Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 670/10 V -`.".'- Ł| ..,` .af .nr to -\\ f'.« ":š±~ '=TŠ\ xx ,|- ,-_ I ¿ ¬f'I'r I ‹-“....- .' "-- ,.. ` -\.„-l"' "'.-¬..¦¬"'* \~`\'I'u|._ ""-¦!".Ä“ 7 łłkezf *"Í»'*;"'5',f -' `ř„_ _ fa '- 'at' ""ř= WYROK _ W IMIENIU RzEczYPosP0LrrEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2011r. Sąd Okręgowy W Lublinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Lipianin Protokolantz Justyna Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011r. na rozprawie sprawy z powództwa JIÜHĘ przeciwko L; S@_ ` o ochronę dóbr osobistych i zasądzenie sumy pieniężnej na cel społeczny I. nakazuje pozwanernu Lg S; zaniechanie działań godzących w dobra osobiste powoda J-H: takie jak cześć i dobre imię ojca, polegających na podaniu nieprawdziwych informacji, że ojciec .D zabił swoją żonę mi znęcał się nad siostra i „nie ma żadnej instytucji z ktora J‹ by się nie sądziłii; ~ _ II. oddała powództwo w pozostałej części; - III. zasądza od pozwanego Ĺ.S_na rzecz powoda .T-H; kwotę 1074,20 zł (jeden tysiąc siederndziesiat-cztery złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu części kosztów procesu. 1
--- STRONA 2 ---
sygin. ale I C 670/10 . .!5.¦=.±'1Í'|'- 'Ś ¿f' _.Ł ,,'|- .r: -.r '~ ='.="ęÍ"›i.› UZASADNIENIE W pozwie z 8 września 2010r. powód J.H-I domagał się zobowiązania pozwanego L- S- do zaniechania rozpowiadania tdotafczących powoda i jego rodziny, a w szczególności, że ojciec J-Ha zabił pierwszą żonę, J.H_ znęcał się nad siostrą, którą zabierało i nie ma żadnej instytucji wł , z którą JC I-1:, by się nieas=ądż1_Ĺił wnosił o zasądzenie od pozwanego kwoty społeczny - na rzecz powodzian z województwa lubelskiego. W uzasadnieniu pozwu podał, że w sprawie karnej toczącej się przed Sądem oskarżyciel prywatny L:IS_ w dniu 28 maja 2010r. oświadczył, że ,,tržełäÊäEÍzsię*gzas§anowić, co się działo w rodzinie Co się działo z pierwszą żoną ojca, ojciec H-- zabił żonę. Pogoto'*W`1f`et"¿:`fÍÊořiś'š1lā‹i3ilka razy się znęcał”. Nadto L- S- podał wówczas na rozprawie, że „ma rejestr, w którym zanotował ponad 250 spraw z udziałem J-Ĺ H- oraz, że wiadomo mu ze słyszenia, że nie ma żadnej instytucji we W_, z którą J.QH_Z nie sądziłby się”. Podniósł, że pozwany wypowiada te „oszczerstwa” nie tylko przed Sądem Rejonowym wQW_ w obecności protokolantki, obrońcy, ale również do wielu osób we WE co powoduje, że ludzie odnoszą się do J-Hgnieufnie.. Takie postępowanie dotyka godności powoda, rani jego uczucia oraz uczucia jego żony, siostry i nieżyjącego ojca "if""l`r_f¬'..: "ii `-"i¦;. '¦.'= Qnozew lc. 2-3). 1
--- STRONA 3 ---
W odpowiedzi na pozew zdnia 4 października 2010r. pozwany L- S- wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu podniósł, że oświadczenia wypowiedziane przez niego na rozprawie karnym są prawdziwe. Podał, że powód ma 187 spraw sądowych, prokuratorskičřiliiśiií-szt' n'-1.inn. z gospodarską komunalna, szpitalem, starostwem, sklepami. Znęcanie się 11 nad rodziną i imlymi osobärři-i?rĹ=.;-:zostałāłuj awnione w toku Pod1ii"ó`Šłi§fifi*fʱže jtêst sąsiadem powoda i widzi jak JQHQ znęca się nad rodziną i zwierzętami domowymi." L-S- dwulqomięgíżqstął, nadnięty przez powoda w obecności' biegłejsądowej. Siostra J-H- została pobita przez powoda i przeprowadziła się do Anglii (odpowiedź no pozew k. 15-15v). Í z 26 paździeńgiilša---¿.