Wyrok I C 690/09 . UZASADNIENIE

--- STRONA 1 --- $.03 . qt; ) " i'§o=gfQ@w(5@L<,gM@Wf@;Lm 1;: 12 (bl6f/ Q1? > 1; Q] (‘ML ~ 1v~'7::C) mm A ED452019 0 “Wm” fly xv % V \ ~§ $31 QL 1 dnn if.) (.9. lbm‘Que/5JV\  WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ Dnla 8 marca 2012 r Okrggowy Warszawa Praga w Warszawie I Wydz1alCyw1Iny Przewodmczqcy SSO Zofia Malarska Protoknlant apl adwokacki Emilia Walerlanczyk znamu w dmu 8 marca 2012 r. w Warszawle z powodztwa A oddala powodztwo, Skarbowl Panstwa Dyrektorowi Aresztu Sledczego J] me obclqzq powoda kosztami sqdowymi, zasqdza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotq 3 600 (trzy tyslqce szescset) z10t;/ch tytuiem zwrotu kosztéw zastegpsiwa procesowego J 5 r / /’ \.._..........._._.._._.i --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 690/09 . UZASADNIENIE _ Pozwem z dnia 29 maja 2009 r. pow6d A‘. ..  L. ‘ wnidsl 0 zasqdzenie od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Dyrektora Aresztu §1edczeg0 6 ~* ’ " kwoty 200 tys. zlotych wraz z ustawowymi odsetkami tytulem zadoééuczynienia za_ naruszefiie débr osobistych i cierpienia jakich doznal przebywajqc W Areszcie Sledczym ;(_1~¢a>‘ ‘_‘_ . 4 ‘ Pismem2 2 dnia 24 sierpnia oraz 24 wrzeénia 2009 r. powéd sprecyzowa% zqdanie pozwu okresilajqc okreé za j aid domaga siq zadoééuczynienia tj. od 13 wrzesinia 2005 r. do 7 czerwca 2006 _r., od 14 stycznia 2007 r. do 20 siefpnia 2008 r. oraz od 10 Iistopada 2008 r. do 20 majal 2009 r. Pismem z dnia 26 lutego 2010 r. pelnomocnik powoda Wyjasinil, iz powéd clomaga siq zadoééuczynienia z tytuh: naruszenia jego débr osobistych na podstawic art. 24 i art. 448 k._c.,' W szczegélnoéci godnoéci i prawa do prywatnoéci przez 11iezap§~:wnie11ie hmnanitamych warunkéw osadzenia. Powéd podnosil, Ze przcbywajqc W pozwanym Areszcie §1edczym [Z .1  I __ W okresach Wskazanych w pozwie, osadzony by} W celach T ., .,. , .. ,, .. Oddzialu. Pawilonu oraz Wcelachnr ', . 1,; ', J’ ,, 1' , ', Oddziahx ‘ PaWi10I_1u , W ktérych z powodu przcludnienia powierzchnia przypadajqca na. jednego osadzonego wynosila mniej ni2_ 31112, co stanowi nafuszenie ustéiwowego Wymogu, jaki okreéla art. 110 §2'kodeksu karnego Wykonawczcgo. Dodatkowo powéd. wskazai, Ze W kapiku sanitafnym ccli brak bylo wentylacji, okna byiy nieszczelne, matcrace przeznaczone do spania nie nadawaly siq do uzytku, przeécieradm byiy pozétkle i niedoprane, szafki W ktérych przechowywano Zywnoéé nie byly Wyposazone W drzwiczki a cele byly niedoéwietlone. Powéd podniésliiz niedoéwietlenie ceii i zbyt siabe zaréwki spowodowaly u niego pogorszenie sin; Wzroku. V W odp0Wicdzi na Vpozew Z dnia 28 stycznia 2010 r., pozwany Skarb Paflstwa reprezentowany przez Dyrektora Arésztu $1:xiczego W W ‘ = " wniésl 0 oddalenie powédztwa W caloéci jako oczywiécie bezzasadnego. Pozwany podnosii, Ze powéd nie wykazai aby faktycznie przebywal W celach przeludnionych, a nawet