Wyrok I C 675/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 675/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Polko Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Stachura po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa M. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę 1/ oddala powództwo co do kwoty 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami; 2/ umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3/ odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 675/11/7 UZASADNIENIE Powód M. B. w pozwie wniesionym w dniu 19 września 2011 r. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. domagał się zasądzenia kwoty 300.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, a także zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie ma związek z przeludnieniem i złymi warunkami bytowymi w czasie pozbawienia go wolności w tej jednostce, co doprowadziło do naruszenia jego godności osobistej. Powód zarzucał, że w celach brakowało wentylacji, kąciki sanitarne nie były oddzielone od reszty pomieszczenia, skazani nie mieli zapewnionych warunków intymności, co miało być przyczyną występujących u niego bólów głowy, zaburzeń snu, dolegliwości trawiennych, a także stanów depresji i agresji, które doprowadziły do korzystania z pomocy psychologa i psychiatry oraz przyjmowania leków. Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Odnosząc się do zgłoszonego przez powoda żądania zadośćuczynienia i odszkodowania pozwany wskazał, iż ciężar dowodowy w zakresie istnienia działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie tej krzywdy wynikające z naruszenia dobra osobistego oraz związek przyczynowy spoczywa na powodzie. Pozwany nie zaprzeczył, że w Zakładzie Karnym w W. występowało zjawisko przeludnienia, co powodowało, że okresowo niemożliwe było zapewnienie przewidzianej w art. 110 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego normy 3 m 2 powierzchni mieszkalnej każdemu osadzonemu. Pozwany poniósł, że z tego tytułu funkcjonariuszom służby więziennej nie można jednak stawiać zarzutu bezprawności działania bądź zaniechania, bowiem w art. 248 k.k.w. ustawodawca dopuścił możliwość umieszczenia osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 pod warunkiem powiadomienia o tym fakcie sędziego penitencjarnego. Pozwany wskazał, że z powinności tej wywiązywał się i wywiązuje nadal poprzez informowanie sądu penitencjarnego o stanach zaludnienia w Zakładzie Karnym w W.. Pozwany poniósł, że zapewnił powodowi w czasie jego osadzenia prawa wynikające z Kodeksu karnego wykonawczego i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawach warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 186, poz. 1820). Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku zabudowy kącika sanitarnego, pozwany poniósł, iż powód był osadzony od 10 marca 2009 r. do 9 lipca 2009 r. w pawilonie (...) zakładu otwartego, gdzie pomieszczenia przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych znajdują się poza celami mieszkalnymi, w miejscu umożliwiającym stały do nich dostęp o każdej porze, a od 9 lipca 2009 r. do 9 grudnia 2009 r. w pawilonach A i (...), gdzie kąciki sanitarne w celach mieszkalnych są w pełni zabudowane i posiadają szczelnie zamykane drzwi, a sposób ich usytuowania zapewnia zachowanie intymności w trakcie korzystania z nich. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r. (k. 104) powód ograniczył żądanie do kwoty 50.000,00 zł, a w pozostałym zakresie cofnął pozew wraz z zrzeczeniem się roszczenia (k. 111). Sąd ustalił następujący stan faktyczny : --- STRONA 3 --- Powód w czasie osadzenia w Zakładzie Karnym w W. przebywał: • od 10 marca 2009 r. do 9 lipca 2009 r. w celach w pawilonie (...) typu półotwartego, • od 9 lipca 2009 r. do 28 października 2009 r. w celach w pawilonie (...) typu zamkniętego, • od 28 października 2009 r. do 9 grudnia 2009 r. w celach w pawilonie A typu zamkniętego. (dowód: notatka Zastępcy Kierownika D. Ewidencji