-ŻĹ1 JĘH- wnosił o zasądzenie od pozwanego Lí S- kwoty 2.000 zł z odsetkami ustawowyni:řř=íí-ftśičlÊtíts"diřiia złożenia pozwu do dnia -zapłaty na cel społ-eiczny=fjz;-;eat-ana ¿irze'cz powodzian z Z miejscowości W- Qožsmo procesowe k. 1 8). Na rozprawie 25 1 Ó;?¿=fś%;;fpełnomocnik powoda sprecyzował 2 o zasądzenie kwoty 2.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty na cel społeczny na rzecz Gminy W-ze wskazanienaaf.:-fa;01a;aíz.ś.1.}-'iaomoc powodzianom” Qorotokół rozprawy k. 28v). W piśmie procesowym z _4 marca .gr200zł;z.ł'r.-.._-;-_>_r,:ş¿,pęłnoęmocnik powoda sprecyzował roszczenie określone yw punkcie 1 pozwu wnosząc o zobowiązanie do zaniechania przez LaS_ naruszeń czci powoda ixczci należnej członkom jego rodziny, które to dobro osobiste wypływa z godności powoda_ przez zaprzestanie rozpowiadania nieprawdziwych i ` 2
--- STRONA 4 ---
zawiadomienie, że pomiędzy 1998 a 1999 rokiem w daaz angażowania organów ścigania pod pozorem stosowania prawa Qoismo procesowe 16.63). "` rozprawie w dniu 29 marca 2011r. pełnomdiŻ*lÊiřÍiletrfzęp_qş?r¿,oda poparł powództwo jak z dnia 4 marca 2011r. odnośnie żądania z punktu l pozwu, podtrzymał żądania z punktów 2 i 3 pozwu oraz wniósł o zasądzenie kosztów proceśüž-*Šc~'*1r`"-Êäfiśv kosztów zastępstwa adwokackíego w kwocie l.300zł. Pozwany nie uznawał powództwa i wnosił 0 jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu od powoda (1§śżttā“'tośZçołFłozprawy k. 74- 74v). '-.e.1».--.aa-' , _ . 'if' '4e±í-.,'- .. 'JET -' "_.Ĺ-='i*.‹'¦'..,,=_'¿<¿ if-5¿ę."=._.¿f.'.'-'. ',-- 1"- =¬31"lfi',¿ .- .'.'.'. .. -'-.«'- -. -- -. - :_.- __ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: ._ n.~' _.. -' -- . _ .- - ii Ľ F-*~" '-.=-= 1=.- .f*;"~':i?'í1"¬"f›*=:5*Ĺ“'- "Šf '-'iii' 1 L- S- pozostają od lat w konflikcie. Toczą się pomiędzy nimi postępowania sądowe i inne. Wzajemnie oskarzają się o różne zachowania niezgodne z prawem. y 4 maja 2007r. Ĺ! S- złożył w Komendzie Powiatowej Policji miała miejsce nielegalną wycinka drzew w parku Ząb i w sprawę był zamieszany JU pržóičřfhowíyfwałtff-*ś›śr”§,fcięte drzewo na swoj ej posesji. 1 Przeprowadzono czynności sprawdzaj á,Ĺt:~ë*.EŸi?Ê?PĹtł:i'Š'ta1*-Iwwieniem z 29 maja 2007r. ślf=śt"šlztwa w sprawie wycinki i kradzieży drzew wobec braku danych dostatecźíliiëti popełnienie czynu (akta WC WE Ds. 38]/07 protokół przyjęcia ru. 1 zowmdomiemfo o przestępst=Íir›i`ii'tá:f-'¿i¶ëź`ff¿śŜr-5, fjpåstonowíenie k. 12-13). - W dniu 28 maja 2010r. w trakcie rozprawy przed Sądem Rejonowym wOWà II Wydział Kamy w_ sprawie oznaczonej sygnaturą akt II K 2/08, w której art. 212 § 1 kk są ICH- M- H_, oskarżyciel prywatny L-S_oświadczył, że „ma rejestr, w którym zanotował ponad 250 spraw z udziałem J-H_| Wiadomo mu › 'I 3 ` I
--- STRONA 5 ---