jezeli przyjagi, iz sytuacja taka miala miejsce, to wobec ogélnokrajowcgo zjawiska przeluchiienia aresztéw siledczych i zakiadéw kafnych, ustawgdawca przewidzial w art. 248 kkw mozliwoéé (W siczegélnie uzasadnionych przypadkach i W okreélonym trybie) umieszcza1f1ia osadzonych a czas okreélony W celach, W kt(5rych“povviei"zc11nia przypadajaccau na jednego osadzoncgo ' A A 1 --- STRONA 3 --- Wynosi mniej nit 3m2 . Pozwany powolai sir; na Zarzqdzexfia Wewnrgtrzne Dyrektora Aresztu élodczego W W '  1 wydanona podstawie a1't.248§2 kkw, ktorymi ustalal, 2e W uzasadnionyoh przypadkach umieszczanie osadzonyoh W Warunkaoh W ktorych powierzchnia celi przypadaj qoa na jednq osobq wynosi mniej nit 31112 jest dopuszozalne 111.59 61,‘ Tym samym pozwany twierdzil, Ze vosadzenie powoda przeludnionej celi nie bylo dzia%anie_m bezprawnym. Odnoénie stanujeohnicznego ce1i,_pozwany wskazal, iz zarzuty powoda W postaci rliewlaéoiwego natqzenia éwiafla, nieszczelnoéci okiemjalcoéci poécieli nie znqiduja, potwierdzenia W stanie faktyoznym, co stwierdzila w1a§ciWa komisja wyznaczona prze Dyrektora Aresztu !§1edczego £ .¢, ~..~=~:) " . /k‘. 62/. Powolujqc siq na notatkq ShJZbOWQ1€ChIfik& dzialu kw. plut. G .1; T. . _ . pozwany wykazywai, Ze cele Wyposazono byly W sprzot kwaterunkowy Azgodnie z nonngmi Rozporzzgdzenia Ministra Sprovviedliwoéci z dn. 17 paédziemika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonyoh W zakladaoh kamych i aresztach éledczych (Dz. U. Nr 186 poz.1820 z 2003 r.) i zapewxfialj’ osadzonemu odpowiedni sfandard Zycia /k.20'7/. kwestii lqcikow sa_nitarnych i ich oddzielenia od celi mieszkalriych pozwany twierdzil, Ze co do zasady kqcfld_ to odseparowdne sq odpozostalej ciqéci celi éciankq dzialowq wykonanq z nieprzezéroczystego materiahl. W kazdej celi znajdowal sio rowxliezdostr,gp do biezqcej, zimnej Wody natomiast igodzfle 2 §30 regulaminu kpw odadzonyrn umozliwiaoo. raz tygodniu kqpiel W oioplej wodzie. 1)odz_1tkoWo pozwdny podnosil, powolujqc sir; na troéé sprawozdafi z lat 20052009, i2 podczas Wizytacji sQdzia' wizytujqcy Areszt §Iodczy ¢...@._.. .. hie Stwierdzil uchybieri skutkuj _aLoych wykorzystaniem narz<~;dzi,nadzoru penitencj amego 63 1 911'. Powyzsze stanowiska strony podtrzymaly W toku sprawy. Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktgfgznyz _ Powod W okresio od 13 Wrzeénia 2005 r. do 12 maja 2009 r. , z Wylagszeniem 0kI‘6S11 5 miesiqoy 0d sierpnia 2006 r. do stycznia 2007 r., przebywsl W Areszcie §ledozym' .;._";;=_":I/. . ~. W tym okresie powod przebywal W ponad 10 roinych celach, dwu lub szeéoiu osobowych. W tym czasie w pozwanym Areszcie 81edozym panowaiy warunki przeludnienia celi, o czym éwiadozq systematyczne _zawiadomienia~ Dyroktora Aresztu $1edczego ' kierowane do Przewodniczatcegol Wydziahl Ponitencjamego Sqdu Okrqgowogo WarszawaPraga w okresie 1"9 marca 2008 r. do 4 maja 2009 r. W pismach tych, stan przoludnienia