Wyrok I C 701/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocław

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 701/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSO Alicja Wronowska - Nahotko Protokolant Ewa Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa E. B. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. o zapłatę I . oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami procesu. Sygn.akt I C 701/09 UZASADNIENIE Pozwem skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. (dalej: (...)) powód E. B. wniósł o zasądzenie kwoty 100.000 zł. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w pozwanej jednostce penitencjarnej przebywał od października 2006 r. do czerwca 2009 r. Powód podniósł, że w tym okresie pozwany (...) nie zapewnił powodowi warunków bytowych, które prawo nakazuje zapewnić osobie pozbawionej wolności. W ocenie powoda pozwany ponosi winę za nadmierne przeludnienie w celach mieszkalnych, brak należytego wyposażenia celi i oświetlenia. W ocenie powoda, został on poddany w okresie izolacji niezgodnemu z prawem nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu oraz naruszono jego dobra osobiste w postaci godności jednostki. Powód podniósł, że --- STRONA 2 --- przebywał w celi o pow. 15m 2 z sześcioma osobami oraz wskazał na fakt leczenia się od kilku lat na (...). Na skutek przebywania w warunkach przeludnienia stan zdrowia powoda uległ pogorszeniu. W piśmie przygotowawczym (k. 20-23), strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz obciążenia powoda kosztami postępowania. W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, że powód wielokrotnie przebywał w (...), jest recydywistą penitencjarnym. Strona pozwana zaprzeczyła, aby wyrządziła powodowi szkodę lub krzywdę. W czasie pobytu w (... ) powód był zatrudniony odpłatnie w kilku miejscach pracy, tak więc w ciągu doby przebywał poza celą co najmniej 10-11 godzin. Powód nie składał skarg na warunki bytowe. Ponadto podniosła, że osadzenie powoda w przeludnionej celi nie nosi znamion bezprawności, albowiem działanie administracji penitencjarnej w stosunku do osadzonego mieściło się w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny i nie było nacechowane złą wolą lub próbą jego dyskryminacji. Strona pozwana ma obowiązek przyjęcia do jednostki każdego osadzonego, a zgodnie z art. 248 k.k.w. może umieścić osadzonych w celach, w których na jednego osadzonego przypada mniej niż 3 m2. O sytuacji związanej z przeludnieniem jednostki strona pozwana systematycznie informuje Sąd Penitencjarny, zaś sędziowie penitencjarni nigdy nie uchylili decyzji o umieszczeniu osadzonego w celach przeludnionych w trybie art. 34 § 1 k.k.w. Strona pozwana wskazała ponadto, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż warunki bytowe osadzonych są niehumanitarne. Powód przebywał w celi nr (…) o pow. 16,07 m2, nie licząc toalety. W celi przebywało od 5-7 osadzonych. Cela była wyposażona należycie w sprzęt kwaterunkowy, środki czystości. Ponadto w (...) funkcjonuje m.in. biblioteka, siłownia, radiowęzeł, organizowane są zajęcia kulturalne i oświatowe. W ocenie strony pozwanej, powód w żaden sposób nie wykazał szkody, jej wysokości, ani tym bardziej nie wskazał normalnego związku przyczynowego. Na marginesie strona pozwana wskazała, że powód nieprzestrzeganiem porządku --- STRONA 3 --- prawnego sam współprzyczynił się do przeludnienia w jednostkach penitencjarnych. Powód nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ponadto przyznanie powodowi zadośćuczynienia, naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego określone w art. 5 k.c. oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód był wielokrotnie karany za przestępstwa z art. 176a § 2 k.k., art. 190 § 1 k.k., 193 k.k., 170a § 1 k.k., 244 k.k., 157 § 2 k.k., 197 § 1 k.k., 278 § 1 k.k., 224 § 2 k.k., 226 § 1 k.k., 284 § 2 k.k. Dowód : - akta osobowopoznawcze powoda część B. Powód E. B. przebywał: -w (...) w N. w dniu 14.10.2005 r.; -w (...) w W. od 02.11.2006 r. do 19.12.2006 r., -w (...) w Z. od 19.12.2006 r. do 09.05.2007 r. -w (...) w W. od 09.05.2007 r. do 29.01.2009 r. (w okresie od 08.12.2008- 