarzenia stanowią tylko powiększenie tej samej szkody. W drugim wypadku - poszczególne zdarzenia mają w odniesieniu do wywołanych nimi szkód samodzielny byt i wyznaczają własny trzyletni termin przedawnienia (por. wyrok SN z dnia 31 października 1974 r., II CR 594/74, OSNCP 1975, nr 12, poz. 175; por. także wyrok SN z dnia 10 września 1998 r., II CKN 607/97, niepubl.). Mając na uwadze, że powód postawy faktycznej swojego żądania upatruje w warunkach bytowych panujących w (...) nr (...) we W., w którym odbywał karę pozbawienia wolności i które stanowiły pewien trwały ciąg zdarzeń - nie zachodzi możliwość ustalenia odmiennej daty dowiedzenia się o szkodzie oraz o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, jak data początkowa osadzenia pozwanego w tej jednostce penitencjarnej. Zważając bowiem na wskazaną już wyżej cechę trwałości pewnych stanów faktycznych na jakie powołuje się powód, uwzględniając ciągłość sytuacji związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności - przyjąć należy, iż początek biegu przedawnienia należy liczyć od momentu zdarzenia początkowego, które Zdaniem Sądu należy określić jako datę początkową odbywania kary pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu, przedawnieniu uległy wszelkie roszczenia powoda związane z odbywaniem przez M. W. kary pozbawienia wolności w (...) nr (...) we W. w okresie od 7 lipca 2000 roku do dnia 23 stycznia 2007 roku. Odnosząc rozważania do ostatniego okresu osadzenia, objętego trzyletnim okresem przedawnienia - to jest trzy lata wstecz od daty zwolnienia ze wskazanej jednostki penitencjarnej, to jest od 23 stycznia 2004 roku - roszczenia z tego tytułu przedawnią się w dniu 23 stycznia 2007 roku. Skoro więc przedawnieniu uległy roszczenia za okres późniejszy, to tym bardziej uległy przedawnieniu za okres wcześniejszy. Liczenie terminu przedawnienia od początkowej daty, od kiedy roszczenie było jeszcze nieprzedawnione (23 styczeń 2004 roku), a nie od daty zwolnienia (23 styczeń 2007 roku), uzasadnia fakt, że powód przez cały okres osadzenia zdawał sobie sprawę z tego jaka jednostka penitencjarna --- STRONA 8 --- dokonała naruszeń jego dóbr osobistych w związku z odbywaniem tam kary pozbawienia wolności. Wobec tego moment dowiedzenia się o szkodzie jest tożsamy z momentem dowiedzenia się o podmiocie zobowiązanym do naprawienia szkody. Nawet bowiem gdyby przyjąć odmienną datę początkową liczenia biegu terminu przedawnienia aniżeli data rozpoczęcia odbywania kary pozbawienia wolności (lub ostatni nieprzedawniony termin) i przyjęcie, że pełną świadomość o całym zakresie szkód niemajątkowych powstałych z osadzeniem powód uświadomił sobie dopiero z chwilą opuszczenia jednostki penitencjarnej (tj. w dniu 23 stycznia 2007 roku), to doliczając trzyletni termin przedawnienia dochodzonych przez niego roszczeń, przedawniłyby się one w dniu 23 stycznia 2010 roku. Zważając zaś, że M. W. wniósł powództwo o zadośćuczynienie w związku naruszeniem jego dóbr osobistych w dniu 15 czerwca 2011 roku (koperta k. 4 akt), oznacza to, że w tej dacie dochodzone przez niego roszczenia były już przedawnione i podniesiony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia jest zasadny. Jednocześnie nie można uznać, by zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia nosił cechy nadużycia prawa, o którym mowa w art., 5 kc, który stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lutego 2007r. (III CSK 208/06, LEX nr 457729), norma art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko po wykazaniu wyjątkowych okoliczności. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności konkretnego wypadku, zachodzące po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiązanej do naprawienia szkody. W szczególności ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego doznał poszkodowany, przyczyna opóźnienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwania. Możliwość zastosowania art. 5 k.c. nie zawsze jednak musi być wiązana z negatywną oceną zachowania osoby zobowiązanej do naprawienia szkody, przejawiającego się w utrudnianiu wcześniejszego dochodzenia roszczenia przez poszkodowanego. Powód M. W. nie przedstawił żadnych okoliczności, które uniemożliwiły mu dochodzenie zgłoszonych w pozwie roszczeń przed upływem terminu ich przedawnienia. Okoliczność bowiem, że powód pracował, w tym także jak podawał - za granicą - nie stanowi żadnej szczególnej okoliczności, która w jakikolwiek sposób uniemożliwiałaby czy chociażby utrudniała wystąpienie z powództwem do sądu powszechnego. Nadto także po stronie Skarbu Państwa - (... ) nr (... ) we W. trudno dopatrzyć się jakichkolwiek działań, które utrudniałyby dochodzenie roszczeń przez powoda wcześniej. Zresztą na takowe działania nie powoływał się sam M. W.. Dodać wreszcie trzeba, że charakter roszczenia zgłoszonego przez powoda przede wszystkim nie pozwala na uznanie zgłoszenia zarzutu przedawnienia roszczenia powoda jako nadużycia prawa. Nawet bowiem przy przyjęciu, że faktycznie powód przebywał w celi, w której norma powierzchni przypadająca na jednego skazanego znajdowała