celi okreélany zostal na 111%, 115%, 110%, 105%, 102% /k 51'58!. W tej sytuacji Dyrektor pozwanego Aresgtu Arownie systematycznie WydaWa1 Zarzqdzenia . _ 2 --- STRONA 4 --- Wewnetrzne (nr 19, nr 912008, nr 14/2006) dopuszczajqoe szczegolnie uzasadnionych przypadkaoh umieszezanie osadzonych W Warunkaoh, W ktorym normy powierzohniowe zostaly przekroczone /k.5961/. Opierajqc sie na zeznaniach powoda ziozonyoh na rozprawie, Sqd ustalii, Ze w celaoh Aresztu Sledozego panowaly skromne Warunki bytowe aczkolwiek odpowiednie do oharakteru i penitencjamego celu jednostki. Uznajagz dowody z pI‘0tOkOhl stanu teclmioznego oel mieszkalnych AS. * ( 1* " /k. 62:’, sprawozdafi dz wizytacji sedziow Sqdu OkregowegoWarszawa Praga, wizytatora ds. penitenojamych /k. 63191/ oraz zeznafi éwiadka K. funkcjonariuszki Sluzby Wieziennej /1<.223/ ziozone na rozprawie za Wiarygodne Sqd przyjag, iz warunki te nie olsiegaly od norm naiozonych na Areszt §1edczy Rozporza,dzeniem,Ministra Sprawiedliwosci z 17 paédziemika 2003 r. W spraWie warunkow bytowych osob osadzonych w zakiadach kamych i aresztach sledczyoh. W pozwanej jednostce co roku dokonywane sq przeglqdy kominiarskie i sprawdzane sq przewody Wentylacyjne, zdarza siq ze nastepuja, usterki zwiqzane zwentylacjq ale przede wszystkim Wowczas, gdy sami osadzeni powodujq zapychanie kratek Wentylacyjnyoh. Na kazdym oddziale znajduje sie tzw. zeszyt usterek, gdzie osadze11i moga, Wpisywaé awarie i usterki techniczne. Okna W Areszcie nie zostaly jeszcze Wymienione ze Wzgledu na brak funduszy, jednak wszelkie sytuacje zbitej szyby lub zepsutej stolarki okiennej sq usuwane. Raz W roku pozwana jednostka dokonuje tzw. Wybrakow ki tj. wymiany sprzetu nienadajqcego siq do uzytku, co 2 tygodnie prana jest poéoiel, materace sq zdatne do uzyfliu. Stan techniczny Wsz_ystkioh cel jest taki sam, W momencie ujawnienia sie usterki jest ona na bieiqoo usuwana. Sqd pominaj dowod z zeznafi swiadliow "  B;  oraz Bj. .. _ zgiaszanych przez strong powodowq na okolicznosé Warunkow przebywania powoda W Areszcie $1edczym .. W okresie 10 listopada 2008 r. do 20 maja 2009 r. oraz W okrosie I3 Wrzesnia 2005 do _7 czerwca 2006 r. ze wzgledu na (pomimo trzykrotnego Wezwania oraz ukarania grzywnq) ich uporozywe, nieusprawiedliwione niestawiemiictwo. W éwietle poczynionych ustalefi faktycznych Sqd zwaiyl, co nastepuje: Powodztwo nie zasluguje na uwzglednienie. ‘ Powod domagal sie zadoséuozynienia w oparciu 0 art. 24 i 448 kc., zgodnie z ktérymi osoba, ktorej dobro osobiste zostalo naruszone cddzym, bezprawnym dgiaianiem, mote W pierwszej kolejnosci iacdaé usunieoia skutkow naruszenia lub zlozenia oswiadozenia o 3 --- STRONA 5 --- odpowiedniej treéci i formic a uzasadnionych Wypadkach moze fez Zadaé zadoséuozynienia. Dobra osobiste, ktore podlegaja; ustawowej ochronie Wymienione sq W art. 23 kc, sa to m.in. zdrowie, Wolnosé, ozesé. W niniejszej sprawie powod