ze słyszenia, że nie ma żadnej instytucji wIW_, z którą J-Hg by się nie sądził”. Dalej oświadczył, że „trzeba się zastanowić co się działo w rodzinie Co się działo z pierwszą żoną ojca, ojciec H_ zabił żonę. Pogotowie kilka razy zabierało siostrę. H- się znęcał. Ja jestem sąsiadem i wszystko wiem” (protokół rozprawy ze sprawy II K 2/08 k. 31-32, okoiiczność przyznana przez pozwanego LFS-zeznania k. 74v- ra). s R R 5 lipca 2010r. JIĹ . złożył zawiadomienie w Prokuraturze Rejonowej w ze LĹS ujawnił na rozprawie 28 maja 2010r. wiele przestępstw. Postanowieniem z 23 lipca 2010r. odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie publicznego pomówienia J_H:w dniu 28 maja 201 Or. podczas posiedzenia przed w sprawie II K 2/08 o takie właściwości i postępowanie, które mogłyby poniżyó go w opinii publicznej, tj. o czynz art. 212§ 1 kk wobec braku interesu społecznego w objęciu ściganiem z urzę;§:iufi-;gi-.,ç¿zynr;;¿r-şjściganego z oskarżenia (akta Ds. 691/10 Prokuratury Rejonowej postanowienie 27 sierpnia 2010r. M1 H- r złŻşšłaąą¿%ş;§g:;'r,zał;,gz_riadomienie w Prokuraturze Rejonowej WQW-,Ł żei.28 maja 2010r. w trakcie rozprawy w sprawie -II K 2/08 w Sądzie Rejonowym wQW_ L1 S- oskarżył fałszywie jej teścia C- HG» że zabił swoją pierwszą żonę, tj. oskarżył go o morderstwoął;ęüstalgnoşfaże W-H- nie była hospitalizowana w szpitalu w_IW_ w ilatach 1991-2000. Postanowieniem z 27 sierpnia 2010r. odmówiono wszczęcia dochodzenia wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabręjmonęgp figşjaa 94¿",“l.32%łĽr_:i0Íi¿c;Ęro-krzłratnry Rejonowej wDVl"_ zawiadomienie k._ _J-2, informacja k. I 1, notatka arzęęi'ezw.a;;k. =Ę]_'.3-;řřpostanowienie k. I 4). , , | , - _' -' ' _ -'|" - "- |-.-. ".'-'. I "`¦.;".- '- ' . ".'._¦' '.`:?" I." -"'1":" 14'*-'El l-1' "1." _` -"f «.1-->-*---..-=.=--=›~z‹ -- J" ..~›~ =" -' ` = -. ;" ' " * 'Ł-' ~¦'=-' „ 4
--- STRONA 6 ---
. C- H; HQ, miał jedną żonę, która zmarła w wieku '75 lat z przyczyn naturalnych. Siostra powoda mieszka od 10 Ľfix aa” lat w Wielkiej Brytanii. Nie ma dowodów na okolişzrroż ż,e,'.ł.P0wód w jakikolwiek sposób znęcał się nad siostrą bądż innymi członkami rodziny, jak również na okoliczność, że ojciec sam, w bezpośrednim j sąsiedztwie z -pozwanym.. Córka powoda studiuje i mieszka w Wm, a jego żona naigfphorobę nowotworowąi mieszka z córką (zeznania powoda J-HI- k. 28v-29 w zw. z k. 76). . Ľ _ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów oraz częściowo zeznania powoda J-Hg. (k. 28v-29 w zw. z k. 76) i w niewielkim zakresie zeznania pozwanego L- S-(k. 74v‹- 76). r t . S Sąd w całości obdarzył wiarą dowody z dokumentów, ponieważ nie były kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu. Zeznania, powoda J- 1-pozwanego Ĺ- S zasługiwały na obdarzenie ich wiarą w części, w jakiej Sąd podstawie ustalenia faktyczne. Strony to osoby bezpośrednio uwikłane w 'L konflikt, który trwa od wielu lat i toczy się przed organami ścigania, sądami. Ich zeznania cechuje subiektywizm, wzajemna wrogośó, próby usprawiedliwiania swoj ego zachowania, własne odczucia. Za wiarygodne należało uznać je w takim zakresie, w jakim okoliczności przez nich 1 powoływane znalazły potwierdzenie*rai;Í?ë:Ł1;w.'¿,¿; rafatíšriale C10W0å0Wy1'1'l zgrornadzonym w sprawie. Pozwany r nie podaje prawdziwych faktów, że ojciec I-I- zabił swoją żonę.. Okoliczność ta nie została udowodniona przez pozwanego, tym bardziej, że z pozostałego materiału dowodowego wynika, że CEE miał jedną żonę, która- zmarła z przyczyn naturalnych. Dodać również należy, że zeznania pozwanego w tej części są . _ 5 .