28.01.2009 - (...) półotwarty), -w (...) w N. od 29.01.2009 r. do 25.02.2009 r. -w (...) w W. od 25.02.2009 r. do 18.06.2009 r. - (...) półotwarty, -w (...) w G. od 18.06.2009 r. i nadal- (...) półotwarty. Dowód : -akta osobopoznawcze powoda część A i B. --- STRONA 4 --- Powód czuł się zagrożony przez innych współosadzonych w (...) w W. i dlatego złożył prośbę o przetransportowanie do (... ) w G.. Dowód: -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v. Powód był zatrudniony odpłatnie na terenie (...) w W. w Gospodarstwie (...) na hali produkcyjnej jako szwacz przy konfekcji lekkiej od 16.08.2007 r. do 18.12.2007 r. (4 miesiące). W związku z tym powód przebywał poza celą mieszkalną w godzinach od 6.02 do godziny 13.30. W okresie od kwietnia do czerwca 2008r. powód był zatrudniony w (...) w W. przy pakowaniu kołków rozporowych. Dowód : -akta osobopoznawcze powoda część A i B; -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v. Od 2006 r. do czerwca 2009 r. w (...) W. powód przebywał łącznie na 4 Oddziałach. Od listopada 2006 r. powód przebywał na Oddziale (...) w celi o pow. ok. 16 m2 z 6 osadzonymi. W grudniu 2006 r. powód został pobity i został przeniesiony na Oddział Szpitalny. Na Oddziale szpitalnym przebywał 3 dni. Następnie powód przebywał 4 miesiące w (...) w Z. w celi 4-osobowej. Była to cela otwarta, powód mógł niej wychodzić. Po powrocie do (...) w W. powód został osadzony na (...) Oddziale (...) w celi nr (...) o pow. 16-17 m2. W celi przebywało łącznie 7 osadzonych. Powód przebywał w tej celi miesiąc czasu. Następnie powód został przeniesiony na Oddział (...) do nr celi (...). Tam przebywał z 7 osadzonymi przez okres 3 miesięcy. --- STRONA 5 --- W okresie od 19.08.2008 r.- 12.11.2008 r. przebywał na leczeniu (...) w (...) nr (...) we W. (3 miesiące). Powód przebywał tam w celi 2-osobowej, cela nie była przeludniona, a pod koniec leczenia powód przebywał tam sam. Po powrocie do (...) w W. powód przebywał na Oddziale (...), zajmował celę nr (...) o pow. 16,51112. Celę zajmowało 7 osadzonych. Do powierzchni mieszkalnej cel nie wlicza się powierzchni kącików sanitarnych. Dowód : -akta osobopoznawcze powoda część A i B; -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka R. C., k. 332-333; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka J. Ż., k. 376-377. Powód nie składał skarg na warunki panujące w (...) w W. w związku z przeludnieniem cel. Dowód: -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka R. C., k. 332-333; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka J. Ż., k. 376-377. W zakładzie półotwartym można opuszczać celę w ciągu dnia. W czasie odwiedzin współosadzonych można wyjść na spacer, na boisko. Dowód: -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka J. Ż., k. 376-377. Od 2006 r. powód choruje na (...). Powód przebył (...). W (...) w G. powód został przekazany do szpitala wolnościowego. W (...) w W. powód korzystał z opieki zdrowotnej. Dowód: -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -książeczki zdrowia powoda na k. 249; --- STRONA 6 --- -karta informacyjna leczenia szpitalnego powoda , k. 287. Terapia (...) wiązała się z uzależnieniem powoda od (...). Na wolności powód utrzymywał się z renty socjalnej. Przepracował 27 lat pracy łącznie. Dowód: -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -dokumenty, k. 7-9. W (...) w W. dostępna jest biblioteka, siłownia i kółka zainteresowań. Powód nie miał problemu z wypożyczeniem książek z biblioteki. Powód posiadał swój własny telewizor w celi. Powód nie występował z wnioskiem o lampkę nocną. Dowód : -przesłuchanie powoda E. B., k. 288v-289v; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka R. C., k. 332-333; -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka J. Ż., k. 376-377. Cele mieszkalne, w których przebywał powód były należycie wyposażone w sprzęt kwaterunkowy, łóżka, stoły, krzesła, szafki. Osadzeni otrzymują od administracji środki czystości, a także mogą dokonać zakupu tych środków w kantynie. Za utrzymanie czystości w celi odpowiedzialni są osadzeni. W przypadku wystąpienia w celi karaluchów lub innych insektów, w celi przeprowadzana jest