Wykazai, Ze namszone mogly zostaé jego dobra osobiste W postaci godnosci czy tr,:20 prawa do prywatnosci. Jednak sad nie ma obowiagku zasadzaiiia zado,ééuczynienia~W,ka‘2dym przypadku naruszenia déb osobistyoh. Podstawowym kryterium decydujacym,o~moi1iWo§ci zasadzenie zados éuczynienie Winien byé m.in. stopiefi winy naruszyciela, rodzaj naruszonego dobra oraz poczucie pokrzywdzenia poszkodowanego (wyrok SN z dnia 19.04.2006 r. II PK 245/05,). Podobnie oznal Sad Najwyzszy w innym swoim wy1'oku.orzekajac, 2e ustalenie, ze do naruszenia dobra osobistego doszio jest podstawowq przesianka wmunlmjaca moznosé, rozwazania kwestii odpowiedzialnosoi sprawcy W swietle art. 24 k.c. Natomiast istotne W tym zakresie jest, czy naruszenie to W danyeh okolicznoéciachi zasiuguje na usprawiedliwienie, przy czym znaczenie przesqdzajace ma przeslanka braku bezprawnosci (Wyrok SN z dnia. 21 marca 2007 r. I CSK 292f06).  _ _ Powod W Zacien sposob nie Wykazal, aby doznai szozegolnjrch cierpiefi psychicznych ani takze nie Wykazal, Ze dziaianie pozwanego Aresztu Qledczego nosiio zznamiona dziaiania bezprawnego i zawinionego. Zgodnie z art. 24.8 §1 kkw, ktory obowiazywai zaréwno W chwili, gdy powod osadzony by} W pozwanej jednostoe, jak i W chwili wytoczenia pozwu (przepis utracii moo z dniem 6 grudnia 2009 1'. W zwiazku z Wyrokjem TK z dnia 26 maja 2008 r. SK 25»/07), W szozegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu karnego lub aresztu sledczego mote mniescié osadzonych, na czas okreélony, w warunkach, w ktoxych powierzchnia W celi na jedna osobe Wynosi nmiej nifz 3 .1112. O talcim umieszczeniu bezzwiocznie powiadamia sie sedziego penitencjarnego. Z taka teZ sytuaoja, mieliémy do czynienia W niniejszej sprawie. Wobec zaistnienia stanu przeludnienia eel Dyrektor pozwanego ‘Aresztu 81edozego ~ .~....<. .. zawiadomil Przewodniczacego Sqdu Penitencjarnego Sadu Okregowego Warszawa Praga o zaistniaiej sytuacji, systematycznie aktualizujac dane, dazac jednoczesnie do redukcji przeludnienia o czym éwiadcza, malejace dane procentowe przeludnienia wskazywane w zawiadomieniach na przestrzeni miesiecy. Pozwany tyin samym dowiédi, 2e dagyi do redukcji przeludnienia W pozwanej jednostoe, Ida sytuaoja przeludnienia miaia eharakter Wyj atkowy i przejsciowy. : _ e Wobec zarzutow ziego stanu teolmicznego pozwanej jednostki, powéd nie Wykazai, aby Warunki panujaoe W celi odbiegaiy od Warunkow ogolnie panujacych W zakladaoh kamych i 4 --- STRONA 6 --- aresztaoh sledczyoh. 