--- STRONA 7 ---
wewnętrznie sprzeczne. Półřefizžitkowo powoda zabił żonę. Potem, że nie wie, którą żonę. Następnie, że nie posiada wiedzy ile CuHí miał żon, a' następnie, że może to była przyszła zona. Brak jest również Cjakiegokolwiek dowodu na poparcie okoliczności podanej Sa ze Jflfinznęcał się nad swoją siostrą. Pozwany nie wykazał również prawdziwości słów, że nie ma instytucji WOWŠ, z którą J by się nie sądziłřr-l=fí;~2ef."'"-*~:'=±1.-...r.i- ipótzfwanego było udowodnienie, że wypowiedziane przez niego słowa na rozprawie w dniu 28 maja 2010r. w sprawie sygnatura akt II K 2/08 są prawdziwe. Pozwany nie udowodnił, że zarzuty zgłaszane wobec powoda i ‹f.+ż`ś“t=1Ł;t.;=r.j;';;ż?_owoda odpowiadają prawdzie. Słowa te pozwany y\f§fpoyiii'?adá.Íł poniżenia powoda, _ przedstawienia w jak naj gorszym świetle. Nie były usprawiedliwione sytuacjąi nie dotyczyły zarzutu ze sprawy II K 2/08. Nadto pozwany powtarza te zarzuty również w niniejszej sprawie. Z kolei zeznania powoda nie opierają się na prawdzie w części, w jakiej podał, sądzie ma tylko stroną przeciwną jest L- S_(k. 22v). Są to sprawy o sygnaturach akt I C 235/06, I C 810/ 10, I C 991/ 10, I C 115/ 1 1, która to okoliczność znana jest sądowi z urzędu. W tych sprawach stronąjest powód, a pozwany nie występuje jako strona. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Ń Powództwo .T-H: jest usprawiedliwione co do zasady, ale zasługuje na uwzględnienie tylko w części. ' W świetle art. 23 kc dobra osobiste człowieka, kult pamięci osoby bliskiej pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależrlie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. I .n 6
--- STRONA 8 ---
Stosownie do treści art. 24 § 1 i § 2 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czymości potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on -również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda maj ątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawieniana zasadach ogólnych. _ Przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne -odczucie osoby ządaj ącej ochrony prawnej, ale to, jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Ocena ta musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i ustalone na jego podstawie okoliczności wskazują, że doszło do naruszenia dóbr osobistych J-H; prze pozwanego w postaci czci oraz kultu pamięci osoby bliskiej - dobrego imienia jego ojca. V Cześć człowieka obejmuje dwa aspekty: dobre imię (cześć zewnętrzna) i godność (cześć wewnętrzna). Przyrodzona i niezbywalna godność _człowieka stanowi źródło wolności 'i praw człowieka (art. 30 Konstytucji RP). ` \ Konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Naruszenie godności polega z reguły na ubliżeniu komuś lub obraźliwym zachowaniu' wobec niego. Z kolei naruszenie dobrego imienia polega na pomówieniu o takie posctępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć- tę osobę -w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju 7.