dezynsekcja. Każda z cel ma dostęp do wody bieżącej. Cela jest ogrzewana. W celi jest telewizor, toaleta (kącik sanitarny) oddzielona ścianą, umywalka. Dowód : -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka R. C., k. 332-333; --- STRONA 7 --- -odezwa o udzielenie pomocy sądowej - zeznania świadka J. Ż., k. 376-377. Przeprowadzona w 2009 r. wizytacja wykazała, iż kara pozbawienia wolności w pozwanym (...) wykonywana jest zgodnie z przepisami kodeksu karnego wykonawczego oraz regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności. W roku 2008 r. stwierdzono systematyczny spadek przeludnienia, co jest wynikiem ograniczenia do niezbędnego minimum transportów skazanych. Wizytowana jednostka systematycznie zwiększa zatrudnienie skazanych, wzorowo prowadzi ich dokształcanie umożliwiające zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz nowych umiejętności, zapewnia skazanym udział w różnorodnych kołach zainteresowań, imprezach okolicznościowych czy zawodach sportowych. Wizytowana jednostka ma jednak ograniczony - ze względów finansowych - wpływ na poprawę warunków bytowych skazanych. Dowód : - sprawozdania z wizytacji w (...) w W. z dnia 25.02.2009 r. za 2008 r., k. 60-237. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód E. B. domagał się zasądzenia kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę głównie spowodowaną odbywaniem kary pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia oraz pogorszeniem się jego stanu zdrowia związanym z tym przeludnieniem. Sąd dokonał rekonstrukcji ustaleń faktycznych na podstawie przeprowadzonych dowodów w sprawie: zeznań świadków oraz dokumentów w postaci akt osobowo- --- STRONA 8 --- poznawczych powoda, sprawozdania z wizytacji pozwanej jednostki penitencjarnych przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego. Sąd dopuścił dowód z zeznań stron z tym, że z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo w Sądzie Rejonowym w Wołowie, Sąd pominął dowód z zeznań w charakterze strony pozwanej R. K.. Sąd pominął dowód z oględzin celi, w której powód przebywał w pozwanym (...), albowiem zgromadzony materiał dowodowy był w ocenie Sądu wystarczający dla dokonania rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy, a jednorazowa wizja lokalna nie daje obrazu, w jakich warunkach przebywał powód przez okres 3 lat (z przerwami) u pozwanego, mając przy tym na względzie zasadę ekonomiki procesowej. Podstawę materialnoprawną żądania powoda stanowił przepis art. 23 k.c. w zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Zgodnie z przepisem art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia itd. pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zdaniem Sądu osadzenie powoda w celi nie spełniającej normy powierzchniowej przewidzianej przepisami prawa, a co się z tym wiąże przeludnionej, stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci jego godności. Powód po osadzeniu go w pozwanej jednostce penitencjarnej, przebywał w różnych okresach czasu w celi nie spełniającej norm powierzchniowych. Przepis art. 110 Kodeksu Karnego Wykonawczego stanowi bowiem, iż skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, powinna wynosić nie mniej niż 3 m2. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i --- STRONA 9 --- odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Nienaruszalność należy traktować jako zakaz pozbawiania godności człowieka, jak też jej ograniczania zarówno przez osoby prywatne jak i władze publiczne czy organy państwowe (vide Komentarz do art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.97.78.483), [w:] W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV). Zaś wskazany obowiązek powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka represji. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Odpowiednikami norm prawa międzynarodowego są zaś art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Wedle art. 40 nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu; zakazuje się stosowania kar cielesnych. Artykuł 40 w ustępie 4 stanowi zaś, że każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. W artykule 47 zapisano zaś, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Odpowiednia norm prawna zawarta jest też w Kodeksie Karnym Wykonawczym - w art. 4 czytamy, że „kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje --- STRONA 10 --- się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia". Zauważyć należy, że godność osobowa jest tożsama z pojęciem człowieczeństwa, jest nieodłącznym atrybutem każdej osoby ludzkiej. „Godność ludzka skazanego", o której mówi przepis art. 4 § 1 k.k.w., oznacza godność osobową (podobnie jak określenie "godność" użyte w przepisie art. 3 k.k., czy w przepisie art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej) [fragment przytoczony za Komentarzem do art. 4 kodeksu karnego wykonawczego (Dz.U.97.90.557), [w:] Z. Hołda, K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, LEX / Arche, 2008]. Zatem godność ludzka to nie tylko wielkie słowo, ale również odbywanie słusznej kary izolacyjnej w warunkach przyzwoitych, normalnie dostępnych osobie wolności niepozbawionej. oznacza godność osobową Zatem godność ludzka to również odbywanie słusznej kary izolacyjnej w warunkach przyzwoitych, normalnie dostępnych osobie wolności niepozbawionej. Konkludując samo osadzenie w przeludnionej celi jest wystarczające do przyjęcia naruszenia dóbr osobistych skazanego. Przeludnienie pociąga bowiem za sobą - brak minimum przestrzeni ruchowej, co jest jednym z elementów naruszenia dobra osobistego w postaci godności człowieka - osadzonego. Takich warunków nie można uznać za uzasadniony i normalny element odbywania kary pozbawienia wolności, co wynika z art. 110 §2 k.k.w. Przepis artykuł 24 k.c., stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, mówi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego --- STRONA 11 --- skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis ten nie wymaga dla przyjęcia odpowiedzialności winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania naruszającego dobra osobistego, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem - tak w wyroku z 28 lutego 2007 r. uznał Sądu Najwyższy (V CSK 431/06 LEX nr 255593, vide też Komentarz do KC S. Dmowski, S. Rudnicki W-wa 1998r Wyd. Pr. str. 69 teza 6).), a Sąd orzekający ten pogląd podziela. Zatem na powodzie spoczywał w sprawie niniejszej ciężar udowodnienia, że odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia, w celi, w której na skazanego przypadało mniej niż 3 m2 powierzchni. Strona pozwana nie kwestionowała powyższej okoliczności, a podkreśliła natomiast, że przeludnienie cel jest zjawiskiem występującym nie tylko w pozwanej placówce, ale i we wszystkich (... ) i (... ) w Polsce, z uwagi na fakt, iż (... ) nie mają wpływu na możliwość odmowy przyjęcia do nich osób skazanych, nawet wówczas, gdy (... ) taki, po dostosowaniu wszelkich możliwych pomieszczeń na cele mieszkalne, jest przeludniony. O sytuacji związanej z przeludnieniem jednostki strona pozwana systematycznie informowała Sąd Penitencjarny. Wobec tego, umieszczenie powoda w przeludnionej celi nie nosi cech bezprawności. (... ) podniósł nadto, że stan zaludnienia (... ) stale się poprawia. Okoliczność utrzymywania się przeludnienia wszystkich (...) w Polsce, w tym w również (...) w W., jak i ograniczony budżet Państwa Polskiego przeznaczony na poprawę warunków bytowych w więziennictwie w Polsce, nie zwalniają strony pozwanej z odpowiedzialności i nie mogą prowadzić do wniosku, iż podjęte przez nią działania ograniczania powierzchni przypadającej na jednego osadzonego, były --- STRONA 12 --- zgodne z prawem. Pamiętać bowiem należy, iż pozwanym w sprawie nie jest konkretny (...), który być może dołożył starań do przekształcenia wszystkich wolnych pomieszczeń na cele mieszkalne, ale Skarb Państwa jedynie przez ten (...) reprezentowany i który poprzez tenże (...) do odbywania kary w warunkach pogwałcenia zasady poszanowania godności skazanego dopuścił. Podsumowując tę część rozważań ponownie podkreślić trzeba, iż warunki odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda w (...) w W. wyrażające się w nieprzestrzeganiu ustawowej normy powierzchni mieszkalnej stanowią naruszenie jego dóbr osobistych w postaci jego godności. Powyższe nie oznacza