8“/iadkow zgioszonyoh przez strong powodowa na te okolicznosé Sad riie mogi Wysluchaé. _ Profesjonalny peinomocnik powoda, pomimo Wezwania do zgioszenia ostateoznych Wnioskow dowodowych /k.196/ W zakreslonym 14 dniowy terminie, zgiosii Wnioski dowodowe dopiero po 7 miesiacach, ktorych to dowodow Sad nie by} W stanie przeprowadzio, ze Wzgledu na niestawiennictwo swiadkow i niemoinosé skutecznego doreozeni Wezwafi do sadu. Sam powod rovvniez stracil zainteresoWanie sprawq i od 7 kwietnia 2011r/kl33/ nje stawil sie na zadna z rozpraw sqdowyoh. Jego peinomoonik wskazai takze na rozprawie W dniu 12 marca 2012r., iz nie udalo mu sie nawiazaé kontaktu z klientemfk255/. Skladajac Wqrjasnienia W trybie informacyjnym powod wskazal, Ze na skutek niedoswietlenia ceI pogorszyi sie stan jego Wzroku. Powod jednak nie Wykazal zwiazku przyczynowo skutkowego pomiedzy osadzeniem go W owéd nie dowiodl, est Skarb oeli o niewystarozajacyin naswietieniu a pogorszeniem sie wady wzroku. P ii pogorszenie jego Wzroku nastqpiio z przyozyn za ktore odpowiedzialny j Pafistwa, a nie z innych przyczyn m.in. z jnowodu naturalnych sldonnoéoi organizmu nastepuj acych Z Wiekiem itp., tym bardziej, Ze Wada Wzroku W Wieku 42 lat, na poziomie plus 3 dioptrie, jale Wskazai poW6d, nie jest szozegolnym odstepstwem od normy i jest czestym rszeniem Wzroku dla Iudzi W tym Wieku. Trudno tez stwierdzio jak powod korzystai ze P089 swoj ego wzroku W ozasie osadzenia go W A8, W godzinach funlccj onowania oswietienia. Oceniszjac zgioszone przez powoda roszczenie nie sposob nie Wskazaé na okolicznosé powszechnie znana sytuacji finansowej pafistwa i zwiaézanego z tym niedofinansowania niemal Wszystkich jednostek finansowanych z budzetu pafistwa. '_ Nile sposob rowniez nie wskazaé na to, Ze to osadzeni W duzej mierze przyczyniaja sie do niszczenia i szybkiego zuzywania sie cel i przedmiotow, W ktére sq Wyposazone, pogarszajao tym samym Wamnki osadzenial ukrywanie roznych przedrhiotéw W kratkach wentylacyjnyoh, materacach, pod ldepkami w podiodze, niszczenie materacow, za1eWanie podiogi, zawilgocenie cel itpj.  _ 5 --- STRONA 7 --- . Pozwany zdaniem Sadu Wykazai , Ze W ramach naiozonych na niego przez ustawodawce norm regulujaoych minimalny standard warunidiw osadzonych W Areszoie 8ledozym, Wobeo trudnej sytuaoji finansowej Siu'2bj}Wieziem1ej spelnil ustawowe Wymagania. _ Zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warunlcdw odbywania kary pozbawienia Wolnosci niewatpliwie jest‘ jednym z podstawowych Wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego W celi W wanmkach, W ktorych powierzchnia na jedna osobe wynosiia mniej niz 3 m2, rz s einieniu przesianek okreélonyoh W art. 248 § 1 P Y P kkw, jest zgodne z prawem (Wyrok SN z dnia_2 paédziemika 2007r., II CSK 269/07). Majac powyzsze na uwadze Sad orzeki jak W sentencji. _ Wobec faktu, ii powod opuscii jut areszt siledczy, a Wieo ustaia przesianka niemoznosoi zarobkowania przez powoda w warunkach osadzenia, Sad uznai, i2 powod Winien ponieéé przynajmniej czeéé kosztow postepowania W oiniejszoj sprawie tj. zwrocié stronio pozwanej koszty zastepstwa procesowego W minimalnej stawce, zgodnie z zasada, odpowiedzialnosci za Wynik sporu. W pozosmiam zakresie kosztow postepowania Sad nie obciazyi powoda kosztami sadowymi na podstawie art. 102kpc. /’ " /' I 6