--- STRONA 9 ---
działalności (Giesen Beata, Kamer Wojciech, Księźak Paweł, Lewaszkiewicz- Petrykowska Birata, Majda Rafał, Mchniewicz-Broda Ewa, Pajor Tomasz, Prominska Urszula, 'Pyziak-Szaƒnicka Małgorzata, Robaczyržski Wojciech, Serwach Małgorzata, Świderski Zbigniew, Wojewoda fldichał, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX 2009). Stanowisko takie prezentuje również judykatura. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 października 1971r. (sygn. akt II CR 455/71, OSNC 1972/4/77) stwierdził, że ,,cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez 'zarzuccnie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności”. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód może domagać się ochrony czci oraz dobrego imienia ojca (to ostatnie rozumiane jako naruszenie sfery uczuciowej związanej z kultem pamięci osoby najbliższej). W świetle orzecznictwa sfera uczuciowe związana z kultem pamięci osoby najbliższej może stanowić przedmiot ochrony prawnej na pa'St.awfi-er, kc i 24' kc |- 1| (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 1968r., sygn. akt I CR 252/68, OSNC 1970/1/18). Nie może natomiast domagać się ochrony czci należnej członkom rodziny, w szczególności osoby nieżyjącej, tej bowiem dobra osobiste nie przysługują. Osoby żyjące (inni członkowie rodziny powoda) same są legitymowane do dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Roszczenie o ochronę dóbr osobistych przysługuje każdemu człowiekowi z osobna i powód nie może domagać się ochrony ogólnie w imieniu członków swoj ej rodziny. C 7 , Podstawową przesłanką uwzględnienia roszczeń 'o ochronę dóbr osobistych jest naruszenie, bądż też tylko zagrożenie dobra osobistego, o ile " 8
--- STRONA 10 ---
było Z art. 24 § 1 kc wynika też domniemanie bezprawności, co sprawia, że ciężar dowodu braku bezprawności- działania spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego. Musi ona wykazać, że była do tego uprawniona. j ' uznaje się każde działanie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego naruszające _jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych' okoliczno¿ś1ei.:.:.±»¿-Uşpraşrfiedliwiająpy.eh,srşr,:*-8-tąki;"e działanie. Do okoliczności wyłączaj ących bezprawność naruszenia dóbr osobistych należy zaliczyć: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w ochronie uzasadnionego interesu. Pozwany na rozprawie w dniu 28 maja 2010r. przed Sądem Rejonowym wIW_ II Wydział Karny w sprawie II K 2/08 oświadczył, że „ma rejestr, w którym zanotował ponad 250 spraw z udziałem 11 H_g Wiadomo mu ze słyszenia, że nie ma żadnej instytucji we Wí Z lüörą JCHĹ by się nie Sądził” Oraz, ,fştrzeba się zastanowić co się działo w rodzinie Hg. Co się 'x żoną ojca, ojciec I-I; zabił żonę. Pogotowie kilka razy zabierało *;s=io.strę. znęcał. Ia jestem sąsiadem i wszystko wien'1”. Następnie zeznaj ąc -w niniejszej -sprawie_.spo't§tfierdził,te informacje, że są prawdziwefšzale zaczął tłumaczyć się, że nie wie, która to była żona, a może to była kobieta, 1 która miała dopiero zostać żoną ojca powoda. Z postępowania dowodowego jednoznacznie wyni-ka, że L-S_' podał nieprawdziwe informacje jakoby ojciec I-Hu zabił. swoją żonę, .I-H_ł znęcał się nad. swoją siostrą oraz, że nie zadnej instytucji WQW-I, z którą J- H: by sądził. Brak jest jakiegokolwiek 'dowodu potwierdzaj ącego, -że powód znęcał 0192› Że › 'I 9 '