Zakładu Karnego w W. Ł. B. z dnia 3 listopada 2011 r. – k.38). W okresie od 8 lutego 2012r. do 27 czerwca 2012r. powód był osadzony w celi jednoosobowej. W okresie objętym żądaniem pozwu w Zakładzie Karnym w W. występowało zjawisko przeludnienia. Powód przebywał w celach, w których powierzchnia mieszkalna na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 , a to w celach: nr 8 na oddziale I w pawilonie (...) w okresie od 10 marca 2009 r. do 19 marca 2009 r. (9 dni), nr 11 na oddziale I w pawilonie (...) w okresie od 19 marca 2009 r. do 9 lipca 2009 r. (112 dni), nr 47 na oddziale II w pawilonie (...) w okresie od 9 lipca 2009 r. do 24 sierpnia 2009 r. (46 dni), nr 94 na oddziale IV w pawilonie „B: w okresach od 24 sierpnia 2009 r. do 1 września 2009 r. i od 16 września 2009 r. do 24 września 2009 r. (16 dni), nr 39 na oddziale II w pawilonie (...) w okresie od 24 września 2009 r. do 29 września 2009 r. (4 dni) oraz nr 41 na oddziale II w pawilonie (...) w okresie od 28 września 2009 r. do 13 października 2009 r. (15 dni). Dyrektor Zakładu Karnego w W. ustawicznie, w okresie od stycznia 2009 r. do września 2009 r., podejmował kolejne decyzje o umieszczeniu osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 . W pozostałym okresie powód był osadzony w celach, gdzie norma powierzchniowa na jednego osadzonego była zachowana i te cele nie były uwidocznione w zawiadomieniach Dyrektora Zakładu Karnego w W., a kierowanych do Sądu Okręgowego w K. Wydziału Penitencjarnego (dowód: informacje przekazywane przez Dyrekcję Zakładu Karnego w W. do Sądu Okręgowego w Katowicach Wydziału Penitencjarnego za okres od stycznia 2009 r. do września 2009 r. – k. 40-46, zeznania świadka P. F. – k. 198-199, zeznania świadka K. W. – k. 233-234). W pawilonach A, (...) i (...) Zakładu Karnego w W., w których przebywał powód cele mieszkalne wyposażone są w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Cela mieszkalna wyposażona jest w sprzęt zapewniający osadzonemu osobne miejsce do spania, miejsce do spożywania posiłków, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ świeżego powietrza, odpowiednią do pory roku temperaturę i oświetlenie odpowiednie do czytania. Wentylacja pomieszczeń na terenie całego zakładu jest prawidłowa. W pawilonie zakładu półotwartego (...) pomieszczenia przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych znajdują się poza celami mieszkalnymi, w miejscu umożliwiającym stały dostęp o każdej porze. W pawilonie A i (...) pomieszczenia przeznaczone do załatwiania potrzeb fizjologicznych znajdują się w celach, są zabudowane i zamykane drzwiami. Sposób, usytuowania tych pomieszczeń zapewnia zachowanie intymności w trakcie korzystania z nich (dowód: notatka Zastępcy Kierownika D. Kwatermistrzowskiego Zakładu Karnego w W. J. S. – k. 47). W dniu 4 grudnia 2009 r. została przeprowadzona w Zakładzie Karnym w W. okresowa kontrola przewodów kominowych, w wyniku której stwierdzono, że objęte kontrolą przewody kominowe oraz elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom prawa budowlanego, a wykonane konstrukcje i elementy mieszczą się w obowiązujących normach (dowód: protokół kontroli nr (...) – k. 48). Powód zeznał, że składał skargi na warunki osadzenia w trakcie pobytu --- STRONA 4 --- w Zakładzie Karnym w W. (dowód: zeznania powoda k. 111). Z przedstawionych dowodów wynika jednak, że w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w W. powód złożył tylko jedną skargę dotyczącą kwestii odmowy zatrudnienia poza terenem Zakładu Karnego (dowód: notatka służbowa Starszego Inspektora Zakładu Karnego w W. K. M. – k. 50, 51). Z zeznań powoda wynika, że podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. nie miał możliwości leczenia zębów i odmawiano mu wizyt u dentysty. Powód zeznał również, że w sierpniu 2009 r. wbiła mu się w ramię igła, której nie usunięto do tej pory mimo konsultacji u lekarzy. Ponadto powód twierdzi, że w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w W. pogorszył mu