jednak, że zasadne jest żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z rekonstrukcji stanu faktycznego wynika, że powód mógł pracować w pozwanym (...), co wiązało się z tym, że w ciągu dnia przebywał poza celą ponad 7 godzin dziennie. Ponadto powód został osadzony po odbyciu leczenia (...) w zakładzie półotwartym, a zatem mógł wychodzić z celi. Przepis art. 448 k.c. stanowi, między innymi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu czyje dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę, a zatem Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, bowiem przepis ten ma charakter fakultatywny i przysługuje obok innych środków wskazanych w cytowanym wcześniej art. 24 k.c., o ile środki te nie wyczerpują uprawnień osoby, której dobro naruszono. Od oceny Sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej właśnie formie. Zasadnicze przesłanki rozstrzygnięcia o roszczeniu opartym na art. 448 k.c. to rodzaj naruszonego dobra, intensywność naruszenia oraz jego skutków dla --- STRONA 13 --- poszkodowanego, a także zachowanie się naruszyciela (wyrok SN z 13 czerwca 2002 r., V CKN 1421/00, niepubl.). Mając powyższe przesłanki na uwadze Sąd uznał, że nie było podstaw do zasądzenie na rzecz powoda nie tylko żądanej sumy 100 000 zł, ale i każdej innej, niższej kwoty. Nie można bowiem pominąć okoliczności, że powód E. B. nie jest człowiekiem mającym pierwszy raz do czynienia z więziennictwem. Uprzednio powód przebywał już wielokrotnie w (...). W ocenie Sądu, powód popełniając przestępstwa, za które odbywał karę, czynił to mając świadomość, z uwagi na wcześniejsze pobyty w (...), jakie są warunki odbywania kary izolacyjnej, a mimo to sam dopuścił do powrotu do więzienia. Inna byłaby ocena sytuacji człowieka, po raz pierwszy skazanego na karę pozbawienia wolności, za przestępstwo nieumyślne, inna jest natomiast ocena rzeczywistej sytuacji powoda, który z doświadczenia osobistego wie jaką dolegliwość niesie kara pozbawienia wolności i jakie są warunki bytowo - sanitarne w (...). Co należy również podkreślić, powód skarży się na krzywdę, której doznał ze strony (...) w związku z przeludnieniem celi, w której przebywał w kontekście naruszenia jego prawa do swobody i prywatności, przy czym należy zauważyć, iż swoboda i prywatność nie mogą być zachowane już choćby z uwagi na fakt, iż cele (... ) rzadko kiedy bywają jednoosobowe, a z reguły przebywa w nich więcej niż dwóch więźniów. Nie ma też wymogów, aby z założenia cele były jednoosobowe lub dwuosobowe, bowiem to właśnie ograniczenie swobody i intymności stanowi podstawową dolegliwość kary izolacyjnej. Mimo przeludnienia celi, w której osadzono powoda, nie sposób jednak przyjąć, że naruszenie dobra osobistego powoda w postaci prawa do intymności nastąpiło tylko z tej przyczyny, że zamiast 4 czy 5 współwięźniów - w celi powoda zamieszkiwała jedna lub dwie osoby więcej. Naruszenie prawa do prywatności, jako wpisane w założenia i cele kary pozbawienia wolności, stanowi jej --- STRONA 14 --- podstawową dolegliwość, natomiast przebywanie we wspólnych celach jednej lub dwóch osób więcej nie zmniejsza możliwości zachowania intymności w sposób drastyczny i z tego punktu widzenia zarzut powoda skierowany w stronę jednostek penitencjarnych, należało uznać za chybiony. Co więcej, powód nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy przeludnieniem cel, a krzywdą którą odczuwa w postaci braku zapewnienia mu prawa do prywatności i intymności. W pomieszczeniu celi zapewniony był dostęp do bieżącej wody, jak również więźniowie otrzymywali niezbędne dla zachowania higieny osobistej środki czystości. Na ocenę pokrzywdzenia powoda rzutować musi także to, że powód przed wytoczeniem powództwa, nie składał żadnych skarg na przeludnienie w celach i warunki tam panujące, co w ocenie Sądu wskazuje, na zamiar wykorzystania przez powoda trudnej sytuacji panującej w więzieniu, dla pozyskania środków finansowych na swoją rzecz. Powód bowiem, w świetle art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. miał możliwość alternatywnego żądania zasądzenia odpowiedniej kwoty na wskazany prze niego cel społeczny. Warto też zwrócić uwagę, na niewspółmierną