--- STRONA 11 ---
zabił swoją żonę. Pozwany nie udowodnił również, że wflW_ nie ma instytucji, z którą powód by się nie sądził. _ ' W ocenie Sądu doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci czci powoda i dobrego imienia jego ojca (pamięci o nim) poprzez podanie przez pozwanego nieprawdziwych informacji, że ojciec J- H: zabił swoją żonę, Jlfl-I- znęcał się nad siostrąi nie ma żadnej instytucji we W- z którą J_Ha by się nie sądził. Podstawową przesłanką uwzględnienia roszczeń o ochronę dóbr osobistych jest bezprawny charakter naruszenia bądź zagrożenia dobra osobistego. Nie każde naruszenie dobra osobistego umożliwia _skuteczne wystąpienie z roszczeniem. -Niezbędne było wykazanie przesłanek odpowiedzialności z art. 24 § 1 kc, tj. naruszenia dóbr osobistych powoda i bezprawności działania pozwanego. Ciężar wykazania, że nastąpiło naruszenie dobra osobistego spoczywał na powodžic§Ÿ`.=Šf-~a pzwanym ciążyło obialenie- domniemania bezprawności. Konieczne było ustalenie czy 'działanie pozwanego było występując w sprawie II;"*Kó'c)`2“/'i08 *przed Sądem w charal<te1izec>±t%tćoiśiëtarž%yciela posiłkowego i podając informacje nieprawdziwe dotyczące powoda Ą i działał w ramach obowiązującego porządku prawnego. W w/w sprawie i M- H: byli oskarżeni- przez Il S- o czyn -z art. 212 § 1 kk, określany w literaturze i w orzecznictwie zniesławieniem albo pomówieniem i polegający na pomówieniu -innej osoby o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć-'=:i~j*”ä§i1+2š›.'¬'-`=Ê.' ojřiś-nfi-í-:i-.publicznej lub narazić na utratę zaufania potriÊźe'bn`i=šgo danego, stanowti¬skra,±1rs.=t':.`¿-.f-zawodu lub rodzaju -działalności.-=iii'1.*"`Óšlëa1iżyerie.l prywatny L- S- podając na rozprawie ,,.„ . .trzeba się zastanowić co się działo w rodzinie HĘ. Co z piervtiiszaäriżiłonąjt- oj ca, ojciec HĘ zabił żonę. Pogotowie kilka razy ir 10
--- STRONA 12 ---
zabierało siostrę. H- się znęcał. .la jestem sąsiadem i wszystko wiem”, „Wiadomo mu ze słyszenia, że nie ma żadnej instytucji wOW_, z którą III-le by się nie sądził” nie udowadniał, że Jfli MĹH_ popełnili czyn z art. 212 § 1 kk. Zacytowane wyżej oświadczenia Li SC były zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy II K 2/_O8 i były nieprawdziwe. Zmierzały do przedstawienia powoda jako pieniacza, osoby znęcającej się nad członkami najbliższej rodziny. -. Aby działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego wyłączało bezprawność musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą f'(¿*.i;=s`,troznością i przez osobę uprawnioną. Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów ocen (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000r., sygn. akt III CKN 777/98, LEXnr 5136]). ' _ Obronas*§tp_cz'ĹÊwecg{o, że podane przez niego inforrnacje na rozprawie „nie miały prawa wyjść na ulicę” nie wyłącza jego odpowiedzialności. Nadto pozwany nadal powtarza te same wypowiedzi, choćby w trakcie przesłuchania w tej sprawie. Ą Wzaj emność naruszeń dóbr nie wyłącza ochrony. przewidzianej w art. 24 kc. Stanowisko to przeważa w literaturze (Systern_Prawa Prywatnego tom 1, Prawo cywilne. Cześć ogólna, pod red; prof dr hah. Marek Safian, wyd. 1 2007) i w judykaturze. W świetle orzecznictwa ,,w razie wzajemnych naruszeń nietykalności cielesnej i _ czci nie znoszą się wzajemnie przysługujące stronom roszczenia o _zakazanie tych naruszeń (art. 24 k.c.). Nie byłoby też uzasadnione tu takie stosowanie art. 5 k.c-., w -wyniku którego powództwo z art. 24 k.c. podlegałoby oddaleniu z tym tylko uzasadnieniem, że powód dotknięty naruszeniem dóbr osobistych nadużywa swego prawa. |- - ' ' 1 1