się wzrok i musi chodzić w okularach (dowód: zeznania powoda k. 111, zeznania świadka K. B. k. 145, zeznania świadka S. S. k. 212). Z książeczki zdrowia powoda wynika, że wada wzroku u powoda rozwijała się od 2007 r., co zgłoszone zostało lekarzowi 16 października 2007 r. Powód został skierowany na wizyty u okulisty: w dniu 27 lutego 2008 r. wizyta odbyła się, w maju 2009 r. powód zrezygnował z wizyty. Ponownie powód zgłosił pogorszenie wzroku 14 października 2009 r. W dniu 27 października 2009 r. powód otrzymał poradę okulistyczną, a 2 grudnia 2009r. odebrał okulary, które miał nosić. W dniu 5 lipca 2010 r. powód podczas wizyty lekarskiej przyznał, że zapisanych okularów nie nosi. Ponadto w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w W. powód nie zgłaszał dolegliwości trawiennych, problemów ze snem, nie był konsultowany przez psychiatrę ani psychologa. Powód zgłaszał jedynie dolegliwości związane z przeziębieniami i problemy dermatologiczne, które występowały u niego już wcześniej (dowód: książeczka zdrowia powoda k. 123 – koperta). Powód ma obecnie 26 lata, przed osadzeniem pracował dorywczo. Został pozbawiony wolności, kiedy miał 21 lat, skończył tylko szkołę podstawową. (dowód: zeznania powoda – k. 112). Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych i szczegółowo opisanych dowodów z dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań powoda. Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd przyjął jako okoliczność bezsporną (fakt przyznany przez pozwanego w odpowiedzi na pozew), że w Zakładzie Karnym w W. występowało przeludnienie, a na jednego osadzonego przypadało mniej niż 3m 2 powierzchni celi oraz, że powód czasowo przebywał w celach przeludnionych. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda o przebywaniu w celach, w których brakowało wentylacji i światła, gdzie kąciki sanitarne nie były oddzielone od reszty pomieszczenia, a skazani nie mieli zapewnionych warunków intymności, co miało spowodować u niego bóle głowy, zaburzenia snu, dolegliwości trawienne, pogorszenie wzroku, a także stany depresji i agresji, które doprowadziły do korzystania z pomocy psychologa i psychiatry oraz przyjmowania leków. Sąd oddalił wniosek dowodowy powoda o powołanie biegłego celem dokonania pomiarów powierzchni użytkowej celi, jako nieprzydatny do rozpoznania sprawy, a nadto okoliczność, na jaką miał zostać przeprowadzony dowód, nie wymagała wiadomości specjalnych. Sąd zważył, co następuje : Żądanie powoda zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie jego dobra osobistego w postaci naruszenia jego godności Sąd uznał za nieuzasadnione w oparciu przepisy art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Ogólne podstawy cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych określają przepisy art. 23 i 24 k.c., wskazując jednocześnie środki ochrony niemajątkowej, natomiast środki ochrony o charakterze majątkowym przewiduje przepis art. 24 § 1 k.c., który stanowi w ostatnim zdaniu, że zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny można żądać "na zasadach przewidzianych w kodeksie". Przepis art. 448 k.c. uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. --- STRONA 5 --- Art. 448 k.c. obejmuje naruszenie każdego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c., jest więc przepisem szczególnym, uzupełniającym regułę ogólną, wyrażoną w art. 24 k.c. Natomiast przepis art. 448 k.c. może znaleźć zastosowanie tylko w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Przy czym w zakresie odpowiedzialności władz publicznych obowiązek naprawienia szkody jest niezależny od winy, a odpowiedzialność powstaje za sam skutek bezprawnego działania. Przy określeniu zasady odpowiedzialności podstawowe znaczenie ma treść art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą odpowiedzialność za niezgodne z prawem działania organów władzy publicznej nie wymaga zawinienia sprawcy szkody. Art. 77 Konstytucji stanowi, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej; a ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Przepis ten zawiera bardzo ważną zasadę, mającą dla obywatela istotne znaczenie. Oznacza ona, iż każdy komu została wyrządzona szkoda, wskutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej, ma prawo do jej wynagrodzenia. Naruszenie praw może rodzić różne skutki, w tym i o charakterze materialnym. Władze publiczne są zobowiązane szkodę tę wyrównać wypłacając stosowne odszkodowanie. Przepis art. 77 konstytucji jest na tyle niedookreślony, że sam nie daje podstaw do wywodzenia z niego roszczeń cywilnoprawnych. Regulacja zawarta w tym artykule dotyczy tylko części problematyki odszkodowawczej, a jego znaczenie polega głównie na wyeliminowaniu winy jako przesłanki odszkodowawczej. Konstytucyjne wskazania co do wysokości (zakresu) odszkodowania nie są jednoznaczne i wymagają odniesienia się do zasad odszkodowawczych określonych w Kodeksie cywilnym. Przepis konstytucyjny nie określa bowiem wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, nie reguluje też trybu odszkodowawczego. Nie można zatem z treści art. 77 ust. 1 Konstytucji wywieść samoistnego roszczenia odszkodowawczego, niezależnego od przepisów ustawowych, należy natomiast interpretować ustawowe przepisy odszkodowawcze w zgodności z zasadami konstytucyjnymi. Odpowiedzialność organów władzy publicznej może być więc oceniana - na tle konkretnych okoliczności - na podstawie art. 448 k.c. i 24 k.c.. Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę jest zatem bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, a przesłanki odpowiedzialności podlegały badaniu Sądu w odniesieniu do pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Zakładu Karnego w W.. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie i ocena, czy w jej okolicznościach faktycznych pozwany dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa za powstałą szkodę. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. w sprawie o ochronę dóbr osobistych Sąd w pierwszym rzędzie ustala jednak, czy do ich naruszenia doszło i dopiero w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie ocenia, czy działanie pozwanego naruszyciela było bezprawne Powód w pozwie wskazał, że okresie osadzenia Zakładzie Karnym w W., a obejmującym okresy od 10 marca 2009 r. do 9 grudnia 2009 r. i od 8 lutego 2012r. do 27 czerwca 2012r. przebywał w warunkach przeludnienia bez zachowania normy 3m 2 na osobę w celach o nieodpowiednich warunkach bytowych, czym naruszono jego godność osobistą. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom --- STRONA 6 --- ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji wprowadzające wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Artykuł 24 k.c., stanowiący podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymaga dla odpowiedzialności winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Wobec tego na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia, że odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach opisywanych w pozwie, w przeludnionych celach, przy nieodpowiednich warunkach bytowych i sanitarnych, z utrudnionym dostępem do usług medycznych. Tych okoliczności powód jednak nie wykazał, tym samym nie sposób przyjąć przy zostały naruszone dobra osobiste powoda. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało także ustalenie i ocena, czy w jej okolicznościach faktycznych organ władzy publicznej dopuścił się naruszenia prawa, które mogłoby rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa za powstałą szkodę. Wywody powoda mające uzasadniać odpowiedzialność deliktową pozwanego zmierzały do wykazania, że bezprawność działań organów władzy publicznej wynika z zaniechania przedsięwzięcia kroków wystarczających dla skutecznej obrony prawnie chronionych interesów strony powodowej (bezprawne zaniechanie podjęcia skutecznych działań). Zdaniem powoda pozwany nie zapewnił mu w okresie osadzenia w Zakładzie Karnym w W. minimalnych warunków bytowych odpowiadającym standardom zdefiniowanym w przepisach kodeksu karnego wykonawczego, a także wynikającym z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Konwencji, które polegały na przeludnieniu w celach, braku odpowiednich warunków bytowych i sanitarnych, utrudnionym dostępie do usług medycznych. Za działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem należy rozumieć niezgodność z konstytucyjnie rozumianymi źródłami prawa, czyli Konstytucją, ustawami, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi oraz rozporządzeniami. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie tego przepisu jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., może też być zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. Za zaniechanie uznać należy każde niewykonanie, zupełne lub częściowe, dostatecznie skonkretyzowanego obowiązku regulacyjnego. Decydującą wagę ma zatem zgodność zachowania sprawcy z wzorcem postępowania ujętym w przepisie prawa materialnego. Z tego punktu widzenia mniej istotne jest to, czy niewykonanie obowiązku polega na bezczynności, czy też na wadliwym działaniu. Obowiązek działania może być wskazany w różny sposób, poprzez szczegółowy opis czynności, które należy podjąć, bądź poprzez wprowadzenie ogólnego nakazu zapobiegania pewnego rodzaju skutkom (np. wyrządzenia szkody, naruszeniu dóbr osobistych itp.) bez wskazania konkretnych środków (działań), które do tego celu zmierzają. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15.02.1971 r. (III CZP 33/70, OSNCP Nr 4/1971, poz. 59) stwierdził, że "jeżeli szkoda jest wynikiem zaniechania, to do przyjęcia winy funkcjonariusza konieczne jest ustalenie konkretnego obowiązku działania z jego strony". Ta konstrukcja została zaaprobowana przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4.12.2001 r. (SK 18/00), który stwierdził, że "pojęcie zaniechania (...) dotyczy tych sytuacji, w których obowiązek określonego działania władzy --- STRONA 7 --- publicznej jest skonkretyzowany w przepisie prawa i można ustalić, na czym konkretnie miałoby polegać zachowanie organu władzy publicznej, aby do szkody nie doszło". Zgodnie z art. 110 k.k.w. skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej, przy czym powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 . Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Odnosząc się do zarzutu braku odpowiednich warunków bytowych, Sąd oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, które określa szczegółowo normy wyposażenia w sprzęt kwaterunkowy cel mieszkalnych oraz środków higieny dla osób osadzonych, które było respektowane w Zakładzie Karnym w W. w trakcie pobytu w nim powoda w okresie od 10 marca 2009 r. do 9 grudnia 2009 r. oraz od 8 lutego 2012r. do 27 czerwca 2012r. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zaniechanie podjęcia przez władzę publiczną działań zapewniających uprawnionej osobie realizację jej praw podmiotowych jest bezprawne wówczas, gdy narusza skonkretyzowany w przepisach prawa obowiązek, którego wykonanie wyłączyłoby powstanie szkody (III CK 367/04, Biul.SN 2005/7/14). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, gdyż pozwany podejmował działania zgodnie z obowiązkami wynikającymi przepisów prawa i nie dopuścił się zaniechania konkretnych obowiązków prawnie uregulowanych, jak również wykonując określone przepisami prawa obowiązki, wykonywał je zgodnie z prawem. W ocenie Sądu, powód nie wykazał natomiast żadnym dowodem, że została mu wyrządzona szkoda bądź krzywda w związku osadzeniem go w celi przeludnionej. Fakt osadzenia powoda w warunkach przeludnienia, nie przesądza samodzielnie o fakcie naruszenia dobra osobistego powoda. Ponadto przez część okresu osadzenia w warunkach przeludnienia powód był osadzony w zakładzie karnym typu półotwartego, a zatem przez znaczną część dnia (od 8,00 do 18,00) mógł swobodnie poruszać się po terenie zakładu, nie będąc zobowiązanym do stałego przebywania w celi, gdzie panowało nadmierne zagęszczenie osób. Nie wykazał także, w wyposażenie cel było nieprawidłowe. Nie potwierdziły się także zarzuty powoda, iż kąciki sanitarne nie były w należyty sposób oddzielone od reszty celi, bowiem w pawilonie D znajdowały się one poza celami w odrębnych pomieszczeniach, natomiast w pawilonach B i E były oddzielone od celi. Natomiast w celach jednoosobowych kąciki sanitarne nie są zabudowywane. Powód w okresie objętym żądaniem pozwu, przebywał w celach z odpowiednim, wyposażeniem. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 listopada 1998r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 1998r., Nr 154, poz. 1012) określało szczegółowo normy wyposażenia w sprzęt kwaterunkowy cel mieszkalnych oraz środków higieny dla osób osadzonych. Z dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną, a nie kwestionowanych przez powoda wynika, że wyposażenie cel było zgodne z przepisami powołanego rozporządzania. W ocenie Sądu, powód nie wykazał także, by została mu wyrządzona szkoda bądź krzywda w związku ze stosowanym wobec powoda leczeniem zgłaszanych przez niego dolegliwości. Powód nie wykazał, by leczenie w Zakładzie Karnym w W. było nieprawidłowe, a doprowadziło do powstania uszczerbku na jego zdrowiu, spowodowanego niezgodnym z prawem wykonywaniem czynności z zakresu władzy publicznej. Zarzuty zgłoszone przez powoda, a dotyczące braku zapewnienia należytej opieki lekarskiej w okresie osadzenia w tej jednostce penitencjarnej Sąd uznał za bezzasadne. W tym zakresie działania pozwanego były dokonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 115 § 1 k.k.w. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. Szczegółowo te kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003r. w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności (Dz. U. Nr 204, poz. 1985), które w § 6 ust. 2 wskazuje, że lekarz więzienny przyjmuje osoby pozbawione wolności poza ustalonym w porządku wewnętrznym czasem i miejscem przyjęć w razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia tych osób. Zapisy tych przepisów były --- STRONA 8 --- respektowane w Zakładzie Karnym w W., nie było sytuacji, aby powodowi odmówiono porady lekarskiej, za każdym razem kiedy zgłosił potrzebę konsultacji medycznej, zgodnie ustalonym przyjętym porządkiem przyjęć był kierowany na wizytę lekarską. Powód nie wykazał, także, aby w okresie osadzenia u pozwanego nastąpił przypadek jego nagłego zachorowania, który wymagałby przyjęcia przez lekarza poza ustalonym porządkiem przyjęć, a takowego przyjęcia by odmówiono. Główne pretensje powoda dotyczyły pogorszenia wzroku, przy czym powód zgłaszał te problemy jeszcze przez osadzeniem go w W., bo w 2007r. i był kierowany do okulisty. Nie bez znaczenia jest także fakt, że powód pomimo przepisanych okularów, nie nosił ich, co wynikało z wpisu w książeczce zdrowia powoda z dnia 5 lipca 2010r. Nadto z dokumentacji medycznej powoda, obejmującej okres osadzenia w W., nie wynika by powód zgłaszał dolegliwości trawienne, problemy ze snem. Nie wymagał także konsultacji psychiatrycznej bądź psychologicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd przyjął, iż z zebranego w toku postępowania dowodowego materiału nie można przyjąć, iż pozwany swoim działaniem naruszył godność osobistą bądź zdrowie powoda. Reasumując powyższe, powództwo oddalono co do kwoty 50.000zł wraz z ustawowymi odsetkami jako całkowicie nie wykazane (art. 6 k.c.). W pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 355 k.p.c. bowiem powód skutecznie cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w części żądania powyżej kwoty 50.000zł Orzeczenie o kosztach procesu Sąd oparł na podstawie przepisu art. 102 k.p.c., wyrażającego zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd miał na uwadze dla możliwości jego zastosowania ocenę zachowania się stron z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, uznając, że podstawą do takiej oceny może być także sytuacja poza procesowa strony, uwzględniająca jej stan majątkowy, szczególną sytuację życiową.