wysokość żądanego przez powoda zadośćuczynienia w odniesieniu do intensywności naruszenia dóbr osobistych ze strony pozwanego (...). W ocenie Sądu, powód w pierwszej kolejności winien zwrócić się o poprawę warunków panujących w celi, w której był osadzony do administracji jednostek penitencjarnych, a dopiero w przypadku braku reakcji z ich strony zwrócić się o ochronę prawną do Sądu z powództwem o nakazanie pozwanej jednostce penitencjarnej umieszczenie powoda w celi nieprzeludnionej. Reasumując, w ocenie Sądu, brak było przesłanek do zasądzenia na rzecz skarżącego zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, które wynikało z osadzenia go w celi, w których okresowo nie były zachowane normy metrażowe wynikające z art. 110 § 2 k.k.w. Dobra osobiste powoda nie zostały bowiem naruszone działaniami, które to działania stanowiły indywidualnie skierowaną przeciwko powodowi represję. Warunki, w jakich powód mieszkał w (... ) w W., --- STRONA 15 --- dotyczyły wielu osadzonych, wobec faktu, iż przeludnienie cel jest zjawiskiem powszechnym w Polsce. Z pewnością wpływ na ten fakt ma okoliczność, iż zdecydowana większość jednostek penitencjarnych w Polsce wybudowana została w czasach, w których obowiązywały całkowicie inne standardy socjalno - sanitarne dla więźniów i pod obowiązujące w poprzednich okresach (stanach prawnych) standardy więzienia te były projektowane. Dostosowanie więzień do obecnych regulacji prawnych i norm europejskich jest procesem żmudnym i wymaga sporego nakładu pracy naszego społeczeństwa i zaangażowania ogromnych środków finansowych. Choć warunki, w których osadzony był powód w rozważanym okresie naruszały jego godność i prawo do prywatności, stopień tych naruszeń nie przybrał takiej formy aby można podzielić twierdzenia powoda o osadzeniu go w niegodziwych, nieludzkich warunkach. Przy czym Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 października 2007 r. II CSK 269/07, zgodnie z którym samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia i uznania, że takie warunki są nieludzkie, gdyż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami jakie niesie ze sobą kara pozbawienia wolności. Powyższe okoliczności i sposób realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego, również w kontekście obecnej sytuacji finansowej w całej sferze budżetowej, w tym służby zdrowia, placówek opiekuńczo wychowawczych, szkół, przedszkoli itp. powoduje, że żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia należy ocenić jako nieuprawnioną formę dochodzenia prawa podmiotowego, bo sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, a zatem nie zasługującego na uwzględnienie, na co wskazuje treść art. 5 k.c. Sąd zwazył, że powód nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy przeludnieniem cel, a pogorszeniem się jego stanu zdrowia. Co prawda powód --- STRONA 16 --- choruje na chorobę (...), ale nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że to właśnie na skutek osadzenia go w warunkach przeludnienia nastąpiło pogorszenie się stanu jego zdrowia (a nie np. z powodu (...) alkoholu i prowadzenia niehigienicznego trybu życia) i na czym to pogorszenie jego stanu zdrowia miało polegać, tym bardziej, że powód w pozwanej jednostce penitencjarnej pracował i normalnie funkcjonował. Należy też podkreślić, iż powód z uwagi na kilkumiesięczne leczenie (...), leczenie szpitalne, przebywanie w zakładzie półotwartym, przebywanie w (...)., a także podejmując okresowo pracę - bardzo krótko przebywał w celi przeludnionej, bez możliwości przemieszczania się .Tym samym ewentualne niedogodności trwały każdorazowo krótko i warunki pobytu powoda ulegały ciągłym zmianom. Z tych też przyczyn powództwo oddalono w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach w punkcie II sentencji wyroku Sąd wydał kierując się normą art. 102 k.p.c., według którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd uznał, iż naruszenie dóbr osobistych powoda nastąpiło, a jedynie zgłoszone żądanie zapłaty było nieuzasadnione, stąd z przyczyn słusznościowych obciążanie powoda kosztami sądowymi nie było uzasadnione. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.