się poniżej 3 m (') (art. 110 §2 k.k.w. i 248 kkw), które to działanie było bezprawnym działaniem strony pozwanej, to z tego tylko powodu nie można uznawać odpowiedzialności Skarbu Państwa, albowiem konieczne jest co najmniej wskazanie, że przez ten stan doszło do naruszenia dobra osobistego powoda i to naruszenia także w sensie subiektywnym. To bowiem, że potencjalnie istnieje możliwość naruszenia tego dobra osobistego - tj. w świetle kryteriów obiektywnych - nie oznacza, że doszło do --- STRONA 9 --- takiego naruszenia w znaczeniu subiektywnym (w konkretnym jednostkowym przypadku). Przy ocenie, czy zostało naruszone dobro osobiste człowieka, w tym jego godność, decydują wprawdzie kryteria obiektywne, te jednak pełnią tylko i wyłącznie funkcję miernika pozwalającego na ustalenie, czy naruszona została godność osoby w świetle tzw. opinii publicznej, będącej wyrazem poglądów powszechnie przyjętych przez społeczeństwo. Samo zaś twierdzenie, że doszło do takiego naruszenia o tym bowiem bynajmniej nie przesądza. Zgodzić się bowiem należy z twierdzeniem, iż samo umieszczenie w przeludnionej celi nie świadczy o naruszeniu godności powoda (por. orzeczenie SN z dnia 2.10.2007 roku, II CSK 269/07, Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2007 r., I ACa 499/07, OSAW 2009/2/128). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela bowiem poglądu, zważając na powyżej przytoczone argumenty, że umieszenie w celi o powierzchni mniejszej niż 3 mkw. na osobę może być wystarczającą przesłanką stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych i konieczności zasadzenia zadośćuczynienia (Uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów, z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, Rzeczposp. PCD 2011/244/1, Biul.SN 2011/10/6). Istotnym jest bowiem, że M. W. przebywał w jednostkach penitencjarnych odbywając karę pozbawienia wolności już od lat 80 - tych ubiegłego stulecia, w związku z popełnianiem przestępstw najczęściej przeciwko mieniu, a w związku z tym, jest osobą obeznaną w warunkach, jakie panują w (...), wobec czego winien zdawać sobie sprawę, że popełniając kolejne czyny zabronione zostanie odizolowany od społeczeństwa. Nadmienić także należy, że powód nie skorzystał należycie z dobrodziejstwa warunkowego przedterminowego zwolnienia, albowiem na krótko po zwolnieniu go z (... ) zostało mu ono odwołane, co świadczy o tym, że M. W. bardzo dobrze funkcjonuje w warunkach izolacji penitencjarnej. Nadmienić warto (co odnosi się także do innych roszczeń aniżeli przeludnienie cel, to jest złych warunków sanitarnych, niewłaściwej służby zdrowia, czy słabego oświetlenia), że skazany nie składał żadnych skarg w związku z warunkami panującymi w (... ) nr (... ) we W., w związku z czym nie doszło de facto do naruszenia jego dóbr osobistych, albowiem gdyby tak było, już w czasie osadzenia powód przedsiębrałby środki, celem poprawy swoich warunków odbywania kary. Istotne jest też, że umieszczenie powoda w przeludnionej nie wynikało ze szczególnego poniżenia powoda, zmierzającym do ponadprzeciętnego jego ośmieszenia. Mimo bezprawności takiego stanu rzeczy, nie wynikał on ze złej woli zmierzającej właśnie do wyjątkowego upokorzenia powoda. O naruszeniu bowiem godności ludzkiej w stosunku do osoby pozbawionej wolności nie można mówić w wypadku istnienia pewnych uciążliwości lub niedogodności związanej z samym pobytem, w tym między innymi dotyczącym niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych, albowiem odnośnie warunków jednostek penitencjarnych nie powinno oczekiwać się warunków zbliżonych do domowych, gdyż nie to jest zamierzeniem i celem wykonywania kary pozbawienia wolności. Tym bardziej, że odbywanie tej kary ma spełniać między innymi funkcję represji za popełnione przestępstwo, w co wpisane są pewne niedogodności. Wobec tego, nie doszło do naruszenia żadnych dóbr osobistych powoda w związku z odbywaniem przez niego kary pozbawienia wolności. Powyższe okoliczności i sposób realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego pozwalają również wypowiedzieć twierdzenie, że to powództwo, a nie zgłoszony zarzut przedawnienia jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W związku z tym, Sąd oddalił powództwo jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na treści art. 98 k.p.c. i zasądzono od powoda na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa - (... ) kwotę 3600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§ 6 pkt 6 --- STRONA 10 --- rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz.U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia bowiem strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. nr 167, poz. 1398 z późn. zm.) - w związku z tym orzeczono jak w punkcie II wyroku. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku. Zarządzenie: 1) odnotować, 2) odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi pouczając o prawie i terminie wniesienia apelacji i zażalenia na post. o kosztach, oraz stronie pozwanej (na adres (... ) nr (... ) oraz (...)), 3) kal. 14 dni. Wrocław, dnia 05.01.2012 r.