--- STRONA 13 ---
1 Przepis art. 5 k.c. może uzasadniać ograniczeniëćfśrålalłtcji, które mogą być stosowåne`Ír"nā”Íaodfśtawie art. 24 k.c.., a których sam ustawodawca z góry nie 'iolšireślfia ' Í sposóbazyyczerpuj ący, pozostawiaj ąc ich ko11l<1'et§izacj'ę;ąsądoiyi 'ś'tosowni'e do rodzaju dobra osobistego i sposobu jego naruszenia” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1970r., sygn. akt H CR 103/7(§;.Ĺ---ŜQŁŜP 197]/4/83,' wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000r., sygn. akt III CKN 553/98, LEX nr 52 73 7). _ 1 Okoliczność, że powód i pozwany pozostają ze sobą w długotrwałym konflikcie i wzajemnie oskarżają siebie oraz członków swoich rodzin o zachowania sprzeczne z prawem pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia zasadności roszczenia z punktu 1 pozwu. j Skoro doszło p do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych J. HE przez L1 S- powód miał prawo skorzystać ze środków ochrony tych praw przewidzianych w kodeksie cywilnym. Ządanie powoda ostatecznie sprecyzowane w piśmie procesowym z dnia 4 marca 2011r., aby zobowiązać' pozwanego L- S- do zaniechania naruszeń czci powoda i czci należnej członkom jego rodziny, które to dobro osobiste wypływa z godności powoda, przez zaprzestanie rozpowiadania L. nieprawdziwych i nieuzasadnionych informacji oraz angażowania organów ścigania pod pozorem stosowania prawa jest usprawiedliwione co do zasady, ale nie 'w formie żądanej przez powoda. 1 Po pierwsze jak zostało wyżej wykazane powód może domagać się 'I jedynie ochrony' swoich -dóbr osobistych, a nie dóbr osobistych członków swojej rodziny. Ochrona dobrego imienia ojca przysługuje jako ochrona związana z kultem pamięci osoby najbliższej. Po drugie orzeczenie uwzględniające powództwo o zaniechanie działania zagrażającego lub naruszającego dobro osobiste nie może ograniczać się do sformułowania ogólnego jedynie zakazu zagrażania lub ' 12 |-
--- STRONA 14 ---
naruszania dobra, ale powinno określać możliwie precyzyjnie, czego się od pozwanego w ramach zaniechania oczekuje. Nie można ogólnikowo nakazać naruszającemu dobra osobiste zaprzestania rozpowiadania nieprawdziwych i nieuzasadnionych informacji y oraz angażowania organów ścigania pod pozorem stosowania prawa. Pozwany naruszył dobra osobiste powoda, bo podał nieprawdziwe informacje. Orzeczenie uwzględniające to żądanie powinno precyzyjnie wskazywać konkretne zachowania, których pozwany ma zaniechać. Nie ma podstaw do orzeczenia ogólnego zakazu angażowania organów ścigania. Mając powyższe na względzie oraz z uwagi na to, że sposób ochrony dobra osobistego powinien być adel‹:watny do jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i- rozmiaru jego naruszenia oraz dawać satysfakcję poszkodowanemu, a także na konieczność precyzyjnego określenia działań, jakich pozwany ma zaniechać, a które naruszają dobra osobiste powoda Sąd w punkcie I wyroku nakazał pozwanemu L: 8-- zaniechania działań godzących w dobra osobiste powoda 1-1-1:. W pozostałym zakresie żądanie z pkt 1 pozwu należało oddalić. z Odnosząc się z kolei do roszczenia zawartego w punkcie 2 pozwu, sprecyzowanego na rozprawie w dniu 25 listopada 2010r., a mianowicie zasądzenia kwoty 2.000zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty na cel społeczny należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny. Przy ustalaniu zasadności roszczenia i jego wysokopści należy mieć na uwadze, że Ą sposób ochrony dobra osobistego powinien być adekwatny do jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru jego naruszenia, uwzględniać tr 13
