Postanowienie I C 677/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białym

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 677/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Małgorzata Kudrycka - Jarosz Protokolant: starszy protokolant Katarzyna Sokół po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa M. P. i Z. P. przeciwko R. P. o ustalenie Oddala powództwo. UZASADNIENIE Powodowie M. P. oraz Z. P., wystąpili z pozwem przeciwko R.P. z żądaniem ustalenia, że właścicielką nieruchomości położonej w B. przy ul. (…) o powierzchni 1923 m 2 była Z. G.-P. (k. 2-5). W uzasadnieniu wskazali, iż zgodnie z dokumentami załączonymi do pozwu właścicielką nieruchomości składającej się z dwóch drewnianych domów, budynków gospodarczych i działki o powierzchni 310 sążni – 1.923 m 2 , położonej przy ul. (…) w B. była ich babka Z. G. – P.. Wyżej wymieniona w chwili śmierci dnia 04.04.1950 roku pozostawiła bowiem wskazaną na planie z 1937 roku nieruchomość o pow. 1.923 m 2 trojgu spadkobiercom: córkom K. K. i ŠÊ@,‹'.'Ä1Ê,ÊŠí.1' 149” _řååąšš --- STRONA 2 --- W. G. oraz synowi J. P. – który w latach 1954, 1956 i w latach ’60 sprzedał część owej nieruchomości – ponad swój udział w spadku. Dział spadku po zmarłej Z. G. P. została przeprowadzony na wniosek pozwanego R. P. w 2002r. W postępowaniu tym Sąd oparł się na ustaleniach, iż spadkodawczyni była właścicielką nieruchomości o powierzchni 735m 2 , co w ocenie powodów pozostaje w sprzeczności ze stanem rzeczywistym majątku spadkowego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa (k. 63) Sąd ustalił i zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Poza sporem pozostawały powiązania rodzinne stron powodowie M. P. i Z. P. oraz pozwany R. P.są rodzeństwem i jednocześnie dziećmi J. P. i B. P.. Z kolei J. P. był synem Z.G.– P. i J. P.. (k. 22-26). Bezsporne była również okoliczność, iż przeprowadzone zostało postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku po Z. G.P. i dział spadku po zmarłej. Postanowieniem z dnia 12 września 2000 roku w sprawie o sygn. II Ns 1893/00 Sąd Rejonowy w Białymstoku stwierdził, że spadek po Zofii Przytuła, zmarłej dnia 04.04.1950 roku w B. i ostatnio zamieszkałej w Białymstoku przy ul. (…) nabyli na podstawie ustawy: syn J. P., córka W. G. i córka K.K. po 1/3 każde z nich. (k. 14). Natomiast w postępowaniu II Ns 1149/00 (II Ns 2051/02) o dział spadku postanowieniem wstępnym z dnia 26 września 2002 roku stwierdził, że B.P. z udziałem 20/48 części, M. P. z udziałem 3/48 części, J. W. z udziałem 3/48 części, Z. P.z udziałem 3/48 części i R. P. z udziałem 3/48 części nabyli przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w B. przy ul. (…) , składającej się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: (…) o powierzchni 0,0017 ha, (…) o powierzchni 0,0004 ha, 737/4 o powierzchni 0,0010 ha i (…) o powierzchni 0,0704 ha – z dniem 04 kwietnia 1980 roku /pkt I/ i oddalił w pozostałym zakresie wniosek M. P. o stwierdzenie zasiedzenia. Sąd Okręgowy w --- STRONA 3 --- Białymstoku postanowieniem z dnia 24 stycznia 2003 roku w sprawie o sygn. II Ca 787/02 na skutek apelacji M. P. postanowił oddalić tą apelację (k. 22-26). W postępowaniu II Ns 1149/00 (II Ns 2051/02) przeprowadzono również dział spadku po J. P., B.P. i zniesienie współwłasności postanowieniem z dnia 17 lutego 2006 roku ustalił, że przedmiotem działu spadku po J.P. jest udział 1/3 w zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. (…) , składającej się z działek oznaczonych numerami geodezyjnymi: (…) o powierzchni 0,0017 ha, (…) o powierzchni 0,0004 ha, (…) o powierzchni 0,0010 ha i (…) o powierzchni 0,0704 ha – dla której to nieruchomości w IX Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Białymstoku prowadzony był Zbiór Dokumentów o nr (…) , o wartości łącznej 127.341 zł. W niniejszej sprawie powodowie w istocie zmierzają do podważenia ustaleń dokonanych we wskazanych sprawach spadkowych i zweryfikowanie zapadłych tam rozstrzygnięć, pozew zmierza bowiem do ustalenia- co przyznał powód M.P. (k. 63)- składu gospodarstwa spadkowego w sposób odmienny od ustalonego w postępowaniu o dział spadku. Nieuzasadnione jest zatem żądania powodów ustalenia faktów w niniejszym postępowaniu. Określone w przepisie art. 189 kpc, powództwo o ustalenie odnosi się bowiem do ustalenia prawa lub stosunku prawnego a nie faktów przy jednoczesnym istnieniu po stronie powoda interesu prawnego. Pierwsza z tych przesłanek warunkuje określony skutek tego powództwa, decydując o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda. Wykazanie zaś istnienia drugiej z tych przesłanek decyduje o kwestii zasadności powództwa /tak SN w wyroku z dnia 27 czerwca 2001 roku, II CKN 898/00, Lex nr 52613/. W niniejszej sprawie powodowie przede wszystkim nie wykazali interesu prawnego rozumianego jako niepewność stanu prawnego lub prawa, powodująca potrzebę ochrony prawnej. Nadto zakres ustaleń objętych pozwem --- STRONA 4 --- odnosił się do sfery ustaleń faktycznych, co przesądzało o niezasadności powództwa. Wskazać również należy, iż przepis art. 189 kpc nie znajdzie zastosowania, jeżeli przepisy szczególne przewidują odrębne powództwa, których treścią jest ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, powództwa o ukształtowanie, właściwość trybu nieprocesowego dla ustalenia stosunku prawnego lub prawa w tym stwierdzenie nabycia spadku art. 669–679 kpc, czy dział spadku art. 680-689 kpc. Innymi słowy, postępowanie w sprawie o ustalenie nie może służyć naprawianiu ewentualnych nieprawidłowości zaistniałych w trakcie postępowania nieprocesowego, jako że w tym przypadku przewidziane są inne środki prawne. Powodowie zmierzają zaś do podważenia prawomocnych postanowień zapadłych w postępowaniu nieprocesowym. Do czego służyły środki kontroli instancyjnej, z których, co warto podkreślić powód M. P.korzystał. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 13 kwietnia 2011 roku podkreślił, iż „nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie w trybie art. 189 kpc ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych jak i gdy ochrony tej może domagać się w ramach postępowania nieprocesowego, np. w sprawie o dział spadku /I ACa 261/11, Lex nr 898641/. Pogląd ten Sąd Okręgowy podziela zaś w całości. Brak przesłanek warunkujących uwzględnienie powództwa przemawiało za jego oddaleniem w oparciu o przepis art. 189 kpc.