--- STRONA 15 ---
całokształt okoliczności, w tym zachowanie osoby, której dobra osobiste zostaly naruszone, dawać satysfakcję poszkodowanemu. Wskazuje się także na kryterium w postaci sytuacji majątkowej ' zobowiązanego Qoor. wyrok Sądu Noýwyższego z dnia 16 kwiemio 2002?., sygrz. akt V CKN Z010/00, OSN 2003/4/56). y V W ocenie Sądu mając na 'uwadze' okoliczności .sprawy sposób ochrony wskazany w punkcie I wyroku należycie zapewni ochronę naruszonych dóbr osobistych powoda itjest adekwatny do rodzaju naruszonych dóbr osobistych, rozmiaru jego naruszenia. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że pomiędzy stronami trwa długoletni konflikt, co znajduje odzwierciedlenie w licznych sprawach sądowych i innych. Ubocznie Sąd wziął pod uwagę również sytuację majątkową pozwanego, który utrzymuje się z emerytury w wysokości 1000zł miesięcznie, wymaga leczenia i zostanie zobowiązany do poniesienia części kosztów procesu .. Wobełä*sfS'tegciāłšfšżąttišaafrireązasądzenia kwoty 2.000zł na cel społeczny Sąd oddalił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia treść z art. 100 kpc. 'x -'I W przedmiotowej sprawie powód wygrał sprawę w całości odnośnie roszczenia zawartego w punkcie .1 pozwu, a zatem należy mu zwrócić poniesione przez niego koszty procesu związane z dochodzeniem tego żądania, a więc wszystkie poza opłatą sądową od roszczenia zawartego w pkt 2 pozwu, które zostało oddalone. Na zasądzoną od pozwanego na rzecz powoda kwotę z tytułu kosztów procesu w łącznej wysokości 1.074,20zł składają się kwoty: 600zł opłata sądowa od roszczenia zawartego W punkcie l pozwu, 360zł koszty zastępstwa procesowego związane z roszczeniem zawartym w punkcie 1 pozwu (§ 1] ust. -I pkt 2 Rozporządzenia Ministra t Í 14
--- STRONA 16 ---
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu -- Dz.U. z 2002r., Nr 163 poz. 1348 z późn. zm.), 17zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 18zł koszty uzyskania odpisu protokołu ze sprawy II K 2/08, 79,20zł koszty osobistego stawiennictwa strony tj. dojazdów z miejsca zamieszkania do Sądu w obie strony na rozprawy w dniach 25 listopada 2010r., 3 lutego 20llr., 29 marca 2011r. tj. l3,20złx6. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania powodowit i kosztów zastępstwa procesowego w wyższej stawce niż minimalna, tj. według wniosku w kwocie l.300zł. Ustalaj ąc wysokość wynagrodzenia adwokata na stawkę minimalną wynikającą z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd miał na uwadze niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 cyt. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.). Mając powyższe na uwadze oraz na mocy powołanych przepisów Sąd 'x -1 orzekł jak w sentencji wyroku. 1 5
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Lublinie#I C 670/10 V-#art. 212 § 1 kk#art. 212§ 1 kk#art. 23 kc#art. 30 Konstytucji#art. 24 § 1 kc#art. 212 § 1 kk.#art. 24 kc.#art. 24 k.c.#art. 5 k.c#art. 5 k.c.#art. 24 k.c..#art. 448 kc#art. 100 kpc.